II SA/Sz 9/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę A. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy odmowę przyznania zasiłku okresowego, uznając, że przyznanie kolejnego zasiłku za ten sam okres byłoby niedopuszczalne.
Skarżący A. N. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Szczecin o odmowie przyznania zasiłku okresowego na sierpień 2023 r. Skarżący argumentował trudną sytuacją życiową i zdrowotną. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że przyznanie kolejnego zasiłku okresowego za ten sam okres, w którym skarżący już pobierał takie świadczenie, byłoby niedopuszczalne zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej. Sąd oddalił również wnioski dowodowe skarżącego, uznając je za niezasadne lub niezwiązane z przedmiotem sprawy.
Przedmiotem skargi była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Szczecin o odmowie przyznania A. N. zasiłku okresowego na sierpień 2023 r. Skarżący podnosił, że znajduje się w trudnej sytuacji życiowej i zdrowotnej, a przyznana pomoc jest niewystarczająca. Kwestionował sposób rozpatrywania jego wniosków przez pracownika MOPS i domagał się przeprowadzenia dowodów, w tym nagrań rozmów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę. Sąd uznał, że kluczową okolicznością była już wcześniej wydana decyzja przyznająca skarżącemu zasiłek okresowy na okres obejmujący sierpień 2023 r. (od 1 lipca do 31 sierpnia 2023 r.). Zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej, przyznanie kolejnego zasiłku okresowego za ten sam okres nie znajduje umocowania w przepisach i byłoby niedopuszczalne, nawet jeśli dotyczyłoby innego wniosku. Sąd podkreślił, że zasiłek okresowy ma zapewnić okresowy dochód, a nie zaspokoić konkretną potrzebę. Ponadto, sąd oddalił wnioski dowodowe skarżącego, w tym o przeprowadzenie dowodu z nagrań i wywiadu środowiskowego, uznając je za niezwiązane z przedmiotem sprawy, powstałe po wydaniu decyzji organu I instancji lub wykraczające poza kognicję sądu administracyjnego. Sąd stwierdził, że choć uzasadnienia organów mogły nie w pełni eksponować kwestię niedopuszczalności dublowania świadczeń, to nie stanowiło to wady przesądzającej o wadliwości rozstrzygnięć o odmowie przyznania świadczenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, przyznanie kolejnego zasiłku okresowego za ten sam okres, w którym skarżący już pobiera tożsame świadczenie, nie znajduje umocowania w przepisach i jest niedopuszczalne.
Uzasadnienie
Ustawa o pomocy społecznej nie przewiduje możliwości przyznania kilku zasiłków okresowych za ten sam okres. Pobieranie już przyznanego świadczenia wyklucza możliwość ustalenia uprawnień do kolejnego zasiłku za ten sam okres.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
u.p.s. art. 38 § 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1
Ustawa o pomocy społecznej
Zasiłek okresowy przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego. Zasiłek ustala się do wysokości różnicy między kryterium a dochodem, z tym że miesięczna kwota nie może być wyższa niż kwota kryterium na osobę w rodzinie.
u.p.s. art. 106 § par. 3
Ustawa o pomocy społecznej
Świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek.
p.p.s.a. art. 106 § par. 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.s. art. 110 § ust. 7 i ust. 8
Ustawa o pomocy społecznej
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej art. § 1 pkt 1 lit. a
p.p.s.a. art. 133 § par. 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasadą w postępowaniu administracyjnym jest orzekanie przez sąd na podstawie akt sprawy.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przyznanie kolejnego zasiłku okresowego za ten sam okres, w którym skarżący już pobiera świadczenie tego samego rodzaju, jest niedopuszczalne prawnie.
Odrzucone argumenty
Skarżący argumentował trudną sytuacją życiową i zdrowotną oraz niewystarczającą pomocą. Skarżący kwestionował sposób rozpatrywania jego wniosków przez pracownika MOPS i domagał się przeprowadzenia dowodów (nagrania, wywiad środowiskowy).
Godne uwagi sformułowania
przyznanie kilku zasiłków okresowych za ten sam okres nie znajduje umocowania w przepisach nie jest możliwe ustalenie uprawnień do kolejnego zasiłku okresowego, jeżeli aktualnie pobierane jest tożsame świadczenie sąd administracyjny nie jest uprawniony do badania, czy działania konkretnego pracownika organu administracji noszą znamiona przestępstwa
Skład orzekający
Joanna Wojciechowska
przewodniczący
Krzysztof Szydłowski
sprawozdawca
Patrycja Joanna Suwaj
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania zasiłków okresowych, zasady prowadzenia postępowania dowodowego przez sądy administracyjne oraz zakres kognicji sądu w sprawach pomocy społecznej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dublowaniem świadczeń z pomocy społecznej i procedurą dowodową w sądach administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy rutynowej interpretacji przepisów o pomocy społecznej i procedury dowodowej w sądach administracyjnych, co czyni ją interesującą głównie dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Sz 9/24 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2024-04-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-01-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Joanna Wojciechowska /przewodniczący/ Krzysztof Szydłowski /sprawozdawca/ Patrycja Joanna Suwaj Symbol z opisem 6320 Zasiłki celowe i okresowe Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 901 art. 38, art. 106 par. 3 Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j.) Dz.U. 2023 poz 1634 art. 106 par. 3, art. 133 par. 1, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Alicja Poznańska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z dnia 20 września 2023 r., nr RO.S.304081.6232-026251.2023.MM, Prezydent Miasta Szczecin na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1, art. 106 ust 1 i ust. 4, art. 110 ust. 7 i ust. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r o pomocy społecznej (Dz.U. z 2023 r., poz. 901 ze zm., dalej: "u.p.s."), § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2021 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1296; dalej "rozporządzenie RM z 2021 r."), odmówił przyznania A. N. (dalej "skarżący") zasiłku okresowego z powodu niepełnosprawności z przeznaczeniem na dofinansowanie do zaspokojenia podstawowych potrzeb m.in. na zakup żywności, środków czystości, środków higieny osobistej na miesiąc sierpień 2023r. Jak wyjaśnił organ I instancji, zgodnie z art 38 ust 1 pkt 1 u.p.s. zasiłek okresowy przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, ustalonego zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt. 1 u.p.s. W oparciu o przeprowadzony wywiad środowiskowy oraz na podstawie zebranych dokumentów stwierdzono, że na dochód skarżącego składa się dodatek mieszkaniowy wynoszący 261,11 zł a zatem nie przekracza on kryterium dochodowego o którym mowa art. 8 ust 1 pkt 1 u.p.s. wynoszącego dla wnioskodawcy 776,00 zł. Organ nadmienił, iż miesiącu sierpniu 2023 r. skarżący był objęty wsparciem ze strony Ośrodka w formie zasiłku okresowego z powodu niepełnosprawności od dnia 1 lipca 2023 do dnia 31 sierpnia 2023 w kwocie 257,45 zł miesięcznie z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu żywności, środków czystości i higieny osobistej, bielizny. Nadto, odrębnymi decyzjami przyznano wnioskodawcy zasiłek celowy w łącznej kwocie 110,00 zł z przeznaczeniem na dofinansowanie do opłaty czynszu bieżącego, zakupu doładowania do telefonu oraz opłaty rachunku za energię elektryczną (decyzja z dnia 20 września 2023 r.), zasiłek okresowy z powodu niepełnosprawności od dnia 01 września 2023 r. do dnia 30 listopada 2023 r. w kwocie 257,45 zł z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu żywności, środków czystości, środków higieny osobistej oraz zakupu farb do pomalowania pokoju (decyzja z dnia 19 września 2023 r.), oraz zasiłek celowy z przeznaczeniem do zakupu leków do wysokości 78,00 zł (decyzja z dnia 19 września 2023 r.). Od powyższej decyzji A. N. wniósł odwołanie, w którym przedstawił swoje stanowisko w sprawie. Odwołujący zaznaczył, że znajduje się w tragicznej sytuacji życiowej. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie, decyzją z 7 listopada 2023 r. Nr SKO/HM/430/4047/2023, utrzymało w mocy skarżone rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy wyjaśnił w szczególności, iż jak wynika z dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy w miesiącu sierpniu 2023 r. odwołujący objęty był pomocą ze strony MOPR w S. w formie zasiłku okresowego z powodu niepełnosprawności od dnia 1 lipca 2023 r. do dnia 31 sierpnia 2023 r. w kwocie 257,45 zł miesięcznie (decyzja z dnia 11 lipca 2023 r.). Nadto, odrębnymi decyzjami przyznano odwołującemu zasiłek celowy w łącznej kwocie 110,00 zł z przeznaczeniem na dofinansowanie do opłaty czynszu bieżącego, zakupu doładowania do telefonu oraz opłaty rachunku za energię elektryczną (decyzja z dnia 20 września 2023 r.), zasiłek okresowy z powodu niepełnosprawności od dnia 1 września 2023 r. do dnia 30 listopada 2023 r. w kwocie 257,45 zł z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu żywności, środków czystości, środków higieny osobistej oraz zakupu farb do pomalowania pokoju (decyzja z dnia 19 września 2023 r.), oraz zasiłek celowy z przeznaczeniem do zakupu leków do wysokości 78,00 zł (decyzja z dnia 19 września 2023 r.). Wobec powyższego stwierdzono, że potrzeba odwołującego w zakresie pomocy finansowej na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych została zrealizowana. Pismem z 7 grudnia 2023 r. Skarżący złożył skargę na ww. decyzję wskazując w szczególności, iż pomoc, którą powinien otrzymywać w formie zasiłków celowych jest mu "wpisywana" do zasiłku okresowego. Wskazał też, iż na zasiłki okresowe MOPR otrzymał 30% środków więcej niż w 2022 r. natomiast skarżący otrzymuje świadczenia w wysokości minimum. Odnosząc się wprost do skarżonej decyzji Kolegium skarżący nadmienił, iż zwrócił się o dodatkową pomoc na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych pod czym należy rozumieć przede wszystkim żywność. Kolegium powieliło ustalenia organu I instancji a tymczasem "nie tego dotyczyły pismo skarżącego". Oświadczył, że nie zgadza się z wysokością przyznanej mu pomocy, która z przeznaczeniem na dwa miesiące stanowi jedynie ułamek ponoszonych i koniecznych opłat. Skarżący podniósł, że w związku ze stale pogarszającym się stanem zdrowia zmuszony jest korzystać z pomocy społecznej. Opisał m.in. okoliczność nieprawidłowego rozpoznania urazu kręgosłupa, która jego zdaniem spowodowała, że został dożywotnim inwalidą i ma w związku z tym wiele ograniczeń w podejmowaniu pracy. Według niego, pracownik MOPR rozpoznaje jego wnioski o pomoc w sposób nieprawidłowy, działając celowo na jego niekorzyść. Skarżący wskazał, że ma na to dowody, gdyż nagrywa wszystkie rozmowy z pracownikiem MOPR. W ocenie skarżącego, w sposób nieuprawniony pracownik MOPR zażądała ścigania jego dzieci i wnuków o alimenty. Skarżący wniósł o przeprowadzenie konfrontacji z pracownikiem MOPR oraz jego przełożonym, dopuszczenia nagrań jako dowodu na świadome i celowe wprowadzanie go w błąd. Wniósł również o zobowiązanie MOPR do dostarczenia nagrań z trzech rozmów w organie (ostatnia z 6.12.2023 r.). W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. W piśmie z 29 stycznia 2024 r. skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko oraz wobec jednoczesnego zaskarżenia kilku decyzji organu pomocy społecznej zażądał "przeprowadzenia jednej rozprawy" W piśmie z 22 marca 2024 r. pełnomocnik skarżącego z urzędu wniósł o uchylenie decyzji organ o obu instancji 1. zobowiązanie MOPR do przedłożenia nagrań wideo z kamer znajdujących się na terenie Ośrodka: a) z 6 grudnia 2023 r. początek nagrania 8:52; b) z 22 stycznia 2024 r. początek nagrania godz. 8:20; c) z 6 lutego 2024 r. początek nagrania godz. 11:30; 2. zobowiązanie MOPR do przedłożenia wywiadu środowiskowego z dnia 26 grudnia 2023 r. (na rozprawie sprostowano, że chodzi o dzień 6 grudnia 2023 r.); 3. przeprowadzenie dowodu z nagrań znajdujących się na płycie CD, załączonej do akt sprawy. W uzasadnieniu wniosków wskazano, że skarżącemu odmówiono wydania przedmiotowych nagrań, zaś wywiadu środowiskowego nie było w aktach postępowania administracyjnego, które mu udostępniono w organie I instancji. W ocenie pełnomocnika skarżącego, spełniał on kryterium dochodowe, a ponadto jego sytuacja życiowa, w tym zdrowotna w pełni kwalifikuje go do przyznania mu świadczeń z pomocy społecznej, stąd też organ administracyjny powinien był orzec zgodnie z zasadami uregulowanymi w art. 3 u.p.s. Zadaniem organu było przeprowadzenie postępowania dowodowego, wnikliwa ocena zgromadzonego materiału, które to działania winny doprowadzić organ do konkluzji, czy skarżącemu należało przyznać pomoc okresową. Następnie należało wyniki tej oceny przedstawić w uzasadnieniu decyzji w sposób, który uzmysłowi skarżącemu, że w danej sprawie nie można było podjąć innej decyzji. Zdaniem pełnomocnika skarżącego ani organ I instancji ani Samorządowe Kolegium Odwoławcze w nie wskazało, zgodnie z jakimi zasadami dzielone są przeznaczone na pomoc społeczną środki, a ze sporządzonych uzasadnień nie można w żaden sposób wyciągnąć wniosku, że środki te są zagospodarowane zgodnie z zasadami i celami pomocy społecznej. Samo powołanie się na kwotę przyznanych ogólnie środków oraz na kwotę udzielonych w latach poprzednich świadczeń, nie wyjaśnia skarżącemu, dlaczego to właśnie jemu odmówiono świadczenia, dlaczego to właśnie dla niego nie starczyło pieniędzy. Na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2024 r. Sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej "p.p.s.a.") oddalił wnioski dowodowe zawarte w skardze i piśmie pełnomocnika z dnia 22 marca 2024 r. oraz piśmie skarżącego z dnia 26 marca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Nadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przedmiotem skargi jest decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy wcześniejszą decyzję organu pomocy społecznej o odmowie przyznania skarżącemu zasiłku okresowego za miesiąc sierpień 2023 r. Materialnoprawną podstawę skarżonej decyzji stanowił art. 38 u.p.s. zgodnie z którym: 1. zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. 2. Zasiłek okresowy ustala się: 1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym, że miesięczna kwota zasiłku nie może być wyższa niż kwota kryterium dochodowego na osobę w rodzinie; 2) w przypadku rodziny - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny. 3. Kwota zasiłku okresowego ustalona zgodnie z ust. 2 nie może być niższa niż 50% różnicy między: 1) kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby; 2) kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny. 4. Kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie. 4a. W przypadku podjęcia zatrudnienia przez osobę objętą kontraktem socjalnym pobierającą zasiłek okresowy, może być on wypłacany nadal niezależnie od dochodu, do dnia wynikającego z decyzji przyznającej zasiłek okresowy, nie dłużej jednak niż do 2 miesięcy od dnia, w którym osoba została zatrudniona. 4b. Zasiłek okresowy jest wypłacany niezależnie od dochodu w sytuacji określonej w ust. 4a nie częściej niż raz na 2 lata. 5. Okres, na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy. 6. Rada gminy, w drodze uchwały, może podwyższyć minimalne kwoty zasiłku okresowego, o których mowa w ust. 2 i 3., o których mowa w ust. 2 i 3. Zasiłek okresowy jest świadczeniem pieniężnym z pomocy społecznej, którego otrzymanie uzależnione jest od spełnienia kryterium dochodowego. Jego beneficjentem może być osoba samotnie gospodarująca i rodzina. Adresatem zasiłku okresowego nie jest osoba w rodzinie, nawet jeśli przyznanie świadczenia związane jest z okolicznościami dotyczącymi konkretnej osoby (niepełnosprawność, długotrwała choroba). Ustawodawca wychodzi tu z założenia, że skutki tych okoliczności odczuwa cała rodzina, a zasiłek okresowy ma wspomóc ich złagodzenie. Omawiane świadczenie nie jest przyznawane na zaspokojenie konkretnej potrzeby. Ma ono zapewnić okresowy dochód, którym świadczeniobiorca będzie dysponował w miarę swobodnie, zaspokajając podstawowe potrzeby bytowe. Zasiłek okresowy sytuowany jest w grupie tzw. świadczeń obligatoryjnych, niemniej trzeba zaznaczyć, że poza kryterium dochodowym przesłanki uzasadniające jego przyznanie wymienione są w ustawie jedynie przykładowo. W orzecznictwie i literaturze dominuje pogląd, że spełnienie warunków do otrzymania zasiłku okresowego obliguje organ do przyznania tego świadczenia, a swoboda organu (uznanie) sprowadza się tylko do ustalenia okresu zasiłkowego i wysokości świadczenia – w granicach wyznaczonych ustawą. Niemniej stanowisko to przyjmuje się z zastrzeżeniem, że muszą zostać spełnione ogólne zasady udzielenia pomocy społecznej oraz nie mogą wystąpić przesłanki negatywne, w tym wskazane w art. 11–13 u.p.s. (por. I. Sierpowska [w:] Pomoc społeczna. Komentarz, wyd. VI, Warszawa 2023, art. 38.) W rozpatrywanej sprawę nie jest sporne, iż skarżący w sierpniu 2023 r. złożył wniosek dotyczący między innymi pomocy w formie zasiłku okresowego a zatem w tym zakresie miała znacznie zasada wyrażona w art. 106 § 3 u.p.s. zgodnie z którą świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Mając na względzie dokumenty znajdujące się w aktach sprawy dla oceny zasadności zapadłego rozstrzygnięcia kluczowe znacznie miała niesporna okoliczność, iż wcześniejszą decyzją z 11 lipca 2023 r. RO.S.304081.6232-020344.2023.MKr został już przyznany skarżącemu zasiłek okresowy od 1 lipca 2023 do 31 sierpnia 2023 w kwocie 257,45 zł miesięcznie. Tym samym objęte wniskiem świadczenie w postaci zasiłku okresowego zostało mu już wcześniej przyznane decyzją ostateczną. Jak wskazuje się trafnie w literaturze przyznanie kilku zasiłków okresowych za ten sam okres nie znajduje umocowania w przepisach regulujących to świadczenie. Tym samym nie jest możliwe ustalenie uprawnień do kolejnego zasiłku okresowego, jeżeli aktualnie pobierane jest tożsame świadczenie, niezależnie od tego, czy zostało ono przyznane na wniosek, czy z urzędu (zob. I. Sierpowska [w:] Pomoc społeczna. Komentarz, wyd. VI, Warszawa 2023, art. 38.). Podobne stanowisko dotyczące braku możliwości przyznania kolejnego zasiłku okresowego na ten sam okres potwierdza też wyrok WSA w Gdańsku z 16 kwietnia 2019 r. sygn. akt III SA/Gd 118/19. W świetle powyższego brak jest podstaw do stwierdzenia wadliwości decyzji organów obu instancji dotyczących odmowy przyznania świadczenia w postaci zasiłku okresowego za miesiąc sierpień 2023 r., albowiem przyznanie takiego świadczenia za ten sam okres nie było dopuszczalne. Jakkolwiek ów aspekt nie został przez organy administracji należycie wyeksponowany w uzasadnieniach decyzji to jednak nie mógł być przez Sąd niedostrzegany, wobec poczynionych przez orany ustaleń w zakresie pobieranych przez skarżącego świadczeń. I jakkolwiek powyższe dale się zakwalifikować jako wada decyzji organów administracji to jednak nie jest to wada przesadzająca o wadliwości zapadłych w sprawie rozstrzygnięć o odmowie przyznania przedmiotowego świadczenia. Warto też zauważyć, iż osobną decyzją z 19 września 2023 r. został skarżącemu przyznany zasiłek okresowy od dnia 1 września 2023 do dnia 30 listopada 2023 r. a zatem skarżona decyzja odmowna dotyczyła jedynie okresu, w którym doszłoby do dublowania się wypłaty zasiłku okresowego. Odnosząc się do wniosków dowodowych, które Sąd oddalił wskazać należy, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zasadą w postępowaniu administracyjnym jest orzekanie przez sąd na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Ustawodawca dopuścił wyjątkowo przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów w sytuacji, gdy łącznie spełnione są dwa warunki: 1) jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości; 2) nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przeprowadzenie dowodu z dokumentu jest niezbędne, jeżeli bez tego dokumentu nie jest możliwe rozstrzygnięcie istniejących w sprawie wątpliwości. Przez nadmierne przedłużenie postępowania należy rozumieć konieczność odroczenia rozprawy. Z regulacji tej wynika, że nie każdy dowód może być dopuszczony postępowaniu sądowym, lecz jedynie dowód z dokumentów, przy czym ma to być dowód uzupełniający, a więc taki, który nie był przedstawiony i oceniony w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżaną decyzją. Z przepisu tego wynika także, że dopuszczenie dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu. Przepisy p.p.s.a. nie zawierają definicji dokumentu. Zgodnie z art. 773 Kodeksu cywilnego, dokumentem jest nośnik informacji umożliwiający zapoznanie się z jej treścią. Przeprowadzenie uzupełniającego dowodu nie może prowadzić do merytorycznego rozpoznania sprawy, bowiem rolą sądu administracyjnego jest ocena zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Innymi słowy, postępowanie przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do dokonania nowych ustaleń faktycznych. Sąd administracyjny nie przeprowadza postępowania dowodowego – kontroluje jedynie prawidłowość takiego postępowania przeprowadzonego przez organy administracyjne. Dyspozycja art. 106 § 3 p.p.s.a. nie daje podstaw, by żądać przeprowadzenia przed sądem administracyjnym postępowania dowodowego wskazującego na istnienie nowych okoliczności faktycznych, których strona nie podniosła w toku postępowania przed organem administracji. Ponadto przeprowadzenie dowodu uzupełniającego musi być związane z przedmiotem sprawy rozpoznawanej przez sąd administracyjny, w niniejszej sprawie była to decyzja w przedmiocie zasiłku celowego. Zatem wnioski dowodowe dotyczące przeprowadzenia dowodu z wszelkich dokumentów związanych z innymi sprawami skarżącego jako niezwiązane z rozpoznawaną przez sąd sprawą nie mogły być przeprowadzone. Kwestie związane z zarzutami skarżącego co do jego skarg na pracownika MOPR oraz wydaniem kopii określonych pism z akt administracyjnych mogą być przedmiotem innych postępowań. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do badania czy działania konkretnego pracownika organu administracji noszą znamiona przestępstwa, gdyż do tego powołane są organy ścigania. Wskazać należy, że decyzja organu I instancji została wydana we wrześniu 2023 r. z tego też powodu, dowód w postaci wywiadu środowiskowego z 6 grudnia 2023 r. nie mógł być uwzględniony. Z uwagi na datę powstania tego wywiadu dotyczył on innej sprawy skarżącego w ramach postępowań z zakresu pomocy społecznej. Dokumenty powstałe po wydaniu przez organ zaskarżonego aktu, co do zasady nie mają wpływu na ocenę legalności tego aktu przez sąd administracyjny. Podkreślić należy również, że na podstawie ww. przepisu wykluczone jest przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków, czy też przeprowadzenie konfrontacji między skarżącym a świadkiem. Z tego też powodu nie mógł być przeprowadzony dowód z nagrań pomiędzy skarżącym a pracownikiem MOPR, gdyż byłoby to obejście art. 106 § 3 p.p.s.a, który wyklucza możliwość przeprowadzenie dowodów osobowych. Ponadto jak sam skarżący wskazał na rozprawie nagranie rozmowy telefonicznej z pracownikiem MOPR nastąpiło w dniu 26 października 2023 r., tj. po wydaniu decyzji przez organ I instancji. Zaznaczyć należy także, że jednym z tych nagrań była prywatna rozmowa skarżącego z córką. Również nagrania z kamer w MOPR dotyczyć miały dni już po wydaniu decyzji przez organ I instancji, zatem nie pozostawały one w związku z rozstrzyganą sprawą. Najtrafniej do istoty postępowania dowodowego, o którym mowa w komentowanym przepisie, odniósł się NSA w wyroku z 6 października 2005 r. o sygn. II GSK 164/05, NSA stwierdził w nim mianowicie, że przeprowadzenie przez sąd administracyjny uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu (art. 106 § 3) będzie dopuszczalne w sytuacji, gdy wnioskowany (bądź dopuszczony z urzędu) dowód będzie pozostawał w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu. Celem tego postępowania nie jest bowiem ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie – czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń. Podkreślić należy raz jeszcze, że materiał dowodowy zebrany przez sąd administracyjny nie służy ustalaniu stanu faktycznego sprawy, lecz weryfikacji kompletności materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy oraz prawidłowości opartych na nich ustaleń organu administracji publicznej w zakresie stanu faktycznego. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił. Wniosek pełnomocnika z urzędu o przyznanie mu wynagrodzenia z tytułu udzielenia pomocy prawnej skarżącemu rozpoznany będzie odrębnie przez referendarza sądowego na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Przywołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI