II SA/Sz 865/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2005-12-14
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanesąsiedztwogranica działkiwejście na terenroboty budowlanedecyzja administracyjnauchylenie decyzjiwłaściwość sądu

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody zezwalającą na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości w celu usunięcia okładziny muru oporowego, uznając, że organ administracji nie był właściwy do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych dotyczących przekroczenia granicy działki.

Sprawa dotyczyła skargi T. T. na decyzję Wojewody zezwalającą na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości w celu wykonania robót budowlanych polegających na usunięciu okładziny muru oporowego i wykonaniu elewacji. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ odwoławczy naruszył prawo materialne, błędnie interpretując art. 47 Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że spory dotyczące przekroczenia granicy działki należą do właściwości sądów powszechnych, a nie organów administracji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę T. T. na decyzję Wojewody zezwalającą na wejście na teren sąsiednich nieruchomości w celu wykonania robót budowlanych związanych z usunięciem okładziny muru oporowego i wykonaniem elewacji. Wniosek o wydanie takiej decyzji złożyło Miasto [...], które w trakcie budowy boiska sportowego przekroczyło bez winy umyślnej granice sąsiednich działek. Organ pierwszej instancji odmówił wydania decyzji, wskazując, że art. 47 Prawa budowlanego dotyczy robót wykonywanych na terenie inwestycji, a nie na terenie sąsiednim. Wojewoda uchylił tę decyzję, stwierdzając niezbędność wejścia na teren sąsiednich działek i określając warunki. Sąd administracyjny uznał jednak, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego. Sąd podkreślił, że art. 47 Prawa budowlanego nie upoważnia inwestora do wykonywania robót na terenie sąsiednim, a kwestie przekroczenia granicy działki należą do właściwości sądów powszechnych na podstawie Kodeksu cywilnego. W związku z tym, Sąd uchylił decyzję Wojewody.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji nie jest właściwy do rozstrzygania takich kwestii, ponieważ przekroczenie granicy działki i związane z tym roszczenia cywilnoprawne należą do właściwości sądów powszechnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 47 Prawa budowlanego nie upoważnia inwestora do wykonywania robót na terenie sąsiednim, a kwestie przekroczenia granicy działki i ewentualnych szkód stanowią sprawy cywilne podlegające rozstrzygnięciu przez sądy powszechne na podstawie Kodeksu cywilnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie kosztów postępowania.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.b. art. 47 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 47 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 82 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 82 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.c. art. 151

Kodeks cywilny

k.c. art. 231

Kodeks cywilny

k.c. art. 1

Kodeks cywilny

Wskazanie na właściwość sądów powszechnych w sprawach cywilnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy błędnie zinterpretował art. 47 Prawa budowlanego, zezwalając na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości w celu wykonania robót budowlanych, które nie były objęte pozwoleniem na budowę i dotyczyły terenu niebędącego własnością inwestora. Kwestie przekroczenia granicy działki i związane z tym roszczenia cywilnoprawne należą do właściwości sądów powszechnych, a nie organów administracji publicznej.

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od zarzutów w niej podniesionych i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie któregoś z naruszeń prawa, powodujących wzruszenie zaskarżonego aktu lub czynności. Prawidłowa interpretacja zapisów art. 47 ww. ustawy musi prowadzić do wniosku, że przewidziana w nim możliwość korzystania z cudzej nieruchomości nie podlega żadnym ograniczeniom. Kwestie tego rodzaju stanowią podstawę orzeczeń wydawanych przez sądy powszechne na podstawie przepisów kodeksu cywilnego, natomiast przepis ustawy Prawo budowlane, w szczególności art. 47 tej ustawy, nie stanowią takiej podstawy.

Skład orzekający

Danuta Strzelecka-Kuligowska

przewodniczący

Maria Mysiak

sprawozdawca

Stefan Kłosowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości organów administracji w sprawach dotyczących przekroczenia granicy działki budowlanej i stosowania art. 47 Prawa budowlanego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekroczenia granicy działki przez inwestora i próby uregulowania tego przez organ administracji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje istotne rozgraniczenie kompetencji między organami administracji a sądami powszechnymi w sprawach budowlanych, co jest kluczowe dla praktyków prawa.

Kto rozstrzyga spory o granice działek? Sąd administracyjny czy sąd powszechny?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 865/05 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2005-12-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Danuta Strzelecka-Kuligowska /przewodniczący/
Maria Mysiak /sprawozdawca/
Stefan Kłosowski
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145  par.  1 pkt 1 lit. a)  art. 152 i art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi T. T. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości w celu wykonania robót budowlanych I. u c h y l a zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. z a s ą d z a od Wojewody [...] na rzecz skarżącego T. T. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Uzasadnienie
Podaniem z dnia [...] r. Miasto [...], na podstawie przepisu art. 47 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), zwróciło się do Starosty Powiatowego w [...]
z wnioskiem o wydanie decyzji o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, tj. dz. Nr [...] - obręb [...] w [...], w celu zrealizowania zalecenia zawartego w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego
w [...], nr [...], z dnia [...] r. dotyczącej udzielenia pozwolenia na użytkowanie boiska sportowego dla potrzeb Gimnazjum nr [...] wraz z infrastrukturą techniczną i zielenią towarzyszącą, przed usunięciem okładziny muru oporowego ogrodzenia.
W uzasadnieniu wniosku podano, że w końcowym etapie realizacji obiektu stwierdzono, iż bez winy umyślnej okładzinę muru oporowego wykonano na głębokość 10 cm w działce nr [...] i 7 cm w działce nr [...], obie w obrębie [...]
w [...]. W tej sytuacji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego
w [...] stwierdzając, że powyższe nie ma wpływu na użytkowanie boiska sportowego, decyzją nr [...] z dnia [...] r., udzielił Miastu [...] pozwolenia na użytkowanie, zobowiązując do usunięcia muru oporowego z terenu działek w terminie do dnia [...] r.
Starosta Powiatowy w [...] decyzją z dnia [...] r.,
nr [...], na podstawie art. 47 i art. 82 ust. 1 i 2 ustawy z dnia
7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016), odmówił Gminie Miejskiej [...] wydania decyzji o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości tj. dz. Nr [...] i [...] - obręb [...] przy ul. [...]
w [...], w celu wykonanie robót budowlanych wynikających z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...].
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, że procedura uregulowana w przepisie art. 47 ust. 2 ustawy Prawo budowlane dotyczy wyłącznie stanu, w którym wejście na teren sąsiedni ma umożliwić inwestorowi prawidłowe wykonanie robót budowlanych na terenie, co do którego posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nie upoważnia natomiast inwestora do wykonania na terenie sąsiednim żadnych robót ani obiektów budowlanych, bądź ich części.
Ponadto organ dodał, że prawa właściciela działki sąsiedniej w sytuacji przekroczenia przez inwestora bez winy umyślnej granicy przy wznoszeniu budynku lub innego urządzenia precyzuje art. 151 kc.
Miasto [...] odwołało się od powyższej decyzji wnosząc o jej zmianę
i wydanie decyzji stwierdzającej niezbędność wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości.
W uzasadnieniu podniesiono, że organ pierwszej instancji błędnie ustalił, iż Miasto [...] zamierza wykonać roboty na sąsiednich nieruchomościach, przylegających do realizowanego boiska szkolnego tj. dz. Nr [...] i [...] - obręb [...] przy ul. [...] w [...]. Z treści wniosku z dnia [...] r. wynika, że właściciele ww. działek nie wyrażają zgody na ich udostępnienie w celu wykonania robót budowlanych na działce nr [...] - obręb [...], na której zostało wybudowane boisko szkolne, a stanowiącej własność Miasta [...].
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r.,nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i stwierdził niezbędność wejścia na teren sąsiednich działek nr [...] i [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...], w celu wykonania robót budowlanych polegających na usunięciu okładziny muru oporowego oraz wykonanie elewacji w tej części przedmiotowego muru.
Jednocześnie Wojewoda określił warunki do zachowania jakich zobowiązany jest inwestor:
1. zajęcia części działek o szerokości maksymalnej do [...] m w głąb od granicy działek na długości istniejącego ogrodzenia boiska sportowego,
2. wykonania robót łącznie z naprawieniem ewentualnych szkód powstałych
w wyniku korzystania z sąsiednich nieruchomości w terminie od dnia
[...] r. do dnia [...] r.,
3. wykorzystania możliwości czasowego zajęcia określonej powyżej części działek wyłącznie do usunięcia istniejącej okładziny i wykonanie elewacji
w granicy działek objętych pozwoleniem na budowę nr [...] z [...] r.,
4. wykonania robót sposobem ręcznym,
5. naprawienia szkód powstałych w wyniku korzystania z sąsiednich nieruchomości - na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że w przedmiotowej sprawie Miasto [...] przekroczyło bez winy umyślnej granice sąsiednich działek nr [...]
i [...], pozostawiając na tym trenie ogrodzenie boiska w części stanowiącej jego okładzinę. Roboty wynikające z decyzji PINB nie przewidują wykonania robót mających na celu pozostawienie jakichkolwiek elementów lecz ich usunięcie
z nieruchomości nie stanowiącej własności inwestora. Opierając się na zasadzie domniemania dobrej wiary, organ odwoławczy przyjął, że Miasto [...] stało się samoistnym posiadaczem części sąsiedniej nieruchomości i w oparciu o art. 227 Kodeksu cywilnego może przywracając stan poprzedni zabrać przedmioty, które zostały połączone z rzeczą chociażby stały się jej częściami składowymi.
Ponadto organ odwoławczy podał, że pomimo podjętej przez Miasto [...] próby porozumienia w sprawie wykupu zajętej części nieruchomości, a następnie udostępnienia części nieruchomości w celu usunięcia okładziny ogrodzenia boiska - nie osiągnięto porozumienia.
T. T. wniósł skargę na powyższa decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...].
W uzasadnieniu opisał wszystkiej nieprawidłowości jakie, jego zdaniem, zaszły
w procesie realizacji przedmiotowego boiska od momentu uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego do wydanie pozwolenia na użytkowanie.
Na rozprawie w dniu [...] r. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż z innych przyczyn niż zarzuty
w niej podniesione. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od zarzutów w niej podniesionych
i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie któregoś z naruszeń prawa, powodujących wzruszenie zaskarżonego aktu lub czynności. Takie uregulowanie nakazuje Sądowi stosować z urzędu właściwy sposób rozstrzygnięcia (por. W. Siedlecki: glosa do wyroku NSA z dnia 15 września 1982 r. sygn. akt II SA 909/82, PiP 1983, nr 9, s. 150), a żądanie skarżącego powinno być traktowane jedynie jako niewiążący dla Sądu wniosek, projektujący tylko jego orzeczenie. Jedynym ograniczeniem możliwości wyboru przez Sąd właściwego orzeczenia jest zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego, chyba że zostanie stwierdzone naruszenie prawa powodujące stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisu art. 47 ustawy Prawo budowlane. Przepis ten przewiduje możliwość ograniczenia na rzecz inwestora praw właściciela sąsiedniej nieruchomości, gdy jest to niezbędne do umożliwienia inwestorowi wykonania zamierzonych robót budowlanych. Prawidłowa interpretacja zapisów art. 47 ww. ustawy musi prowadzić do wniosku, że przewidziana w nim możliwość korzystania z cudzej nieruchomości nie podlega żadnym ograniczeniom. Zgodzić należy się z organem pierwszej instancji, że ograniczeniem takim jest teren, na którym wykonywane mają być zamierzone roboty budowlane. Mianowicie chodzi tu o roboty mające być wykonywane na terenie, co do którego inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a nie do wykonywania robót budowlanych na terenie sąsiednim. Ponadto, zdaniem sądu, inwestor może wykonać tylko roboty budowlane objęte pozwoleniem na budowę.
Tymczasem organ odwoławczy, stwierdzając że Miasto [...] bez umyślnej winy przekroczyło w trakcie realizacji inwestycji granice sąsiednich działek, orzekł o niezbędności wejścia na teren działek sąsiednich, w tym skarżącego, w celu wykonanie robót budowlanych polegających na usunięciu okładziny muru oporowego oraz wykonanie elewacji w tej części muru. Z uzasadnienia tego wynika, że powyższe roboty budowlane miały być prowadzone przez Miasto [...] na terenie działek sąsiednich, a nie na działce objętej pozwoleniem na budowę. Roboty te niewątpliwie też nie były objęte pozwoleniem na budowę, już chociażby z tego względu, że pozwolenie nie obejmowało robót na cudzym terenie.
W takiej sytuacji nie było podstaw do stwierdzenia niezbędności wejścia inwestora na nieruchomość skarżącego w celu wykonania określonych robot budowlanych na podstawie przepisu art. 47 ww. ustawy. Należy mieć tu na uwadze, że przekroczenie w trakcie budowy granic działki może być podstawą do roszczeń cywilno-prawnych, stanowiących sprawy cywilne w rozumieniu przepisu art. 1 kpc
w związku z art. 151 i 231 kc. Do rozstrzygania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, a nie organy administracji publicznej. A zatem Wojewoda [...] nie jest organem uprawnionym do rozstrzygania czy Miasto [...] przekroczyło granicę działki "bez winy umyślnej" oraz czy dokonało tego w dobrej wierze. Kwestie tego rodzaju stanowią podstawę orzeczeń wydawanych przez sądy powszechne na podstawie przepisów kodeksu cywilnego, natomiast przepis ustawy Prawo budowlane, w szczególności art. 47 tej ustawy, nie stanowią takiej podstawy.
W tej sytuacji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja wydana została
z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i dlatego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 152 i art. 200 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI