II SA/Sz 92/24

II SA/Sz 92/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-04-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Świerzko-Bukowska
Katarzyna Sokołowska /sprawozdawca/
Patrycja Joanna Suwaj /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 390
art. 17 ust. 1, art. 17 ust. 1a, art. 17 ust. 1 pkt 2, art. 3 pkt 14,
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 4 grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 16 czerwca 2023 r. nr OPS.ZŚR.5211.179.2.2023.MP, wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2023 r. poz. 775 ), art.17 ust. 1 pkt 3, pkt 4, ust. 1a, art. 20 ust. 2 ust. 3, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. 2023 r. poz. 390), Burmistrz M. odmówił A. W. (dalej: "skarżąca", "strona") prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na rzecz S. B..
Uzasadniając wskazane rozstrzygnięcie organ I instancji podał, że dnia 19 maja 2023 r. strona złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, w związku z opieką nad siostrzeńcem S. B.. Do wniosku dołączono wyrok Sądu Rejonowego w Z. z dnia 22 listopada 2013 r., sygn. akt [...] [...], na podstawie którego ustalono, że S. B. wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz koniecznością stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, okresowo do dnia 19 listopada 2023 r.
Ponadto, do wniosku strona dołączyła postanowienie Sądu Rejonowego w G., Wydziału III Rodziny i Nieletnich z dnia 20 kwietnia 2023 r., na podstawie którego została ustanowiona opiekunem prawnym i rodziną zastępczą dla S. B..
Burmistrz M. stwierdził, że zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Stosownie do art. 41 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, rodzinę zastępczą spokrewnioną tworzą małżonkowie lub osoba niepozostająca w związku małżeńskim, będący wstępnymi lub rodzeństwem dziecka.
Zdaniem organu strona – będąca siostrą matki dziecka niepełnosprawnego (ciotką) nie jest osobą wymienioną w katalogu osób zaliczonych do rodziny zastępczej spokrewnionej w rozumieniu ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Pełni funkcję rodziny zastępczej niespokrewnionej. Tym samym nie należy do grona osób, którym przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.
Odwołując się do ustaleń wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 26 maja 2023 r. organ I instancji stwierdził, że skarżąca sprawuje faktyczną opiekę nad niepełnosprawnym siostrzeńcem.
Nie zgadzając się z powołanym rozstrzygnięciem A. W. wniosła od niego odwołanie. Podniosła, że musiała zrezygnować z pracy, a ze względu na stan zdrowia S. B., którym się opiekuje, nie jest w stanie podjąć kolejnego zatrudnienia.
Rozpoznając sprawę na skutek złożonego odwołania, decyzją z dnia 4 grudnia 2023 r. nr SKO.KA.431.2851/2023, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 j.t., dalej: "k.p.a.") w związku z art. 17 ust. 1 pkt 4, ust. 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2015 poz.114 j.t., dalej: "u.ś.r.") oraz art. 617 § 1 i 2, art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2015, poz. 2082), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Kolegium stwierdzi brak możliwości odstąpienia od literalnej wykładni art. 17 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych i przyznania wnioskowanego świadczenia stronie, jako ciotce osoby wymagającej opieki.
Krąg osób uznany za spokrewnioną rodzinę zastępczą wynika z treści art. 41 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Zgodnie z art. 41 ust. 1 powołanej ustawy rodzinę zastępczą lub rodzinny dom dziecka tworzą małżonkowie lub osoba niepozostająca w związku małżeńskim, u których umieszczono dziecko w celu sprawowania nad nim pieczy zastępczej, z zastrzeżeniem art. 55 i 58. Rodzinę zastępczą spokrewnioną tworzą małżonkowie lub osoba, o których mowa w ust. 1, będący wstępnymi lub rodzeństwem dziecka. Rodzinę zastępczą zawodową lub rodzinę zastępczą niezawodową tworzą małżonkowie lub osoba, o których mowa w ust. 1, niebędący wstępnymi lub rodzeństwem dziecka, (ust.3).
Uwzględniając powyższe skarżąca nie może zostać uznana za osobę będącą rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, zatem świadczenie pielęgnacyjne nie może być jej przyznane na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Kolegium podkreśliło, że stanowisko to zostało potwierdzone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2019 r., w sprawie o sygn. akt I OSK 4353/18, w którym podniesiono, że siostra matki dziecka (ciotka) nie jest osobą wymienioną w katalogu osób zaliczonych do rodziny zastępczej spokrewnionej w rozumieniu ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Tym samym nie należy do grona osób, którym przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Fakt pozostawania krewną dziecka, nad którym sprawuje opiekę, wobec brzmienia wskazanych przepisów prawnych, nie oznacza, że stanowi ona rodzinę zastępczą spokrewnioną.
Równocześnie, zdaniem organu odwoławczego, za bezsporne należy uznać, że skarżąca nie spełnia przesłanek wymienionych w art. 17 ust. 1 pkt 1 i 2 u.ś.r., bowiem nie jest matką dziecka, jak też jego opiekunem faktycznym.
W ocenie Kolegium, świadczenie nie może być również przyznane skarżącej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Zgodnie z tym przepisem świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Stosownie bowiem do art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. W myśl art. 61 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, krewnymi w linii prostej są osoby, z których jedna pochodzi od drugiej. Tym samym obowiązek alimentacyjny nie obciąża skarżącej, będącej ciotką (siostrą matki) osoby wymagającej opieki.
Podsumowując Kolegium uznało, że skoro skarżąca nie jest rodziną zastępczą spokrewnioną, lecz rodziną zastępczą niezawodową, a przy tym nie ciąży na niej obowiązek alimentacyjny, należało odmówić jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną.
Kwestionując podjęte rozstrzygnięcie, A. W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Jednocześnie skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, tj. Burmistrza M. z dnia 16 czerwca 2023 r.,
b) art. 7, 8 i 77 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Nadto zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 17 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, poprzez przyjęcie, że skarżącej nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne z uwagi na fakt, iż nie może być uznana za rodzinę zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz z uwagi na brak obowiązku alimentacyjnego,
b) art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez wydanie orzeczenia naruszającego konstytucyjną zasadę równości;
c) art. 69 oraz 72 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Mając powyższe zarzuty na względzie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zwrot poniesionych przez stronę kosztów postępowania.
W pierwszej kolejności, skarżąca wskazała, że po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2019 r., I OSK 4353/18, na który powołuje się organ II instancji, zmieniło się stanowisko wyrażone w orzecznictwie, w związku z dostrzeżeniem problemu niekonstytucyjności zapisów art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jako sprzecznych z konstytucyjną zasadą równości.
Zdaniem skarżącej, w orzecznictwie sądów administracyjnych przeważa stanowisko, że pozycja rodziny zastępczej spokrewnionej, jak i niezawodowej w zakresie przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych powinna być taka sama. Sądy odwołują się w tym zakresie do stanowiska wyrażonego przez Trybunał Konstytucyjny, w wyroku z dnia 15 listopada 2006 r. sygn. P 23/05, zgodnie z którym skoro członek najbliższej rodziny wywiązuje się ze swych obowiązków wobec chorego krewnego, a wymaga to od niego rezygnacji z zarobkowania, to powinien w tych działaniach otrzymać odpowiednie wsparcie państwa.
W dalszej części skargi przywołano pogląd wyrażony w jednym z orzeczeń sądu, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne powinno przysługiwać także rodzinie zastępczej niespokrewnionej, której członkowie nie uzyskują wynagrodzenia za sprawowanie funkcji rodziny zastępczej.
Wobec powyższego od rodziny zastępczej spokrewnionej z dzieckiem i niespokrewnionej z dzieckiem różni się zdecydowanie tylko rodzina zawodowa niespokrewniona z dzieckiem. Pomoc udzielana rodzinie niespokrewnionej niezawodowej nie pełni funkcji wynagrodzenia tak jak to ma miejsce w przypadku zawodowej rodziny zastępczej. Rodzina zastępcza spokrewniona jak i niespokrewniona charakteryzują się równą pozycją prawną. Zróżnicowanie sytuacji rodzin zastępczych spokrewnionych, na których ciąży obowiązek alimentacyjny i pozostałych rodzin zastępczych w zakresie świadczeń pielęgnacyjnych stanowi przejaw nieuzasadnionej dyskryminacji tych ostatnich.
Ustawodawca zakłada zatem, że rodzina zastępcza sprawując swą funkcję wykonuje jednocześnie pracę zarobkową. Tym samym jeżeli dziecko umieszczone w rodzinie zastępczej będzie wymagało stałej opieki ze względu na niepełnosprawność to rodzina zastępcza - niezależnie, czy zobowiązana do alimentacji względem dziecka, czy nie - winna zyskiwać uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego. Rezygnacja przez któregokolwiek z rodziców zastępczych z pracy i zajęcie się stałą opieką nad niepełnosprawnym dzieckiem bez uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego powoduje bowiem utratę stałego źródła utrzymania, które jest jedną z przesłanek ustanowienia rodziny zastępczej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie wniosło o jej oddalenie oraz utrzymało w mocy stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:
Na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634– j.t.), dalej jako "p.p.s.a.", sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym.
Skarga okazała się niezasadna, bowiem sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, przeprowadzona – stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 – j.t.), według kryterium zgodności z prawem, wykazała, że akt ten prawa nie narusza.
W badanej sprawie skarżąca domagała się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym siostrzeńcem.
Stosownie do art. 17 ust. 1 u.ś.r., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
1) matce albo ojcu,
2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności
- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Zgodnie z art. 17 ust. 1a przywołanej ustawy osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:
1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
W świetle przytoczonej regulacji świadczenie pielęgnacyjne może zostać przyznane osobom, które należą do kręgu podmiotów wymienionych w art. 17 ust. 1 pkt 1-4 u.ś.r. Warunkiem przyznania świadczenia jest łączne spełnienie pozostałych wynikających z przepisu przesłanek, to jest:
- podopieczny musi legitymować się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, bądź orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji;
- opiekun osoby posiadającej takie orzeczenie musi – w celu sprawowania opieki, zrezygnować z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, bądź jej nie podejmować, przy czym pomiędzy rezygnacją bądź niepodejmowaniem zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki powinien istnieć ścisły i bezpośredni związek;
- opiekun, jeżeli nie należy do osób wymienionych w art. 17 ust. 1 pkt 2 u.ś.r. musi należeć do kręgu osób zobowiązanych do alimentacji względem osoby podopiecznego.
Na gruncie badanej sprawy nie ulega wątpliwości, że małoletni S. B. jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, wymaga stałej i długotrwałej pomocy osób trzecich. Nie jest również sporne, iż opiekę nad nim w sposób właściwy sprawuje siostra jego matki. Z załączonych do akt postępowania dokumentów wynika, że skarżąca została ustanowiona rodziną zastępczą dla S. B..
Rozważenia zatem wymagało, czy skarżąca spełnia pozostałe warunki przewidziane w art. 17 ust. 1 u.ś.r. i takie rozważania w niniejszej sprawie organu obu instancji przeprowadziły, dochodząc do słusznego wniosku, że nie należy ona do kręgu osób uprawnionych do otrzymania świadczenia.
W przypadku skarżącej należało ustalić, czy jest ona osobą, o której mowa w pkt 2-4 przywołanego przepisu. W świetle art. 3 pkt 14 u.ś.r. ilekroć w ustawie jest mowa o opiekunie faktycznym dziecka - oznacza to osobę faktycznie opiekującą się dzieckiem, jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka. O ile w przypadku skarżącej można bez wątpienia powiedzieć, że sprawuje faktyczną opiekę nad siostrzeńcem, to z akt sprawy nie wynika, aby wystąpiła z wnioskiem o jego przysposobienie. Zatem nie jest ona opiekunem faktycznym w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Skarżąca nie jest również spokrewnioną rodziną zastępczą w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, co wynika wprost ze znajdującego się w aktach sprawy postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia 20 kwietnia 2023 r. Na marginesie wskazać należy, że stosownie do art. 41 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, rodzinę zastępczą spokrewnioną tworzą małżonkowie lub osoba niepozostająca w związku małżeńskim, u których umieszczono dziecko w celu sprawowania nad nim pieczy zastępczej, będący wstępnymi lub rodzeństwem dziecka. Trafnie zatem organ uznał, że skarżąca nie mogłaby zostać ustanowiona spokrewnioną rodziną zastępczą dla siostrzeńca, bowiem nie jest ani jego wstępną, ani rodzeństwem.
Skarżąca nie jest także w stosunku do siostrzeńca osobą zobowiązaną do alimentacji. Zgodnie z art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r., Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1359 – j.t.), dalej jako "k.r.o.", obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Skarżąca jako siostra matki osoby wymagającej opieki nie należy do żadnej z wymienionych kategorii. Z tego względu nie ma znaczenia okoliczność, iż skarżąca została ustanowiona opiekunem prawnym dla małoletniego siostrzeńca (por. wyrok NSA z 5 maja 2023 r., sygn. akt I OSK 1025/22).
Nie ma zastosowania w odniesieniu do skarżącej regulacja, o której mowa w art. 17 ust. 1a u.ś.r. Przepis ten bowiem ustala zasady przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego osobom innym aniżeli spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki. W dalszym ciągu chodzi jednak o osoby pozostające w kręgu osób posiadających obowiązek alimentacyjny względem podopiecznego.
Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 5/13, stwierdzając, że osobie, której nie obciąża obowiązek alimentacyjny względem pełnoletniego członka rodziny, legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym i która nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad tym niepełnosprawnym członkiem rodziny, nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne na podstawie art. 17 ust. 1 i ust. 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. W uzasadnieniu uchwały Sąd ten wyjaśnił między innymi, że "przepis art. 17 ust 1 i art. 17 ust 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez odesłanie do przepisów ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy, jednoznacznie wskazuje krąg osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, w związku z opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, ograniczając go do osób zobowiązanych do alimentacji. W ocenie składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, przywołana treść omawianych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych nie może być uzupełniona przez inne rozumienie zakresu podmiotowego obowiązku alimentacyjnego, niż to wynika z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.
Bez wątpienia wpływ na kształtowanie rozwiązań prawnych dotyczących określenia uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego miało orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. Zarówno w wyroku z dnia 15 listopada 2006 r. sygn. akt P 23/05 (OTK ZU-A 2006, nr 10, poz. 151), jak i w przywołanych wyżej wyrokach z dnia 18 lipca 2008 r. sygn. akt P 27/07 oraz z dnia 22 lipca 2008 r. sygn. akt P 41/07, Trybunał Konstytucyjny nie zakwestionował jako niekonstytucyjnego wymogu istnienia obowiązku alimentacyjnego pomiędzy osobą sprawującą opiekę i podopiecznym. Wręcz przeciwnie, wyraził pogląd, że z woli ustawodawcy nie sam fakt opieki nad osobą niepełnosprawną, czy też rezygnacja dla jej sprawowania z zatrudnienia, lecz szczególna więź prawna pomiędzy osobą opiekuna, a osobą niepełnosprawną wyróżnia grupę uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Co należy podkreślić, cechą relewantną podmiotów potencjalnie uprawnionych do tego świadczenia jest rezygnacja z zatrudnienia dla wywiązania się z szeroko rozumianego obowiązku alimentacyjnego. Celem tych regulacji jest bowiem to, by osoba zmuszona do rezygnacji z zatrudnienia w związku z wykonaniem ciążącego na niej obowiązku alimentacyjnego sama nie popadła w niedostatek, tracąc źródło utrzymania. Nie jest natomiast intencją ustawodawcy wspieranie wszystkich osób, które dobrowolnie podejmują się opieki nad niepełnosprawnym członkiem szeroko rozumianej rodziny."
Brak było zatem w świetle powyższych unormowań, możliwości przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu, co stanowiło podstawę oddalenia skargi w oparciu o art. 151 p.p.s.a.