II SA/Sz 871/23

II SA/Sz 871/23 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-01-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-10-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Krzysztof Szydłowski
Marzena Iwankiewicz /przewodniczący/
Wiesław Drabik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2492
art. 1 par. 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 134 par. 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2201
art. 92a ust. 1 i ust. 7, art. 92c ust. 1, lp. 6.3.8. i 10.2.2. załącznika nr 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775
art. 7, art. 8, art. 77, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik (spr.) Asesor WSA Krzysztof Szydłowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi N. [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia 27 lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 27 lipca 2023 r. nr [...] Inspektor Transportu Drogowego (dalej także jako: "organ II instancji, organ odwoławczy", działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 775), art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1, art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 2201) lp. 6.3.8, lp. 10.2.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (zwanej dalej: u.t.d.), art. 22, art. 23, art. 32 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, zwanego dalej "rozporządzenie 165/2014" (Dz. Urz. UE L 60 z 28.2.02014, str. 1), art. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1054 z dnia 15 lipca 2020 r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 w odniesieniu do minimalnych wymogów dotyczących maksymalnego dziennego i tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu, minimalnych przerw oraz dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 165/2014 w odniesieniu do określania położenia za pomocą tachografów (Dz. Urz. 11E L Nr 249, str. 1), art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1 i 2, art. 64c ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 110 ze zm. - zwanej dalej: p.r.d.), § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej także jako: "organ I instancji") z dnia 1 sierpnia 2022 r. nr [...] o nałożeniu na N. Spółka Jawna (dalej także jako: "Spółka, strona, skarżąca") kary pieniężnej w wysokości [...] zł.
Z uzasadnienia ww. decyzji wynika następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
W dniu [...] maja 2022 r. podczas kontroli drogowej na drodze krajowej nr [...], w miejscowości G. zestawu pojazdów składającego się z ciągnika marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...], którego łączna dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 tony, stwierdzono niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy - za każdy wpis oraz dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, którego dopuszczalna masa całkowita została przekroczona, co najmniej 5 % i mniej niż 10 %. Pojazdem kierował R. S.. Pojazdem tym wykonywany był krajowy transport drogowy rzeczy, w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy N. Spółka Jawna. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...]
W dniu 1 sierpnia 2022 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł na stronę za naruszenia stwierdzone w toku kontroli.
N. Spółka Jawna wniosła odwołanie od ww. decyzji organu I instancji. Skarżąca podniosła, iż organ I instancji naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 8, art. 9, art. 77, oraz art. 107 k.p.a., jak również przepisy art. 92b oraz art. 92c u.t.d., a także art. 43 ustawy prawo przewozowe. Wskazała, iż nie jest odpowiedzialna za brak wpisów manualnych na karcie kierowcy, gdyż obowiązek ten należy wyłącznie do kierowcy. Oświadczyła, że zapewnia prawidłową dyscyplinę i organizację pracy, właściwie organizuje zlecenia przewozowe, a także odpowiednio szkoli kierowców i informuje ich o popełnianych naruszeniach. Wskazała, iż nie miała wpływu na przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, któremu winny jest załadowca. Zarówno przedsiębiorca jak i kierowca nie mieli możliwości zweryfikowania wagi ładunku, a dokumenty oraz urządzenia pomiarowe w pojeździe nie wskazywały, iż została ona przekroczona. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość, ewentualnie o uchylenie decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy, bądź też o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia organowi I instancji.
Organ odwoławczy, po analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz treści przepisów art. 92a ust. 1, 3 i 7, art. 92c ust. 1, art. 4 pkt 22 u.t.d. stwierdził w pierwszej kolejności, że w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. Treść art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Ponadto, wskazał, iż zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f, które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1 u.t.d.
Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a.
Odnośnie do naruszenia polegającego na niespełnieniu wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy - za każdy wpis, organ II instancji – powołując się na treść art. art. 34 rozporządzenia 165/2014 – wskazał, że analiza okazanych do kontroli danych cyfrowych wykazała, iż kierowca nie spełnił wymogu dokonania wpisu manualnego dotyczącego kraju zakończenia dziennego okresu pracy w dniu 16 maja 2022 r. Zgodnie z art. 33 ust. 3 wskazanego rozporządzenia przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za naruszenia niniejszego rozporządzenia popełnione przez swoich kierowców lub kierowców będących w ich dyspozycji. Tym samym, zdaniem organu odwoławczego, to na stronie ciąży obowiązek wprowadzenia odpowiednich rozwiązań organizacyjnych celem zapewnienia wypełniania przez kierowców obowiązków zawartych w rozporządzeniu nr 165/2014. W toku postępowania strona nie przedstawiła żadnych dowodów obrazujących odpowiednią organizację pracy i odpowiednie przeszkolenie kierowcy. Faktem bezsprzecznym jest, iż kierowca nie dokonał wymaganego wpisu manualnego. Strona nie przedłożyła żadnych dowodów pozwalających na uwolnienie jej od odpowiedzialności. Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego, kara pieniężna w wysokości [...] zł z tytułu naruszenia lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d. została nałożona na stronę zasadnie.
W odniesieniu do naruszenia polegającego na dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, którego dopuszczalna masa całkowita została przekroczona, co najmniej 5 % i mniej niż 10 %, organ przytoczył definicję pojazdu nienormatywnego zawartą w art. 2 pkt 35a p.r.d. oraz treść art. 64 ust. 1 i 2 p.r.d. i § 3 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, a następnie wskazał, że w dniu kontroli ww. pojazdem członowym wykonywano przejazd z ładunkiem bloku granitowego (ładunek niepodzielny).
Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że w wyniku zmierzenia i zważenia ww. pojazdu członowego organ I instancji stwierdził następujące naruszenia dopuszczalnych norm:
- rzeczywista masa całkowita pojazdu 42,6 t - przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 2,6 t - przekroczenie o 6,5 %,
- podmiot wykonujący przejazd nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
Powyższe ustalenia zostały stwierdzone w protokole kontroli wagowej nr [...] Pojazd został zważony przy pomocy konfiguracji dwóch wag przenośnych do pomiarów statycznych SAW 10C/III o numerach fabrycznych [...] oraz [...], które posiadały ważną legalizację Urzędu Miar. Odczytów wskazań wag dokonywano wspólnie z kierującym, a w trakcie odczytów nie występowały wahania wskazań. Kierujący został zapoznany z procedurą ważenia z użyciem wag przenośnych do pomiarów statycznych, świadectwami legalizacji i wzorcowania użytych urządzeń i przyrządów pomiarowych oraz z protokołem pomiaru pochylenia terenu na stanowisku pomiarowym. Ponadto kierujący miał możliwość zapoznania się z instrukcją obsługi użytych wag przenośnych. Kierujący, pouczony o możliwości powtórnego ważenia, po osobistym zapoznaniu z wynikami ważenia, nie wniósł o jego wykonanie.
Zdaniem strony, winnym popełnienia naruszenia jest załadowca. Zarówno kierowca, jak i przedsiębiorca nie mieli możliwości zweryfikowania masy ładunku i tym samym stwierdzenia nienormatywności przewozu. Organ odwoławczy w pełni podzielił w tym zakresie ustalenia i wskazania organu I instancji, który słusznie wskazał, iż już ze zlecenia transportowego wynika, iż masa ładunku wynosząca 25,15 t, po zsumowaniu z masą całkowitą zespołu pojazdów podstawionego przez stronę na załadunek, wynoszącą 15,317 t będzie skutkowała naruszeniem dopuszczalnych parametrów. Suma wskazanych mas wynosi 40,467 t, co bez uwzględnienia wagi urządzeń zabezpieczających ładunek oraz innych elementów znajdujących się w pojeździe, świadczy o ponadnormatywności transportu. Słuszne jest zatem stanowisko organu I instancji, iż strona nie dochowała należytej staranności już na etapie wyboru środka transportu. Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie organu odwoławczego, kara pieniężna w wysokości [...] zł z tytułu stwierdzonego naruszenia sankcjonowanego przez lp. 10.2.2 załącznika nr 3 do u.t.d. została nałożona zasadnie.
Ustosunkowując się do wskazywanego przez stronę przepisu ustawy prawo przewozowe, organ odwoławczy podkreślił, iż dotyczy on jedynie czynności ładunkowych. W przedmiotowej sprawie stwierdzono, iż strona realizowała krajowy transport drogowy rzeczy pojazdem, którego dopuszczalna masa całkowita została przekroczona, bez wymaganego zezwolenia. Bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy są zatem obowiązki związane z czynnościami załadunkowymi. Strona jako profesjonalny podmiot zajmujący się transportem drogowym powinna wprowadzić odpowiednie rozwiązania organizacyjne celem zweryfikowania czy realizowany przewóz będzie zgodny z obowiązującymi przepisami. W toku postępowania strona nie przedstawiła żadnych dowodów pozwalających na uwolnienie jej od odpowiedzialności za stwierdzone w sprawie naruszenia. Strona nie może scedować odpowiedzialności za niewypełnienie ciążących na niej obowiązków na załadowcę bądź też kierowcę. Jak zostało wskazane już na etapie przyjmowania zlecenia transportowego strona mogła zweryfikować, iż zestaw którym wykonywany będzie przewóz wraz z ładunkiem przekroczy dopuszczalne parametry. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, strona mogła uniknąć stwierdzonych w sprawie naruszeń, a w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 92c u.t.d.
Łączna kara pieniężna za wszystkie stwierdzone w sprawie naruszenia załącznika nr 3 do u.t.d. wyniosła zatem [...] zł.
Odnośnie do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu, organ odwoławczy stwierdził, iż są one niezasadne i nie zasługują na uwzględnienie.
W odniesieniu do naruszenia art. 7 k.p.a. organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie w sprawie było prowadzone w sposób prawidłowy. Organ zebrał kompleksowo materiał dowodowy i na tej podstawie wyczerpująco ustalił stan faktyczny sprawy. Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a. – wskazał, że w czasie prowadzenia postępowania odwoławczego nie wykazano żadnych rażących naruszeń w przeprowadzeniu przez organ I instancji postępowania. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 9 k.p.a., organ odwoławczy wskazał, iż strona była właściwie informowana o wszystkich okolicznościach stanu faktycznego. Strona mogła też złożyć stosowne wyjaśnienia, z którego to uprawnienia skorzystała.
W ocenie organu II instancji, niezasadny jest również zarzut naruszania art. 77 k.p.a. Strona w czasie postępowania składała wyjaśnienia, które zostały załączone do akt sprawy. Decyzja organu I instancji zawierała ponadto wszystkie wymagane elementy, uzasadnienie faktyczne było kompletne, uwzględniało wskazanie faktów uznanych za udowodnione, dowody, na których oparł się organ oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie prawne decyzji również zawierało wszystkie wymagane elementy.
Odnośnie do możliwości zastosowania przepisów egzoneracyjnych w niniejszej sprawie, w ocenie organu odwoławczego, nie zaszły okoliczności stanowiące przesłanki do ich zastosowania. Strona nie udowodniła, iż dopełniła ciążącego na niej obowiązku i podjęła wszelkie możliwe środki w celu zapobiegania powstawaniu naruszeń. Ewentualne okoliczności uzasadniające zastosowanie w sprawie przepisu egzoneracyjnego określonego w art. 92c u.t.d. powinien wykazać sam przedsiębiorca.
Analizując całość materiału dowodowego organ nie stwierdził istnienia okoliczności pozwalających na zastosowanie art. 92c u.t.d.
Pismem z dnia 25 sierpnia 2023 r. N. Spółka Jawna, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła skargę na ww. decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarzucając jej obrazę:
1. przepisów prawa materialnego, a to art. 92b u.t.d. poprzez błędną wykładnię skutkującą niezastosowaniem do oceny zdarzeń ustalonych w toku postępowania,
2. przepisów prawa materialnego, a to art. 92c u.t.d. poprzez błędną wykładnię skutkującą niezastosowaniem do oceny zdarzeń ustalonych w toku postępowania,
3. przepisów prawa materialnego, a to art. 43 ustawy Prawo przewozowe, poprzez błędną wykładnię skutkującą niezastosowaniem dyspozycji tego przepisu do oceny zdarzeń ustalonych w toku postępowania.
4. przepisów postępowania, a to art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich wymaganych czynności w celu dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy oraz zaniechanie wyczerpującego zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego sprawy.
5. przepisów postępowania, a to art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania wyłącznie w celu realizacji celu fiskalnego i pominięcie ustaleń dotyczących decydującej roli załadowcy i jego wpływu na powstałe naruszenie, co stoi w sprzeczności z nakazem prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, zasadą proporcjonalności i bezstronności oraz równego traktowania wszystkich uczestników obrotu prawnego.
6. przepisów postępowania, a to art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepowołanie w uzasadnieniu skarżonej decyzji przyczyn, dla których organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodom przedstawionym przez stronę.
Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że obsługa tachografu należy wyłącznie do kierowcy, który posiadał niezbędną wiedzę oraz kwalifikacje potrzebne do jego prawidłowej obsługi, zaś jeden brak wpisu manualnego w przeciągu 29 dni mógł być wynikiem prostego przeoczenia, w związku z tym zarzut kierowany pod adresem przedsiębiorcy jest nieuzasadniony. Jeżeli natomiast chodzi o sposób umieszczenia ładunku i jego parametry, to zdanie skarżącej, zależały one wyłącznie od załadowcy. Tym samym przewoźnik nie miał wpływu na przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej oraz nacisku potrójnej osi napędowej. Również kierowca nie miał możliwości stwierdzenia przekroczenia norm, zwłaszcza że nie uczestniczył w załadunku. Ponadto, wskazania czujników pomiarowych, w które wyposażony był pojazd, nie stwierdziły przekroczenia dopuszczalnych norm. Powyższe okoliczności winny skłonić organ do zastosowania dyspozycji art. 92c u.t.d.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 4 stycznia 2023 r. pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że nie wie jakiego rodzaju urządzenia pomiarowe zostały użyte (w toku kontroli pojazdu – dop. Sąd) i jaki był ewentualny błąd pomiaru. Jego zdaniem, powinien to zweryfikować organ, czego jednak nie uczynił.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zakresie swej właściwości sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem tej kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, aktualnych w dacie wydania zaskarżonego aktu. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiot skargi stanowiła decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu na skarżącą Spółkę kary pieniężnej w wysokości [...] zł za naruszania polegające na niespełnieniu wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy - za każdy wpis oraz dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, którego dopuszczalna masa całkowita została przekroczona, co najmniej 5 % i mniej niż 10 %.
Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12 000 zł za każde naruszenie (...). Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 zł (art. 92a ust. 3 u.t.d.). W myśl art. 92a ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń, numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń, wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10
- załącznika nr 3 do ustawy.
Przepis art. 92a ust. 1 u.t.d. ustanawia odpowiedzialność administracyjną, a nie karnoadministracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. II GSK 2460/11). Ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej. Jej celem jest zapewnienie przestrzegania przez przedsiębiorców przepisów służących bezpieczeństwu powszechnemu, tj. zapewnieniu wykonywania transportu w sposób gwarantujący bezpieczeństwo na drogach, ochronę życia i zdrowia ludzkiego. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo, to na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. II GSK 716/10). Przepis ten ustanawia zatem domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy, która jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych prawem obowiązków (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2007 r., sygn. I OSK 1257/06).
Należy również wskazać, że decyzja o nałożeniu kary na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. ma charakter decyzji związanej i wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego, organ, co do zasady, zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości wynikającej z art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. Odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz z odpowiedzialności możliwe jest jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c u.t.d.
Stosownie do art. 92c ust. 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Przedsiębiorca nie ma wpływu na powstanie naruszenia w sytuacji, gdy niezależnie od jego zachowania i tak doszłoby do powstania naruszenia, np. z powodu siły wyższej lub zachowania osób trzecich, którym podmiot wykonujący przewozy nie był w stanie się przeciwstawić. Wskazany wyżej przepis odnosi się więc do wyjątkowych sytuacji, których podmiot wykonujący przewozy drogowe, przy zachowaniu staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć. Jednocześnie przepis art. 92c u.t.d. nakłada na przedsiębiorcę bezwzględny obowiązek kontroli i właściwej organizacji pracy kierowców, w celu przeciwdziałania naruszeniom wymogów ustawy. W zdecydowanej większości przypadków kierowca samodzielnie realizuje swoje obowiązki. Jednak okoliczności tej nie można kwalifikować w kategoriach braku wpływu czy okoliczności, których nie można przewidzieć, gdyż przedsiębiorca ma obowiązek organizowania pracy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń prawa. Wyłączenie odpowiedzialności w przypadku, który należy uznać za typowy, godziłoby w specyfikę obowiązku nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem przepisów, z którego to obowiązku przedsiębiorca powinien się wywiązać. Brak stosowania przez przedsiębiorcę w tym zakresie właściwych rozwiązań obciąża go jako pracodawcę.
Jak wynika z lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d. naruszenie przepisów o stosowaniu tachografów, polegające na niespełnieniu wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy, karane jest karą pieniężną w wysokości 50 zł za każdy wpis. Z kolei zgodnie z l.p. 10.2.2 załącznika nr 3 do u.t.d.
naruszenie przepisów dotyczących masy i wymiarów pojazdów polegające na dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, którego dopuszczalna masa całkowita została przekroczona, co najmniej 5 % i mniej niż 10 % karane jest karą pieniężną w wysokości 2.000,00 zł.
Z akt sprawy wynika, że w dniu kontroli zestawu pojazdów składających się z ciągnika wraz z naczepą, tj. pojazdu członowego, wykonywano przejazd z ładunkiem bloku granitowego (ładunek niepodzielny). Analiza okazanych do kontroli danych cyfrowych wykazała, iż kierowca nie spełnił wymogu dokonania wpisu manualnego dotyczącego kraju zakończenia dziennego okresu pracy w dniu 16 maja 2022 r. Ponadto, w wyniku zmierzenia i zważenia ww. pojazdu organ I instancji stwierdził przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 2,6 t - przekroczenie o 6,5 % oraz brak posiadania przez podmiot wykonujący przejazd zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Powyższe ustalenia zostały stwierdzone w protokole kontroli wagowej nr [...] Odczytów wskazań wag dokonywano wspólnie z kierującym, a w trakcie odczytów nie występowały wahania wskazań. Ważenie dokonane zostało na wadze spełniającej wymogi normatywne i zgodnie z wymogami określonymi w instrukcji obsługi urządzenia wagowego, należy je więc uznać za prawidłowe. Kierujący, pouczony o możliwości powtórnego ważenia, po osobistym zapoznaniu z wynikami ważenia, nie wniósł o jego wykonanie. Na marginesie wskazać należy, na co zwrócił uwagę organ odwoławczy, iż już ze zlecenia transportowego wynikało, iż masa ładunku wynosząca 25,15 t, po zsumowania z masą całkowitą zespołu pojazdów podstawionego przez stronę na załadunek, wynoszącą 15,317 t, będzie skutkowała naruszeniem dopuszczalnych parametrów. Suma wskazanych mas wynosi 40,467 t, co bez uwzględnienia wagi urządzeń zabezpieczających ładunek oraz innych elementów znajdujących się w pojeździe, świadczy o ponadnormatywności transportu. Słuszne jest zatem stanowisko organ, iż strona nie dochowała należytej staranności już na etapie wyboru środka transportu.
W kontrolowanej sprawie, skarżąca Spółka, co wynika z zarzutów podniesionych w skardze, nie kwestionuje, że wykazane w zaskarżonej decyzji naruszenia miały miejsce. Argumentuje wyłącznie, że nie ponosi ona za nie odpowiedzialności. Odpowiedzialność za wyżej wymienione naruszenia ponoszą jej zdaniem kierowca pojazdu oraz załadowca.
Zdaniem Sądu, organ zasadnie ocenił, że w przypadku naruszenia lp. 6.3.8, do którego doszło podczas kontrolowanego okresu, właściwie sprawowany nadzór nad pracą kierowcy pozwoliłby ujawnić nieprawidłowości w zakresie obsługi tachografu, aby zapobiec ich ponownemu powstawaniu w przyszłości. Jak już wyżej wskazano, co do zasady, obowiązkiem skarżącej Spółki, jako pracodawcy jest takie zorganizowanie pracy, żeby nie dochodziło do naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Akceptacja poglądu Spółki o braku jej odpowiedzialności prowadziłaby do niemożliwych do zaaprobowania skutków, tj. przerzucenia odpowiedzialności za zaniedbanie Spółki w prowadzeniu działalności gospodarczej, z przedsiębiorcy na kierowcę, podczas gdy to przedsiębiorstwo obciążają negatywne konsekwencje zaniedbań, zaniechań lub działań świadomych - konsekwencją których jest poniesienie odpowiedzialności finansowej. W orzecznictwie zwraca się uwagę, że wpływ przedsiębiorcy na pracę zatrudnionych przezeń kierowców polega przede wszystkim na doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło (por. wyrok NSA z 10 października 2019 r. II GSK 3116/17).
Również jeśli chodzi o naruszenie l.p. 10.2.2 załącznika nr 3 do u.t.d. nie zostały przez Spółkę wykazane okoliczności, które w świetle powołanych na wstępie przepisów wyłączałyby jej odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie. Skarżąca powinna i mogła dołożyć należytej staranności, aby nie doszło do przekroczenia masy całkowitej pojazdu wraz z ładunkiem. W szczególności, skarżąca nie wykazała, by dokonała sprawdzenia rzeczywistej masy pojazdu po jego załadunku, a przed rozpoczęciem przejazdu. Skarżąca nie przedstawiła wydruku z ważenia ani nie zaoferowała żadnego innego dowodu na powoływaną okoliczność sprawdzenia masy pojazdu przed rozpoczęciem transportu. Spółka nie sprostała zatem spoczywającemu na niej ciężarowi udowodnienia okoliczności pozwalających na umorzenie postępowania na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Podkreślic należy ,że kierujący pojazdem nie powołwał podczas kontroli w zakresie wagi całkowitej masy pojazdu na wskazania wynikające czujnika pomiarowego stanowiącego wyposażenie pojazdu przewożącego ponadnormatywny ladunek.
W ocenie Sądu, bezzasadne są także zarzuty naruszenia przez organy przepisów procesowych określonych w art. 7, art. 8, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. Organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie jest prawidłowa, a uzasadnienie takiego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji obu instancji. Organ wykazał, iż kierowca nie spełnił wymogu dokonania wpisu manualnego dotyczącego kraju zakończenia dziennego okresu pracy w dniu 16 maja 2022 r. oraz dokonał pomiaru masy całkowitej pojazdu wraz z ładunkiem, która jednoznacznie wykazała przekroczenie określonych norm. Kierowca nie zgłaszał żadnych uwag do procedury ważenia. Wszystkie istotne okoliczności sprawy zostały przez organ wyjaśnione.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.