II SA/Sz 893/22

II SA/Sz 893/22 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2022-12-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Krzysztof Szydłowski
Patrycja Joanna Suwaj /sprawozdawca/
Renata Bukowiecka-Kleczaj /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 3 pkt 11, art. 35, art. 32 ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1048
art. 3 ust. 2, art. 22 ust. 3 pkt 5, art. 19
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.), Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi A. M. i K. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.
Uzasadnienie
1. W dniu 31 grudnia 2021 r. do Prezydenta Miasta S. wpłynął wniosek A. M. i K. S. (dalej przywoływani jako: "Skarżący", "Inwestorzy") o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na przebudowę budynku jednorodzinnego dwulokalowego w zabudowie bliźniaczej przy al. [...] (działka nr [...] obręb [...]) w S.. Do wniosku Skarżący załączyli oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, działką nr ewid.[...], obręb [...] P. , oraz trzy egzemplarze projektu architektoniczno- budowlanego.
2. Organ I instancji postanowieniem z [...] lutego 2022 r. znak: [...], zobowiązał Inwestorów do uzupełnienia braków: wniosku i oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, opatrzonego datą i podpisem każdego z Inwestorów; zgody współwłaściciela budynku na realizację planowanego zamierzenia budowlanego; ujednolicenia rozbieżności w opisie technicznym i ekspertyzie technicznej, w zakresie funkcji pomieszczeń strychu; spełnienia wymagań rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 202 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2020 r., poz. 1609), w zakresie § 5 - oprawy projektu budowlanego.
3. Inwestorzy pismem z 21 marca 2022 r. uzupełnili wskazane w postanowieniu braki w zakresie wniosku oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością. Przedłożyli również opis techniczny oraz ekspertyzę techniczną, w których to usunięte zostały rozbieżności stwierdzone przez Organ I instancji. Odnosząc się zaś do żądania przedłożenia zgody współwłaściciela budynku na realizację planowanego zamierzenia budowlanego, Skarżący wyjaśnili, iż zgodnie z projektem architektoniczno-budowlanym obszar inwestycji mieści się w granicach działki nr [...] i lokalu nr [...], w związku z czym zgoda właściciela lokalu nr [...], w budynku objętym zakresem opracowania, nie jest wymagana.
4. Prezydent Miasta S., zawiadomieniem z 23 marca 2022 r., na podstawie art. 10 § 1 k.p.a., poinformował strony postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, jednocześnie informując, iż w związku z uznaniem wyjaśnień inwestorów, w zakresie zgody współwłaściciela nieruchomości, za niewystarczające, organ stwierdza, że inwestor nie wywiązał się z obowiązku nałożonego postanowieniem. Tym samym wskazano, iż organ dąży do wydania decyzji niezgodnej z żądaniem strony.
5. W odpowiedzi na zawiadomienie, stanowisko w sprawie zajęła współwłaścicielka nieruchomości zlokalizowanej na działce nr ewid.[...], obręb [...] P. , B. Ł., wskazując, iż wnioskodawcy nie posiadają prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, gdyż nie uzyskali zgody na prowadzenie robót budowlanych w opisanym zakresie. Zaś twierdzenie, iż obszar oddziaływania inwestycji zamyka się w obrębie lokalu będącego własnością Inwestorów, uznała za bezzasadne ze względu na zakres robót obejmujący części wspólne budynku.
6. Prezydent Miasta S., pismem z 21 kwietnia 2022 r. zwrócił się do Inwestorów o ustosunkowanie się do uwag wniesionych przez stronę postępowania.
7. W dniu 16 maja 2022 r. Inwestorzy przedstawili swoje stanowisko, w którym powołując się na art. 28 pkt. 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, uznali iż B. Ł. została niesłusznie uznana za stronę postępowania, gdyż planowane roboty budowlane obejmują obszarem oddziaływania wyłącznie lokal nr [...], stanowiący wyłączną własność wnioskodawców.
8. Prezydent Miasta S., decyzją nr [...] z [...] maja 2022 r. znak: [...], odmówił zatwierdzenia projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, obejmującego przebudowę budynku jednorodzinnego dwulokalowego w zabudowie bliźniaczej przy al. [...] (działka nr [...] obręb [...]) w S..
9. Od decyzji odwołanie wnieśli Skarżący. W ich ocenie Organ I instancji niesłusznie nałożył obowiązek uzupełnienia przedmiotowego wniosku o zgodę współwłaścicielki nieruchomości, działki nr [...], stosując błędną wykładnię art. 28 ust. 2 oraz art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Ponadto uznali, iż Organ nie zapewnił im udziału w postępowaniu, uniemożliwiając zapoznanie się z aktami sprawy oraz wyrażenie stanowiska w sprawie konieczności pozyskania zgody współwłaścicielki nieruchomości na realizację przedmiotowego zamierzenia budowlanego.
10. Wojewoda, decyzją z dnia [...] lipca 2022 r., Znak: [...] orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że przedmiotem inwestycji objętej wnioskiem jest przebudowa budynku jednorodzinnego dwulokalowego w zabudowie bliźniaczej przy al. [...] (działka nr [...] obręb [...]) w S., polegająca na przebudowie ścian wewnętrznych działowych i nośnych, otworów okiennych i drzwiowych oraz stropu wraz z wykonaniem schodów wewnętrznych o lekkiej konstrukcji. W zakres robót budowlanych wchodzą m. in. roboty rozbiórkowe, konstrukcyjne i ciesielskie.
Przywołał przepis art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, który określa wymagania jakie powinien spełnić podmiot ubiegający się o udzielenie pozwolenia na budowę.
Organ wskazał, że z wypisu z rejestru gruntów wynika, że działka nr ewid.[...], obręb [...] P. stanowi współwłasność, zaś w treści księgi wieczystej nr [...] wskazano, iż lokale znajdujące się w budynku nr [...], posadowionym na działce nr [...], stanowią odrębną własność - gdzie lokal nr [...] stanowi własność A. M. i K. S., zaś lokal nr [...] stanowi własność B. Ł.. Jednocześnie określone zostały części wspólne po wyodrębnieniu lokali tj.: fundamenty, mury zewnętrzne, mury konstrukcyjne, dachy, kominy, oraz służące do użytku wszystkich właścicieli części budynku jak strychy, piwnice, klatki schodowe, korytarze, bramy a także urządzenia kanalizacyjne, wodociągowe, centralnego ogrzewania itp. stanowiące wspólną własność właścicieli lokali 1 i 2.
Jednocześnie Organ wskazał, że jak wynika z opisu technicznego planowane prace w ramach realizacji inwestycji, obejmują roboty budowlane w ścianach nośnych, murach zewnętrznych - prace związane z powiększeniem otworów okiennych, w obrębie stropu oraz strychu - otwór w stropie wraz ze schodami w lekkiej konstrukcji drewnianej. Tym samym, w oparciu o informację zawartą w księdze wieczystej należy stwierdzić, iż planowane roboty budowlane swym zakresem obejmują części wspólne nieruchomości, t.j. mury zewnętrzne, mury konstrukcyjne, oraz strych.
Natomiast Skarżący błędnie przyjęli, iż strony postępowania w tej sprawie należy określić, w oparciu o definicję obszaru oddziaływania ujętą w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Podmioty określone w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w okolicznościach, w których powstaje uzasadnione podejrzenie istnienia wpływu projektowanej inwestycji na ich nieruchomość, powinny być stronami postępowania o pozwolenie na budowę takiej inwestycji, nawet jeżeli jest to oddziaływanie dopuszczalne wg norm prawa. A zatem, zdaniem Organu brak naruszenia interesu prawnego nie daje podstawy do stwierdzenia, że dany podmiot (np. wnoszący odwołanie) nie posiada przymiotu strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Przy ocenie istnienia interesu prawnego danego podmiotu do bycia stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, nie ma przesądzającego znaczenia czy w danym przypadku w wyniku realizacji inwestycji dojdzie do naruszenia norm technicznych. Organ potwierdził, że źródło interesu prawnego może stanowić także prawo własności wywodzone z art. 140 Kodeksu Cywilnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2022 r., sygn. akt II OSK 564/19).
Biorąc pod uwagę, iż Inwestorzy nie posiadają zgody współwłaściciela nieruchomości na prowadzenie robót budowlanych, a tym samym nie posiadają prawa do dysponowania nieruchomością, działką nr [...], na cele budowlane, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Organ wskazał, że należało utrzymać w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. nr [...] z [...] maja 2022 r. znak: [...], odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
11. Niezadowoleni z treści rozstrzygnięcia, Skarżący, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wywiedli skargę na powyższą decyzję.
Zaskarżonej decyzji zarzucili:
1) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
- art. 6, art. 7, art. 8, art. 10§ 1, art. 11, art. 77, art. 78, art. 80, art.107 § 3 i art. 138 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) poprzez nieprawidłowe rozpatrzenie odwołania Skarżących, polegające na nieodniesieniu się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, w tym zaniechaniu odniesienia się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania i niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego co świadczy o braku wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia materiału sprawy,
- art. 6, art. 7, art. 8, art. 10§ 1, art. 11, art. 77, art. 78, art. 80, art.107 § 3 i art. 138 k.p.a. poprzez nieprawidłowe rozpatrzenie odwołania Skarżących, polegające na nieodniesieniu się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, w tym zaniechanie odniesienia się do zarzutu niedopuszczenia Skarżących jako stron postępowania do zapoznania się materiałem dowodowym, w tej części, w jakiej organ I instancji prowadził postępowanie w kierunku przyjęcia, że przebudowa ingeruje w części wspólne budynku, co świadczy o braku wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia materiału sprawy,
- art. 6, art. 7, art. 8, art. 10§ 1, art. 11, art. 77, art. 78, art. 80, art.107 § 3 i art. 138 k.p.a. poprzez nieprawidłowe rozpatrzenie odwołania Skarżących, polegające na wadliwym rozpatrzeniu zarzutów skarżących w tej części , w jakiej skarżący podnoszą, że B. Ł. nie posiada przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym zamierzenia inwestycyjnego, czego konsekwencją było przyjęcie, że Skarżący jako inwestorzy nie posiadają zgody współwłaściciela nieruchomości na prowadzenie robót budowlanych , a tym samym nie dysponują prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co świadczy o braku wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia materiału sprawy, w tym pominięciu istotnej części materiału dowodowego i dowolnej ocenie pozostałego,
- art. 7, art. 8, art. 10§ 1, art. 11, art. 77, art. 80, art.107 § 3 i art. 138 k.p.a. poprzez nieprawidłowe rozpatrzenie odwołania Skarżących, polegające na zaniechaniu rozpatrzenia zarzutu naruszenia § 11 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 roku w sprawie szczególnego zakresu i formy projektu budowlanego, co świadczy o braku wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia materiału sprawy,
- art. 6, art. 7, art. 8, art. 10§ 1, art. 11, art. Tl, art. 78, art. 80, art.107 § 3 i art. 138 k.p.a. poprzez nieprawidłowe rozpatrzenie odwołania Skarżących, polegające na zaniechaniu wyjaśnienia, dlaczego Skarżący błędnie przyjęli, że strony postępowania w niniejszej sprawie można określić w oparciu o definicję obszaru oddziaływania ujętą w art. 3 pkt 20 ustawy — Prawo budowlane (dalej zwaną: ustawą), co świadczy o braku wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia materiału sprawy,
- art. 6, art. 7, art. 8, art. 10§ 1, art. 11, art. 77, art. 78, art. 80, art.107 § 3 i art. 138 k.p.a. poprzez nieprawidłowe rozpatrzenie odwołania Skarżących, polegające na błędnym przyjęciu, a nadto niewyjaśnieniu, dlaczego w sprawie niniejszej mają zastosowanie przepisy ustawy o własności lokali (dalej zwaną: u.w.l.), co świadczy o braku wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia materiału sprawy,
- art. 6, art. 7, art. 8, art. 10§ 1, art. 11, art. 77, art. 78, art. 80, art.107 § 3 i art. 138 k.p.a. poprzez nieprawidłowe rozpatrzenie odwołania Skarżących, polegające na wadliwej analizie dokumentacji technicznej i budowlanej, co prowadziło do przyjęcia, że zamierzenie inwestycyjne skarżących ingeruje w części wspólne budynku zdefiniowane w przepisach art. 3 ust. 2 u.w.l., co świadczy o braku wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia materiału sprawy, w tym pominięciu istotnej części materiału dowodowego i dowolnej ocenie pozostałego,
- art. 6, art. 7, art. 8, art. 10§ 1, art. 11, art. 77, art. 78, art. 80, art.107 § 3 i art. 138 k.p.a. poprzez nieprawidłowe rozpatrzenie odwołania Skarżących, polegające na wadliwej analizie dokumentacji technicznej i budowlanej, co prowadziło do przyjęcia, że zamierzenie inwestycyjne skarżących stanowi czynność przekraczającą zwykły zarząd zdefiniowaną w przepisach art. 22 ust. 3 pkt 5 u.w.l, co świadczy o braku wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia materiału sprawy, w tym pominięciu istotnej części materiału dowodowego i dowolnej ocenie pozostałego.
2). naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 3 pkt 20 ustawy przez jego błędną wykładnię w zakresie ustalenia na jego podstawie stron niniejszego postępowania.
W uzasadnieniu Skarżący wskazali, że w sprawie istnieje konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie dowodów rzeczowych i osobowych, a postępowanie to powinno zostać przeprowadzone przez Organ I instancji.
Podnieśli, że Wojewoda całkowicie zaniechał odniesienia się do twierdzeń Skarżących, że argumentacja wskazana w uzasadnieniu decyzji Prezydenta Miasta S. ma się nijak do prowadzonego postępowania. Skarżący podnieśli, że nie dopuszczono ich jako stron postępowania do zapoznania się z materiałem dowodowym, z którego wynikało, że zamierzenie inwestycyjne ingeruje w części wspólne budynku, naruszono obowiązek wyczerpującego informowania stron o przebiegu postępowania, ponieważ informacja o tym, że przebudowa ingeruje w części wspólne budynku pojawiła się dopiero w uzasadnieniu decyzji Prezydenta Miasta S., zaś postępowanie prowadzone było w innym kierunku, o czym Skarżący nie mieli żadnej wiedzy. W ocenie Skarżących Organ naruszył zasadę prawdy obiektywnej, skoro nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, jak również zasadę pogłębionego zaufania mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, prowadząc postępowanie w sposób rażący naruszając zaufanie Skarżących do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Nadto w sposób oczywisty nie zapewnił Skarżącym czynnego udziału w postępowaniu, a przed wydaniem decyzji nie umożliwił im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a wręcz, przynajmniej w odczuciu Skarżących, ukrywał informacje, tak by ich zaskoczyć i uniemożliwić jakąkolwiek reakcję.
Uznali, że wyjaśnienie tej kwestii wymaga bowiem przeprowadzenie postępowania dowodowego w zasadzie w całości, a już na pewno przeprowadzenie dowodu z dokumentacji technicznej i budowlanej co do tego, czy zamierzenie inwestycyjne skarżących wymaga ingerencji w części wspólne nieruchomości położonej przy ul. [...] w S., jak również przesłuchanie Skarżących i B. Ł. w charakterze stron, a M. Ł. w charakterze świadka.
Dalej uznali, że Organ, poprzestając na stwierdzeniu, że Skarżący błędnie przyjęli, że strony postępowania w niniejszej sprawie można określić w oparciu o definicję obszaru oddziaływania ujętą w wymienionym przepisie ustawy bez precyzyjnego wyjaśnienia dlaczego, zwłaszcza w świetle faktu, że Skarżący przedstawili merytoryczne i bardzo obszernie uargumentowane stanowisko, "uciekł" od problemu. W ocenie Skarżących nie sposób przyznać B. Ł. przymiotu strony w niniejszym postępowaniu, a w konsekwencji nie może ona ingerować w przebieg zamierzenia inwestycyjnego Skarżących, co czyni, już narażając A. M. i K. S. na poważne straty finansowe i krzywdę.
Organy, zdaniem Skarżących, pomijają fakt nowelizacji ustawy — Prawo budowlane, w tym zwłaszcza w zakresie definicji obszaru oddziaływania obiektu (art. 28 ust. 2 I art. 3 pkt 20 ustawy), ignorując zwłaszcza linię orzeczniczą co do zawężenia definicji strony postępowania budowlanego.
12. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie.
Wskazał, że nie znajdują uzasadnienia podniesione w skardze zarzuty naruszenia obowiązujących zasad prowadzenia postępowania administracyjnego wyrażone w art. 6, art. 7, art. 8, oraz art. 77 i art. 80. Organ w trakcie postępowania podjął wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zgodnie z dyspozycją art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Zebrany materiał dowodowy był wystarczający do przeprowadzenia prawidłowej oceny stanu prawnego sprawy.
Nie znajdują uzasadnienia podniesione w skardze zarzuty zaniechania wyjaśnienia wszystkich podniesionych przez Skarżących w odwołaniu zarzutów. Decyzją z dnia [...] lipca 2022 r. znak: [...], Wojewoda odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., wskazał, iż organ I instancji zapewnił stronom postępowania czynny udział. Zawiadomieniem z 23 marca 2022 r., na podstawie art. 10 § 1 k.p.a., poinformował strony postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, jednocześnie informując, iż w związku z nieuznaniem wyjaśnień inwestorów, w zakresie zgody współwłaściciela nieruchomości, inwestor nie wywiązał się z obowiązku nałożonego postanowieniem.
Odnosząc się do uznania B. Ł., jako strony w postępowaniu, Wojewoda wskazał, iż z wypisu z rejestru gruntów wynika, że działka nr ewid.[...], obręb [...] P. stanowi współwłasność, zaś w treści księgi wieczystej nr [...] wskazano, iż lokale znajdujące się w budynku nr [...], posadowionym na działce nr [...], stanowią odrębną własność - gdzie lokal nr [...] stanowi własność A. M. i K. S., zaś lokal nr [...] stanowi własność B. Ł.. Jednocześnie określone zostały części wspólne po wyodrębnieniu lokali tj.: fundamenty, mury zewnętrzne, mury konstrukcyjne, dachy, kominy, oraz służące do użytku wszystkich właścicieli części budynku jak strychy, piwnice, klatki schodowe, korytarze, bramy a także urządzenia kanalizacyjne, wodociągowe, centralnego ogrzewania itp. stanowiące wspólną własność właścicieli lokali 1 i 2. Jak wynika z opisu technicznego planowane prace w ramach realizacji przedmiotowej inwestycji, obejmują roboty budowlane w ścianach nośnych, murach zewnętrznych - prace związane z powiększeniem otworów okiennych, w obrębie stropu oraz strychu - otwór w stropie wraz ze schodami w lekkiej konstrukcji drewnianej. Tym samym, w oparciu o informację zawartą w księdze wieczystej należy stwierdzić, iż planowane roboty budowlane swym zakresem obejmują części wspólne nieruchomości, tj. mury zewnętrzne, mury konstrukcyjne, oraz strych. Zatem ich realizacja wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli.
Ponadto, podmioty określone w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w okolicznościach, w których powstaje uzasadnione podejrzenie istnienia wpływu projektowanej inwestycji na ich nieruchomość, powinny być stronami postępowania o pozwolenie na budowę takiej inwestycji, nawet jeżeli jest to oddziaływanie dopuszczalne wg norm prawa. Zatem brak naruszenia interesu prawnego nie daje podstawy do stwierdzenia, że dany podmiot (np. wnoszący odwołanie) nie posiada przymiotu strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Przy ocenie istnienia interesu prawnego danego podmiotu do bycia stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, nie ma przesądzającego znaczenia czy w danym przypadku w wyniku realizacji inwestycji dojdzie do naruszenia norm technicznych. W tym też miejscu należy potwierdzić, że źródło interesu prawnego może stanowić także prawo własności wywodzone z art. 140 k.c.
13. Stanowisko w sprawie po odpowiedzi na skargę Organu zajęła Skarżąca w piśmie z dnia 20 grudnia 2022, a także Uczestniczka – B. Ł., w piśmie z dnia 21 grudnia 2022 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
14. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
Z uwagi na brak zgłoszenia przez strony zainteresowania udziałem w rozprawie w trybie zdalnym, sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.).
15. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy.
Przypomnieć należy, że według art. 35 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.), dalej jako "Prawo budowlane", przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu ze wskazanymi tam przepisami oraz jego kompletność, w tym posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń (por. wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1954/17).
W razie stwierdzenia naruszeń w ww. zakresie, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego). W przypadku zaś spełnienia tych wymagań, a także wymagań zawartych w art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego (z których do niniejszej sprawy odnosi się jedynie wymóg złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane), właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę - o czym stanowi art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego.
Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Przytoczony wyżej przepis art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego określa wymagania jakie powinien spełnić podmiot ubiegający się o udzielenie pozwolenia na budowę.
Przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych (art. 3 pkt. 11 P.b.).
Zgodnie zaś z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U z 2021 r. poz. 1048, dalej przywoływana jako: "u.w.l."), nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali.
W praktyce przyjmuje się, że składnikiem tzw. współwłasności przymusowej są instalacje, i to zarówno te, które znajdują się poza poszczególnymi lokalami, jak i ich elementy znajdujące się w wydzielonych lokalach (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 marca 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 2438/20). Zaś kategoria części wspólnych nieruchomości ma charakter funkcjonalny i z tego względu status prawny konkretnego elementu nieruchomości wspólnej zależy od okoliczności rzeczywistego przypadku (wyrok NSA z dnia 15 lutego 2022 r., sygn.. akt II OSK 724/21).
W myśl art. 22 ust. 3 pkt 5 u.w.l. czynnościami przekraczającymi zakres zwykłego zarządu jest, w szczególności udzielenie zgody na nadbudowę lub przebudowę nieruchomości wspólnej, na ustanowienie odrębnej własności lokalu powstałego w następstwie nadbudowy lub przebudowy i rozporządzenie tym lokalem oraz na zmianę wysokości udziałów w następstwie powstania odrębnej własności lokalu nadbudowanego lub przebudowanego.
Zgodnie zaś z art. 19 u.w.l. jeżeli liczba lokali wyodrębnionych i lokali niewyodrębnionych, należących nadal do dotychczasowego właściciela, nie jest większa niż trzy, do zarządu nieruchomością wspólną mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego o współwłasności. Zgodnie z art. 201 K.c. do czynności zwykłego zarządu rzeczą wspólną potrzebna jest zgoda większości współwłaścicieli, a w przypadku jej braku, każdy ze współwłaścicieli może żądać upoważnienia sądowego do dokonania czynności.
16. Przenosząc powyższe na tę sprawę, Sąd zauważa, że z wypisu z rejestru gruntów wynika, że działka nr ewid.[...], obręb [...] P. stanowi współwłasność, zaś w treści księgi wieczystej nr [...] wskazano, iż lokale znajdujące się w budynku nr [...], posadowionym na działce nr [...], stanowią odrębną własność - gdzie lokal nr [...] stanowi własność A. M. i K. S., zaś lokal nr [...] stanowi własność B. Ł.. Jednocześnie określone zostały części wspólne po wyodrębnieniu lokali tj.: fundamenty, mury zewnętrzne, mury konstrukcyjne, dachy, kominy, oraz służące do użytku wszystkich właścicieli części budynku jak strychy, piwnice, klatki schodowe, korytarze, bramy a także urządzenia kanalizacyjne, wodociągowe, centralnego ogrzewania itp. stanowiące wspólną własność właścicieli lokali 1 i 2.
Do wniosku o pozwolenie na przebudowę Skarżący dołączyli projekt architektoniczno-budowlany, obejmujący przebudowę ścian wewnętrznych działowych i nośnych, otworów okiennych i drzwiowych oraz stropu wraz z wykonaniem schodów wewnętrznych o lekkiej konstrukcji. Zakres projektu ingeruje zatem w części wspólne budynku, t.j.: w ściany konstrukcyjne zewnętrzne (powiększenie otworów okiennych), wewnętrzne (wykonanie podciągu) i elementy konstrukcyjne budynku (wykonanie otworu w stropie pod schody na strych).
Zestawiając zatem informacje zawarte w księdze wieczystej z ww. opisem należy stwierdzić, iż planowane roboty budowlane swym zakresem obejmują części wspólne nieruchomości, t.j. mury zewnętrzne, mury konstrukcyjne, oraz strych.
Mając na uwadze powyższe, Sąd podziela stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, nie dopatrując się w niej podnoszonych w skardze naruszeń. Niezależnie od tego, iż Sąd rozumie starania Skarżących o poprawę jakości funkcjonowania ich lokalu i niezależnie od tego, iż brak jest jakichkolwiek innych przeszkód w zakresie realizacji spornej inwestycji, zobligowany był skargę oddalić.
Argumentacja Skarżących w zakresie przymiotu strony, ochrony interesów osób trzecich, jak też analizy dokumentacji technicznej i budowlanej pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Na tle przepisów Prawa budowlanego, na chwilę obecną, wyłącznie dobra wola Uczestników postępowania (zgoda) pozwoliłaby na wylegitymowanie się przez Skarżących prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, o czym Sąd wskazał powyżej.
17. W zaistniałej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.