II SA/Sz 895/15

II SA/Sz 895/15 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2015-12-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-07-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Arkadiusz Windak
Danuta Strzelecka-Kuligowska /sprawozdawca/
Elżbieta Makowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 155
art. 12 ust. 1pkt 2, , art. 12 ust. 2 pkt 2,
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 138 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2012 poz 270
art. 145 par. 1 pkt 1 lit.a, art. 135,200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.),, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Ciesielska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty S. z dnia [...] nr [...]. II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego M. G. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 8 czerwca 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 12 ust. 1 pkt. 2 oraz ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2015 poz.155), art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 200lr. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania M.G. od decyzji Starosty S. z dnia 13 kwietnia 2015 r w sprawie odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kat. CE - utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Z ustaleń organu wynika, że Starosta S. po rozpatrzeniu wniosku M.G. z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zwrot prawa jazdy kat. CE rozpatrzył ww. wniosek negatywnie powołując się na brzmienie art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2014 poz. 970) obowiązujące od dnia 25 października 2014 r. Zdaniem organu I instancji wymieniony przepis rozszerzył brzmienie ust. 2 art. 12, który między innymi zakazywał wydania prawa jazdy kat. C + E (art. 12 ust. 2 pkt 3) w przypadku, gdy wobec kierowcy orzeczony został przez Sąd zakaz prowadzenia pojazdów kat. B.
W nowym brzmieniu powyższego przepisu, który wszedł w życie z dniem
25 października 2014 r. ustawodawca wyliczenie w ust. 1 pkt 2 rozszerzył o zwrot zatrzymanego prawa jazdy a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie kategorii wymienionej w ust. 2, a więc również w zakresie kat. C+E.
M.G. w odwołaniu powołał się na orzecznictwo sądowo- administracyjne w tym zakresie, a także na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2014 r., I KZP 29/13 oraz glosę do ww. postanowienia R.S.
Zdaniem odwołującego ze wskazanych orzeczeń i interpretacji komentarza do ustawy wynika, że prawidłowa wykładnia art.12 ust.2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami prowadzi do wniosku, iż w przypadku zastosowania przez sąd powszechny art. 42 § 2 Kk i orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych jedynie określonego rodzaju, organ administracji publicznej jest zobowiązany wydać osobie, wobec której orzeczono taki zakaz, prawo jazdy kategorii, której ten zakaz nie obejmuje, jeżeli ona je uprzednio posiadała. W związku wymienionym powyżej stanowiskiem odwołujący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i nakazanie wydania wnioskowanego dokumentu prawa jazdy lub jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium przyznało, że orzecznictwo sądowo-administracyjne w zakresie stanu faktycznego będącego przedmiotem niniejszego postępowania kształtowało się różnorodnie. Niektóre z sądów administracyjnych prezentowały stanowisko jak w wymienionym postanowieniu Sądu Najwyższego, inne natomiast były zdania, że cel ustawodawcy zdecydowanie zmierzał do wyeliminowania na okres wskazany w wyroku karnym z ruchu drogowego kierowców, którzy zostali skazani w związku z prowadzeniem pojazdów w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu. Trudno byłoby bowiem uznać, że kierowca popełnia ww. czyn prowadząc pojazd, do którego posiada uprawnienia w kat. B (samochód osobowy), a ustawodawca w treści wymienionego przepisu ustawy zgadza się na prowadzenie przez niego np. pojazdów kat. C+E, a więc o wyższym tonażu i również, a nawet znaczniej zagrażających w ruchu drogowym.
Nadto organ zauważył, że wskazane przez odwołującego postanowienie Sądu Najwyższego jak i glosa do tego postanowienia wydane zostały w stanie prawnym obowiązującym do dnia 25 października 2014 r., tj. do dnia, w którym weszła w życie omówiona wcześniej zmiana w art. 12 poprzez rozszerzenie jego obowiązywania, tj. nie tylko o osoby ubiegające się o wydanie ale również osoby ubiegającej się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy wymienionych kategorii.
Powyższa zmiana przepisów zdaniem Kolegium nie budzi już żadnych wątpliwości interpretacyjnych w zakresie orzeczonego przepisu. W niniejszej sprawie M.G. zwrócił się do Starosty S. o zwrot zatrzymanego prawa jazdy kat. CE, które zostało zatrzymane postanowieniem Prokuratury Rejonowej
w S. nr [...] z dnia 17 lipca 2014 r. Następnie prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia 15 października 2014 r. sygn. akt
II K 588/14 orzeczono natomiast wobec odwołującego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych za wyjątkiem tych pojazdów do których uprawnia prawo jazdy kat. CE na okres dwóch (2) lat.
Uwzględniając aktualny stan prawny, Kolegium stwierdziło, iż brak jest podstaw prawnych do zwrotu odwołującemu prawa jazdy kat. CE.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wniósł M.G., który domaga się uchylenia decyzji organów obu instancji.
Zaskarżonej decyzji SKO w K. skarżący zrzuca naruszenie art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 oraz art. 12 ust.3 ustawy o kierujących pojazdami poprzez dokonanie błędnej, rozszerzającej interpretacji tych przepisów oraz poprzez odmowę wydania mu prawa jazdy kategorii CE, a tym samym pozbawienie go możliwości urzędowego poświadczenia posiadania uprawnień do prowadzenia pojazdów w zakresie kategorii CE, chociaż uprawnienia te nie zostały objęte prawomocnym wyrokiem zakazującym prowadzenie pojazdów mechanicznych. Zdaniem skarżącego organ administracji nie może orzekać o zakazie prowadzenia pojazdów w zakresie szerszym niż to wynika
z wyroku wydanego w sprawie karnej wskazując na okoliczność, iż nie dokonuje się zwrotu zatrzymanego prawa jazdy zgodnie z brzmieniem expressis verbis ustawy. Nadto skarżący wskazał, że brak jest podstaw do przyjęcia, że zakaz orzeczony na podstawie art. 42 Kk. mógłby być modyfikowany treścią art. 12 ust. 2 u.k.p., prowadziłoby to bowiem do automatycznego zwiększenia dolegliwości ponad zakres określony w wyroku karnym i wejścia w zakres kognicji sądu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że przy rozstrzyganiu spraw ze skarg
na decyzje administracyjne biorą pod uwagę tylko względy prawne. Sądy te rozstrzygają, jak przewiduje to art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.),
w granicach (przedmiotowych i podmiotowych) danej sprawy, ale nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Konsekwencją tak uregulowanych granic kontroli sądowej jest obowiązek objęcia badaniem zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem materialnym oraz przepisami postępowania administracyjnego i uwzględnienia wszystkich wad prawnych tego aktu niezależnie od tego czy zostały podniesione w skardze.
Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonego aktu doprowadziła do stwierdzenia, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Okolicznością bezsporną w sprawie jest to, że wyrokiem z dnia 15 października 2014 r. Sąd Rejonowy w S. II Wydział K. orzekł wobec skarżącego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat, z wyłączeniem kategorii CE. W dniu 9 kwietnia 2015 r. skarżący zwrócił się do Starosty Powiatowego w S. o zwrot zatrzymanego prawa jazdy z kategorii CE.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., utrzymując w mocy decyzję Starosty S. z dnia 13 kwietnia 2015 r. o odmowie wydania prawa jazdy kategorii CE przywołało jako podstawę tego rozstrzygnięcia art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami z dnia 5 stycznia 2011 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 155). W treści uzasadnienia organ wskazał, że wprowadzona od 25 października 2014 r. zmiana ustawy o kierujących pojazdami (ustawa z 26 czerwca 2014 r. – Dz. U. z 2014 r. poz. 970) stanowi potwierdzenie stanowiska Starosty zgodnie, z którym przepis ten dotyczy nie tylko osób ubiegających się o prawo jazdy, ale także osób ubiegających się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy – czyli osób, które uprawnienia te wcześniej posiadały. Zdaniem Kolegium, odmienna interpretacja wymienionych przepisów ustawy niweczyłaby cel, do którego zmierzał ustawodawca przy ich uchwalaniu.
W tym miejscu należy wyjaśnić, że zgodnie z cytowanymi powyżej przepisami
w brzmieniu sprzed zmiany wprowadzonej ustawą z dnia 26 czerwca 2014 r., prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych
- w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu, przy czym przepis ten stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy m.in. kategorii CE
(art. 12 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i 3 cytowanej ustawy).
Ustawą z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami, brzmienie tego przepisu zostało zmienione poprzez dodanie (w art. 12 ust. 2 ustawy
o kierujących pojazdami) zwrotu "lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także
o przywrócenie uprawnienia w zakresie". Po zmianie, przepis ten obejmuje zatem już nie tylko osoby ubiegające się o wydanie prawa jazdy, ale także osoby ubiegające się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy oraz o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy określonej kategorii – czyli osoby, które stosowne uprawnienia wcześniej już posiadały.
Powyższa zmiana – wbrew stanowisku Kolegium – nie może mieć jednak
w wypadku skarżącego znaczenia, a to z tego względu, że weszła ona w życie dopiero z dniem 25 października 2014 r., zaś wyrok Sądu Rejonowego w K. (którym orzeczono wobec skarżącego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych) zapadł w dniu 15 października 2014 r. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2014 r. poz. 970), przepis art. 12 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą ma zastosowanie do osób wobec których orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych po dniu wejścia w życie ustawy.
Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, że ustawa o kierujących pojazdami - w brzmieniu aktualnym w dacie wydania wyroku zawierającego orzeczenie wobec M.G. zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii, z wyłączeniem kat. CE - rozróżnia osoby ubiegające się o uprawnienie do kierowania pojazdami od osób, które takie uprawnienia posiadają. Osoby, o których mowa w art. 12 ust. 2 ustawy to takie, które ubiegają się o wydanie prawa jazdy, czyli takie, które uprawnień takich jeszcze nie mają, a zatem przepisu tego nie stosuje się do osób, które posiadają określone uprawnienia do prowadzenia pojazdów. Bezspornym jest przy tym, że skarżący należy do grupy osób, które określone uprawnienia wcześniej już uzyskały. Świadczy o tym między innym treść wniosku skarżącego.
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że skarżący nie jest osobą,
o której mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami, czyli osobą ubiegającą się o wydanie dokumentu prawa jazdy kategorii CE, zaś organ dokonał rozszerzającej wykładni cytowanych przepisów i odmówił wydania prawa jazdy kategorii CE, które to uprawnienie nie zostało objęte zakazem orzeczonym w wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 15 października 2014r.
Powyższe stanowisko wielokrotnie wyrażane było w orzecznictwie m.in.
w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia
23 października 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 815/13, z dnia 12 lutego 2014 r. sygn. akt
II SA/Bd 1490/13, z 19 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 1522/13, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 12 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 337/13, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 listopada 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 990/13, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 7 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Op 338/13, czy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 1074/14, które Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela. Znajduje ono jednak przede wszystkim umocowanie w treści znowelizowanych przepisów ustawy o kierujących pojazdami, które wprost rozróżniają obecnie wydanie i zwrot prawa jazdy.
Nie sposób przy tym zgodzić się z Kolegium, że wprowadzona ustawą z dnia
26 czerwca 2014 r., zmiana brzmienia przepisu art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących jest potwierdzeniem stanowiska organu. Gdyby bowiem, przepis w jego poprzednim brzmieniu obejmował także osoby ubiegające się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy oraz o przywrócenie uprawnień w zakresie prawa jazdy określonej kategorii,
to niewątpliwie wprowadzanie takiej zmiany byłoby całkowicie zbędne.
Zdaniem Sądu, odpowiedź na skargę nie może zastępować treści decyzji, dlatego powołanie się przez organ odwoławczy dopiero w odpowiedzi na skargę
na treść postanowienia Sądu Okręgowego w K., [...] Wydział Karny Odwoławczy z dnia 26 marca 2015 r. sygn. akt [...] nie może odnieść oczekiwanego przez organ skutku, tym bardziej, że rozstrzyga ona wątpliwości tylko co do tego, że środek karny orzeczony względem skarżącego dotyczy kategorii "C", a nie "CE".
Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 135 oraz 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak
w sentencji.