II SA/Sz 906/24
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki domagającej się zaświadczenia potwierdzającego przejście praw wynikających z decyzji o warunkach zabudowy po połączeniu spółek, uznając, że organ nie może dokonywać oceny prawnej w postępowaniu o wydanie zaświadczenia.
Spółka L. Sp. z o.o. wniosła o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, że stała się adresatem decyzji o warunkach zabudowy po połączeniu z inną spółką, zgodnie z art. 494 § 2 k.s.h. Organy administracji odmówiły, uznając, że żądanie wykracza poza tryb wydawania zaświadczeń, wymagając oceny prawnej. WSA w Szczecinie oddalił skargę, podkreślając, że postępowanie o wydanie zaświadczenia służy jedynie potwierdzeniu faktów lub stanu prawnego wynikającego z posiadanych przez organ danych, a nie dokonywaniu analizy prawnej czy ocenie skutków czynności prawnych.
Spółka L. Sp. z o.o. wystąpiła do organu I instancji o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, że jest adresatem decyzji o warunkach zabudowy wydanej na rzecz innej spółki, która została przejęta przez L. Sp. z o.o. w trybie połączenia przez przejęcie (art. 492 § 1 pkt 1 k.s.h.). Organ I instancji odmówił wszczęcia wydania zaświadczenia, uznając, że skarżąca żąda oceny prawnej, a nie potwierdzenia faktów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji, wyjaśniając, że tryb wydawania zaświadczeń nie pozwala na dokonywanie ustaleń faktycznych i prawnych niewynikających z posiadanych przez organ danych. Skarżąca wniosła skargę do WSA w Szczecinie, zarzucając naruszenie prawa materialnego (art. 494 § 2 k.s.h.) i przepisów postępowania (art. 217 § 1 k.p.a.). Argumentowała, że przejście praw i obowiązków administracyjnoprawnych na spółkę przejmującą jest zasadą wynikającą z k.s.h. i powinno zostać potwierdzone. WSA w Szczecinie oddalił skargę. Sąd podkreślił, że postępowanie o wydanie zaświadczenia ma szczególny charakter i nie służy dokonywaniu ustaleń prawnych ani ocenie skutków czynności prawnych. Organ administracji może jedynie potwierdzić fakty lub stan prawny wynikający z posiadanych przez niego danych, rejestrów lub ewidencji. W tym przypadku żądanie skarżącej wykraczało poza te ramy, ponieważ wymagało od organu analizy prawnej skutków połączenia spółek i oceny przejścia praw wynikających z decyzji administracyjnej. Sąd wskazał, że dane z Krajowego Rejestru Sądowego, na które powoływała się skarżąca, nie są rejestrem prowadzonym przez organ gminy, a gminy mają do nich ograniczony dostęp. W związku z tym, WSA uznał, że organy prawidłowo odmówiły wydania zaświadczenia, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie o wydanie zaświadczenia ma charakter szczególny i służy jedynie potwierdzeniu faktów lub stanu prawnego wynikającego z posiadanych przez organ danych, a nie dokonywaniu analizy prawnej czy ocenie skutków czynności prawnych.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu, i nie ma charakteru prawotwórczego. Organ nie może w tym trybie rozstrzygać o prawach i obowiązkach strony ani dokonywać oceny prawnej, która powinna być przedmiotem odrębnego postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
k.p.a. art. 217 § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 218 § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 219 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.s.h. art. 492 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
k.s.h. art. 494 § 2
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.s.h. art. 493 § 2
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
k.s.h. art. 493 § 5
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.k.r.s. art. 2 § 1 i 2
Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie o wydanie zaświadczenia nie służy dokonywaniu oceny prawnej ani ustalaniu skutków czynności prawnych. Organ administracji publicznej może potwierdzać jedynie fakty lub stan prawny wynikający z posiadanych przez niego danych, rejestrów lub ewidencji.
Odrzucone argumenty
Połączenie spółek poprzez przejęcie skutkuje automatycznym przejściem praw i obowiązków administracyjnoprawnych na spółkę przejmującą na podstawie art. 494 § 2 k.s.h., co powinno zostać potwierdzone zaświadczeniem. Organ powinien był skorzystać z danych dostępnych w Krajowym Rejestrze Sądowym w celu potwierdzenia stanu prawnego.
Godne uwagi sformułowania
Zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego. Nie jest dopuszczalne dokonywanie, w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń, jakichkolwiek ustaleń faktycznych i prawnych niewynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Strona postępowania o wydanie zaświadczenia nie może domagać się - w drodze urzędowego zaświadczenia - stwierdzenia istnienia faktów prawotwórczych, których ustalenie jest przedmiotem oceny prawnej organu w postępowaniu administracyjnym kończącym się wydaniem decyzji administracyjnej.
Skład orzekający
Katarzyna Sokołowska
przewodniczący sprawozdawca
Krzysztof Szydłowski
asesor
Joanna Wojciechowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ograniczenia postępowania o wydanie zaświadczenia w kontekście oceny prawnej i skutków połączenia spółek."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zaświadczenie w kontekście sukcesji praw po połączeniu spółek; ogólne zasady dotyczące zaświadczeń są szerzej stosowalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważne ograniczenia trybu wydawania zaświadczeń w polskim prawie administracyjnym, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje, że nie wszystko można załatwić wnioskiem o zaświadczenie.
“Czy zaświadczenie potwierdzi, że przejąłeś prawa po innej firmie? Sąd wyjaśnia, kiedy organ powie 'nie'.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II SA/Sz 906/24 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2025-01-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-11-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Joanna Wojciechowska Katarzyna Sokołowska /przewodniczący sprawozdawca/ Krzysztof Szydłowski Symbol z opisem 645 Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652 Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 572 art. 217 par. 1 i 2, art. 218 par. 1 i 2 , art. 219 par. 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Dz.U. 2024 poz 18 art. 492 par. 1, art. 493 par. 2, art. 494 par. 2 i 5 Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t. j.) Dz.U. 2021 poz 112 art. 2 ust. 1 i 2 Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym - t..j. Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) Sędziowie Asesor WSA Krzysztof Szydłowski Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 9 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi L. Spółki z o.o. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 10 września 2024 r. nr SKO.Ke.505/2596/2024 w przedmiocie wydanie zaświadczenia oddala skargę. Uzasadnienie Pismem z 26 czerwca 2024 r., L. Spółka z o.o. z siedzibą w W. (zwana dalej: "skarżącą") wystąpiła do Wójta Gminy O. (zwany dalej: "organem I instancji"), z wnioskiem o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, że skarżąca jest adresatem decyzji organu z 30 kwietnia 2021 r., nr 22/2021, w przedmiocie warunków zabudowy, wydanej na rzecz P. Spółka z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Spółka przejmowana"). We wniosku podano, że w dniu 3 czerwca 2024 r. doszło do połączenia skarżącej ze Spółką przejmowaną (połączenie poprzez przejęcie), w trybie art. 492 § 1 pkt 1 Kodeksu spółek handlowych (dalej: "k.s.h."). Postanowieniem z 9 lipca 2024 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 219 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a."), organ I instancji odmówił "wszczęcia wydania zaświadczenia potwierdzającego, że wnioskodawca jest adresatem decyzji o warunkach zabudowy Nr 22/2021 z dnia 30.04.2021 r.". Organ I instancji stwierdził, że zgodnie ze złożonym wnioskiem o wydanie zaświadczenia, skarżąca żąda dokonania przez organ administracji oceny czy w świetle obowiązujących przepisów i dokonanych przez wnioskodawcę czynności prawnych doszło do skutecznego wejścia wnioskodawcy w prawa i obowiązki wynikające z decyzji administracyjnej, a nie potwierdzenia faktów wynikających z dokumentacji organu. Skarżąca wystąpiła z zażaleniem na postanowienie organu I instancji z 9 lipca 2024 r., któremu zarzuciła naruszenie: - art. 494 § 2 k.s.h., poprzez jego niezastosowanie i podważenie faktu przejścia decyzji administracyjnych na skarżącą, przejmującą z mocy samego prawa, w związku z przeniesieniem, całego majątku spółki przejmowanej na spółkę przejmującą, w trybie art. 492 § 1 pkt 1 k.s.h., podczas gdy art. 494 § 2 k.s.h. wskazuje wyraźnie, że zasadą jest, iż decyzje administracyjne z dniem połączenia przechodzą na spółkę przejmującą, chyba że ustawa lub treść decyzji stanowią inaczej, a w niniejszej sprawie żaden z wyjątków od zasady sukcesji uniwersalnej nie wystąpił, - art. 217 § 1 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i niewydanie zaświadczenia, wobec stwierdzenia przez organ, że skarżąca wnioskuje o dokonanie przez organ oceny prawnej, podczas gdy przedmiotem wniosku było dokonanie urzędowego potwierdzenia istniejącego stanu prawnego, tj. bezspornego faktu, że decyzja przeszła z mocy prawa na skarżącą na podstawie art. 494 § 2 k.s.h. Postanowieniem z 10 września 2024 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz art. 217 § 2, art. 218 i art. 219 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie (dalej zwane dalej: "organem II instancji") utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji z 9 lipca 2024 r W uzasadnieniu wydanego postanowienia organ II instancji wyjaśnił, że nie jest dopuszczalne dokonywanie, w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń, jakichkolwiek ustaleń faktycznych i prawnych niewynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Żądanie skarżącej wykraczało poza wskazaną formułę zaświadczenia. Organ I instancji nie prowadzi dokumentacji, która dawałaby podstawę do wydania zaświadczenia żądanego przez wnioskodawcę. Skarżąca nie wskazała na podstawie jakich, znajdujących się w posiadaniu organu danych miałby on poświadczyć żądane informacje. Wręcz przeciwnie — z odwołania wynika, że skarżąca ma świadomość, że organ takich danych nie posiada, natomiast istnienie swojego uprawnienia stara się udowodnić za pomocą bardzo obszernych wywodów prawniczych opartych w istotnej części na wykładni przepisów kodeksu spółek handlowych oraz z innych dziedzin prawa. Swoim wnioskiem skarżąca dąży w istocie do dokonania interpretacji przepisów prawa (spełnienia spornych ustawowych przesłanek przejścia praw i obowiązków na inny podmiot) oraz oceny skutków prawnych tych przepisów dla stanu faktycznego opisanego we wniosku o wydanie zaświadczenia. Złożony wniosek nie zmierzał do tego, aby organ potwierdził określony stan, ale bezpośrednio rozstrzygnął o prawach i obowiązkach skarżącej. W sytuacji zatem, gdy określone fakty, których potwierdzenia domagała się skarżąca nie wynikają z ewidencji prowadzonych przez organ I instancji, brak było podstaw do wydania zaświadczenia o żądanej treści. L. Spółka z o.o. z siedzibą w W., zastępowana przez radcę prawnego, wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na postanowienie organu II instancji z 10 września 2024 r., wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o uchylenie poprzedzającego go postanowienia organu I instancji z 9 lipca 2024 r. Jednocześnie skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wydanemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie: 1) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 494 § 2 k.s.h., poprzez jego błędną wykładnię i stwierdzenie, że połączenie spółek poprzez przeniesienie całego majątku spółki przejmowanej na spółkę przejmującą (w niniejszej sprawie na skarżącą), w trybie art. 492 § 1 pkt 1 k.s.h., nie jest wystarczające by stwierdzić automatyczne przejście praw i obowiązków administracyjnoprawnych, podczas gdy art. 494 § 2 k.s.h. wskazuje wyraźnie, iż zasadą jest, że decyzje administracyjne z dniem połączenia przechodzą na spółkę przejmującą, chyba, że ustawa lub treść decyzji stanowią inaczej, a w niniejszej sprawie żaden z wyjątków od zasady sukcesji uniwersalnej nie wystąpił; 2) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a. art. 217 § 1 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i niewydanie zaświadczenia, wobec stwierdzenia przez organ II instancji, że żądanie skarżącej dotyczy kwestii niejednoznacznych, wymagając przy tym przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i dokonania interpretacji przepisów prawa, podczas gdy okoliczność przejścia na skarżącą praw i obowiązków wynikających z decyzji o warunkach zabudowy, na podstawie art. 494 § 2 k.s.h., jest oczywisty i bezsporny i ten stan prawny powinien zostać stwierdzony w drodze postanowienia na podstawie art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., b. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe (bezpodstawne) zastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, podczas gdy organ II instancji powinien był, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ab initio k.p.a., uchylić to postanowienie i - orzekając co do istoty sprawy - wydać zaświadczenie o żądanej przez skarżącą treści. Skarżąca w uzasadnieniu skargi powołała się na stanowisko, zgodnie z którym w zakresie decyzji o warunkach zabudowy powinna znaleźć zastosowanie ogólna zasada sukcesji uniwersalnej wynikająca z art. 494 § 2 k.s.h. (wyrok WSA w Krakowie z 11 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 233/14). Wskazywała ponadto na podobieństwo przepisu art. 553 § 2 k.s.h. do regulacji przewidzianej w art. 494 § 2 k.s.h. Dominujący jest pogląd doktryny i orzecznictwa, zgodnie z którym również w odniesieniu do pozwolenia na budowę zastosowanie ma ogólna zasada sukcesji uniwersalnej wynikająca z art. 494 k.s.h. (wyrok NSA z 24 sierpnia 2016 r., sygn. akt II OSK 2945/14). Analogiczna sytuacja dotyczy decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (wyrok WSA w Łodzi z 30 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Łd 713/21). Dalej skarżąca powołała orzecznictwo oraz przykłady z przepisów prawa, z których wynika jej zdaniem reguła, iż w przypadku połączenia spółek zasadą jest uniwersalna sukcesja publicznoprawna, wszelkie od niej wyjątki powinny być wprowadzone wprost i wyraźnie w przepisie ustawy oraz w sposób niebudzący żadnych wątpliwości. Według skarżącej, okoliczność przejścia na nią decyzji o warunkach zabudowy wraz z zarejestrowaniem połączenia Spółki przejmowanej ze skarżącą, powinna być bezsporna a zaprezentowana przez skarżącą argumentacja ma na celu jedynie podkreślenie tego faktu, a nie przekonanie Sądu do przyjęcia jednej z kilku możliwych interpretacji. Precyzując zarzut naruszenia przez organ II instancji art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., skarżąca podniosła, że przedmiotem zaświadczenia może być nie tylko potwierdzenie pewnych faktów, ale także potwierdzenie stanu prawnego. We wniosku z 26 czerwca 2024 r. skarżąca wskazała stan prawny, o którego urzędowe potwierdzenie wnioskuje, tj. że jest adresatem decyzji o warunkach zabudowy w związku z wejściem na podstawie art. 494 § 1 k.s.h. we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej. Skarżąca uważa, że wykazała się także interesem prawnym w uzyskaniu żądanego zaświadczenia. Przesłanki wymienione w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. zostały spełnione. Według skarżącej, nie żądała ona, aby organ I instancji dokonał analizy prawnej niniejszej sprawy, a jedynie potwierdził, że skarżąca jest aktualnym adresatem decyzji o warunkach zabudowy, co jest jedynie następstwem przejęcia przez skarżącą ogółu praw i obowiązków Spółki przejmowanej w związku z zastosowaniem jasnych i przejrzystych przepisów k.s.h. Nieuzasadnione jest, zdaniem skarżącej, odmawianie przez organy obu instancji potwierdzenia stanu prawnego, poprzez wydanie zaświadczenia o wnioskowanej przez skarżącą treści. Skarżąca jednocześnie wskazała, że zgodnie z wyrokiem NSA z 2 października 2015 r., sygn. akt II OSK 155/14, nie ma podstaw, aby uznać, że w ramach postępowania o wydanie zaświadczenia nie jest dopuszczalne przeprowadzenie jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego, w tym brak jest w ramach postępowania ograniczeń dowodowych odnośnie do np. możliwości skorzystania z informacji ujętych w rejestrach prowadzonych przez inne organy administracji publicznej. Na zasadzie analogii należy przyjąć, że dozwolone jest w ramach postępowania będącego przedmiotem skargi, skorzystanie z danych zawartych w powszechnie dostępnym rejestrze przedsiębiorców KRS, z których wprost wynika oczekiwane przez skarżącą potwierdzenie stanu prawnego. Postępowanie ani postępowanie wyjaśniające, w zakresie przekraczającym ten przewidziany przez przepis art. 218 § 2 k.p.a., ani dokonywanie analizy prawnej, nie było konieczne do wydania zaświadczenia o żądanej przez skarżącą treści. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc w podsumowaniu stanowiska, że złożony przez skarżącą wniosek nie zmierzał do tego aby organ potwierdził określony stan, ale bezpośrednio rozstrzygnął o prawach i obowiązkach skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 – j.t.), dalej jako "p.p.s.a., sprawa niniejsza została rozpoznana trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym. Skarga nie jest zasadna. Jej przedmiotem uczyniono postanowienie odmawiające skarżącej wydania zaświadczenia, potwierdzającego, że jest ona adresatką wydanej przez Wójta Gminy O. decyzji nr [...] Kwestie związane z wydawaniem zaświadczeń reguluje Dział VII k.p.a. Wydawanie zaświadczeń. Zgodnie z art. 217 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego, o czym stanowi § 2 przywołanego przepisu. Stosownie do art. 219 § 3 k.p.a. zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni. Na podstawie art. 218 § 1 k.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (§ 2). Wyjaśnić należy, że postępowanie w przedmiocie wydania zaświadczenia zgodnie z art. 217 k.p.a. ma szczególny charakter, w istotnym zakresie różny od ogólnego postępowania administracyjnego (patrz: Katarzyna Celińska-Grzegorczyk, Komentarz do art. 217 KPA, w: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 7. wydanie, C.H. Beck, Warszawa 2021, str. 1444). Postępowanie uregulowane w rozdz. VII nie zmierza bowiem do wydania decyzji rozstrzygającej o prawach i obowiązkach obywatela, lecz do dokonania czynności faktycznej, tj. wydania zaświadczenia. Nie prowadzi się bowiem postępowania dowodowego w zwykłym trybie, a organ ma jedynie obowiązek potwierdzić w sposób urzędowy okoliczności wynikające ze źródeł publicznych lub ze zgromadzonych dokumentów, które są dla niego dostępne. Zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego. Zaświadczenie nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani też nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Tym samym nie jest dopuszczalne dokonywanie, w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń, jakichkolwiek ustaleń faktycznych i prawnych niewynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Strona postępowania o wydanie zaświadczenia nie może domagać się - w drodze urzędowego zaświadczenia - stwierdzenia istnienia faktów prawotwórczych, których ustalenie jest przedmiotem oceny prawnej organu w postępowaniu administracyjnym kończącym się wydaniem decyzji administracyjnej (patrz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 1778/11 oraz z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 457/13 i z dnia 11 października 2024 r., sygn. akt II OSK 2899/21). Natura prawna zaświadczenia ogranicza postępowanie wyjaśniające tylko do takich działań, które pozwolą na urzędowe stwierdzenie znanych faktów lub stanu prawnego. Przedmiotem postępowania wyjaśniającego w sprawach zaświadczeń nie może być więc analizowanie zmian w stanie prawnym i wyprowadzanie z tego odpowiednich wniosków, ani dokonywanie ocen prawnych. Zaświadczenie nie przyznaje, nie stwierdza, nie uznaje uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, lecz potwierdza istnienie uprawnienia lub obowiązku przyznanego lub potwierdzonego wcześniej w decyzji (konstytutywnej lub deklaratoryjnej), bądź w innym indywidualnym akcie prawnym. Zaświadczenie nie rozstrzyga o żadnych prawach i obowiązkach, jak też nie może tworzyć nowej sytuacji prawnej (por. wyrok NSA z 12 grudnia 2024 r., sygn. akt III OSK 1201/23). W tym miejscu należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 493 § 2 k.s.h. połączenie spółek następuje z dniem wpisania połączenia do rejestru właściwego według siedziby, odpowiednio spółki przejmującej albo spółki nowo zawiązanej (dzień połączenia). Wpis ten wywołuje skutek wykreślenia spółki przejmowanej, albo spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki, z uwzględnieniem art. 507. Wykreślenie z rejestru spółki przejmowanej ma charakter deklaratoryjny, formalny (art. 493 § 5 k.s.h.), natomiast skutek materialnoprawny w postaci utraty bytu prawnego przez tę spółkę następuje w dacie dokonania wpisu połączenia (art. 493 § 2 k.s.h.). Efektem zatem połączenia jest wykreślenie spółek przejmowanych lub spółek łączących się przez utworzenie nowej. W badanej sprawie skarżąca domagała się potwierdzenia przez organ tego, że na skutek przejęcia innej spółki prawa handlowego, w trybie 492 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 18 – t.j.), dalej jako "k.s.h.", stała się adresatem decyzji z dnia 30 kwietnia 2021 r., o warunkach zabudowy, wydanej przez Wójta Gminy O. wskazując, że zgodnie z art. 494 § 2 k.s.h. na spółkę przejmującą albo spółkę nowo zawiązaną przechodzą z dniem połączenia w szczególności zezwolenia, koncesje oraz ulgi, które zostały przyznane spółce przejmowanej albo którejkolwiek ze spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji lub ulgi stanowi inaczej. Jak wynika z wniosku, skarżąca zaświadczenie to zamierza wykorzystać przy złożeniu wniosku o określenie warunków przyłączenia do sieci elektroenergetycznej. W istocie zatem skarżąca oczekuje od organu potwierdzenia, iż skutek, o którym mowa w art. 494 § 2 k.s.h. nastąpił w odniesieniu do wydanej przez organ uprzednio na rzecz spółki przejmowanej decyzji o warunkach zabudowy. Rację mają zatem organ I instancji twierdząc, że miałby dokonać oceny prawnej skutków połączenia skarżącej ze spółką przejmowaną, a w konsekwencji potwierdzić, czy dokonana czynność prawna doprowadziła do wejścia skarżącej w prawa spółki przejętej. Zdaniem Sądu wydanie takiego zaświadczenia pozostaje poza kompetencjami organu przede wszystkim ze względu na treść art. 218 § 1 k.p.a. Potwierdzenie faktów bądź stanu prawnego musi bowiem wynikać z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Krajowy Rejestr Sądowy, dalej jako "KRS", zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 979 – t.j.), dalej jako "u.k.r.s.", prowadzą w systemie teleinformatycznym sądy rejonowe (sądy gospodarcze), zwane dalej "sądami rejestrowymi". Nie jest to zatem rejestr prowadzony przez organ. Stosownie do art. 2 ust. 2 przywołanej ustawy gminy, jako zadania zlecone, wykonują czynności związane z prowadzeniem Rejestru, polegające na zapewnieniu zainteresowanym: 1. wglądu do Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD); 2. urzędowych formularzy wniosków wymaganych ustawą umożliwiających rejestrację spółek jawnych; 3. dostępu do informacji o wysokości opłat, sposobie ich uiszczania oraz o właściwości miejscowej sądów rejestrowych. W § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 2000 r. w sprawie sposobu wykonywania przez gminy czynności związanych z prowadzeniem Krajowego Rejestru Sądowego oraz współpracy między sądami rejestrowymi i zarządami gmin (Dz. U. z 2000 r. Nr 118, poz. 1248), dalej jako "rozporządzenie", wskazano, że urzędy gmin, wykonując czynności związane z prowadzeniem Krajowego Rejestru Sądowego: 1) udostępniają do powszechnego wglądu w godzinach pracy urzędów, w miejscach do tego przeznaczonych i powszechnie dostępnych, rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 października 1997 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. Nr 128, poz. 829, z 1998 r. Nr 143, poz. 918 i z 1999 r. Nr 92, poz. 1047) wraz z załącznikiem, 2) zamawiają odpowiednie ilości urzędowych formularzy wniosków wymaganych ustawą z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym, umożliwiających rejestrację osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą i spółek jawnych, których wzory ustala rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 2000 r. w sprawie określenia wzorów urzędowych formularzy wniosków o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego oraz sposobu i miejsca ich udostępniania (Dz. U. Nr 118, poz. 1247), tak aby zapewnić ciągłość ich udostępniania zainteresowanym, 3) udostępniają urzędowe formularze wniosków, o których mowa w pkt 2, nieodpłatnie zainteresowanym, za pośrednictwem wyznaczonego pracownika lub przez wyłożenie w siedzibach i w godzinach pracy urzędów, 4) udostępniają zainteresowanym za pośrednictwem wyznaczonego pracownika lub przez wywieszenie w siedzibach organów gminy albo w inny sposób zwyczajowo przyjęty informacje o: a) właściwym miejscowo dla danej gminy sądzie rejestrowym ze wskazaniem jego siedziby i adresu, a w przypadku gdy w jednym sądzie istnieje więcej niż jeden wydział Krajowego Rejestru Sądowego - z podaniem numeru właściwego dla danego obszaru wydziału i jego adresu, b) wysokości opłat sądowych oraz opłat za ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, c) sposobie uiszczania opłat sądowych i opłat za ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym wraz z określeniem rachunku bankowego właściwego sądu oraz ze wskazaniem innych niż przelew na rachunek sposobów uiszczania opłat. Ze wskazanych regulacji wynika zatem, że jakkolwiek gminy mają dostęp do zasobów KRS, to jednak jest on ograniczony wyłącznie do czynności wskazanych w u.k.r.s. i rozporządzeniu. Gmina nie dysponuje ani zasobami rejestru, ani składanymi do niego dokumentami, w szczególności tymi składanymi przez podmioty w celu ujawnienia zmian w KRS, wynikających z podejmowanych przez podmioty obrotu gospodarczego czynności prawnych. Wydanie zaświadczenia o treści oczekiwanej przez skarżącą , jak trafnie zauważył organ odwoławczy, wykraczałoby poza formułę zaświadczenia, nie byłoby ono bowiem zwykłym potwierdzeniem stanu prawnego wynikającego z posiadanych przez gminę dokumentów, ale zawierałoby element oceny skuteczności czynności prawnych podjętych przez skarżącą i spółkę przejętą, czego w postępowaniu o wydanie zaświadczenia organowi, w świetle przedstawionych wyżej wywodów, robić nie wolno. Nie ma racji pełnomocnik skarżącej wywodząc, iż skoro w postępowaniu o wydanie zaświadczenia dopuszcza się przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w ograniczonym zakresie, to możliwe jest skorzystanie przez organ z powszechnie dostępnego rejestru i potwierdzenie wystąpienia skutku, o którym mowa w art. 494 § 2 k.s.h. W ocenie Sądu nie ma bowiem podstaw do tego, aby organ administracji publicznej dokonywał oceny skutków czynności sądu rejestrowego, w drodze zaświadczenia. Oceny takiej może i powinien, zdaniem Sądu, dokonać organ, do którego skarżąca wystąpi z wnioskiem o ustalenie warunków przyłączenia do sieci elektroenergetycznej. Z powyższych względów sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi. Przywołane w uzasadnieniu wyroki są dostępne w CBOSA na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę