II SA/Sz 678/22

II SA/Sz 678/22 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2022-10-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-07-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Katarzyna Sokołowska
Marzena Iwankiewicz
Patrycja Joanna Suwaj /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III OSK 271/23 - Wyrok NSA z 2024-08-27
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 574
art. 86 ust.1, ust.3
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 735
art.7, art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 października 2022 r. sprawy ze skargi A. Z. na postanowienie Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu S. z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stypendium rektora oddala skargę.
Uzasadnienie
1. A. Z. (dalej przywoływany jako: "Skarżący") w okresie od 1.10.2015 r. do 10.07.2020 r. był studentem Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu S. na kierunku [...] (jednolite studia magisterskie).
W okresie studiów na Uniwersytecie S. w dniu 10.10.2019 r. Skarżący złożył do Komisji Stypendialnej Uniwersytetu S. (dalej przywoływana także jako: "Organ I instancji") wniosek o przyznanie stypendium rektora w roku akademickim 2019/2020.
2. Decyzją z dnia [...]11.2019 r. znak [...] Komisja Stypendialna Uniwersytetu S. nie przyznała Skarżącemu wnioskowanego stypendium. Decyzja została doręczona Skarżącemu w dniu 02.12.2019 r.
3. Pismem z dnia 10 grudnia 2019 r. Skarżący złożył do Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu S. (dalej przywoływana także jako: "Organ odwoławczy"), odwołanie (data wpływu do organu 16.12.2019 r.).
4. Decyzją z dnia [...]12.2019 r. znak [...] Odwoławcza Komisja Stypendialna Uniwersytetu S. po rozpoznaniu odwołania utrzymała w mocy decyzję Komisji Stypendialnej Uniwersytetu S. nr [...] z dnia [...]11.2019 r.. Decyzja została doręczona Skarżącemu w dniu 3 stycznia 2020 r.
Skarżący nie wywiódł na powyższą decyzję skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
5. W dniu 31 marca 2022 r. do Organu I instancji wpłynęło pismo Skarżącego, w którym złożył on wniosek o uchylenie/zmianę decyzji z dnia [...]11.2019 r. znak [...] i przyznanie stypendium rektora za rok akademicki 2019/2020 na kierunku [...]. W przesłanym piśmie Skarżący wniósł o uchylenie/zmianę decyzji na podstawie art. 154 k.p.a., gdyż decyzja odmawiająca stypendium rektora naruszyła jego słuszny interes.
6. W dniu 05.04.2022 r., działając na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Organ I instancji wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania uznając, że podanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną, gdyż Skarżący w dniu 10 lipca 2020 r. ukończył studia na kierunku [...]. Komisja stypendialna w uzasadnieniu wskazała, że Skarżący nie posiada interesu prawnego do występowania w tej sprawie, który to interes jest ściśle związany ze statusem studenta, a tylko student może złożyć wniosek o przyznanie świadczeń pomocy materialnej, o których mowa w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 574 ze zm.).
7. Na ww. postanowienie Skarżący w dniu 21 kwietnia 2022 r. (data wpływu do organu 22.04.2022 r.) złożył zażalenie do Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu S.o, w którym zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie szeregu przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a., art. 28, art. 61 a § 1 k.p.a., art. 154 § 1 k.p.a. a także art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 124 § 1 k.p.a.
8. Po rozpatrzeniu złożonego zażalenia Organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...].05.2022 r. znak sprawy: [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie w sprawie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania stypendium rektora.
9. Niezadowolony z treści rozstrzygnięcia Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zaskarżając postanowienie organu w całości.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:
1) rażące naruszenie przepisów postępowania skutkujące nieważnością aktu administracyjnego tj. art. 156 8 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 124 § 1 k.p.a. poprzez niepodpisanie przez wszystkie osoby wchodzące w skład organu kolegialnego wydającego zaskarżone postanowienie,
2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
a) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego, prowadzącą do wydania postanowienia o utrzymaniu w mocy postanowienia Komisji Stypendialnej o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, które poprzedzone było nierozpoznaniem złożonego wniosku co do jego istoty, a w konsekwencji skutkujące błędną oceną stanu faktycznego niniejszej sprawy,
b) art. 28 k.p.a. w zw. z art. 61 a § 1 k.p.a., poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że w chwili składania wniosku o uchylenie/zmianę decyzji w sprawie [...] nie był on strona postępowania, co skutkowało wydaniem zaskarżonego postanowienia,
art. 154 § 1 k.p.a., poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie w sytuacji, gdy będąc stroną postępowania, które zostało de facto zainicjowane pismem z dnia 10.10.2019 r., a tym samym wewnętrznej sprzeczności zaskarżonego postanowienia, gdyż uznano go za stronę postępowania w sprawie [...], odmawiając mu tego przymiotu w dacie wydania zaskarżonego postanowienia.
W konsekwencji powyższych zarzutów Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] kwietnia 2022 r., znak [...]
10. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
11. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej jako: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu (decyzji, postanowienia) oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu
Sprawa podlegała rozpatrzeniu w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 2 P.p.s.a.
12. Przedmiotem zaskarżenia w rozpatrywanej sprawie jest postanowienie Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Szczecińskiego utrzymujące w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie przyznania stypendium rektora na kierunku prawo.
13. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy.
Materialnoprawną podstawę orzekania przez Organy obu instancji stanowiły normy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. 2022 r., poz. 574 ze zm., dalej przywoływana także jako: "P.s.w.i.n.").
I tak, zgodnie z art. 86 ust. 1 ww ustawy student może ubiegać się o:
1) stypendium socjalne;
2) stypendium dla osób niepełnosprawnych;
3) zapomogę;
4) stypendium rektora;
5) stypendium finansowane przez jednostkę samorządu terytorialnego;
6) stypendium za wyniki w nauce lub w sporcie finansowane przez osobę fizyczną lub osobę prawną niebędącą państwową ani samorządową osobą prawną.
Przyznanie świadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-4 oraz odmowa jego przyznania następują w drodze decyzji administracyjnej (ust.2).
Art. 86 ust. 3 stanowi, że na wniosek samorządu studenckiego świadczenia, o których mowa w ust. 1 pkt 1-4, są przyznawane przez komisję stypendialną i odwoławczą komisję stypendialną. Większość członków komisji stanowią studenci. Decyzję podpisuje przewodniczący komisji albo upoważniony przez niego wiceprzewodniczący komisji.
Regulacja została powtórzona również w przepisach wewnętrznych obowiązujących w Uniwersytecie S..
Zgodnie z § 27 ust. 4 zarządzenia nr [...] Rektora Uniwersytetu S. z dnia [...] sierpnia 2021 r. w sprawie ustalenia Regulaminu zasad i trybu przyznawania świadczeń dla studentów i doktorantów Uniwersytetu S. w roku akademickim 2021/2022 (po zmianie wynikającej z zarządzenia nr [...]) decyzje, postanowienia oraz inne rozstrzygnięcia podejmowane przez Odwoławczą Komisję Stypendialną podpisuje przewodniczący komisji albo działający z jego pisemnego upoważnienia wiceprzewodniczący.
Podpisanie decyzji przez jedną osobę w imieniu i z upoważnienia innych osób dopuszczalne jest tylko wówczas, gdy wynika to z przepisów prawa powszechnie obowiązującego – a tak jest w tym przypadku, co wynika w sposób nie budzący wątpliwości z treści art. 86 ust. 3 P.s.w.i.n.
14. Przenosząc powyższe na tę sprawę i odpowiadając na pierwszy zarzut Skarżącego wskazać należy, że zarzut nieważności aktu z powodu rażącego naruszenia prawa nie znajduje uzasadnienia w przywołanych powyżej normach.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane przez organ kolegialny działający w należytym składzie, zaś przewodniczący komisji został w sposób należyty umocowany do podpisywania wydawanych przez komisję aktów. Takie umocowanie przewodniczącego nie oznacza, że uzurpuje on sobie kompetencje samego organu lecz ma charakter jedynie de facto pomocniczy dla organu, gdyż jak słusznie wskazał Organ odwoławczy - ułatwia jego pracę eliminując konieczność podpisywania sporych ilości decyzji wydawanych przez organ każdorazowo przez wszystkich dwunastu jego członków.
15. W dalszej kolejności należy wskazać, że zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 ust. 1 k.p.a. jest nieuzasadniony, gdyż organ w sposób właściwy zebrał materiał dowodowy oraz ustalił fakty istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Mianowicie, stosując przywołane powyżej przepisy ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, w ocenie Sądu Organ prawidłowo ocenił brak spełnienia przez Skarżącego podstawowego kryterium przyznania stypendium rektora. Wyżej wskazana norma zawarta w art. 86 ust. 1 P.s.w.i.n. bez wątpliwości interpretacyjnych pozwala odkodować hipotezę, zgodnie z którą podmiotem i jednocześnie adresatem tej normy jest i może być jedynie student, co oznacza, że nie może nim być ani kandydat na studia ani absolwent. Uprawnienia wynikające z kolei z dyspozycji tej normy, będą zatem uprawnieniami możliwymi do uzyskania jedynie przez osobę, która ubiegając się o dane świadczenie spełnia podstawowe kryterium i hipotezę normy – jest studentem.
Jak wynika z akt sprawy, Skarżący był studentem kierunku [...], Wydziału [...] Uniwersytetu S. w okresie od 1 października 2015 r. do 10 lipca 2020 r., stąd jedynie w tym okresie przysługiwało mu uprawnienie do ubiegania się o wymienione w art. 86 ust. 1 P.s.w.i.n. świadczenia.
Wniosek o uchylenie/zmianę decyzji wystosował do Organu natomiast już po upływie tego okresu, co zdaniem Sądu skutecznie eliminowało go z kręgu uprawnionych, pozbawiając przymiotu strony.
Podsumowując - skoro tylko student może ubiegać się o przyznanie świadczenia pomocy materialnej, oznacza to, że tylko student może żądać zmiany decyzji, którą odmówiono mu przyznania świadczenia (gdy był on studentem).
16. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na mocy art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.