II SA/SZ 938/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Szczecinie oddalił sprzeciw od decyzji organu odwoławczego, który uchylił decyzję organu pierwszej instancji w sprawie obowiązku likwidacji studni drenarskiej z powodu niewłaściwie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego.
Sprawa dotyczyła sprzeciwu J. S. i W. S. od decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku likwidacji studni drenarskiej. Organ odwoławczy uznał, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził należytego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia daty powstania studni i jej legalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił sprzeciw, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. z powodu naruszenia przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał sprawę ze sprzeciwu J. S. i W. S. od decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji. Organ pierwszej instancji odmówił nałożenia na właściciela obowiązku likwidacji studni drenarskiej, nie ustalając jednak daty jej powstania ani tego, czy wymagała ona pozwolenia wodnoprawnego. Organ odwoławczy, działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na naruszenie przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji, w szczególności art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Skarżący zarzucili organowi odwoławczemu bezpodstawne zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. Sąd administracyjny, rozpoznając sprzeciw, ocenił jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej. Stwierdził, że organ odwoławczy prawidłowo uznał, iż organ pierwszej instancji nie przeprowadził należytego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia daty powstania spornej studzienki i jej legalności, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie. W związku z tym, Sąd oddalił sprzeciw, uznając, że organ odwoławczy nie naruszył przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ organ pierwszej instancji nie przeprowadził należytego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia daty powstania spornej studzienki drenarskiej i jej legalności, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
Uzasadnienie
Organ pierwszej instancji nie ustalił kluczowych okoliczności dotyczących powstania studni drenarskiej i jej zgodności z prawem wodnym, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania. Organ odwoławczy, stwierdzając ten brak, zasadnie uchylił decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
p.p.s.a. art. 151a § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.w. art. 190 § 13
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § 2a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 64a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 64e
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. z powodu niewłaściwie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego przez organ pierwszej instancji.
Odrzucone argumenty
Organ odwoławczy bezpodstawnie uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, pomimo braku przesłanek do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.
Godne uwagi sformułowania
sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może wydać decyzję kasatoryjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem norm prawa procesowego konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie
Skład orzekający
Renata Bukowiecka-Kleczaj
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 138 § 2 k.p.a. w kontekście wadliwego postępowania wyjaśniającego przez organ pierwszej instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z decyzją kasacyjną organu odwoławczego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania administracyjnego dotyczące prawidłowego ustalania stanu faktycznego i roli organu odwoławczego w przypadku błędów organu niższej instancji.
“Kiedy organ odwoławczy może uchylić decyzję? Kluczowe zasady stosowania art. 138 § 2 k.p.a.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Sz 938/24 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2025-03-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-11-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Renata Bukowiecka-Kleczaj /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne Hasła tematyczne Wodne prawo Skarżony organ Inne Treść wyniku oddalono sprzeciw Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 3 par. 2a, art. 64a, art. 64e, art. 151a par. 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2024 poz 572 art. 138 par. 2, art. 15, art. 136 par. 1, art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Dz.U. 2024 poz 1087 art. 190 ust. 13 Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu J. S. i W. S. od decyzji Dyrektora R. Z. G. W. w S. P. G. W. W. P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy nałożenia na właściciela obowiązku likwidacji studni drenarskiej oddala sprzeciw Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z 25 października 2024 r. nr [...] Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie orzekł o uchyleniu decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w G. PGW WP i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Opisana decyzja zapadła w następującym stanie sprawy. Organ I instancji decyzją z 12 sierpnia 2024 r., w oparciu o art. 104 § 1, art. 107 § 1ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 5720) w zw. z art. 190 ust. 13 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2024 r., poz. 1087 ze zm.) odmówił nałożenia na właściciela urządzenia wodnego obowiązku likwidacji studni drenarskiej nr [...] zlokalizowanej na urządzeniu melioracyjnym, którym jest rurociąg drenarski na granicy działek nr [...] i nr [...] obręb N., gm. D., pow. D.. woj. z. . W uzasadnieniu Dyrektor wyjaśnił, że niniejsza decyzja wydana została na skutek wniosku K. S. i E. S. (zarejestrowanego 12 października 2022 r.) o nałożenie na właściciela urządzenia wodnego obowiązku likwidacji studzienki melioracyjnej nr [...] wykonanej na rurociągu drenarskim melioracyjnym, położonej na granicy działek nr [...] i nr [...] obr. N. , gm. D. . oraz po ponownej analizie akt sprawy przekazanych przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S. PGW WP z uwzględnieniem wytycznych wyroku WSA w Warszawie z 4 października 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 1400/23. Organ zaznaczył, że ujęty w postępowaniu administracyjnym drenaż melioracyjny już wcześniej (przed powstaniem Wód Polskich) podlegał ocenie różnych organów, ponadto postanowieniem z 23 maja 2024 r. dopuszczono dowody zebrane w toku wcześniejszych postępowań wyjaśniających ([...] i [...]), zwracano się również do stron o udzielenie stosownych informacji i dokumentów, a z uwagi na sprzeczne wyjaśnienia i brak uprawnień kontrolnych, które w sprawie kontrolowania wodami przysługują regionalnym zarządom gospodarki wodnej również do Dyrektora RZGW w S. o przeprowadzenie kontroli objętego sporem systemu drenażowego. Pomimo podjętych czynności organowi nie doręczono żadnych dokumentów i innych dowodów z kontroli. Ponadto postanowieniem z 10 lipca 2024 r. organ dopuścił dowody do sprawy - z dokumentów zgromadzonych w postępowaniu prowadzonym przez Dyrektora RZGW w S. nr [...] w związku ze zgłoszeniem W. S. w sprawie uregulowania stosunków wodnych na działce nr [...] obr. N. , gm. D. . w związku z brakiem drożności rurociągu melioracyjnego, na skutek którego pracownicy RZGW w S. 21 czerwca 2024 r. w oparciu o oględziny terenowe urządzeń melioracji wodnych zlokalizowanych w rejonie działek nr [...], [...], [...], [...] ustalili, że powodem podtopienia części działki nr [...] jest niedrożność rurociągu na odcinku znajdującym się na działce nr [...] między studniami nr [...] i [...]. Oceniając zgromadzony materiał dowodowy organ stwierdził, że nie udało się zebrać dowodów pozwalających ustalić od kiedy studzienka [...] istnieje na ciągu drenarskim oraz, czy jej stan faktyczny jest wynikiem przeprowadzonego remontu ciągu drenarskiego, czy jego przebudowy. K. i E. S. wskazali na nielegalną przebudowę urządzeń melioracji wodnych obejmującą m.in. wykonanie studzienki [...] przez właściciela działki nr [...], natomiast W. S. twierdzi, że sporna studzienka w tym miejscu istnieje od 1945 r., jedynie w latach 80-tych XX wieku RZSW w D. . w ramach małych konserwacji wstawił w miejsce cegieł betonowe kręgi, natomiast on nie przebudowywał rurociągu ani studni drenarskiej, jedynie dokonał naprawy drenażu na swojej działce na odcinku o długości ok. 5m ponieważ był zarwany. Organ uznał, że przeprowadzenie kolejnej wizji terenowej jest bezcelowe, ponieważ i tak nie rozstrzygnie ani nie pomoże ustalić, czy ciąg drenarski został kiedykolwiek przebudowany, a jeżeli tak to w jakiej dacie, a sugerowane przez stronę dokonanie odkrywki ciągu celem ustalenia z jakiego materiału jest wykonany również nie byłoby decydujące dla ustalenia daty jego wybudowania lub zmiany, gdyż w sytuacji wymiany rur mamy do czynienia z remontem. Podsumowując organ stwierdził, że na podstawie posiadanych dokumentów oraz stanu faktycznego i prawnego nie sposób ustalić daty, od której studzienka drenarska [...] jest częścią ciągu drenarskiego, a co za tym idzie, czy powstała bez wymaganych zgód wodnoprawnych. Od opisanej decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w G. PGW odwołanie złożyli Krystyna S. i E. S. zarzucając jej naruszenie: - art. 190 ust. 13 ustawy Prawo wodne poprzez jego niezastosowanie w sprawie pomimo istnienia ku temu podstaw, - art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie czynnego udziału w przeprowadzeniu dowodu z oględzin, art. 79 k.p.a. poprzez brak zawiadomienia o przeprowadzonej wizji lokalnej, art. 80 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia z pominięciem oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez pobieżne i nieobiektywne rozpatrzenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, - błąd w ustaleniach faktycznych mający istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia i polegający na przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie brak dowodów pozwalających stwierdzić, że studnia nr [...] zlokalizowana na granicy działek nr [...] i nr [...] została postawiona po 2016 r. w sposób nielegalny i bez wymaganych pozwoleń, podczas gdy dogłębna wszechstronna ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego powinna prowadzić do odmiennych wniosków. W oparciu o powyższe odwołujący wnieśli o zmianę zaskarżonego orzeczenia i zobowiązanie J. i W. S. do usunięcia studni nr [...] zlokalizowanej na granicy działek nr [...] i nr [...] obr. N. , gm. D.. ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie jej do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Dyrektor RZGW w S. PGWWP po rozpatrzeniu odwołania, działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., opisaną na wstępie decyzją z dnia 25 października 2024 r. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w G. PGW i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że obowiązkiem organu I instancji prowadzącego postępowanie na podstawie art. 190 ust. 13 ustawy Prawo wodne było ustalenie, czy właściciel urządzenia wodnego wystąpił z wnioskiem o jego legalizację oraz kiedy urządzenie to powstało. Z obowiązku tego organ nie wywiązał się. Nie wskazał bowiem, czy właściciel urządzenia dysponuje pozwoleniem wodnoprawnym, nie zbadał, czy pozwolenie takie zostało kiedykolwiek wydane, nie przeprowadził postępowania ustalającego termin wykonania urządzenia wodnego przerzucając ten obowiązek na wnioskodawcę. Po ustaleniu powyższego organ winien wyjaśnić, czy przepisy Prawa wodnego obowiązujące w czasie wykonania urządzenia wodnego lub realizacji czynności wymagały zgody wodnoprawnej, czyli uzyskania pozwolenia wodnoprawnego lub zgłoszenia wodnoprawnego. Za zasadny organ odwoławczy uznał zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez organ I instancji, który nie przeprowadził postępowania dowodowego dotyczącego terminu wykonania urządzenia wodnego przerzucając ten obowiązek na wnioskodawcę, natomiast w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., art. 79 i 80 k.p.a. wyjaśnił, że przeprowadzone oględziny dotyczyły innego postępowania związanego ze zgłoszeniem niedrożności rurociągu melioracyjnego. Podsumowując w ocenie organu odwoławczego w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające uchylenie decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w G. i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpoznania, w którym organ winien zgromadzić materiał dowodowy umożliwiający zbadanie terminu powstania urządzenia wodnego i ocenę jego legalności oraz dokonać wszelkich innych niezbędnych czynności dowodowych, w celu ustalenia okoliczności, których wyjaśnienie okaże się konieczne w toku rozpoznania sprawy w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 7 k.p.a. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wywiedli J. S. i W. S., zarzucając jej naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. przez bezpodstawne uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, pomimo braku przesłanek do jego zastosowania. W ocenie skarżących organ I instancji dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych w oparciu o dokumenty zgromadzone w sprawie oraz w innych postępowaniach administracyjnych. Jednocześnie skarżący wnieśli o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z protokołu z 25 czerwca 2008 r. z rozprawy administracyjnej na okoliczność uregulowania stosunków wodnych, oświadczenia A. T. i M. T., S. M. oraz J. S. na fakt istnienia studni [...] na długo przed przejęciem nieruchomości przez skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując stanowisko w sprawie wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, zważył co następuje: Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 2a w zw. z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne orzekają w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Stosownie do art. 64e p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 1 p.p.s.a.). Natomiast w przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji, sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.). Kontrola prawidłowości zaskarżonej decyzji w ramach rozpoznania sprzeciwu oznacza zatem konieczność dokonania oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ odwoławczy w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na decyzję kasacyjną jest więc przede wszystkim ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a więc odstąpienie od zasady ogólnej ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. sąd nie jest natomiast władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem (zob. wyrok NSA z dnia 9 maja 2017 r. II OSK 2219/15). Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Oznacza to, że organ odwoławczy może wydać decyzję kasatoryjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem norm prawa procesowego, a więc gdy organ I instancji w istocie nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w takim zakresie, że miało to istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania nie jest przesłanką wystarczającą, gdyż niezbędne jest przekonujące wykazanie w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy w sposób istotny wpływa na jej rozstrzygnięcie. Jak wskazuje się w literaturze przedmiotu i orzecznictwie z użycia w art. 138 § 2 k.p.a. zwrotu "z naruszeniem norm prawa procesowego", wynika, że wydanie decyzji, o jakiej mowa w art. 138 § 2 k.p.a. jest dopuszczalne wyjątkowo i stanowi wyraźny wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy (por. wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2016 r. sygn. II OSK 2653/14). Nakazuje to przyjąć, że naruszenie norm prawa procesowego dotyczy wyłączenie przepisów regulujących postępowanie wyjaśniające a nie jakichkolwiek przepisów postępowania, chyba że organ odwoławczy wykaże, że naruszenie tych innych przepisów miało wpływ na postępowanie wyjaśniające. W rezultacie jako niedozwolone należy oceniać takie uzasadnianie decyzji kasacyjnej, które jest dyktowane naruszeniem przez organ pierwszoinstancyjny norm prawa materialnego, zarówno w aspekcie niewłaściwej ich wykładni lub zastosowania. Wynika to z faktu, że decyzja wydawana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. nie może kształtować stosunku materialnoprawnego. Formułowanie przez organ odwoławczy wytycznych w zakresie przepisów prawa materialnego, które zostały błędnie zinterpretowane uznać należy za przedwczesne wobec nieustalonego w sposób pełny stanu faktycznego sprawy, która na mocy decyzji kasacyjnej ma wrócić do organu pierwszej instancji (patrz, szerz. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. VIII, Warszawa 2020 r., art. 138.). W konsekwencji, sprzeciw - co do zasady - nie jest środkiem służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji, ani prawidłowości zastosowania przez organ II instancji przepisów prawa procesowego niezwiązanych z regulacją art. 138 § 2 k.p.a. (zob. wyrok NSA z 19 stycznia 2021 r. sygn. I OSK 2606/20). Natomiast obowiązkiem Sądu rozpoznającego sprzeciw od decyzji kasacyjnej jest zajęcie stanowiska w kwestii, czy dostrzeżone przez organ odwoławczy uchybienia przepisom k.p.a. w postępowaniu dowodowym, dawały podstawę do uznania, że nie doszło do wyjaśnienia sprawy w koniecznym do rozstrzygnięcia zakresie i brak ten rzeczywiście wpływał na jej rozstrzygnięcie. Konieczny do wyjaśnienia zakres okoliczności faktycznych powinien być na tyle szeroki i istotny dla rozstrzygnięcia, że przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy na podstawie art. 136 § 1 k.p.a. mogłoby skutkować naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego - art. 15 k.p.a. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy oraz poddawszy zaskarżoną decyzję ocenie legalności w granicach wyznaczonych wyżej powołanymi przepisami, Sąd doszedł do przekonania, że sprzeciw nie może zostać uwzględniony. Organ odwoławczy wyraźnie wskazał jakie przepisy postępowania wyjaśniającego związane z prawidłowym ustaleniem stanu faktycznego i brakiem kompletnego zgromadzenia materiału dowodowego zostały naruszone. W niniejszej sprawie organ I instancji prowadził postępowanie w oparciu o przepis art. 190 ust. 13 ustawy Prawo wodne zgodnie z którym jeżeli właściciel urządzenia wodnego nie wystąpił z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1 lub nie uzyskał decyzji o legalizacji urządzenia wodnego, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych na wykonywanie urządzeń wodnych nakłada na właściciela tego urządzenia, w drodze decyzji, obowiązek likwidacji urządzenia, ustalając warunki i termin wykonania tego obowiązku. Tym samym jego obowiązkiem było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, w ramach którego należało ustalić, kiedy powstała sporna studzienka a następnie, czy przepisy Prawa wodnego obowiązujące w czasie jej wykonania wymagały uzyskania pozwolenia wodnoprawnego lub zgłoszenia wodnoprawnego. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zasadnie wskazał, że organ I instancji z powyższego obowiązku się nie wywiązał. W niniejszej sprawie postępowanie zainicjowane zostało wnioskiem K. i E. S. z 14 września 2019 r., którym zwrócili się Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody [...] w G. o usunięcie postawionej przez W. S. bez pozwolenia na granicy ich działki studzienki. W toku prowadzonego postępowania strony składały odmienne wyjaśnienia odnośnie spornej studzienki. K. i E. S. twierdzili, że studzienka [...] na granicach działek nr [...] i nr [...] postawiona została dopiero w 2016 r. W. S. wskazywał, że studzienka w tym miejscu istnieje od 1945 r. W latach osiemdziesiątych RZSW w D. . "w ramach małych konserwacji rolnikom należącym do G.S.W. świadczył usługi, gdzie w tym samym miejscu zamiast cegieł zostały wstawione kręgi betonowe o śred. ř 100, studnia drenarska". Przyznał, że wykonał naprawy drenażu na działce nr [...] "gdyż był zarwany o długości 5 m", jednak nie ingerował w system drenażowy i nie przenosił studzienki. Organ natomiast, pomimo podejmowanych czynności stwierdził, że nie jest w stanie ustalić daty, od której studzienka [...] jest częścią ciągu drenarskiego. Jednocześnie organ w podejmowanych działaniach nie był konsekwentny skoro pismem z 21 listopada 2022 r. zwrócił się do Starostwa Powiatowego w D. o udostępnienie danych geodezyjnych, które pozwolą zweryfikować i możliwie skutecznie ocenić posiadane przez organ informacje dotyczące spornego ciągu drenarskiego i ustalić bądź potwierdzić wskazywany zakres i czas jego przebudowy, jednak wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez jego złożenie na stosownym formularzu, braku tego nie uzupełnił w wyznaczonym terminie. Skutkiem zaniechania organu było pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Co prawda z notatki sporządzonej przez pracownika organu w dniu 23 stycznia 2023 r. wynika, że odbył on rozmowę z pracownikiem Wydziału Geodezji i Kartografii Katastru Starostwa Powiatowego w D. , w takcie której ustalił, iż Starostwo nie prowadzi ewidencji urządzeń drenarskich i nie ma zaewidencjonowanych urządzeń drenarskich w obrębie działek nr [...] i [...], jednak nie przesądza to, że nie posiada w swoich zasobach materiałów (np. map obejmujących wskazane wyżej działki), z których tego rodzaju informacje mogłyby wynikać. Dodatkowo organ dysponował - nadesłaną przez W. S. – kopią protokołu spisanego "na okoliczność przeprowadzonej rozprawy administracyjnej w sprawie uregulowania stosunków wodnych na działce nr [...] obręb N.", z którego wynika, że w 2008 r. na działce nr [...] znajdowały się 3 sztuki studni drenarskich ř 100. W. S. przedstawił ponadto oświadczenie A. T. i S. M., w którym podano, że studzienka melioracyjna na granicy działek nr [...] i nr [...] obręb N. "była i jest na tym samym ciągu drenarskim". Organ I instancji w żaden sposób nie odniósł się do tych informacji, wskazując jedynie, że nie jest w stanie ustalić daty, od której studzienka nr [...] jest częścią ciągu drenarskiego. Prawidłowe jest zatem przyjęcie przez organ odwoławczy, że organ I Instancji nie przeprowadził w sposób prawidłowy postępowania ustalającego datę wykonania urządzenia wodnego. Organ I instancji pomimo ciążącego na nim obowiązku ustalenia okoliczności istotnych dla sprawy, nie przeprowadził należycie postępowania dowodowego pozwalającego na ustalenie stanu faktycznego sprawy i stwierdzenie - pod rządami jakich przepisów doszło do powstania studzienki. Tym samym w ocenie Sądu, organ odwoławczy prawidłowo uznał, że niewyjaśnienie wskazanej wyżej okoliczności stanowi naruszenie przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 k.p.a. w związku z art. 190 ust. 13 p.w.), a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Podsumowując, wskazać należy, że w niniejszej sprawie organ odwoławczy wydając decyzję kasatoryjną nie naruszył przesłanek ustawowych z art. 138 § 2 k.p.a. Po pierwsze, organ ten wskazał kierunek dalszego postępowania, w tym konieczne do ustalenia okoliczności. Po drugie, wykazał, że istota sprawy w najważniejszym zakresie nie została wyjaśniona. Po trzecie, nie przesądził w żaden sposób o treści ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy, zauważając uchybienia nie dające się konwalidować na etapie odwoławczym. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a. oddalił sprzeciw.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI