II SA/SZ 882/20

II SA/Sz 882/20 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2021-03-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-10-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Arkadiusz Windak /przewodniczący/
Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Patrycja Joanna Suwaj /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 1278/21 - Wyrok NSA z 2024-02-20
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 138 par. 1 pkt 3, art. 105  par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dniu 18 marca 2021 r. sprawy ze skargi B. R. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądzą od Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej B. R. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
1. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim S. (PINB) decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.", nakazał B. R. (dalej przywoływana jako: "Skarżąca"), wykonanie czynności poprzez odłączenie kotła gazowego dwufunkcyjnego od komina w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w S. oraz na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na występujące zagrożenie. Decyzja została doręczona Skarżącej w dniu 17 kwietnia 2020 r.
2. W dniu 5 czerwca 2020 r. (data stempla pocztowego na kopercie), które wpłynęło do organu w dniu 8 czerwca 2020 r., ustanowiony przez Skarżącą pełnomocnik wniósł odwołanie od decyzji PINB do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. (ZWINB).
3. Pismem z dnia 25 czerwca 2020 r. zatytułowanym "Odwołanie od nakazu rozbiórki (demontażu) kotła gazowego dwufunkcyjnego" Skarżąca poinformowała Organ, że zleciła opracowanie opinii technicznej zamontowanej instalacji gazowej z kotłem. Z opinii wynika, że nie miała miejsca samowola budowlana i wobec tego Skarżąca oświadczyła, iż nie przystąpi do demontażu kotła. Do pisma Skarżąca załączyła 3 egzemplarze opinii technicznej.
4. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
5. W wyniku rozpoznania skargi na powyższe postanowienie, WSA w Szczecinie, wyrokiem z dnia 21 stycznia 2021 r. (sygn. akt II SA/Sz 833/20), uchylił zaskarżone postanowienie.
6. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. umorzył postępowanie odwoławcze w sprawie.
W uzasadnieniu Organ wskazał, że jak wynika z akt Organu I instancji Skarżąca nie posiadała w sprawie pełnomocnika. Odwołanie z dnia 3 czerwca 2020 r. od decyzji Organu powiatowego z dnia [...] kwietnia 2020 r. wniósł radca prawny, nie podpisując się pod tym odwołaniem, wskazując jednocześnie, że działa w imieniu Skarżącej i załączając do niepodpisanego odwołania pełnomocnictwo z dnia 4 grudnia 2019 r., podpisane czytelnie przez Skarżącą. W ocenie Organu do odwołania nie załączono pełnomocnictwa do działania przed Organem, jak też odwołanie nie zostało podpisane. W związku z tym pismem z dnia 2 lipca 2020 r. Organ wezwał radcę prawnego do wykazania w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia, do wykazania, że jest upoważniony przez Skarżącą do reprezentowania jej przed Organem oraz podpisania odwołania.
Pismem z dnia 13 lipca 2020 r., radca prawny przedłożył pełnomocnictwo podpisane czytelnie przez Skarżącą, opatrzone datą 10 lipca 2020 r., podpisane odwołanie oraz potwierdzenie uiszczenia opłaty od przedłożonego pełnomocnictwa.
Organ jednak uznał, że radca prawny nie był stroną postępowania administracyjnego prowadzonego przez Organ powiatowy i nie reprezentował Skarżącej. Dalej Organ argumentował, że w dniu 5 czerwca 2020 r., tj. w dniu złożenia odwołania z dnia 3 czerwca 2020 r. od decyzji Organu I instancji, nie posiadał on umocowania do działania w imieniu Skarżącej przed Organem II instancji. Dopiero z dniem 10 lipca 2020 r. udzielone zostało przez Skarżącą pełnomocnictwo dla radcy prawnego do działania w sprawie przed Organem II instancji, co zdaniem Organu oznacza, że w dniu wniesienia odwołania radca prawny nie posiadał umocowania do działania, zatem wnosząc odwołanie działał we własnym imieniu. Skoro zaś nie jest stroną postępowania administracyjnego, w którym wniósł odwołanie, to zasadnym jest umorzenie postępowania odwoławczego.
7. Skarżąca wniosła skargę na powyższą decyzję ZWINB z dnia [...] sierpnia 2020 r. domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie
1) art. 33 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że Skarżąca nie była reprezentowana przez pełnomocnika, a pełnomocnik działał we własnym imieniu;
2) naruszenie art. 105 § 1 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, że w sprawie postępowanie stało się bezprzedmiotowe;
3) naruszenie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w sprawie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania odwoławczego, w sytuacji w której Organ winien dojść do innych wniosków i dokonać merytorycznej oceny sprawy;
4) obrazy art. 9 K.p.a. przez zaniechanie zweryfikowania zakresu pełnomocnictwa oraz faktu jego udzielenia przez Skarżącą pełnomocnikowi.
8. ZWINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Skarga jest zasadna.
9. Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm.), powoływanej dalej jako: "ustawa o COVID-19". Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Rozporządzenie Rady Ministrów z 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, wydane na podstawie art. 46a i art. 46b pkt 1-6 i 8-12 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. poz. 1758 ze zm.) w § 1 ustaliło, że obszarem, na którym wystąpił stan epidemii wywołany zakażeniami wirusem SARS-CoV-2, jest terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazanie rodzajów obszarów, na których obowiązują dodatkowe ograniczenia, nakazy i zakazy w związku z wystąpieniem stanu epidemii obejmujący powiaty nastąpiło w wykazie będącym załącznikiem do rozporządzenia.
W okolicznościach tej sprawy należy stwierdzić wypełnienie warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19, akcentując w szczególności realne zagrożenie epidemiologiczne dla zdrowia uczestników postępowania występujące na terenie miasta S. będącego siedzibą tutejszego sądu oraz brak możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z powodów technicznych. Zgodnie ze wskazaną regulacją brak jest podstaw do uzależnienia rozpatrzenia sprawy od zgody lub sprzeciwu strony. Niemożliwy jest bowiem do przewidzenia termin, w którym mogłoby nastąpić rozpatrzenie sprawy na rozprawie (por. postanowienie NSA z 5 listopada 2020 r., II FSK 1745/18).
10. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również podkreślić, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach.
Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sądy administracyjne nie zastępują organów administracji publicznej i nie przejmują ich kompetencji do końcowego załatwienia sprawy administracyjnej i wydania rozstrzygnięcia. Orzeczenia sądów administracyjnych, w razie uwzględnienia skarg, rozstrzygają o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności zaskarżonego aktu bądź zobowiązują organ administracji publicznej do określonego zachowania się w toku dalszego załatwiania sprawy administracyjnej.
11. W rozpoznawanej sprawie PINB w dniu [...] kwietnia 2020 r. wydał decyzję nakazującą Skarżącej wykonanie czynności poprzez odłączenie kotła gazowego dwufunkcyjnego od komina w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w S. oraz na podstawie art.108 § 1 k.p.a. nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na występujące zagrożenie.
Z akt sprawy wynika, że decyzja została doręczona Skarżącej w dniu 17 kwietnia 2020 r. i odwołanie od decyzji (niepodpisane) wniósł w terminie (uwzględniając wstrzymanie biegu terminów oraz określenie rozpoczęcia ich biegu przepisami związanymi ze zwalczaniem zagrożeń wywołanych wirusem SARS-CoV-2) ustanowiony przez Skarżącą profesjonalny pełnomocnik. Odwołanie zostało wniesione w dniu 8 czerwca 2020 r. (nadane pocztą w dniu 5 czerwca 2020 r. na co wskazuje data stempla pocztowego na kopercie).
Przypomnieć w tym miejscu należy, na co słusznie zwrócił uwagę tut. Sąd w wyroku z dnia 21 stycznia 2021 r., (sygn. akt II SA/Sz 833/20, to orzeczenie oraz inne przytaczane w uzasadnieniu - dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), a którą to argumentację Sąd orzekający w sprawie w pełni podziela i uznaje za swoją, że nawet udzielenie pełnomocnictwa z datą późniejszą niż data wniesienia odwołania skutkuje uznaniem, że w chwili wniesienia odwołania pełnomocnik był należycie umocowany. Strona, poprzez udzielenie pełnomocnictwa, dokonuje bowiem konwalidacji wadliwej czynności prawnej, dokonanej przez pełnomocnika. Takie potwierdzenie czynności może nastąpić również po dokonaniu czynności, np. konwalidować można odwołanie dopiero w postępowaniu odwoławczym (tak w uchwałach SN z dnia 20 grudnia 1968 r., sygn. III CZP 93/68, oraz z dnia 18 września 1992 r., sygn. III CZP 112/92). Tym samym następuje konwalidacja wadliwości umocowania pełnomocnika ze skutkiem ex tunc, czyli na dzień dokonania jego pierwszej czynności w sprawie.
Potwierdzeniu pełnomocnictwa należy przypisać charakter uniwersalny, obejmuje zarówno formę, jak i termin dokonania czynności oraz przewidziane w niej skutki (por. WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 7 września 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 605/17; WSA w Warszawie w wyroku z dnia 21 czerwca 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 3144/17 i WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 17 maja 2018 r., sygn. akt III SA/Gd 222/18; WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 23 grudnia 2020 r. sygn. akt I SA/Bk 847/20).
12. Biorąc powyższe pod uwagę, argumentacja i wnioski Organu, że w dniu wniesienia odwołania pełnomocnik nie reprezentował Skarżącej, bo nie posiadał umocowania do działania w jej imieniu (a umocowanie takie otrzymał dopiero w dacie późniejszej) oraz, że w związku z tym działał we własnym imieniu uznać należało za chybione. W tej sprawie przyjąć trzeba, że Skarżąca jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zatem postępowanie nie było bezprzedmiotowe. Stąd orzekanie o umorzeniu postępowania odwoławczego było wadliwe.
13. Podsumowując, skoro zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. w zw. z art. 105 § 1 K.p.a., Sąd w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O zasądzeniu na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postepowania Sąd orzekł w pkt II w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a.