III SA/Lu 55/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2021-06-10
NSAAdministracyjneŚredniawsa
oświataprawo oświatowedziecko niepełnosprawnedowózopiekagminaplacówka oświatowakształcenie specjalneorzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnegonajbliższa placówka

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę rodzica na odmowę zapewnienia przez gminę dowozu niepełnosprawnego dziecka do wybranej przez rodziców placówki, uznając, że gmina wykazała istnienie bliższych placówek spełniających wymogi kształcenia specjalnego.

Rodzic skarżył odmowę gminy zapewnienia dowozu niepełnosprawnego dziecka do wybranego przez niego przedszkola prywatnego. Gmina odmówiła, wskazując na istnienie bliższych placówek publicznych, które również są w stanie zapewnić specjalistyczne kształcenie. Sąd uznał argumentację gminy za zasadną, podkreślając, że obowiązek gminy dotyczy dowozu do najbliższej placówki spełniającej wymogi, a nie do dowolnie wybranej przez rodziców.

Sprawa dotyczyła skargi rodzica na czynność Burmistrza Miasta z dnia [...] grudnia 2020 r. w przedmiocie odmowy zapewnienia przez Gminę dowożenia niepełnosprawnego dziecka do wybranego przez rodziców Przedszkola Prywatnego "[...]". Rodzic domagał się zapewnienia dowozu, argumentując, że wskazana placówka jest jedyną najbliższą, która spełnia wymogi orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Gmina odmówiła, wskazując na dwie bliższe placówki publiczne (Szkoły Podstawowe Nr [...] i Nr [...] w P.), które dysponują wykwalifikowaną kadrą i odpowiednim zapleczem do realizacji kształcenia specjalnego. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że gmina prawidłowo wykazała istnienie bliższych placówek, które są w stanie zapewnić dziecku realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. Podkreślono, że obowiązek gminy dotyczy dowozu do najbliższej placówki spełniającej wymogi, a nie do dowolnie wybranej przez rodziców, chyba że ta ostatnia jest jedyną dostępną opcją.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Gmina ma obowiązek zapewnić dowóz do najbliższej placówki spełniającej wymogi kształcenia specjalnego, a nie do dowolnie wybranej przez rodziców.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że przepis art. 32 ust. 6 Prawa oświatowego nakłada na gminę obowiązek zapewnienia dowozu do najbliższej placówki, która umożliwia realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. Gmina wykazała istnienie takich placówek bliżej miejsca zamieszkania dziecka, które spełniają te wymogi, dlatego odmowa dowozu do dalszej, wybranej przez rodziców placówki była uzasadniona.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

prawo oświatowe art. 32 § ust. 6

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Obowiązek gminy zapewnienia niepełnosprawnym dzieciom bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższego przedszkola lub innej placówki oświatowej, która umożliwia realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa, że skargę do sądu administracyjnego można wnieść na czynność z zakresu administracji publiczną dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, inną niż decyzje i postanowienia.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi, gdy jest nieuzasadniona.

Pomocnicze

prawo oświatowe art. 39a

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Sposób realizacji obowiązku dowozu przez gminę, poprzez zorganizowanie transportu lub zwrot kosztów rodzicom na podstawie umowy.

prawo oświatowe art. 127 § ust. 10

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności.

prawo oświatowe art. 31 § ust. 4

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Obowiązek zapewnienia dzieciom pięcioletnim i sześcioletnim oraz dzieciom objętym wychowaniem przedszkolnym bezpłatnego transportu i opieki.

prawo oświatowe art. 31 § ust. 2

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Dotyczy dzieci w wieku powyżej 7 lat, posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, objęte wychowaniem przedszkolnym.

prawo oświatowe art. 31 § ust. 4

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Obowiązek gminy zapewnienia niepełnosprawnym dzieciom pięcioletnim i sześcioletnim oraz dzieciom objętym wychowaniem przedszkolnym bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższego przedszkola, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej, innej formy wychowania przedszkolnego lub ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego, które umożliwia realizację obowiązku, o którym mowa w art 31 ust 4 cyt. ustawy, zgodnie z treścią orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego - w wypadku, gdy je wydano.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności.

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny dowodów na podstawie faktów.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym art. 5

Obowiązek przedszkoli zapewnienia realizacji zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, warunków do nauki, sprzętu specjalistycznego i środków dydaktycznych, a także zajęć specjalistycznych.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach

Opisuje zajęcia specjalistyczne, takie jak korekcyjno-kompensacyjne, logopedyczne, rozwijające kompetencje emocjonalno-społeczne oraz inne zajęcia o charakterze terapeutycznym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Gmina wykazała istnienie bliższych placówek oświatowych, które są w stanie zapewnić realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. Obowiązek gminy dotyczy dowozu do najbliższej placówki spełniającej wymogi, a nie do dowolnie wybranej przez rodziców.

Odrzucone argumenty

Przedszkole Prywatne "[...] w Ł. jest jedyną placówką najbliższą miejsca zamieszkania zapewniającą realizację kształcenia specjalnego zgodnie z orzeczeniem. Naruszenie przepisów KPA poprzez brak uwzględnienia słusznego interesu skarżącego i małoletniego, brak kompleksowej oceny dowodów.

Godne uwagi sformułowania

Określenie "najbliższe" przedszkole nie oznacza tylko i wyłącznie przedszkola położonego w najbliższej odległości od miejsca zamieszkania dziecka. Pod pojęciem tym rozumie się najbliższą placówkę, umożliwiającą realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu o niepełnosprawności dziecka lub orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. Obowiązek organizacji transportu przez gminę nie obejmuje dowolnie wybranej przez rodziców placówki, lecz tylko najbliższą, realizującą w pełni zalecenia orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego.

Skład orzekający

Jadwiga Pastusiak

przewodniczący

Ewa Ibrom

sprawozdawca

Anna Strzelec

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja obowiązku gminy w zakresie zapewnienia dowozu niepełnosprawnych dzieci do placówek oświatowych, definicja 'najbliższej placówki'."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dziecka z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego i obowiązku gminy. Może być mniej relewantne dla dzieci bez takich orzeczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu zapewnienia edukacji i transportu dla dzieci niepełnosprawnych, a także interpretacji przepisów prawa oświatowego przez sąd.

Gmina nie musi dowozić dziecka do wybranej przez rodziców placówki, jeśli istnieją bliższe spełniające wymogi.

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Lu 55/21 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2021-06-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec
Ewa Ibrom /sprawozdawca/
Jadwiga Pastusiak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6146 Sprawy uczniów
Hasła tematyczne
Oświata
Sygn. powiązane
III OSK 6785/21 - Wyrok NSA z 2024-10-11
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 910
art. 32 ust. 6
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - tj
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca) Sędzia WSA Anna Strzelec po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi L. C. na czynność Burmistrza Miasta z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zapewnienia przez Gminę [...] dowożenia dziecka niepełnosprawnego do przedszkola oddala skargę.
Uzasadnienie
Burmistrz P. (dalej też jako "Burmistrz" lub "organ") w piśmie z [...] grudnia 2020 r., znak: [...] odmówił L. C. (dalej jako "skarżący") zapewnienia przez Gminę P. dowożenia niepełnosprawnego dziecka, W. C., do Przedszkola Prywatnego "[...]" w Ł..
Zaskarżona czynność została dokonana w następującym stanie sprawy.
L. C. w piśmie [...] sierpnia 2020 r. zwrócił się do Burmistrza P. o zapewnienie niepełnosprawnemu synowi W. C. dowozu do Przedszkola Prywatnego "[...]" w Ł.. Do wniosku skarżący dołączył: orzeczenie Nr [...] z [...] listopada 2018 r. o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego dla W. C. przez Poradnię Psychologiczno-Pedagogiczną w Ł., decyzję nr [...] z [...] sierpnia 2020 r. w sprawie odroczenia spełniania przez W. C. obowiązku szkolnego, opinię Nr [...] [...] z [...] czerwca 2020 r. w sprawie odroczenia rozpoczęcia spełniania przez dziecko obowiązku szkolnego, wydaną przez Poradnię Psychologiczno-Pedagogiczną w Ł., orzeczenie o niepełnosprawności z [...] stycznia 2019 r., zaświadczenie z [...] sierpnia 2020 r. Dyrektora Przedszkola "[...]" o przyjęciu dziecka do przedszkola na rok szkolny 2020/21.
Pismem z [...] sierpnia 2020 r. Burmistrz P. zwrócił się do Dyrektorów Szkół Podstawowych Nr [...] i Nr [...] o analizę orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego oraz opinii z [...] czerwca 2020 r. i określenie możliwości realizacji zaleceń opisanych w wyżej wymienionych dokumentach.
W odpowiedzi Dyrektorzy Szkół Podstawowych Nr [...] i Nr [...] w P. pismami z [...] września 2020 r. i [...] września 2020 r. opisali możliwości oraz sposób realizacji kształcenia specjalnego i zapewnili, że ich placówki są w stanie sprostać zaleceniom zawartym w orzeczeniu dotyczącym syna skarżącego. Dyrektorzy wskazali, że prowadzone przez nich szkoły posiadają kadrę pedagogiczną z wymaganymi kwalifikacjami w zakresie pedagogiki specjalnej umożliwiającą zorganizowanie zajęć zgodnie z zaleceniami zawartymi w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego.
W dniu [...] września 2020 r. Burmistrz P. skierował do skarżącego pismo, załączając wyżej wymienione odpowiedzi dyrektorów. Organ stwierdził brak podstaw do zorganizowania dowozu dziecka do placówki wybranej przez skarżącego – Przedszkola Prywatnego "[...]" w Ł.. Wyjaśnił, że przedszkole to ma swoje oddziały, w których jest możliwa realizacja nauczania syna skarżącego bliżej miejsca zamieszkania. Wskazał również, że Szkoły Podstawowe Nr [...] i Nr [...] w P. są placówkami realizującymi nauczanie specjalnie i mogą sprostać wymogom zawartym w orzeczeniu Nr [...] z [...] listopada 2018 r. o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego. Organ poinformował skarżącego, że możliwy jest zwrot kosztów przejazdu dziecka i opiekuna w roku szkolnym [...] na zasadach określonych w umowie zawartej pomiędzy Burmistrzem P. a rodzicem dziecka, jeżeli rodzice zapewniają dowóz dziecka. Organ wyjaśnił, że zwrot kosztów przewozu dziecka zostanie obliczony zgodnie z art. 39a ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r., poz. 1082), dalej jako "prawo oświatowe".
Skarżący, w odpowiedzi na powyższe pismo Burmistrza w podtrzymał wniosek o zorganizowanie dowozu niepełnosprawnego syna na rok szkolny 2020/2021 do wybranej placówki – Przedszkola Prywatnego "[...]" w Ł.. Skarżący podkreślił, że wskazana placówka jest placówką najbliższą miejsca zamieszkania, zapewniającą realizację kształcenia specjalnego zgodnie z orzeczeniem. Do pisma skarżący załączył pismo Dyrektora Przedszkola "[...]" w Ł. z [...] października 2020 r., w którym wyjaśniono, że Przedszkole Prywatne "[...]" w Lubartowie jest placówką ogólnodostępną i syn skarżącego ze wskazanym orzeczeniem nie może tam uczęszczać. Przedszkole w Ł. jest zaś przedszkolem integracyjnym, dostosowanym do potrzeb dzieci z niepełnosprawnością.
W piśmie z [...] października 2020 r., organ zwrócił się do Dyrektora Przedszkola "[...]" w Ł. o wyjaśnienie, na jakiej podstawie stwierdzono, że W. C. nie może uczęszczać do Przedszkola "[...]" w L.
W odpowiedzi Dyrektor Przedszkola "[...]" w Ł. K. S. w piśmie z [...] grudnia 2020 r. wyjaśniła, że w przedszkolu w L. nie ma pomieszczeń terapeutycznych, jak i również Sali Si do terapii sensorycznej.
Organ pismem z [...] listopada 2020 r. zwrócił się do skarżącego z o wyjaśnienie, z czego wynika, że Przedszkole Prywatne "[...]" w Ł. jest jedyną najbliższą w stosunku do miejsca zamieszkania dziecka placówką spełniającą realizację obowiązku zgodnie z orzeczeniem Nr [...] o potrzebie kształcenia specjalnego z dnia [...] listopada 2018 r.
W odpowiedzi na pismo organu skarżący w piśmie z [...] listopada 2020 r. podtrzymał swoje stanowisko w sprawie dowozu niepełnosprawnego syna W. do Przedszkola "[...]" w Ł..
Odmawiając skarżącemu w piśmie z [...] grudnia 2020 r. zapewnienia przez Gminę P. dowożenia niepełnosprawnego dziecka do Przedszkola Prywatnego "[...]" w Ł. organ wskazał, że w jego ocenie brak jest przesłanek do zorganizowania dowozu dla W. C. do przedszkola wybranego przez rodziców, oddalonego od miejsca zamieszkania dziecka o 30 km. Burmistrz podkreślił, że Gmina P. dysponuje placówkami oświatowymi znajdującymi się w P. przy ul. [...] - Szkoła Podstawowa Nr [...] oraz przy ul. [...] - Szkoła Podstawowa Nr [...]. Obydwie szkoły posiadają oddziały przedszkolne. W tych szkołach są zatrudnieni nauczyciele - specjaliści z pełnymi kwalifikacjami do organizacji zajęć specjalnych, mogących sprostać wszystkim wymogom zawartym w orzeczeniu wydanym dla W. C.. W wymienionych placówkach znajdują się sale odpowiednio wyposażone w pomoce dydaktyczne. Szkoły od miejsca zamieszkania ucznia oddalone są o 16 km. Dyrektorzy tych szkół w szerokim zakresie realizują nauczanie specjalne. Burmistrz podniósł, że nie uchyla się od obowiązku zorganizowania dowożenia niepełnosprawnego dziecka do najbliższej placówki mogącej sprostać wymogom zawartym w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego wydanym dla W. C. przez Poradnię Psychologiczno-Pedagogiczną w Ł.. Podkreślił, że zadeklarował zorganizowanie dowożenia niepełnosprawnego dziecka do wybranej przez rodziców placówki na terenie Gminy P.. Propozycji tej skarżący nie przyjął. Zaproponował także zwrot kosztów dowożenia dla rodziców dziecka do wybranej placówki na ogólnie przyjętych zasadach określonych wart. 39a ustawy - Prawo oświatowe. Tej propozycji skarżący także nie zaakceptował.
Organ stwierdził, że najbliższe przedszkole, oddalone 4,5 km od miejsca zamieszkania, które spełniało wszystkie wymogi określone w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego przez Poradnię Psychologiczno-Pedagogiczną w Ł. znajduje się w miejscowości O. . W tym przedszkolu dziecko rozpoczęło wychowanie przedszkolne, miało zorganizowany dowóz, podobnie jak pozostałe dzieci z tej miejscowości. Na wniosek rodziców z dniem [...] stycznia 2018 r. zostało przeniesione do Przedszkola Niepublicznego "[...]" w Ł.. Organ zwrócił uwagę, że ta placówka w poprzednich wnioskach składanych przez skarżącego była wskazywana jako jedyna spełniająca wymogi zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego dla W. C.. Obecnie jest to kolejna placówka, tym razem Przedszkole Prywatne "[...]" w Ł., które według skarżącego również jako jedyne może spełnić wymogi zawarte w tym samym orzeczeniu.
Burmistrz dodał, że zorganizowanie transportu stanowi znaczący wydatek dla Gminy P., a organ jest zobligowany przez ustawę o finansach publicznych do racjonalnej gospodarki finansowej gminy, traktując wszystkich mieszkańców gminy w sposób jednakowy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie L. C. zaskarżył odmowę zapewnienia przez Gminę P. dowożenia dziecka niepełnosprawnego do Przedszkola Prywatnego "[...]" w Ł. w całości.
Zaskarżonej czynności zarzucił naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego w szczególności art. 31 ust. 4 w zw. z art. 32 ust. 6 ustawy - Prawo oświatowe poprzez brak jego zastosowania pomimo, iż przepis ten statuuje, że obowiązkiem gminy jest zapewnienie niepełnosprawnym dzieciom pięcioletnim i sześcioletnim oraz dzieciom objętym wychowaniem przedszkolnym na podstawie art. 31 ust. 2 bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższego przedszkola, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej, innej formy wychowania przedszkolnego lub ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego, które umożliwia realizację obowiązku, o którym mowa w art 31 ust 4 cyt. ustawy, zgodnie z treścią orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego - w wypadku, gdy je wydano, w sytuacji gdy Przedszkole Prywatne "[...]" w Ł. spełnia obie te przesłanki;
2) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w szczególności art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez prowadzenie postępowania z naruszeniem zasady praworządności, brak uwzględnienia słusznego interesu skarżącego, a pośrednio także i niepełnosprawnego małoletniego, a nadto brak kompleksowej i właściwej, zgodnej z zasadami zawartymi w cyt. przepisach oceny zebranych w sprawie dowodów, w szczególności znajdujących się w aktach sprawy orzeczeń o niepełnosprawności W. C..
Skarżący wniósł zmianę w całości zaskarżonej czynności i zobowiązanie organu do zapewnienia dowozu niepełnosprawnego W. C. do Przedszkola Prywatnego "[...]" w Ł., ewentualnie o stwierdzenie bezskuteczności czynności lub uchylenie zaskarżonej czynności w całości i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu skargi skarżący zwrócił uwagę na wydane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzeczenia w sprawach związanych z uczęszczaniem jego niepełnosprawnego syna do tej placówki o sygn. akt: III SA/Lu 349/18 i III SA/Lu 223/19 oraz wskazał, że przedmiotowa skarga jest czwartą w tej samej sprawie. Skarżący podtrzymał swoją argumentację co do rozumienia pojęcia "najbliższej" placówki, jako placówki, która jest w stanie spełnić wszystkie wymogi indywidualne dostosowane do potrzeb dziecka, prawa rodziców niepełnosprawnego dziecka do wyboru placówki i obowiązku gminy do zapewnienia transportu i opieki dla dzieci lub refundacji kosztów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Zgodnie z art. 32 ust. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r. poz. 1082 z późn. zm.), obowiązkiem gminy jest zapewnienie niepełnosprawnym dzieciom pięcioletnim i sześcioletnim oraz dzieciom objętym wychowaniem przedszkolnym na podstawie art. 31 ust. 2 (dzieci w wieku powyżej 7 lat, posiadające orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, objęte wychowaniem przedszkolnym) bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższego przedszkola, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej, innej formy wychowania przedszkolnego lub ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego.
Odmowa zapewnienia bezpłatnego transportu jest czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, inną niż decyzje i postanowienia wymienione w pkt 1 - 3 p.p.s.a., na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), dalej jako "p.p.s.a.".
Sposób realizacji obowiązku dowozu niepełnosprawnych dzieci do placówek oświatowych określony został w art. 39a ustawy. Zgodnie z tym przepisem obowiązki, o których mowa w art. 32 ust. 6 gmina spełnia poprzez zorganizowanie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dzieci, młodzieży i uczniów we własnym zakresie albo poprzez zwrot rodzicom kosztów przewozu dzieci, młodzieży i uczniów oraz rodziców (ust. 1).
Zwrot kosztów jednorazowego przewozu następuje w wysokości określonej według wzoru, podanego w ust. 2.
Zwrot kosztów przewozu, o którym mowa w ust. 1, następuje na podstawie umowy zawartej między wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) a rodzicami (ust. 4). Wójt (burmistrz, prezydent miasta) zawiera z rodzicami umowę, o której mowa w ust. 4, w terminie 14 dni od dnia uzyskania informacji, że dowożenie i opiekę zapewniają rodzice (ust. 5).
W orzecznictwie i piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, że użyte w art. 32 ust. 6 ustawy określenie "najbliższe" przedszkole (lub inna placówka oświatowa) nie oznacza tylko i wyłącznie przedszkola położonego w najbliższej odległości od miejsca zamieszkania dziecka. Pod pojęciem tym rozumie się najbliższą placówkę, umożliwiającą realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu o niepełnosprawności dziecka lub orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego.
Nie jest zatem wykluczone, że za najbliższą jednostkę, o której mowa w art. 32 ust. 6 ustawy uznane będzie przedszkole znajdujące się na terenie innej gminy, a nawet powiatu lub województwa, jeżeli na terenie gminy, w której dziecko niepełnosprawne mieszka, w najbliższej geograficznie odległości nie byłoby placówki zapewniającej dziecku niepełnosprawnemu realizację zaleceń dotyczących jego wychowania i kształcenia, wydanych z uwagi na określone niepełnosprawności dziecka. Ocena, która placówka jest najbliższa w powyższym rozumieniu dokonywania być musi w szczególności z uwzględnieniem zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, wydawanym na podstawie art. 127 ust. 10 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia niepełnosprawności intelektualnej.
Obowiązkiem gminy będzie zapewnienie bezpłatnego dowozu do takiej placówki najbliższej miejscu zamieszkania dziecka, która pozwoli najpełniej realizować zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. Przedszkole lub inna jednostka bliższa geograficznie, lecz w mniejszym stopniu pozwalająca urzeczywistnić zalecenia dotyczące wychowania i kształcenia dziecka niepełnosprawnego, nie będzie przedszkolem najbliższym w rozumieniu art. 32 ust. 6 ustawy.
W orzecznictwie podkreśla się, że w przypadku odmowy zapewnienia dowożenia dziecka niepełnosprawnego do wskazanego przez rodziców przedszkola obowiązkiem organu jest wykazanie, że istnieje możliwość zapewnienia dziecku kształcenia specjalnego w przedszkolu położonym bliżej jego miejsca zamieszkania. Organ powinien wykazać, że wskazana przez niego placówka oświatowa będzie zapewniać prawidłowy przebieg wychowania i nauczania dziecka, dostosowany do jego zdolności psychofizycznych i uwzględniający zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego.
W niniejszej sprawie organ wykazał, że istnieje możliwość realizacji zaleceń dotyczących kształcenia specjalnego W. C. we wskazanych w piśmie organu z [...] grudnia 2020 r. placówkach oświatowych, położonych w bliższej odległości od miejsca zamieszkania dziecka niż Przedszkole Prywatne "[...]" w Ł., do którego W. C. miał uczęszczać w roku szkolnym [...].
Organ przeanalizował wymogi wynikające z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego W. C. i pod tym kątem dokonał ustaleń co do placówki najbliższej w rozumieniu art. art. 32 ust. 6 ustawy – Prawo oświatowe. B. dokładnie zbadał możliwość kształcenia specjalnego W. C. w placówkach najbliżej położonych. Po złożeniu przez skarżącego w dniu 27 sierpnia 2020 r. wniosku o zorganizowanie dowozu niepełnosprawnego syna skarżącego do przedszkola w Ł., organ zwrócił się do dyrektorów Szkół Podstawowych Nr [...] i Nr [...] w P., które posiadają oddziały przedszkolne, o analizę orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego nr [...] z [...] listopada 2018 r. oraz opinii Nr [...] z [...] czerwca 2020 r. i określenie, czy w placówkach tych możliwa jest realizacja zajęć edukacyjnych zgodnie z zaleceniami zwartymi w orzeczeniu i opinii poradni psychologicznej (pisma burmistrza do dyrektorów szkół z [...] sierpnia 2020 r. – k.18 akt adm.).
W odpowiedzi na pismo organu dyrektorzy Szkół Podstawowych Nr [...] i Nr [...] w P. wyjaśnili, że ich placówki są w stanie zapewnić realizację kształcenia specjalnego zgodnie z zaleceniami wskazanymi w orzeczeniu nr [...] z [...] listopada 2018 r.
W piśmie z [...] września 2020 r. dyrektorka Szkoły Podstawowej Nr [...] wyjaśniła (k. 19 akt adm.), że placówka ta posiada bogate doświadczenie w pracy z dziećmi o różnym stopniu niepełnosprawności. W roku szkolnym 2020/21 w szkole tej naukę kontynuuje 12 uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Wskazała, że wśród pedagogów zatrudnionych w placówce są specjaliści przygotowani do pracy z dziećmi ze spektrum autyzmu, a także w zakresie oligofrenopedagogiki, rewalidacji, tyflopedagogiki, surdopedagogiki, socjoterapii, rehabilitacji, logopedii oraz terapii pedagogicznej.
Z kolei dyrektor Szkoły Podstawowej Nr [...] w P. w odpowiedzi na pismo organu wyjaśnił (k. 20 akt adm.), że dla dziecka, które posiada orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego każdorazowo powoływany jest zespół, który przygotowuje indywidualny program edukacyjno - terapeutyczny. W skład zespołu wchodzą nauczyciele, specjaliści oraz rodzice. W szkole zatrudnieni są oligofrenopedagodzy, rewalidatorzy, rehabilitanci, surdopedagodzy, tyflopedagodzy, logopeda, psycholog, socjoterapeuci i terapeuci.
Należy podkreślić, że zwracając się do dyrektorów placówek organ przekazał obu placówkom nie tylko orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z [...] listopada 2018 r., ale także orzeczenie o niepełnosprawności W. C. z [...] stycznia 2019 r., opinię Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Ł. z [...] czerwca 2020 r. oraz decyzję z [...] sierpnia 2020 r. odroczenia rozpoczęcia spełniania obowiązku szkolnego. Dyrektorzy obu placówek dysponowali więc pełną i aktualną informacją co do rodzajów niepełnosprawności stwierdzonych u W. C., zalecanych form wsparcia, sposobów ich realizacji, form pomocy psychologiczno-pedagogicznej oraz form kształcenia specjalnego, a także działań ukierunkowanych na poprawę funkcjonowania dziecka. Mieli możliwość zapoznania się z opinią poradni psychologiczno-pedagogicznej z [...] czerwca 2020 r., wydaną na podstawie przeprowadzonych w czerwcu 2020 r., a więc na krótko przed rozpoczęciem roku szkolnego 2020/2021, badań: psychologicznego, pedagogicznego i logopedycznego oraz obserwacji dziecka, opinii przedszkola i wywiadu z rodzicami.
Należy również zauważyć, że w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego wskazano, że z uwagi na zaburzony rozwój mowy dziecka i trudności komunikacyjne można objąć dziecko realizacją wybranych zajęć edukacyjnych indywidualnie lub w grupie liczącej do 5 dzieci. Takie zajęcia przewidziane są także w Szkole Podstawowej Nr [...] w P. dla dzieci z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym.
Kwestię organizowania kształcenia dzieci z niepełnosprawnościami reguluje rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym (Dz. U. z 2020 r. poz. 1309), które w § 5 nakłada na przedszkola (oddziały przedszkolne w szkołach podstawowych, inne formy wychowania przedszkolnego) nie tylko obowiązek zapewnienia realizacji zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, ale też warunków do nauki, sprzętu specjalistycznego i środków dydaktycznych, odpowiednich ze względu na indywidualne potrzeby rozwojowe i edukacyjne oraz możliwości psychofizyczne uczniów oraz zajęć specjalistycznych, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 5 ustawy - Prawo oświatowe. Zajęcia te obejmują zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz. U. z 2020 r. poz.1280) zajęcia korekcyjno-kompensacyjne, logopedyczne, rozwijające kompetencje emocjonalno-społeczne oraz inne zajęcia o charakterze terapeutycznym, szczegółowo opisane w rozporządzeniu.
Z pism dyrektorów placówek wskazanych przez organ wynika, że obie placówki posiadają odpowiednie zaplecze techniczne, sprzęt i pomoce dydaktyczne, a ponadto – o czym była już mowa – wykwalifikowaną kadrę, gwarantującą realizację wszystkich zaleceń dotyczących kształcenia specjalnego oraz zajęć specjalistycznych.
W przedstawionym stanie faktycznym odmowa zapewnienia transportu dziecka do wskazanego przez rodziców przedszkola, znajdującego się w innej gminie i odległego od faktycznego miejsca zamieszkania dziecka o ok. 30 km, nie narusza prawa. Organ wskazał dwie placówki odległe o ok. 16 km od faktycznego miejsca zamieszkania dziecka, które są w stanie w pełni zrealizować zalecenia wynikające z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Wskazanie tych placówek nastąpiło po dokonaniu szczegółowych ustaleń co do istotnych w sprawie okoliczności. Zaznaczyć należy, że organ nie kierował się tylko i wyłącznie odległością placówki od faktycznego miejsca zamieszkania małoletniego. Obie szkoły, znajdujące się w P., położone są w dalszej odległości niż przedszkole w O. L., do którego W. C. uczęszczał do [...] stycznia 2018 r. i które według organu również spełniałoby wymogi co do kształcenia specjalnego.
Uznać zatem należy, że organ prawidłowo ocenił możliwość zapewnienia W. C. realizacji orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego w innej, bliższej placówce niż wskazane przez rodziców dziecka Niepubliczne Przedszkole "[...]" w Ł..
Podkreślić należy, że określony w art. 32 ust. 6 Prawa oświatowego obowiązek gminy dotyczy zapewnienia niepełnosprawnym dzieciom bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższego przedszkola, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej, innej formy wychowania przedszkolnego lub ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego, które jest w stanie zapewnić realizację zaleceń wskazanych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, a nie do dowolnie wybranego przez rodziców przedszkola. Rodzice mają wprawdzie prawo wyboru placówki oświatowej, zauważyć jednak należy, że w sytuacji wyboru placówki innej niż najbliżej położna (w rozumieniu wyżej podanym), ustawa nie gwarantuje rodzicom zapewnienia przez gminę dowożenia dziecka do tej placówki.
W sprawie niniejszej nie zostało w żaden sposób wykazane, że wybrane przez rodziców W. C. przedszkole "[...]" w Ł. jest – w promieniu kilkudziesięciu kilometrów – jedyną placówką, zapewniającą realizację kształcenia specjalnego zgodnie z orzeczeniem z [...] listopada 2018 r. Ciężar dowodu spoczywał w tym przypadku na skarżącym, który domagał się zorganizowania transportu do przedszkola "[...]" w Ł., twierdząc, że jest to jedyna placówka, która zapewni realizację orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Nie zostały jednak przedstawione przez skarżącego dowody, że przedszkole to realizować będzie kształcenie specjalne zgodnie z zaleceniami wynikającymi z orzeczenia.
Z akt sprawy wynika, że organ dokonał ustaleń co do organizacji i charakteru przedszkola "[...]" w Ł. i ustalił, że pod tą nazwą funkcjonują cztery jednostki (punkty przedszkolne) w różnych miejscowościach, podległe temu samemu dyrektorowi i organowi prowadzącemu. Najbliższe miejsca zamieszkania W. C. to przedszkole "[...]" w L. , odległe o 25,7 km, które również jest w stanie zorganizować kształcenie specjalne, zgodnie z orzeczeniem z [...] listopada 2018 r. (notatka służbowa – k. 12 akt adm.).
Należy zauważyć, że odpowiadając na pismo organu z [...] listopada 2020 r. dyrektorka przedszkola "[...]" nie odwołała się ani do orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, ani do obowiązujących w tym zakresie przepisów (k. 4 akt adm.). Pismo to, pomijając już jego poprawność językową, jest bardzo lakoniczne, sprowadza się do stwierdzenia, że W. C. ma "włączoną terapię" (bliżej nieokreśloną) i przedszkole w
Ł. jest w stanie mu ją zapewnić. Nie sposób nie zauważyć, że w piśmie dyrektorki przedszkola z [...] października 2020 r. (k. 10 akt adm.) zawarte zostało stwierdzenie, że W. C. nie może uczęszczać do placówki ogólnodostępnej, co wskazuje na nieznajomość orzeczenia z [...] listopada 2018 r., w którym wyraźnie stwierdzono, że zalecaną i najkorzystniejszą formą kształcenia są placówki przedszkolne ogólnodostępne.
Nie ma zatem żadnych podstaw do przyjęcia, że jedynie przedszkole "[...]" w Ł. jest w stanie zapewnić W. C. kształcenie specjalne.
Trafnie zauważa także organ, że w dwóch poprzednich latach szkolnych jako jedyne przedszkole, zapewniające w pełni realizację kształcenia specjalnego na podstawie tego samego orzeczenia z [...] listopada 2018 r. wskazywał skarżący przedszkole prywatne "A." w Ł.. Zawarte w skardze wyjaśnienie, że zmiana przedszkola spowodowana została tym, że bliżej nieokreśleni pracownicy przedszkola "A. " przeszli do przedszkola "[...]" oraz powołanie się na fakt zorganizowania w przedszkolu "[...]" największej w Ł. sali do terapii sensorycznej (sala SI) nie stanowi okoliczności, która mogłaby podważyć ustalenia organu. Okoliczności te nie świadczą bowiem o tym, że tylko ta placówka jest w stanie najpełniej zrealizować zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. Z ustaleń organu wynika, że obie szkoły w P. dysponują odpowiednimi warunkami lokalowymi, sprzętem i pomocami dydaktycznymi, które są niezbędne do realizacji zaleceń, wynikających z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego.
Należy w tym miejscu zauważyć, że organ zaproponował skarżącemu zorganizowanie dowożenia syna W. do wybranej przez rodziców placówki na terenie gminy P. albo zwrot kosztów dowozu dziecka do innej wybranej placówki, (w tym na terenie Ł.). Skarżący nie przyjął jednak żadnej z przedstawionych propozycji, co zwłaszcza w przypadku propozycji zwrotu kosztów na zasadach określonych w art. 39a Prawa oświatowego jest niezrozumiałe.
Ubocznie zauważyć należy, że rodzina posiada mieszkanie w Ł., gdzie znajduje się wybrane przez rodziców przedszkole. W. C. zameldowany jest wraz z rodzicami w tym mieszkaniu na pobyt stały, faktycznie zamieszkuje jednak w B. , z której dowożony jest do przedszkola w Ł.. Wybierając miejsce zamieszkania w pewnej odległości od placówek oświatowych, rodzice dziecka powinni byli liczyć się z koniecznością dowożenia dziecka, zwłaszcza, że dziecko, z uwagi na stwierdzone niepełnosprawności, wymaga specjalistycznych terapii. Należy przypomnieć, że obowiązek organizacji transportu przez gminę nie obejmuje dowolnie wybranej przez rodziców placówki, lecz tylko najbliższą, realizującą w pełni zalecenia orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Fakt zameldowania W. C. na pobyt stały w Ł. został wzięty pod uwagę przez organ, nie stanowił jednak podstawy odmowy zapewnienia transportu dziecka do przedszkola.
Podsumowując stwierdzić należy, że zaskarżona czynność nie narusza art. 32 ust. 6 Prawa oświatowego. Odmawiając zorganizowania transportu organ wykazał, że żądanie skarżącego jest nieuzasadnione, ponieważ istnieją co najmniej dwie placówki bliżej położone, które są w stanie zapewnić W. C. kształcenie specjalne
Wszystkie zarzuty skargi są więc nieuzasadnione.
Z powyższych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a..

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI