II SA/SZ 91/07

II SA/Sz 91/07 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2007-04-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Arkadiusz Windak
Barbara Gebel /przewodniczący sprawozdawca/
Maria Mysiak
Symbol z opisem
6335 Zwrot nienależnego świadczenia
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 § 1 pkt1 lit. c, art. 152, art.2000
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak,, Asesor WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi T. Ł/ na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do uprawomocnienia się wyroku III. zasądza od Wojewody na rzecz T. Ł. kwotę [...] / [...]/ złote tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. numer [...] Wojewoda uchylił w całości, wydaną po wznowieniu postępowania, decyzję Starosty z dnia [...] r. i orzekł o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Starosty Nr [...] z dnia [...] o uznaniu T. Ł. z dniem [...] r. za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku od dnia [...] r. i uchylił ostateczną decyzję Starosty
Nr [...] z dnia [...] r. o utracie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem [...] r. przez T. Ł. i w to miejsce orzekł
o utracie statusu osoby bezrobotnej przez T. Ł. z dniem [...] r.
Decyzją z dnia [...] r. numer [...] Starosta
z powołaniem się na art. 104 Kpa oraz art. 76 ust. 1 ust. 2 pkt 5 oraz art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. c, ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2004 r. Nr 99, poz. 1001 z późn.zm.) orzekł o obowiązku zwrotu przez T. Ł. nienależnie pobranego świadczenia w kwocie [...],00 od [...]r. do [...] r.
W odwołaniu od powyższej decyzji T. Ł. podniósł, iż to świadczenie rzekomo niesłusznie pobrane, zostało przeznaczone na jego i rodziny koszty utrzymania. Zarzucił również zaskarżonej decyzji złamanie prawa materialnego oraz, że powstałe zdarzenia tak w świetle prawa cywilnego jak i karnego rozpoznaje się
w oparciu o obowiązujące prawo w chwili jego zaistnienia.
Wojewoda decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ stwierdził, iż dla rozstrzygnięcia sprawy zasadnicze znaczenia ma treść art.76 ust. 2 pkt 5 cyt. ustawy
o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zgodnie z którym za nienależne pobrane świadczenie pieniężne uważa się zasiłek wypłacony za okres, za który,
w związku z orzeczeniem sądu, wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę.
W przypadku strony taka sytuacja faktyczna zaistniała, gdyż jak wynika z akt sprawy, wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia [...] r. T. Ł. został przywrócony do pracy, a z treści pisma uzyskanego od Spółdzielni A. wynika, iż za okres pozostawania bez pracy tj. od [...] r. do [...] r. otrzymał jednorazowe wynagrodzenie w wysokości [...] zł. Podnoszone przez stronę w odwołaniu kwestie naruszenia przepisów prawa materialnego podczas wydawania decyzji oraz powołanie się na powstałe zdarzenia
i rozpatrywanie ich w świetle prawa cywilnego i karnego należy uznać za chybione, gdyż organ administracji publicznej wydaje decyzje tylko w granicach prawa materialnego lub w określonym zakresie normy prawa procesowego do ustalonego stanu faktycznego, w trybie, formie, strukturze uregulowanej prawem w celu wywołania skutku prawnego w sferze stosunku materialnoprawnego.
Domenę załatwiania spraw administracyjnych nie mogą stanowić przepisy
i rozpatrywanie zdarzeń zaistniałych w świetle prawa cywilnego czy karnego, co strona podniosła w swoim odwołaniu.
Ponadto organ odwoławczy w całym postępowaniu administracyjnym nie może również ograniczać się do stanu sprawy z daty wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, lecz musi uwzględniać stan faktyczny i prawny istniejący w dacie rozpatrywania odwołania, co niniejszym czyni.
W kwestii błędnie, według strony, powołanej podstawy prawnej, należy wskazać, iż w międzyczasie rozpatrywania danej sprawy zmienione zostały rzeczywiście przepisy prawa materialnego (poprzednio art. 28 ust. 1 pkt 5 ustawy
z dnia 14.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2003 r., Nr 58 , poz. 514 z późno zm.) obecnie art. 76 ust.2 pkt 5 cyt wyżej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy) jednakże zmiana ustawy nie wprowadziła w tym konkretnym przepisie nowej przesłanki rozstrzygnięcia sprawy, i tym samym nie stanowi to o tym, iż wydanie decyzji na podstawie zmienionych przepisów ustawy jest decyzją wadliwą.
Powyższa decyzja została zaskarżona przez T. Ł. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego . Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie mu należnego świadczenia w dniu obowiązywania ustawy z 1994 r. Ponadto stwierdził, iż nie może być pozbawiony praw uzyskanych
w dniu [...] r. skoro nabył je na mocy obowiązującej ustawy z 1994 r. i to przed wejściem w życie ustawy z 20.04.2004 r., która zakreśla czas jej obowiązywania. Zdaniem skarżącego, zasada obowiązująca w polskim sądownictwie stanowi
o rozpatrywaniu zdarzeń w chwili obowiązywania danej ustawy, a nie wstecz.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują
w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola legalności zaskarżonych do sądu administracyjnego aktów administracyjnych (ostatecznych decyzji, postanowień) polega na badaniu ich zgodności z prawem materialnym
i przepisami postępowania administracyjnego mającymi zastosowanie w konkretnej sprawie. W przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt w istotny sposób narusza prawo, sąd - stosownie do wskazań art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – uchyla ten akt lub stwierdza jego nieważność ( w zależności od rodzaju stwierdzonego naruszenia prawa). W przeciwnym wypadku sąd skargę oddala (art. 151 ww. ustawy ).
Zgodnie z art.134 § 1 i art.135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, a nadto stosuje przewidziane ustawą środki
w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia .
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności
z prawem i w wyżej wskazanych granicach dostarczyła podstaw do uznania, że
w sprawie wystąpiły uchybienia i w związku z tym skarga została uchylona.
Bezsprzecznym jest, że zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie zwrotu nienależnie pobieranego świadczenia – zasiłku dla bezrobotnych – wydana została w dniu [...] r., a więc w dacie obowiązywania ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia
i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz.1001 z późn.zm.). Zgodnie z art.7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej organy władzy publicznej działają na podstawie
i w granicach prawa. Prawo zaś to przepisy zamieszczone w ustawach, umowach
i innych aktach powszechnie obowiązujących. Tak więc wydając decyzje administracyjne organy stosują przepisy prawne obowiązujące w dacie orzekania. Niesłusznym jest więc zarzut strony skarżącej, że zaskarżona decyzja winna być wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu
i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz.514 z późn.zm. ), która to ustawa utraciła moc z dniem wejścia w życie ustawy o promocji zatrudnienia
i instytucjach rynku pracy tj. z dniem 1 czerwca 2004 r.
Zaskarżona decyzja dotyczy jedynie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, natomiast o utracie statusu osoby bezrobotnej, a tym samym prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem 2 kwietnia 2004 r., orzeczono decyzją ostateczną z dnia [...] r. W niniejszym postępowaniu decyzja ta nie podlega kontroli sądowej. Dodać także należy, że Sąd nie jest uprawniony do przyznawania jakichkolwiek świadczeń.
Badając jednak zgodność zaskarżonej decyzji z prawem Sąd dopatrzył się nieprawidłowości postępowania – naruszenia art.7 i 77 Kpa - które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 76 ust.1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne.
W świetle art.76 ust.2 pkt 5 świadczeniem nienależnym jest między innymi zasiłek wypłacony za okres, za który, w związku z orzeczeniem sądu, wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę.
T. Ł. w [...] r. został uznany za osobę bezrobotną i przyznano mu zasiłek dla bezrobotnych, który pobierał w okresie od [...] r. do
[...] r. Wyrokiem z dnia [...] r. sygn.akt I[...] Sąd Rejonowy przywrócił T. Ł. do pracy w Spółdzielni A . Pismem z dnia [...] r. Spółdzielnia A. poinformowała organ
I instancji, że T. Ł. z dniem [...]r. podjął pracę na dotychczasowych warunkach i za okres pozostawania bez pracy tj. od dnia [...] r. do [...] r., na mocy art.47 kodeksu pracy nabył prawo do otrzymania wynagrodzenia pomniejszonego o wysokość wypłaconej odprawy pieniężnej. Na skutek zapytania organu I instancji Spółdzielnia A. poinformowała, iż T. Ł. otrzymał jednorazowo wynagrodzenie w wysokości [...] zł za okres pozostawania bez pracy tj. [...] do [...] r. Załączono także wydruk komputerowy zatytułowany "wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy [...], w którym przedstawiono kwotę wypłaconego T. Ł. wynagrodzenia z wyszczególnieniem potrąceń.
Zgodnie z art.47 Kodeksu pracy pracownikowi, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy, przysługuje wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, nie więcej jednak niż za 2 miesiące, a gdy okres wypowiedzenia wynosił 3 miesiące - nie więcej niż za 1 miesiąc. Jeżeli umowę o pracę rozwiązano z pracownikiem,
o którym mowa w art. 39, albo z pracownicą w okresie ciąży lub urlopu macierzyńskiego, wynagrodzenie przysługuje za cały czas pozostawania bez pracy; dotyczy to także przypadku, gdy rozwiązano umowę o pracę z pracownikiem-ojcem wychowującym dziecko w okresie korzystania z urlopu macierzyńskiego albo gdy rozwiązanie umowy o pracę podlega ograniczeniu z mocy przepisu szczególnego. Natomiast w świetle art.51 § 1 Kodeksu pracy pracownikowi, który podjął pracę
w wyniku przywrócenia do pracy, wlicza się do okresu zatrudnienia okres pozostawania bez pracy, za który przyznano wynagrodzenie.
W świetle powyższego oraz treści art.76 ust.2 pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy prawidłowe ustalenie okresu, za który osoba przywrócona do pracy otrzymuje wynagrodzenie, jest niezbędne do ustalenia wysokości podlegającego zwrotowi nienależnie pobranego świadczenia.
Zdaniem Sądu organy oparły swoje rozstrzygnięcia na dowodach nie pozwalających jednoznacznie określić okresu za jaki T. Ł. otrzymał wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy. Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji winien zwrócić się o informację do pracodawcy T. Ł. za jaki okres pozostawania bez pracy – 2 miesiące czy 1 miesiąc ( w świetle art.47 Kp ) - otrzymał on wynagrodzenie, przy czym Spółdzielnia A. winna zaznaczyć konkretne miesiące, za które wypłaciła wynagrodzenie
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny , na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c art.152 i art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270
z późn.zm. ) orzekł, jak w sentencji.