II SA/SZ 867/22

II SA/Sz 867/22 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2022-12-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Krzysztof Szydłowski
Patrycja Joanna Suwaj /sprawozdawca/
Renata Bukowiecka-Kleczaj /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2407
art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d, art. 13a ust.1
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Dz.U. 2022 poz 91
art. 108 ust. 1 pkt 2, art. 244 ust. 1 pkt 11
Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw.
Dz.U. 2022 poz 690
art. 87
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 par. 1 lit.a i c , art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.), Asesor WSA Krzysztof Szydłowski Protokolant starszy inspektor sądowy Aneta Ciesielska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...].
Uzasadnienie
1. Wnioskiem z dnia 3 września 2021 r. pani A. P. (dalej przywoływana jako: "Skarżąca"), wniosła o ustalenie na jej rzecz prawa do świadczenia wychowawczego na córkę S. P..
2. Decyzją z dnia [...] stycznia 2022 roku, Prezydent Miasta S. odmówił Skarżącej przyznania na okres od dnia 1 września 2021 r. do dnia 31 maja 2022 r. świadczenia wychowawczego na córkę wskazując, że nie jest ona uprawniona do świadczenia wychowawczego na dzieci bowiem nie posiada karty pobytu z adnotacją " dostęp do rynku pracy" a jedynie zezwolenie typu A z dnia 18 marca 2021 roku na prace cudzoziemca na terytorium RP.
3. Na niniejszą decyzję Skarżąca złożyła odwołanie.
4. Decyzją z dnia [...] marca 2021 r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji, wskazując na potrzebę ustalenia czy Wnioskodawczyni spełnia warunek z art. 108 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach , tj. czy pobyt cudzoziemca na terytorium RP jest legalny.
5. Po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] czerwca 2022 roku, Prezydent Miasta S. ponownie odmówił Skarżącej przyznania świadczenia wychowawczego na córkę na okres od 1 września 2021 r. do dnia 31 maja 2022 r. W uzasadnieniu Organ wskazał, że we wskazanym okresie Skarżąca nie spełniała żadnej przesłanki z ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, wymaganej dla przyznania świadczenia wychowawczego cudzoziemcowi pomimo, że w okresie tym Strona przebywała na terytorium RP legalnie i była legalnie zatrudniona na podstawie umowy o pracę i zezwolenia typ A na pracę cudzoziemca na terytorium RP. r
6. Nie zgadzając się z zaskarżoną decyzją, Skarżąca złożyła odwołanie zarzucając decyzji brak faktycznych podstaw prawnych do jej wydania
7. Decyzją z dnia [...] lipca 2022r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Organu I instancji.
Zdaniem Organu odwoławczego odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie bowiem Skarżąca nie spełnia wszystkich przesłanek do otrzymania świadczenia wychowawczego na okres od 1 sierpnia 2021 roku - do 31 grudnia 2021 r.
Organ uznał, że z przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci wynika, że nie każdy cudzoziemiec, który legalnie przebywa i jest legalnie zatrudniony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ma prawo do otrzymania świadczenia wychowawczego na swoje dzieci. Inaczej mówiąc, z treści art. 1 ust. 2 ww. ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci wynika, że warunkiem przysługiwania cudzoziemcowi prawa do świadczenia wychowawczego jest przynależność do któregoś z kręgu osób wymienionych w art. 1 ust. 2 pkt 2, lit, a- f ww. ustawy. Brak przynależności do określonej grupy cudzoziemców powoduje niemożność skutecznego ubiegania się o przyznanie świadczenia wychowawczego. Konsekwencją powyższego jest brak prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko.
Organ podkreślił, że decyzją z dnia [...] marca 2021 r., znak: [...] Wojewoda [...] udzielił Skarżącej zezwolenie typ A nr [...] na pracę cudzoziemca na terytorium RP z datą ważności od dnia 26 kwietnia 2021 r. do dnia 25 kwietnia 2022 r., wydane na podstawie art. 10 ust.2 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zgodnie z którym jeżeli cudzoziemiec wykonuje pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie umowy z podmiotem, którego siedziba lub miejsce zamieszkania albo oddział, zakład lub inna forma zorganizowanej działalności znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wymagane jest uzyskanie przez niego zezwolenia wojewody na pracę na terytorium RP.
Organ wskazał także, że w dniu 6 września 2021 r. Skarżąca, obywatelka [...] złożyła do Wojewody Z. wniosek o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy, co zdaniem Organu oznacza że od dnia 6 września 2021 r. Strona przebywa legalnie na terytorium RP bowiem zgodnie z art. 108 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się za legalny od dnia złożenia wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy do dnia, w którym decyzja w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy stanie się ostateczna, jednak w ocenie Organu Skarżąca nie była wówczas uprawniona do otrzymania świadczenia wychowawczego. Do dnia orzekania nie przedstawiła zezwolenia na pobyt czasowy. Reasumując Organ uznał, że Skarżąca, pomimo że na terytorium RP przebywa legalnie od dnia 6 września 2021 r. i jej pobyt związany jest z legalnym wykonywaniem pracy na podstawie zezwolenia typ A, jednak zarówno w dniu złożenia wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego jak również w chwili orzekania przez Kolegium nie spełniała żadnej z przesłanek do uzyskania świadczenia wychowawczego na córkę, o których mowa w ustawie o pomocy państwa w wychowaniu dzieci.
Skarżąca nie przebywa wraz z córką na terytorium RP na podstawie zezwolenia udzielonego na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji czy w celu wykonywania pracy w ramach przeniesienia wewnątrz przedsiębiorstwa czy też w celu prowadzenia badań naukowych lub w celu mobilności długoterminowej naukowca. Nie legitymuje się również kartą pobytu nawet bez adnotacji "dostęp do rynku pracy".
W sprawie, na co dalej zwracał uwagę Organ, nie zachodzą też przesłanki o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (do Strony nie stosuje się przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego) lub w art. 1 ust.2 pkt 2 lit b ustawy (brak wiążącej RP dwustronnej umowy z [...] o zabezpieczeniu społecznym). Inaczej mówiąc, w ocenie Organu Skarżąca nie należy również do innych pozostałych podmiotów uprawnionych do uzyskania świadczenia wychowawczego wymienionych w art. 1 ust. 2 pkt 2, lit. a- f ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
Organ stanął na stanowisku, że ustawa nie przewiduje sytuacji, że prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje cudzoziemcom, którzy uzyskali zezwolenie na pracę typ A lub przebywają na terytorium RP na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach czym jedynie legitymuje się Strona. Niezależnie od powyższych ustaleń, Kolegium zauważyło także, że Skarżąca legitymowała się również polską wizą:
1) z datą ważności od 9 listopada 2020 roku do dnia 25 kwietnia 2021 roku,
2) oraz z datą ważności 7 lipca 2021 roku do dnia 25 kwietnia 2022 roku.
Organ jednak podkreślił, że wiza krajowa stanowi tytuł pobytowy uprawniający wraz z ważnym paszportem do wjazdu i pobytu na terytorium RP. Wiza ta może być wydana na okres 1 roku w związku z różnymi celami pobytu. W polu "cel wydania" pierwszej wizy uzyskanej przez Skarżącą zamieszono oznaczenie "05 A" , które zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 listopada 2020 r. w sprawie wiz dla cudzoziemców - oznacza, że wiza ta została wydana w celu wykonywania pracy w okresie nieprzekraczającym 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy, na podstawie wpisanego do ewidencji oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi. Natomiast w polu "cel wydania" drugiej wizy zamieszczono oznaczenie "06" co oznacza, że została wydana w celu wykonywania pracy innej niż określona w art. 60 ust. 1 pkt 5 i 5a ustawy o cudzoziemcach, tj. wykonywania pracy na podstawie wpisanego do ewidencji oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi oraz wykonywania pracy, o której mowa w art. 88 ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w okresie nieprzekraczającym 9 miesięcy w roku kalendarzowym. Organ zatem stwierdził, że legitymowanie się wizą krajową wydaną we wskazanych celach, również nie uprawniało Skarżącej do uzyskania świadczenia wychowawczego bowiem z art. 1 ust.2 pkt 2 lit. f przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci wynika, że jedynie uzyskanie wizy krajowej wydanej w celu prowadzenia badań naukowych lub prac rozwojowych uprawnia do uzyskania przedmiotowego świadczenia.
8. Niezadowolona z treści rozstrzygnięcia Skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Wskazała na naruszenie przez błędną interpretację art. 1 ust. 2, art. 3, art. 13a ust. 1, art. 19 ust. 2, art. 20 ust. 2 ustawy 500+ oraz naruszenie art. 108 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach przez przyjęcie, że nie ma zastosowania w sprawie a także naruszenie art. 87 ust. 1 pkt 12 i art. 90 ust. 10 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przez przyjęcie, że przepisy te nie mają zastosowania w sprawie.
W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że analiza powołanych przepisów wskazuje, że skoro cudzoziemcowi przysługuje prawo wykonywania pracy na terenie Polski, to adnotacja na karcie pobytu jako potwierdzająca to uprawnienie ma charakter jedynie informacyjny, a jej brak zdaniem Skarżącej, nie może stanowić podstawy do odmowy przyznania prawa do świadczenia wychowawczego. Jednocześnie wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i ponowne rozpatrzenie sprawy przez SKO.
9. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
10. Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu jawnym, rozprawa prowadzona była w trybie zdalnym, czyli przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku na podstawie art. 15 zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązania związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm.).
9. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
10. Przedmiot kontroli w niniejszej sprawie stanowiła decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego na córkę.
11. Według Sądu, w pierwszej kolejności należy zidentyfikować następujące zagadnienie prawne, które w tej sprawie wymaga rozstrzygnięcia, a sprowadza się ono do pytania, czy cudzoziemiec nie posiadający karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy" może być mimo to w świetle art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy 500 +. uprawniony do świadczenia wychowawczego, jeżeli wystąpił z wnioskiem o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę w Polsce.
12. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy.
Zgodnie z treścią art. 13a ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (dalej przywoływana jako: "ustawa 500+"), przyznanie przez organ właściwy lub wojewodę świadczenia wychowawczego nie wymaga wydania decyzji. Odmowa przyznania świadczenia wychowawczego, uchylenie lub zmiana prawa do świadczenia wychowawczego oraz rozstrzygnięcie w sprawie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego wymagają wydania decyzji.
W myśl art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 1981) w sprawach świadczenia wychowawczego, które nie jest realizowane w ramach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, w których wnioski o ustalenie prawa do tych świadczeń zostały złożone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Zgodnie z treścią art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje cudzoziemcom:
a) do których stosuje się przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego,
b) jeżeli wynika to z więżących Rzeczpospolitą Polską dwustronnych umów międzynarodowych o zabezpieczeniu społecznym,
c) przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 127 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2018 r. poz. 2094 i 2399 oraz z 2019 r. poz. 577 i 622), jeżeli zamieszkują z dziećmi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
d) posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", jeżeli zamieszkują z dziećmi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem obywateli państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu podjęcia studiów lub pracy sezonowej oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy,
e) przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 139a ust. 1 lub art. 139o ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, lub
w związku z korzystaniem z mobilności krótkoterminowej pracownika kadry kierowniczej, specjalisty lub pracownika odbywającego staż w ramach przeniesienia wewnątrz przedsiębiorstwa na warunkach określonych w art. 139n ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
jeżeli zamieszkują z dziećmi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem cudzoziemców, którym zezwolono na pobyt i pracę na okres nieprzekraczający dziewięciu miesięcy, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej,
f) przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:
na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 151 lub art. 151 b ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach,
na podstawie wizy krajowej w celu prowadzenia badań naukowych lub prac rozwojowych,
w związku z korzystaniem z mobilności krótkoterminowej naukowca na warunkach określonych w art. 156b ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
z wyłączeniem cudzoziemców, którym zezwolono na pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.
13. W tej sprawie nie jest sporne, co Organ I instancji ustalił, że Skarżąca jest obywatelką [...], która wraz z córką zamieszkuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wnioskująca legitymowała się wizą z datą ważności od 9 listopada 2020 roku do dnia 25 kwietnia 2021 r. oraz wizą z datą ważności 7 lipca 2021 r. do dnia 25 kwietnia 2022 r. w celu wykonywania pracy, odpowiednio - w okresie nieprzekraczającym 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy oraz w okresie nieprzekraczającym 9 miesięcy w roku kalendarzowym, na podstawie wpisanego do ewidencji oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi.
W dniu 6 września.2020 r. Skarżąca złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy (w paszporcie widnieje stempel Wojewody Z. potwierdzający złożenie wniosku). Na rozprawie Skarżąca okazała decyzję Wojewody Z. z dnia [...] października 2022 r. o zezwoleniu na pobyt czasowy z adnotacją o zezwoleniu na pobyt i pracę.
Z dokumentacji wynika nadto, że w okresie objętym wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego Skarżąca była zatrudniona w firmie: [...] Sp. z o.o. a Wojewoda [...] wydał Skarżącej, po rozpatrzeniu wniosku pracodawcy zezwolenie typ A nr [...] na pracę na terytorium RP ważne od 26 kwietnia 2021 do 25 kwietnia 2022 r..
Podsumowując - w okresie objętym wnioskiem, Skarżąca przebywała na terytorium RP legalnie, zgodnie z art. 108 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, była legalnie zatrudniona na podstawie umowy o pracę i zezwolenia typ A na pracę, złożyła także wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy.
14. Organy w tej sprawie oparły swe decyzje na prostym rozumowaniu. Przyjęły, że cudzoziemiec, który w danym momencie formalnie nie legitymuje się kartą pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", nie jest uprawniony do świadczenia wychowawczego. Organy przy tym nie wzięły pod uwagę ani nie rozważały szerszego kontekstu regulacji prawnych, które kreują status legalnie przebywającego cudzoziemca w Polsce. W konsekwencji w ocenie Sądu przyjęta przez Organ I instancji, a następnie SKO, wykładnia art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy 500+ – oparta ściśle i jedynie na formalnym potraktowaniu warunku określonego w tym przepisie – nie jest właściwa.
15. Pojęcie "posiadania karty pobytu z adnotacją" uległo już wyjaśnieniu w orzecznictwie sądowoadministracyjnym w oparciu o uzupełnienie wyników wykładni językowej wykładnią celowościowej oraz systemową (wyroki WSA w Warszawie z 7 października 2016 r., I SA/Wa 1197/16; z 12 września 2019, I SA/Wa 1050/19 i z 3 grudnia 2019 r., I SA/Wa 1890/19; w Olsztynie z 3 listopada 2016, II SA/Ol 995/16 i z 11 marca 2021 r., II SA/Ol 924/20; w Gliwicach z 7 grudnia 2016 r., w Łodzi z 27 stycznia 2017 r., II SA/Łd 946/16 i z 20 kwietnia 2017 r., II SA/Łd 23/17 oraz wyroki NSA z 1 grudnia 2017 r., I OSK 2337/17; z 20 lutego 2018 r., I OSK 2426/17 i z 10 sierpnia 2018 r., I OSK 535/18).
W rozwiniętej już, trafnej linii orzeczniczej, w oparciu o powiązanie art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy 500+ z art. 244 ust. 1 pkt 11 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (tj. Dz. U. 2022 r., poz.91, ze zm., dalej "u.c.") oraz art. 87 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. Dz. U. 2022 r., poz. 690, ze zm., zwanej dalej "u.p.z."), wyjaśniono, że wykładnia tego pojęcia doprowadza do uznania, że prawo do uzyskania świadczeń rodzinnych przez cudzoziemca legitymującego się kartą pobytu uzależnione jest nie od wymaganej prawem adnotacji organu "dostęp do rynku pracy", lecz od posiadania przez niego uprawnienia do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, które to może wynikać bądź z posiadanego zezwolenia na pracę lub z mocy przepisów zwalniających cudzoziemca z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę. Oznacza to, że dla ustalenia wobec cudzoziemca prawa do świadczeń rodzinnych wymagane jest spełnienie łącznie dwóch warunków. Po pierwsze, pobyt tego cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej musi być legalny. Po drugie, cudzoziemiec ten musi posiadać uprawnienie do wykonywania na terytorium Rzeczypospolitej pracy, w oparciu o stosowne zezwolenie na pracę lub wskutek zwolnienia ex lege cudzoziemca z obowiązku legitymowania się takim zezwoleniem.
16. Przenosząc powyższe na realia rozpoznawanej sprawy Sąd zauważa, że Skarżąca nie posiadała karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy" w dniu złożenia wniosku o świadczenia wychowawcze na rzecz swojej córki jednak otrzymała stosowne zezwolenie w okresie, na jaki to świadczenie miałoby zostać przyznane (okres świadczeniowy 2021/2022).
Sąd także wskazuje, że jak można wnioskować na podstawie zebranych w aktach dokumentów, pobyt Skarżącej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej był legalny w momencie złożenia przez nią wniosku o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego oraz w okresie na jaki miało to świadczenie zostać przyznane.
W aktach administracyjnych znajduje się dokumentacja, której treść została poddana ocenie przez Organy w celu ustalenia czy pobyt Skarżącej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu złożenia wniosku oraz w okresie świadczeniowym był legalny, oraz czy Skarżącej przysługiwało na moment złożenia wniosku oraz w okresie świadczeniowym uprawnienie do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W świetle powyższych ustaleń, stosownie do art. 108 ust. 1 pkt 2 u.c., Sąd uznał, że pobyt Skarżącej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej był legalny od dnia złożenia wniosku, do dnia, w którym decyzja w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy stała się ostateczna. Skoro tak, to pierwsza przesłanka do pozytywnego załatwienia sprawy o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego jest przez Skarżącą spełniona.
Wskazać należy nadto, że uprawnienie do wykonywania pracy przez cudzoziemca może wynikać z posiadanego zezwolenia na pracę lub z mocy przepisów zwalniających cudzoziemca z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę. W art. 87 ust. 1 pkt 12 lit. b u.p.z. ustawodawca jako warunek wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uznaje fakt posiadania zezwolenia na pracę oraz legalizacji pobytu. Ta ostatnia przesłanka jest spełniona wówczas, gdy cudzoziemiec legalnie przebywa na terytorium Polski między innymi na podstawie wskazanego już powyżej art. 108 ust. 1 pkt 2 u.c., jeżeli bezpośrednio przed złożeniem wniosku był uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
17. Sąd stoi na stanowisku, że od dnia złożenia wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy do dnia, w którym decyzja w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy stanie się ostateczna, cudzoziemiec ten podlegający ochronie wynikającej z art. 108 ust. 1 pkt 2 u.c. w powiązaniu z art. 87 ust. 1 pkt 12 lit. b u.p.z., ze względu na legalność jego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz przysługujące mu uprawnienie do legalnego wykonywania pracy, powinien być traktowany tak samo jak osoba posiadająca kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy". Oznacza to, że taki cudzoziemiec spełnia przesłankę określoną w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy 500+. Argumentację tę wzmacnia jedynie fakt, że w okresie objętym wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego Skarżąca była zatrudniona, legitymowała się ważną wizą uprawniającą do legalnego pobytu i podjęcia zatrudnienia a także dysponowała zezwoleniem na pracę typ A, a zatem nie budzi wątpliwości, że była uprawniona do wykonywania pracy na terytorium RP. Zapatrywanie zatem Organu odwoławczego, że wprawdzie Skarżąca legalnie przebywała na terytorium RP i legalnie wykonywała pracę, nie mając jednocześnie dostępu do rynku pracy, nie sprzyja budowaniu zaufania do organów administracji a wręcz je burzy, pomijając już, że przyjęte rozumowanie przeczy choćby zasadom logiki.
Jak już zaznaczono na wstępie, Organy postąpiły zatem niezasadnie, przyjmując, że tylko rozumiane formalnie posiadanie karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", jest warunkiem przyznania świadczenia wychowawczego. W okolicznościach takich, w jakich znalazła się Skarżąca, należało bowiem brać pod uwagę systemową wykładnię prawa i regulacje prawne dotyczące cudzoziemców i rynku pracy, które kształtują status prawny cudzoziemca w Polsce, zwłaszcza obejmują go nieprzerwaną, równoważną ochroną, jeżeli cudzoziemiec występuje o zezwolenia na pobyt i pracę przed złożeniem wniosku o świadczenie.
18. W konsekwencji powyższego nieprawidłowy okazał się tok rozumowania i efekt postępowania wyjaśniającego w sprawie z wniosku Skarżącej. Rozpoznając ponownie sprawę, Organ I instancji rozważy wszystkie elementy stanu faktycznego i prawnego sprawy w kontekście przesłanek określonych w art. 1. ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy 500+ z uwzględnieniem oceny prawnej zawartej w niniejszym wyroku, a swoje stanowisko uzasadni zgodnie z treścią art. 107 § 3 K.p.a.
W tym stanie rzeczy, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 lit. a i c w zw. z art. 135 P.p.s.a.
Wszystkie przytaczane orzeczenia dostępne są na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl