II SA/Sz 92/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca, będąca ciotką niepełnoletniego siostrzeńca S. B., została ustanowiona jego rodziną zastępczą i zrezygnowała z pracy, aby się nim opiekować. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, ponieważ skarżąca nie była rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (nie była wstępnym ani rodzeństwem dziecka) ani nie ciążył na niej obowiązek alimentacyjny wobec siostrzeńca zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, oddalił skargę. Sąd uznał, że skarżąca nie spełnia przesłanek określonych w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Podkreślono, że ustawa przyznaje świadczenie pielęgnacyjne przede wszystkim matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu, rodzinie zastępczej spokrewnionej lub innym osobom, na których ciąży obowiązek alimentacyjny. Sąd odwołał się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego i Trybunału Konstytucyjnego, które potwierdzają, że kluczowym kryterium jest istnienie obowiązku alimentacyjnego, a celem świadczenia jest wsparcie osób zmuszonych do rezygnacji z pracy w celu wywiązania się z tego obowiązku, a nie wszystkich osób podejmujących się opieki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących świadczeń pielęgnacyjnych dla rodzin zastępczych, zwłaszcza w kontekście braku obowiązku alimentacyjnego.
Orzeczenie opiera się na ścisłej wykładni przepisów i utrwalonym orzecznictwie, co ogranicza możliwość przyznania świadczenia w podobnych przypadkach, gdy nie jest spełniony warunek obowiązku alimentacyjnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy osobie ustanowionej rodziną zastępczą dla dziecka, która nie jest jego wstępnym ani rodzeństwem, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia, mimo braku obowiązku alimentacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, ponieważ ustawa o świadczeniach rodzinnych przyznaje je głównie osobom, na których ciąży obowiązek alimentacyjny, a skarżąca (ciotka) nie należy do tego kręgu.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na literalnej wykładni art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który wprost wymienia krąg osób uprawnionych, wskazując na obowiązek alimentacyjny jako kluczową przesłankę dla osób innych niż najbliżsi krewni. Powołano się na orzecznictwo NSA i TK, które potwierdzają, że celem świadczenia jest wsparcie osób rezygnujących z pracy z powodu obowiązku alimentacyjnego.
Czy ustanowienie rodziny zastępczej spokrewnionej wymaga, aby opiekun był wstępnym lub rodzeństwem dziecka?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 41 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, rodzinę zastępczą spokrewnioną tworzą małżonkowie lub osoba niepozostająca w związku małżeńskim, będący wstępnymi lub rodzeństwem dziecka.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że skarżąca, będąc ciotką dziecka, nie spełnia definicji rodziny zastępczej spokrewnionej, ponieważ nie jest jego wstępnym ani rodzeństwem.
Czy opiekun prawny dziecka, który nie jest jego wstępnym ani rodzeństwem, a także nie wystąpił o przysposobienie, może być uznany za opiekuna faktycznego w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, definicja opiekuna faktycznego w ustawie o świadczeniach rodzinnych wymaga wystąpienia z wnioskiem o przysposobienie dziecka.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że mimo faktycznej opieki nad siostrzeńcem, skarżąca nie spełnia definicji opiekuna faktycznego, ponieważ nie złożyła wniosku o przysposobienie.
Przepisy (8)
Główne
u.ś.r. art. 17 § 1 pkt 3
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Skarżąca, jako ciotka, nie jest rodziną zastępczą spokrewnioną.
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej art. 41 § ust. 2
Rodzinę zastępczą spokrewnioną tworzą małżonkowie lub osoba niepozostająca w związku małżeńskim, będący wstępnymi lub rodzeństwem dziecka.
u.ś.r. art. 17 § 1 pkt 4
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje innym osobom, na których ciąży obowiązek alimentacyjny. Skarżąca, jako ciotka, nie jest zobowiązana do alimentacji.
k.r.o. art. 128
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązek alimentacyjny obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Skarżąca nie należy do tych kategorii.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi, gdy sąd uznał zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy.
u.ś.r. art. 17 § ust. 1a
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Reguluje przyznawanie świadczenia osobom innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu, ale nadal wymaga obowiązku alimentacyjnego.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości, podnoszona przez skarżącą jako naruszona.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Argument skarżącej o równości traktowania rodziny zastępczej spokrewnionej i niespokrewnionej w kontekście świadczenia pielęgnacyjnego. • Argument skarżącej o naruszeniu zasady równości z art. 32 Konstytucji RP. • Argument skarżącej o tym, że ustanowienie rodziny zastępczej niespokrewnionej powinno być traktowane na równi z rodziną zastępczą spokrewnioną w zakresie świadczeń.
Godne uwagi sformułowania
brak możliwości odstąpienia od literalnej wykładni art. 17 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych • nie należy do grona osób, którym przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego • cechą relewantną podmiotów potencjalnie uprawnionych do tego świadczenia jest rezygnacja z zatrudnienia dla wywiązania się z szeroko rozumianego obowiązku alimentacyjnego.
Skład orzekający
Patrycja Joanna Suwaj
przewodniczący
Katarzyna Sokołowska
sprawozdawca
Joanna Świerzko-Bukowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń pielęgnacyjnych dla rodzin zastępczych, zwłaszcza w kontekście braku obowiązku alimentacyjnego."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na ścisłej wykładni przepisów i utrwalonym orzecznictwie, co ogranicza możliwość przyznania świadczenia w podobnych przypadkach, gdy nie jest spełniony warunek obowiązku alimentacyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego świadczenia socjalnego, ale opiera się na ścisłej interpretacji przepisów, co czyni ją interesującą głównie dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i socjalnym.
“Czy ciotka opiekująca się siostrzeńcem może liczyć na świadczenie pielęgnacyjne? Sąd wyjaśnia kluczowe kryteria.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.