II SA/Wr 484/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2012-10-31
NSAbudowlaneWysokawsa
planowanie przestrzennewarunki zabudowyochrona gruntów rolnychzagospodarowanie przestrzennedecyzja o warunkach zabudowyuzgodnienieklasyfikacja gruntówustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennymustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

WSA uchylił postanowienia SKO i organu I instancji odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego, uznając, że inwestycja nie dotyczy gruntów rolnych klas I-III.

Sprawa dotyczyła odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Organy administracji (Starosta i SKO) odmówiły uzgodnienia, powołując się na przepisy o ochronie gruntów rolnych, argumentując, że planowana inwestycja dotyczy zwartego obszaru gruntów rolnych klas I-III o powierzchni przekraczającej 0,5 ha, co wymaga zgody ministra. Sąd uchylił postanowienia organów, stwierdzając, że inwestycja ma być realizowana na gruntach innych klas niż I-III, a zatem przepisy o ochronie gruntów rolnych klas I-III nie mają zastosowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę M. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., które utrzymało w mocy postanowienie Starosty O. odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Organy administracji uznały, że inwestycja dotyczy zwartego obszaru gruntów rolnych klas I-III o powierzchni przekraczającej 0,5 ha, co zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych wymaga zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi. Skarżący argumentował, że inwestycja ma być realizowana na gruntach klas IV i RV, a część działki stanowiąca grunty klasy RIIIb nie będzie zabudowana. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że kluczowe znaczenie ma interpretacja pojęcia "zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia" z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Sąd podzielił stanowisko, że przepis ten odnosi się do gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III, a nie do całej działki ewidencyjnej. Skoro planowana inwestycja ma być realizowana na gruncie klasy innej niż I-III, to przepisy te nie mają zastosowania, nawet jeśli część działki inwestora stanowi grunty klasy I-III, o ile ta część nie jest objęta liniami rozgraniczającymi teren inwestycji. Sąd podkreślił, że decyzja o warunkach zabudowy określa linie rozgraniczające teren inwestycji, a inwestycja nie może być realizowana poza tym terenem, w szczególności na gruntach objętych ochroną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Przepis ten odnosi się do zwartego obszaru gruntów rolnych klas I-III, a nie do całej działki ewidencyjnej. Kryterium obszarowe dotyczy gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III, niezależnie od tego, na jakiej działce ewidencyjnej się znajdują.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pojęcie "zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia" dotyczy gruntów rolnych klas I-III, a nie działki inwestora. Jeśli inwestycja ma być realizowana na gruncie innej klasy niż I-III, przepisy te nie mają zastosowania, nawet jeśli część działki stanowi grunty klasy I-III, o ile ta część nie jest objęta liniami rozgraniczającymi teren inwestycji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

u.p.z.p. art. 60 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 53 § 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.o.g.r.l. art. 7 § 2

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Pomocnicze

u.o.g.r.l. art. 3 § 1

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

u.o.g.r.l. art. 4 § 6

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

k.p.a. art. 106 § 5

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 124

Kodeks postępowania administracyjnego

u.g.n. art. 92 § 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

p.u.s.a. art. 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Inwestycja ma być realizowana na gruntach innych klas niż I-III, a zatem przepisy o ochronie gruntów rolnych klas I-III nie mają zastosowania. Teren inwestycji jest wyznaczony liniami rozgraniczającymi, a planowana zabudowa nie obejmuje gruntów rolnych klas I-III.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów administracji, że inwestycja dotyczy zwartego obszaru gruntów rolnych klas I-III o powierzchni przekraczającej 0,5 ha, co wymaga zgody ministra.

Godne uwagi sformułowania

zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia nie można utożsamiać pojęcia działki z pojęciem zwartego obszaru zmiana przeznaczenia ma dotyczyć obszaru, a nie działki objętej wnioskiem lokalizacyjnym

Skład orzekający

Andrzej Wawrzyniak

przewodniczący sprawozdawca

Ireneusz Dukiel

sędzia

Mieczysław Górkiewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ochrony gruntów rolnych w kontekście decyzji o warunkach zabudowy, zwłaszcza rozróżnienie między działką ewidencyjną a zwartym obszarem gruntów rolnych klas I-III."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy inwestycja ma być realizowana na gruntach innych klas niż I-III, a teren inwestycji jest precyzyjnie wyznaczony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu w procesie budowlanym – konfliktu między potrzebą inwestycji a ochroną gruntów rolnych. Wyjaśnia kluczowe rozróżnienie między działką a obszarem w kontekście przepisów.

Budowa na działce rolnej? Kluczowe jest, czy inwestycja dotyczy gruntów klasy I-III!

Dane finansowe

WPS: 100 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 484/12 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2012-10-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-07-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne
Planowanie przestrzenne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
art. 60 ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Andrzej Wawrzyniak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA - Ireneusz Dukiel, Sędzia WSA - Mieczysław Górkiewicz, , Protokolant asystent sędziego - Wojciech Śnieżyński, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 października 2012 r. sprawy ze skargi M. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Starosta O., powołując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 53 ust. 4 pkt 6 i ust. 5, art. 61 ust. 1 pkt 4 i pkt 5 oraz art. 64 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.), art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 pkt 6, art. 5, art. 6 ust. 1, art. 7 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 z późn. zm.) oraz art. 106 § 5 i art. 124 kpa, po rozpatrzeniu wniosku Wójta Gminy D. dotyczącego uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy ustalającej na rzecz M.L. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi oraz pozostałą niezbędną infrastrukturą techniczną na części działki nr 410/1, obręb S., gmina D., odmówił uzgodnienia w zakresie ochrony gruntów rolnych projektu powyższej decyzji.
W uzasadnieniu organ I instancji podał, że do Starostwa Powiatowego w O. wpłynął dnia 16 marca 2012 r. wniosek Wójta Gminy D. dotyczący uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla wyżej opisanej inwestycji. W treści do uzgodnienia podano, że "teren nie wymaga uzyskania zgody na przeznaczenie gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz nie wymaga uzyskania decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolniczej, stosownie do art. 11 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy".
Starosta O. stwierdził, że treść, w zakresie ochrony gruntów rolnych, która jest przedmiotem postępowania uzgodnieniowego, wynika z art. 61 ust. 1 pkt 4 i pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Powołany art. 11 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, zdaniem organu I instancji, nie dotyczy tego postępowania, ponieważ reguluje zasady faktycznego wyłączenia gruntu z produkcji rolniczej, które następuje przed uzyskaniem pozwolenia na budowę.
Przywołując art. 60 ust. 1, art. 53 ust. 4 pkt 6, art. 61 ust. 1 pkt 4 i pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.), a następnie wskazując, że w rejestrach ewidencji gruntów działka nr 410/1 jest sklasyfikowana jako: RIIIb o powierzchni 0,21 ha, RIVa o powierzchni 0,27 ha, RIVb o powierzchni 0,32 ha i RV o powierzchni 0,29 ha, organ I instancji stwierdził, że w skład działki wchodzą użytki rolne podlegające szczególnej ochronie i projekt decyzji o warunkach zabudowy winien uwzględniać warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, jaką jest ustawa o ochronie gruntów rolnych. Organ podkreślił, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe, gdy teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzeniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie wyżej wymienionej ustawy.
Starosta podniósł, że ustalenia, czy teren wymaga zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze dokonuje się na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, który stanowi, że jeżeli zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia przekracza 0,5 ha użytków rolnych klas I-III – wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do rozwoju wsi, co jest równoznaczne z tym, że niezbędnym jest sporządzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W powyższych zapisach mowa jest o terenie oraz o obszarze, co należy odnieść do granic jednej działki lub kilku działek, a nie do części działki objętej wnioskiem.
Organ I instancji podkreślił, że projektowanie obszarów gruntów rolnych na cele nierolnicze następuje w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. Studium określa politykę przestrzenną gminy, obszary wymagające zmiany przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, kierunki i zasady kształtowania rolniczej i leśnej przestrzeni produkcyjnej (art. 10 ust. 2 pkt 1, 9, 10 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), więc niezbędnym jest uwzględnienie tych zapisów.
Starosta O. wskazał, że stosownie do wyrysu ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy D. przyjętym uchwałą Rady Gminy D. nr [...] z dnia 30 czerwca 1997 r., działki nr 410/1, 410/2, 411, 409, 408, obręb S., to w części grunty stanowiące użytki rolne:
- klasy IV – które mogą zostać objęte ochroną jak grunty klas I-III, na podstawie uchwały Rady Gminy i na podstawie art. 12 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, w granicach obszarów przeznaczonych pod rozwój przestrzenny wsi, przy czym na podstawie art. 7 tej ustawy, przeznaczenie na cele nierolnicze areału ponad 1,0 ha w zwartym obszarze wymaga uzyskania zgody wojewody;
- klas I-III – chronione przed zabudową poza obszarem objętym granicami rozwoju przestrzennego miejscowości w granicach obszarów przeznaczonych pod rozwój przestrzenny wsi, przy czym na podstawie art. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, przeznaczenie na cele nierolnicze areału ponad 0,5 ha w zwartym obszarze wymaga zgody Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej.
Zaznaczając, że zgodnie z wyrysem ze studium oraz załącznikiem graficznym stanowiącym integralną część decyzji o warunkach zabudowy, obszar poddany analizie obejmuje: działkę nr 408, sklasyfikowaną jako: RIIIa o powierzchni 0,16 ha, RIIIb o powierzchni 0,58 ha, RIVa o powierzchni 0,86 ha, RIVb o powierzchni 0,89 ha; działkę nr 409, sklasyfikowaną jako: RIIIb o powierzchni 0,51 ha, RIVa o powierzchni 0,61 ha, RIVb o powierzchni 1,22 ha, RV o powierzchni 0,20 ha; działkę nr 410/1, sklasyfikowaną jako: RIIIb o powierzchni 0,21 ha, RIVa o powierzchni 0,27 ha, RIVb o powierzchni 0,32 ha, RV o powierzchni 0,20 ha; działkę nr 410/2, sklasyfikowaną jako: RIIIb o powierzchni 0,51 ha, RIVa o powierzchni 0,42 ha, RIVb o powierzchni 0,38 ha, RV o powierzchni 0,01 ha; działkę nr 411, sklasyfikowaną jako: RIIIb o powierzchni 1,64 ha, RIVa o powierzchni 039 ha, RIVb o powierzchni 0,62 ha, RVI o powierzchni 0,11 ha, Starosta O. stwierdził, że są to użytki rolne zaliczone do klasy III, stanowiące łączną powierzchnię 3,03 ha, przekraczającą normę obszarową 0,5 ha.
Organ I instancji podniósł, że na kopii mapy zasadniczej teren inwestycji zaznaczony jest liniami rozgraniczającymi (art. 52 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), których nie należy utożsamiać z obszarem przeznaczonym na cele nierolnicze, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Starosta wywodził, że ustalenie warunków zabudowy odnosi się do działki objętej wnioskiem jako całości, a nie do części działki, która faktycznie będzie zabudowana, gdyż decyzja o warunkach zabudowy nie określa dokładnego położenia inwestycji na działce, jedynie wskazuje, czy na konkretnej działce możliwa jest realizacja wnioskowanej inwestycji.
W opinii organu I instancji, zebrany materiał dowodowy potwierdza, że nie można uzgodnić przedmiotowego projektu decyzji o warunkach zabudowy, w zakresie ochrony gruntów rolnych, gdyż proponowana treść nie spełnia warunku wymienionego w art. 61 ust. 1 pkt 4 i pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, przywołuje art. 11 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, który nie dotyczy tej sprawy, jak również koliduje z jedną z podstawowych zasad ochrony gruntów rolnych – zasadą ograniczania przeznaczania gruntów rolnych na cele nierolnicze lub nieleśne (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych).
W zażaleniu złożonym na powyższe postanowienie M.L. oświadczył, że nie zgadza się z odmową uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. Skarżący podał, iż "liniami rozgraniczającymi teren inwestycji została objęta część działki, stanowiąca użytki oznaczone jako RV i RIVa, czyli użytki które nie są chronione w myśl ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Część działki, stanowiąca użytki oznaczone w ewidencji gruntów jako RIIIb nie podlega zmianie przeznaczenia ani zmianie sposobu zagospodarowania terenu na cele nierolnicze".
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., po rozpatrzeniu powyższego zażalenia, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ II instancji, przywołując art. 60 ust. 1 i art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, art. 92 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 5 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, wskazał, że organ uzgadniający winien zbadać, czy projekt decyzji o warunkach zabudowy uwzględnia warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, a mieszczące się w zakresie ochrony gruntów rolnych.
Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III, jeżeli ich zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia przekracza 0,5 ha – wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, w związku z czym kluczowe znaczenie w tej sprawie ma sformułowanie "zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia". Wskazując, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymagającego zgody, o której mowa w ust. 2, dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wywodziło, że projektowanie obszarów gruntów rolnych, w tym na cele nierolnicze, odbywa się w aktach prawnych wydawanych w zakresie władztwa planistycznego gminy, to jest w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem Kolegium, wyrażenie "zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia" należy odnieść do obszaru projektowanego w studium, gdyż w ramach tej samej ustawy wyrażenie to musi być wykładane tak samo, bo tym samym zwrotom nie można nadawać różnych znaczeń. Kryterium obszarowego, zawartego w art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, nie można więc odnosić tylko do terenu objętego wnioskiem o wydanie warunków zabudowy. Dlatego to, że powierzchnia gruntów klasy III, znajdujących się na terenie zainwestowania (podlegających szczególnej ochronie) jest mniejsza od 0,5 ha (ich powierzchnia na działce nr 410/1 wynosi 0,21 ha), nie ma znaczenia w rozpatrywanej sprawie. Jakkolwiek ustalenie warunków zabudowy odnosi się do terenu objętego i wskazanego w podaniu o wydanie decyzji lokalizacyjnej, to jednak kryterium obszarowe zwartego obszaru projektowanego w studium determinuje (obok projektowanego przeznaczenia) to, czy będzie on wymagał sporządzenia planu i uzyskania zgody właściwego organu na zmianę przeznaczenia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreślając, że teren działki skarżącego wchodzi w skład obszaru przeznaczonego w studium na tereny rolnicze i wraz z działkami sąsiednimi, m.in. nr 410/2, 411, 409, 408, 407 (o takim samym przeznaczeniu w studium), tworzy fizycznie zwarty obszar jednolitej rolniczej przestrzeni produkcyjnej, a powierzchnia zwartego obszaru gruntów rolnych klasy I-III, znajdującego się na tym terenie, przekracza powierzchnię 0,5 ha, wywiodło, że nie miało żadnych podstaw faktycznych i prawnych do podważenia prawidłowości zaskarżonego postanowienia i zobligowane było utrzymać je w mocy.
Odnosząc się do argumentów zażalenia Kolegium podkreśliło, że w art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych jest mowa o obszarze zwartym, przez co należy rozumieć teren jednej lub kilku działek wyodrębniony ściśle oznaczonymi granicami (podobnie jak w projekcie planu), natomiast obszar planowanej przez inwestora zabudowy nie jest geodezyjnie rozgraniczony. Zdaniem organu II instancji, odmienna wykładnia tego przepisu prowadziłaby do obejścia przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, umożliwiając zmianę przeznaczenia gruntów na cele nierolnicze i realizację każdej inwestycji bez zgody właściwego organu na taką zmianę w każdym przypadku, gdyby tylko inwestor ograniczył powierzchnię zabudowy do wyznaczonego minimum. Ustalenie warunków zabudowy nie może więc odnosić się jedynie do tej części działki, która w wyniku realizacji inwestycji będzie faktycznie zabudowana lub w inny sposób zagospodarowana. Z uwagi na powyższe organ II instancji nie podzielił stanowiska żalącego się, że przedmiotowy projekt decyzji o warunkach zabudowy nie obejmuje gruntów klasy III, znajdujących się na terenie działki nr 410/1. Na poparcie swoich wywodów Kolegium przywołało orzecznictwo sądów administracyjnych (wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2008 r. sygn. akt II OSK 1826/06; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 25 listopada 2010 r. sygn. akt IV SA/Po 703/11, LEX nr 758592).
Na powyższe postanowienie M.L. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podkreślił, że jego zamiarem jest lokalizacja zabudowy "jedynie na wskazanym terenie – w granicach terenu objętego wnioskiem". Oświadczył, że nie ma zamiaru zabudowywać i zagospodarowywać nierolniczo części działki stanowiącej użytek III klasy bonitacyjnej. Jego zdaniem, decyzja o warunkach zabudowy jest wydawana dla konkretnego terenu, wyznaczonego liniami rozgraniczającymi teren inwestycji, a nie dla całej działki, jak twierdzi Starosta O.. W opinii skarżącego, decyzja o warunkach zabudowy w żaden sposób nie odnosi się do części działki nie objętej liniami rozgraniczającymi teren inwestycji i tym samym pogląd, że wydanie decyzji dla części działki stanowiącej grunty IV i V klasy bonitacyjnej spowoduje przeznaczenie na cele nierolnicze innej części działki nie jest prawidłowy. Odnosząc się do stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., że wyrażenie zwarty obszar projektowany do przeznaczenia na cele nierolnicze i nieleśne" należy odnieść do obszaru projektowanego w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, skarżący wywodził, że ten akt służy projektowaniu, o którym mowa w art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, określenie "zwartego obszaru projektowanego do takiego przeznaczenia" jest domeną organów planistycznych, a władztwo, jakim dysponują, istnieje w takim zakresie, w jakim określiła je ustawa, dlatego jeżeli z przepisów ustawy wynikają określone ich uprawnienia do rozstrzygania o projektowaniu przeznaczenia terenów na cele nierolnicze, to one, a nie inwestor, decydują o terytorialnym zakresie "zwartego obszaru projektowanego do takiego przeznaczenia". Polemizując ze stanowiskiem Kolegium skarżący zarzucił w szczególności naruszenie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, polegające na przyjęciu, że studium stanowi podstawę prawną do ustalenia warunków zabudowy. Zarzucił też naruszenie przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, poprzez "niezgodne ze stanem faktycznym stwierdzenie, że przedmiotowy projekt decyzji o warunkach zabudowy obejmuje grunty klasy III, znajdujące się na terenie działki nr 410/1". Zaznaczając, że działka nr 410/1 stanowi użytki oznaczone w ewidencji gruntów jako RV o powierzchni 0,20 ha, RIVa - 0,27 ha, RIVb - 0,32 ha i RIIIb - 0,20 ha, skarżący podkreślił, że liniami rozgraniczającymi teren inwestycji została objęta część działki, stanowiąca użytki oznaczone jako RV i RIVa. Część działki, stanowiąca użytki RIIIb, nie została objęta wnioskiem i nie podlega zmianie przeznaczenia ani zmianie sposobu zagospodarowania terenu na cele nierolnicze. Powołany zaś przez Kolegium wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2008 r. sygn. akt II OSK 1826/06 został wydany w innym stanie faktycznym, gdyż – jak wskazuje uzasadnienie tego wyroku – cała działka, której część w projekcie decyzji została objęta liniami rozgraniczającymi teren inwestycji stanowi grunt III klasy. Skarżący stwierdzając, że jego działka jedynie w niewielkiej części stanowi grunt podlegający ochronie i tej części działki nie zamierza zagospodarowywać nierolniczo, wywiódł, że tym samym nie narusza przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych, gdyż w ogóle nie zamierza ingerować w grunty objęte ochroną, a realizacja inwestycji na gruntach IV klasy bonitacyjnej jest zgodna z przepisami.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżone postanowienie i argumenty zawarte w jego uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Akt administracyjny jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej (postanowienia), względnie stwierdzenie jej (jego) nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem podlegała uwzględnieniu.
W rozpatrywanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. podjęte w ramach współdziałania organów w postępowaniu w sprawie wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy. Procesowa podstawa do podjęcia tego typu rozstrzygnięcia zawarta jest w art. 106 kpa. Stanowi on, że jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ (§ 1). Zajęcie stanowiska następuje w formie postanowienia na które przysługuje zażalenie (§5). Współdziałanie organów występuje zatem wówczas, gdy określony problem - z przyczyn o charakterze prawnym - nie może być rozwiązany przez jeden organ administracji publicznej. Rozwiązanie tego problemu nie mieści się bowiem w pełni w zakresie działania jednego podmiotu, lecz należy do zakresu działania dwóch lub kilku podmiotów traktowanych łącznie. Wskazany podział zadań pomiędzy organami administracji - jak wskazuje się w literaturze - uzasadniony jest tym, że zadania organów związane z określonym resortem czy też specjalizacją i posiadaną w tym zakresie wiedzą, niejednokrotnie się przecinają, wymagając wzajemnego uzupełnienia, czego wyrazem jest tryb opisany w art. 106 kpa (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz., C.H.Beck 2000, s. 432). W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że akty prawne wydawane na podstawie art. 106 kpa (szczególnie uzgodnienie) stanowią rozstrzygnięcia o charakterze decyzyjnym i mają charakter wiążący dla organu orzekającego w postępowaniu głównym (por. wyrok NSA z dnia 30 grudnia 1999 r., IV SA 1695/97, LEX nr 45131). Organ uzgadniający współdecyduje zatem o końcowym rozstrzygnięciu wypowiadając się co do treści przyszłej decyzji w zakresie wyznaczonym przez przepisy kompetencyjne. Zakres działania organu uzgadniającego ograniczony jest przepisami prawa materialnego nakładającymi obowiązek uzgodnienia, określającymi jednocześnie, które normy prawa materialnego - w związku z posiadanymi kompetencjami - powinny być wzięte pod uwagę. Zakres i przedmiot stanowiska wyrażanego przez organ uzgadniający jest zatem podwójnie ograniczony: po pierwsze - przedmiotem sprawy, po drugie - zakresem właściwości organu uzgadniającego (M. Jaśkowska A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX 2009).
W kontekście przedstawionych uwag wskazać należy, że zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.), decyzję o warunkach zabudowy wydaje, z zastrzeżeniem ust. 3, wójt, burmistrz albo prezydent miasta, po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4 i po uzyskaniu uzgodnień lub decyzji wymaganych przepisami odrębnymi. Przepis art. 53 ust. 4 pkt 6 przywołanej ustawy wprowadza obowiązek uzgodnienia projektu decyzji z organami właściwymi w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych - w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne i leśne w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podstawę tak określonego uzgodnienia stanowią zatem przepisy ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 z późn. zm.). Organem właściwym do dokonania uzgodnienia jest starosta (art. 4 ust.1 pkt 14 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym, Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 z późn. zm.). Z przedstawionej regulacji wynika, że celem przewidzianego nią uzgodnienia jest kontrola zgodności zamierzenia inwestycyjnego z przepisami o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a zakres tego uzgodnienia ograniczony jest do gruntów wykorzystywanych na cele rolne i leśne w rozumieniu ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.). Chodzi zatem o grunty, które w katastrze nieruchomości (ewidencji gruntów) wykazane zostały jako użytki rolne albo grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione, a także wchodzące w skład nieruchomości rolnych użytki kopalne, nieużytki i drogi, jeżeli nie ustalono dla nich warunków zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 92 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami).
W niniejszej sprawie celem uzgodnienia była kontrola zgodności planowanego zamierzenia inwestycyjnego z regulacjami dotyczącymi ochrony gruntów rolnych i leśnych zawartych w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz wynikających z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Ochrona gruntów rolnych przewidziana w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych polega, między innymi, na ograniczeniu przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze i nieleśne (art. 3 ust. 1 pkt 1), zatem uzgodnienie dokonywane w tym zakresie, niewątpliwie winno realizować podstawowy cel ochrony gruntów rolnych, to jest zapobiegać nadmiernemu przeznaczania gruntów rolnych na cele nierolnicze. Zgodnie z art. 4 pkt 6 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, przez przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze lub nieleśne rozumie się ustalenie innego niż rolniczy lub leśny sposobu użytkowania gruntów rolnych lub leśnych.
Ustalenie przeznaczenia terenu, zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, odbywa się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Natomiast w przypadku braku planu miejscowego, określenie warunków zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 4 ust. 2). W tym ostatnim przypadku "gospodarowanie przestrzenią następuje na podstawie przepisów szczególnych tj. ustaw normujących poszczególne dziedziny życia społeczno - gospodarczego oraz art. 61 ustawy" (Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, pod red. prof. Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2005, s. 44). Co do charakteru decyzji o warunkach zabudowy przywołać trzeba też stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, który podkreślił, że decyzja ta, będąca aktem stosowania prawa, przesądza jedynie o rodzaju (przeznaczeniu, powierzchni zabudowy, wysokości itd.) obiektu budowlanego, który może zostać na danym terenie wybudowany zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa planistycznego. W braku planu miejscowego, na terenie takim obowiązuje bowiem "generalny" (ogólny) porządek planistyczny, unormowany wieloma ustawami szczególnymi. Jak stwierdził Trybunał, decyzja o warunkach zabudowy nie tworzy per se porządku prawnego i nie ma charakteru konstytutywnego, lecz w uproszczeniu przyjąć można, że stanowi szczegółową urzędową informację o tym, jaki obiekt i pod jakimi warunkami, inwestor może na danym terenie wybudować bez obrazy przepisów prawa (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r. sygn. akt P 37/06). Z przedstawionych regulacji wynika zasada, że ustalenie przeznaczenia terenu (zmiana przeznaczenia terenu) następuje przez uchwalanie planu miejscowego, natomiast przedmiotem decyzji o warunkach zabudowy jest określenie sposobów i warunków zagospodarowania, a nie zmiana przeznaczenia terenu (wyrok NSA z dnia 6 lutego 2009 r. II OSK 113/08).
Zasady przeznaczania gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne określone zostały w rozdziale 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W myśl art. 6 ust. 1 tej ustawy, na cele nierolnicze przeznaczyć należy przede wszystkim nieużytki lub inne grunty o najniższej przydatności rolniczej. Możliwe jest również przeznaczenie na cele nierolnicze innych gruntów, po uzyskaniu odpowiedniej zgody. Zgodnie z art. 7 ust. 2 cytowanej ustawy, przeznaczenie na cele nierolne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III, jeżeli ich zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia przekracza 0,5 ha - wymaga zgody ministra właściwego do spraw wsi. Według art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolne, wymagające zgody, o której mowa w art. 7 ust. 2, dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przedstawione regulacje prowadzą do wniosku, że w przypadku gdy wymagana jest zgoda odpowiedniego organu na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolne, wyłączną drogą dokonania zmiany takiego przeznaczenia jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, gdy zaś zgoda organu wymienionego w art. 7 ust. 2 nie jest wymagana, zmiana sposobu zagospodarowania może odbyć się poza planem miejscowym. Wówczas o przyszłym przeznaczeniu gruntu decyduje wola jego właściciela, którego konstytucyjne prawo własności ograniczać mogą ustawy, w tym przypadku tworzące generalny porządek planistyczny. Uzyskanie decyzji lokalizacyjnej świadczy, że planowana zmiana pozostaje w zgodzie z tym porządkiem.
W rozpoznawanej sprawie podstawową kwestią jest zatem ocena, czy organy uzgadniające prawidłowo przyjęły, że grunt, na którym planowana jest inwestycja wskazana we wniosku, wymaga uzyskania zgody, o której mowa w art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a tym samym, czy planowana zmiana jego przeznaczenia dopuszczalna jest tylko przez uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Istota analizowanego zagadnienia zasadniczo sprowadza się zatem do interpretacji zawartego art. 7 ust. 2 pojęcia "zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia".
W powyższej kwestii w orzecznictwie sądowym i w literaturze przedmiotu prezentowane są różne poglądy. Przykładowo w wyrokach z dnia 10 stycznia 2008 r. sygn. akt II OSK 1826/06 i z dnia 27 czerwca 2008 r. sygn. akt II OSK 738/08, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że przez zwarty obszar, o jakim stanowi powyższy przepis, należy rozumieć obszar, który ma zmienić swoje przeznaczenie z gruntu rolnego na grunt przeznaczony na inne cele. Chodzi tu więc o konkretną działkę, na której ma być realizowana inwestycja. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2225/10 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 27 listopada 2008 r. sygn. akt II SA/Po 296/08. W judykaturze zaprezentowano jednak poglądy odmienne. W wyroku z dnia 6 lutego 2009 r. sygn. akt II OSK 113/08, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zawężające pojęcie zwartego obszaru gruntów przeznaczonych do zmiany przeznaczenia, ograniczone jedynie do działki która ma podlegać zainwestowaniu, nie tylko nie odpowiada językowej treści art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, gdyż nie ma żadnych podstaw do utożsamiania pojęcia działki z pojęciem zwartego obszaru, ale nie odpowiada też celom, które ustawodawca realizuje przez ograniczenie używania gruntów rolnych i leśnych na inne cele. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, "właściciel gruntu rolnego może dążyć do zmiany społeczno-gospodarczego przeznaczenia swojego prawa własności, jednak w takich granicach, w jakich prawa własności do tego gruntu nie ograniczają ustawy. Jeżeli zatem właściciel dokonuje podziału gruntu rolnego na działki, których wielkość nie uzasadnia racjonalnego rolniczego wykorzystania tych działek, ustalając przez to podstawy do innego niż rolniczy sposób użytkowania takich gruntów, to skutki podziału całego dzielonego gruntu, w zależności od sposobu jego wykorzystania, winny podlegać ocenie w kategoriach wyznaczonych definicją zmiany przeznaczenia ujętą w art. 4 pkt 6 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych a także powinny być ocenione z uwzględnieniem wielkości obszaru projektowanego do zmiany przeznaczenia, o której mowa w art. 7 ust. 2 ww. ustawy. Dokonanie podziału gruntu rolnego na małe działki nie zmienia jeszcze przeznaczenia tego gruntu, który pomimo tego podziału może być nadal użytkowany rolniczo, a więc zgodnie z przeznaczeniem. Jeżeli jednak właściciel podzielonej działki rolnej występuje z wnioskiem o wydanie decyzji dotyczącej zabudowy części takiej działki (posiadającej już odrębną numerację w ewidencji gruntów), wówczas zachodzą podstawy do oceny, czy zwarty obszar gruntów rolnych określonej klasy przeznaczony do zmiany przeznaczenia odpowiadający obszarowi całej podzielonej na mniejsze części działki, spełnia warunki określone przez dyspozycję art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych". W przytoczonym orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że w postępowaniu, którego przedmiotem jest uzgodnienie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania gruntów rolnych lub leśnych, starosta, mając na uwadze treść wniosku i wymienioną tam działkę, którą w ewidencji gruntów sklasyfikowano jako użytki rolne, dokonuje nie tylko oceny, czy działka taka ma powierzchnię mniejszą niż podana w ust. 2 art. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, lecz również, czy z posiadanych przez ten organ danych zawartych w ewidencji gruntów i w innych dokumentach urzędowych wynika, że zwarty obszar projektowany do zmiany przeznaczenia przekracza podaną w tym przepisie wielkość. Również w wyroku z dnia 16 listopada 2010 r. sygn. akt II OSK 1092/09 Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że wyznaczenie terenu gruntów rolnych na cele nierolnicze musi zostać ustalone w sposób pełny w postępowaniu w sprawie, a następnie w decyzji o warunkach zabudowy. Podstawy ustalenia faktycznego w tym zakresie nie może stanowić jedynie wniosek o wydanie decyzji lokalizacyjnej. Organ administracji związany jest żądaniem, ale to czy spełnione są w sprawie przesłanki stanu faktycznego zapisane w normie prawa materialnego jest przedmiotem ustaleń w postępowaniu administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji, że zbadać należy, czy działka inwestora nie stanowi części zwartego obszaru gruntów rolnych, co do których istnieje wymóg uzyskania zgody z art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, co jest istotne dla wykluczenia obejścia przepisów prawa. Sąd podkreślił również, że wyżej wymieniony przepis reguluje przeznaczenie zwartego obszaru gruntów rolnych, a nie ogranicza się do działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy. Przedstawione stanowisko jest w całości akceptowane w orzecznictwie tut. Sądu (por. m.in. wyroki WSA we Wrocławiu z dnia 22 marca 2011 r. II SA/Wr 750/10, z dnia 28 lutego 2011 r. II SA/Wr 732/10). W szczególności w ostatnim z przywołanych wyroków Sąd rozstrzygając, czy położenie działki o powierzchni poniżej 0,5 ha w zwartym obszarze gruntów rolnych przekraczającym 0,5 ha wyklucza pozytywne uzgodnienie zamiaru jej zagospodarowania na cele nierolnicze przyjął, że fakt ograniczenia terenu do działki nie przekraczającej 0,5 ha nie oznacza, iż nie podlega on rygorom związanym z ochroną użytków rolnych, o ile wchodzi w skład zwartego obszaru takich użytków o powierzchni ponad 0,5 ha. Skoro ustawa ta obejmuje ochroną zwarte obszary gruntów rolnych i ogranicza w tym zakresie swobodę planistyczną gminy, to ograniczenie to powinno dotyczyć planów miejscowych oraz tym bardziej decyzji o warunkach zabudowy. Z faktu, że ochronie podlega obszar, nie może wynikać wyłączenie ochrony odnośnie do składnika tego obszaru. To nie działka ma nie przekraczać 0,5 ha, lecz cały obszar, w skład którego wchodzi. Zdaniem Sądu wyrażonym w cytowanym wyroku, w analizowanym zakresie nie jest przekonujące orzecznictwo przeciwne. W cytowanym orzeczeniu Sąd wyraźnie wskazał, że zmiana przeznaczenia według art. 7 ma dotyczyć obszaru, a nie działki inwestora. Zmiana przeznaczenia działki wpływa na zmianę przeznaczenia obszaru, gdyż obszar ulega zmianie. Nie powinno się wówczas utożsamiać w trakcie wykładni pojęć działki i obszaru (cyt. wyżej wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2008 r. sygn. akt II OSK 738/07).
Podzielając wnioski wypływające z argumentacji zawartej w przytoczonych wyżej orzeczeniach przyjąć należy, że według brzmienia art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, zmiana przeznaczenia ma dotyczyć obszaru a nie działki objętej wnioskiem lokalizacyjnym. Kryterium powierzchniowe zawarte w tym przepisie odnosi się więc nie do działki lecz do obszaru. W języku potocznym "obszar" oznacza rozległy teren; ograniczoną część przestrzeni, określoną powierzchnię czegoś, miejsce występowania czegoś zwykle dużych rozmiarów (Słownik Języka Polskiego PWN 1979). Powyższe prowadzi do wniosku, że analizowane kryterium obszarowe dotyczy całego zwartego kompleksu gruntów rolnych (użytków rolnych klas I-III), w skład których one wchodzą. Fakt ograniczenia terenu objętego wnioskiem lokalizacyjnym do konkretnej działki nie przekraczającej powierzchni 0,5 ha nie oznacza więc, że teren ten nie podlega rygorom związanym z ochroną użytków rolnych, o ile wchodzi w skład zwartego obszaru takich użytków (to jest klasy l-III) o powierzchni ponad 0,5 ha. Przedstawiona wykładnia gramatyczna pozostaje w zgodzie z wykładnią celowościową przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, które dążą do ograniczenia nierolniczego wykorzystania gruntów rolnych ze względu na ich społeczno-gospodarcze przeznaczenie. Identyczne stanowisko zawarł Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 19 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wr 676/11.
W pełni zgadzając się z przedstawionym wyżej stanowiskiem podkreślić trzeba, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne znaczenie ma fakt, iż działka nr 410/1, na której ma zostać zrealizowana przedmiotowa inwestycja, tylko w części obejmuje użytki o klasie RIIIb, przy czym realizacja tej inwestycji planowana jest na części działki nie stanowiącej użytków rolnych o klasie RIIIb.
Przepis art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych mówi o przeznaczeniu na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III. Chodzi tu więc o grunty o określonej ściśle klasie, a nie o działki ewidencyjne, których część stanowi użytek rolny określonej klasy. Kryterium obszarowe z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych dotyczy gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III niezależnie od tego, na jakiej działce ewidencyjnej się znajdują, co sprawia, że jeżeli planowana inwestycja miałaby być zrealizowana na działce ewidencyjnej o powierzchni nie przekraczającej 0,5 ha, ale na gruncie stanowiącym użytki rolne klas I-III, który wraz z terenem przyległym, stanowiącym zwarty obszar, zajmuje powierzchnię przekraczającą 0,5 ha, podlega unormowaniu zawartemu w art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Jeżeli natomiast planowana inwestycja miałaby być zrealizowana na gruncie nie stanowiącym użytków rolnych klas I-III, to powyższe unormowanie nie ma w odniesieniu do takiej inwestycji zastosowania, nawet jeżeli część działki inwestora stanowi użytki rolne klas I-III, o ile tylko ta część działki nie jest objęta liniami rozgraniczającymi teren inwestycji.
Istotne jest więc na jakim gruncie, a nie na jakiej działce ma być realizowana planowana inwestycja, objęta wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy.
Pojęcie "zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia", o którym mowa w art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, jak już wyżej podkreślano, dotyczy gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III i nie jest tożsame z działką inwestora.
Skoro w niniejszej sprawie planowana inwestycja ma zostać zrealizowana na gruncie klasy innej niż I-III, to w odniesieniu do niej nie ma zastosowania unormowanie zawarte w art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, gdyż realizacja inwestycji ma mieć miejsce poza zwartym obszarem gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III.
W rozpatrywanej sprawie teren zainwestowania nie wchodzi zatem w skład "zwartego obszaru" z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, gdyż obszar ten musi być klasy I, II lub III i nie może być rozszerzony o przyległy do niego teren o niższej klasie, nawet jeżeli teren taki znajduje się na tej samej działce ewidencyjnej. Ochronie przewidzianej w powyższym przepisie podlegają grunty o klasie I-III, a planowana inwestycja nie ma być realizowana na gruncie o takiej klasie.
Odnosząc się do wywodów organu zauważyć wypada, że decyzja o warunkach zabudowy co prawda nie określa dokładnego położenia inwestycji na działce, a jedynie wskazuje, czy na konkretnej działce możliwa jest realizacja wnioskowanej inwestycji, jednakże nie oznacza to, że decyzja lokalizacyjna pozwala na usytuowanie planowanej inwestycji w dowolnym miejscu tej działki. Tak jak nie jest możliwe zrealizowanie planowanej inwestycji z naruszeniem warunków technicznych, jakim powinno odpowiadać usytuowanie budynków, tak też nie jest możliwe wzniesienie obiektu budowlanego z naruszeniem przepisów szczególnych. Zauważyć ponadto należy, że zgodnie z art. 54 pkt 3 w związku z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy określa się linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w odpowiedniej skali, z zastrzeżeniem art. 52 ust. 2 pkt 1, w którym to przepisie zawarto unormowanie, zgodnie z którym wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego powinien zawierać określenie granic terenu objętego wnioskiem, przedstawionych na kopii mapy zasadniczej lub, w przypadku jej braku, na kopii mapy katastralnej, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, obejmujących teren, którego wniosek dotyczy, i obszaru, na który ta inwestycja będzie oddziaływać, w skali 1:500 lub 1:1000, a w stosunku do inwestycji liniowych również w skali 1:2000. Oznacza to, że planowana inwestycja nie może zostać zrealizowana poza terenem objętym liniami rozgraniczającymi, a więc – w rozpatrywanym przypadku – w szczególności na terenie stanowiącym użytki rolne o klasie RIIIb.
W tym stanie rzeczy uznać należy, że zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, gdyż planowana inwestycja nie ma być realizowana na gruntach rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III, przy czym naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.
Mając na względzie powyższe – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji.
Z uwagi na charakter zaskarżonego postanowienia (odmowa uzgodnienia projektu decyzji) pominięto rozstrzygnięcie przewidziane w art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI