II SA/SZ 894/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2005-08-24
NSAinneWysokawsa
świadczenia rodzinnedodateksamotne wychowywaniekonkubinatprawo administracyjnepomoc społecznainterpretacja przepisówrodzina

WSA w Szczecinie uchylił decyzję odmawiającą przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, uznając, że konkubinat nie wyklucza prawa do dodatku na dzieci z poprzedniego związku.

Skarżąca, rozwiedziona matka trojga dzieci z poprzedniego związku, pozostawała w konkubinacie i wychowywała z konkubentem czwarte wspólne dziecko. Organy administracji odmówiły jej dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dzieci, powołując się na definicję rodziny i fakt wspólnego gospodarstwa domowego. WSA uchylił te decyzje, stwierdzając, że definicja samotnego wychowywania dziecka nie wyklucza prawa do dodatku w sytuacji konkubinatu, jeśli dziecko nie jest wychowywane wspólnie z jego ojcem.

Sprawa dotyczyła skargi E.E. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej odmawiającą przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dzieci. Skarżąca, będąc rozwódką, wychowywała troje dzieci z poprzedniego małżeństwa oraz czwarte dziecko ze swoim konkubentem. Organy administracji uznały, że nie jest osobą samotnie wychowującą dziecko, ponieważ pozostaje w związku z ojcem jednego z dzieci i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, powołując się na definicję rodziny z ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że definicja samotnego wychowywania dziecka zawarta w art. 3 pkt 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, która stanowi, że oznacza to wychowywanie dziecka przez osobę, która wspólnie nie wychowuje dziecka z ojcem lub matką dziecka, jest kluczowa. Sąd podkreślił, że fakt prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego z konkubentem i wychowywania z nim wspólnego dziecka nie pozbawia prawa do dodatku na dzieci z poprzedniego związku, ponieważ skarżąca samotnie wychowuje te troje dzieci bez ich ojca. Sąd uznał, że interpretacja organów odwoławczych, opierająca się na definicji rodziny, była niezrozumiała i naruszała przepisy prawa materialnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, spełnia.

Uzasadnienie

Ustawa definiuje samotne wychowywanie dziecka jako wychowywanie go przez osobę, która wspólnie nie wychowuje dziecka z ojcem lub matką dziecka. Fakt konkubinatu i wspólnego wychowywania jednego dziecka nie wyklucza prawa do dodatku na dzieci z poprzedniego związku, które są wychowywane samotnie przez matkę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

u.ś.r. art. 3 § pkt 17

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Samotne wychowywanie dziecka oznacza wychowywanie dziecka przez pannę, kawalera, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, wdowę lub wdowca, jeżeli wspólnie nie wychowuje dziecka z ojcem lub matką dziecka.

u.ś.r. art. 12 § ust. 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka.

Pomocnicze

u.ś.r. art. 3 § pkt 16

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Definicja rodziny, która została uznana przez sąd za nieadekwatną do rozstrzygnięcia kwestii samotnego wychowywania w tym konkretnym przypadku.

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 5 marca 2004 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne art. 9

Argumenty

Skuteczne argumenty

Interpretacja definicji samotnego wychowywania dziecka w kontekście konkubinatu. Samotne wychowywanie dzieci z poprzedniego związku nie jest wykluczone przez fakt konkubinatu i wspólnego wychowywania innego dziecka.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów administracji oparta na definicji rodziny i wspólnym gospodarstwie domowym jako podstawie do odmowy przyznania dodatku.

Godne uwagi sformułowania

"w rodzinie, w której rodzice, niebędący w związku małżeńskim, wychowują wspólnie własne dziecko, dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka nie przysługuje na to dziecko, jak i na inne dzieci wychowywane w tej rodzinie" (stanowisko organu pierwszej instancji) "samotne wychowywanie dziecka - oznacza to wychowywanie dziecka przez pannę, kawalera, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, wdowę lub wdowca, jeżeli wspólnie nie wychowuje dziecka z ojcem lub matką dziecka." "Niezrozumiałe jest dla Sądu, orzekającego w niniejszej sprawie, powoływanie się przez organ odwoławczy na definicję rodziny zawartą w art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jako argument przemawiający za odmową przyznania skarżącej przedmiotowego dodatku, skoro ustawodawca wyraźnie wskazał, że za samotne wychowywanie dziecka należy rozumieć wychowywanie go przez osobę uprawnioną bez ojca lub matki dziecka, a nie w rodzinie lub poza nią."

Skład orzekający

Mirosława Włodarczak-Siuda

przewodniczący

Elżbieta Makowska

członek

Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja definicji samotnego wychowywania dziecka w kontekście konkubinatu i prawa do świadczeń rodzinnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o świadczeniach rodzinnych i jej definicjami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu interpretacji przepisów dotyczących świadczeń rodzinnych w nietypowych konfiguracjach rodzinnych, co jest interesujące dla wielu osób.

Konkubinat a dodatek do zasiłku rodzinnego: czy samotna matka traci prawo do świadczeń?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 894/04 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2005-08-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-09-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Elżbieta Makowska
Mirosława Włodarczak-Siuda /przewodniczący/
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 145
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak - Siuda Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Makowska Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka(spr.) Protokolant Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi E. E. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka u c h y l a zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z [...]
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]r. o nr [...]Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej, w związku z wnioskiem [...]o ustalenie prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego przyznanego decyzją nr [...]na dzieci: [...][...].) i [...], działając na podstawie art. 3 pkt 17 i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz § 9 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 5 marca 2004 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 45, poz. 433), odmówił wnioskodawczyni przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania wymienionych powyżej dzieci.
Uzasadniając swoje stanowisko organ pierwszej instancji wskazał, że na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów ustalono, że [...]wychowuje synów: [...]wraz z konkubentem, z którym posiada czwartego syna – [...]Mając na uwadze powyższe, a także, przytoczone w decyzji, wyjaśnienia Ministerstwa Polityki Społecznej – Departamentu Świadczeń Rodzinnych w sprawie ustalenia składu rodzinny oraz dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, zgodnie z którymi, "w rodzinie, w której rodzice, niebędący w związku małżeńskim, wychowują wspólnie własne dziecko, dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka nie przysługuje na to dziecko, jak i na inne dzieci wychowywane w tej rodzinie", Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej stanął na stanowisku, że [...]nie przysługuje dodatek z tytułu samotnego wychowywania synów pochodzących z poprzedniego związku.
Od decyzji tej [...]odwołała się, podnosząc iż jest ona dla niej krzywdząca albowiem dotychczas otrzymywała na [...]po [...]zł miesięcznie z funduszu alimentacyjnego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 3 pkt 17, art. 8 pkt 4 i art. 12 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, po rozpatrzeniu odwołania [...], orzekło o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.
Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wskazał, że we wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, złożonym w dniu [...]r. odwołująca się oświadczyła, że jest osobą rozwiedzioną, obecnie pozostaje w nieformalnym związku ze [...], z którym wychowuje wspólne dziecko - [...], jak również troje dzieci z małżeństwa, na które dotychczas otrzymywała alimenty z funduszu alimentacyjnego.
W dalszym ciągu Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 3 pkt 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, samotne wychowywanie dziecka oznacza, wychowywanie dziecka przez pannę, kawalera, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, wdowę, wdowca, jeżeli wspólnie nie wychowuje dziecka z ojcem lub matką dziecka. Prawo do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka nabywa osoba spełniająca łącznie te warunki czyli taka, która równocześnie nie pozostaje w związku małżeńskim i nie wychowuje dziecka wspólnie z ojcem lub matką dziecka. Zgodnie natomiast z art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych jako rodzinę uznaje się następujących członków rodziny: małżonków, rodziców, opiekuna prawnego dziecka, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia.
Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy stwierdził, że odwołująca się nie jest osobą samotnie wychowującą dziecko, pozostaje bowiem w związku ze S. Ż., czyli jedno z dzieci własnych wychowuje z ojcem dziecka, tworząc rodzinę zgodnie z definicją rodziny ustaloną w art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Powyższe ustalenia, w opinii Kolegium, uzasadniały odmowę przyznania [...]dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania [...], a zatem zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji należało utrzymać w mocy.
Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem, [...]wniosła skargę na ww. decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, w której opisała swoją sytuację życiową i finansową, podkreślając, że jej konkubent zarabia zbyt mało aby łożyć na utrzymanie jej trzech synów, pochodzących z małżeństwa. Ponadto, skarżąca podniosła, że do 1 maja 2004 r. otrzymywała na synów: [...]alimenty z funduszu alimentacyjnego, które pozwalały zaspokoić ich podstawowe potrzeby życiowe. Aktualnie dochody w jej rodzinie uszczupliły się tak bardzo, że konkubent skarżącej - [...]grozi, że ją porzuci z uwagi na to, że nie jest w stanie utrzymać tak licznej rodziny.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska zaprezentowanego w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd dokonuje kontroli zgodności ostatecznych decyzji administracyjnych z prawem.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji ostatecznej, dokonana według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, doprowadziła do stwierdzenia, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 3 pkt 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255) ilekroć w ustawie jest mowa o: "samotnym wychowywaniu dziecka - oznacza to wychowywanie dziecka przez pannę, kawalera, osobę pozostającą w separacji, orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, wdowę lub wdowca, jeżeli wspólnie nie wychowuje dziecka z ojcem lub matką dziecka."
Jak stanowi natomiast art. 12 ust. 1 ww. ustawy "dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka".
Z ustaleń przeprowadzonych w niniejszej sprawie przez organy wynika, że małoletnie dzieci: [...]pozostają pod opieką matki – [...], która jest rozwódką. Aktualnie skarżąca pozostaje w konkubinacie ze [...], z którym posiada czwartego syna – [...].
Mając zatem na uwadze powyższe, a także przytoczoną powyżej ustawową definicję samotnego wychowywania dziecka stwierdzić należy, że bez wątpienia [...], która bez ojca dzieci, a zatem samotnie, wychowuje trzech synów z małżeństwa, spełnia warunki do przyznania jej dodatku z tytułu ich samotnego wychowywania.
Fakt, że skarżąca prowadzi obecnie wspólne gospodarstwo domowe z konkubentem, wspólnie z którym wychowuje kolejnego syna – [...], nie może mieć wpływu na jej uprawnienia do otrzymywania spornego świadczenia na pozostałe dzieci. [...]nie ma bowiem ustawowego obowiązku łożenia na utrzymanie dzieci [...]z poprzedniego związku.
Niezrozumiałe jest dla Sądu, orzekającego w niniejszej sprawie, powoływanie się przez organ odwoławczy na definicję rodziny zawartą w art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jako argument przemawiający za odmową przyznania skarżącej przedmiotowego dodatku, skoro ustawodawca wyraźnie wskazał, że za samotne wychowywanie dziecka należy rozumieć wychowywanie go przez osobę uprawnioną bez ojca lub matki dziecka, a nie w rodzinie lub poza nią.
Z powyższych względów stwierdzić zatem należy, że zaskarżona decyzja Kolegium, a także decyzja organu pierwszej instancji, naruszają przepisy prawa materialnego, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
W tych okolicznościach, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI