II SA/Sz 862/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2025-02-27
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pas technicznyochrona wybrzeżaprawo własnościadministracja morskagranice nieruchomościgeodezjazagospodarowanie przestrzennezarządzeniesąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na zarządzenie Dyrektora Urzędu Morskiego w sprawie określenia granic pasa technicznego, uznając, że nie narusza ono istoty prawa własności ani przepisów prawa.

Skarżący W. K. zaskarżył zarządzenie Dyrektora Urzędu Morskiego w Szczecinie dotyczące określenia granic pasa technicznego, twierdząc, że narusza ono jego prawo własności i zasady postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że ustalenie pasa technicznego, nawet na terenie prywatnej działki, jest zgodne z prawem i służy ochronie wybrzeża. Sąd uznał, że ograniczenia wynikające z pasa technicznego nie naruszają istoty prawa własności i że organ działał w granicach prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę W. K. na zarządzenie Dyrektora Urzędu Morskiego w Szczecinie z dnia 13 września 2024 r., nr 9, dotyczące określenia granic pasa technicznego wzdłuż wybrzeża Morza Bałtyckiego na terenie gminy Ustronie Morskie. Skarżący zarzucał naruszenie jego prawa własności oraz zasad postępowania administracyjnego, wskazując na brak właściwego powiadomienia i możliwość zabudowy swojej działki. Organ administracji morskiej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając, że procedura ustalenia pasa technicznego ma na celu dostosowanie jego granic do wymogów rozporządzenia i ochronę wybrzeża. Sąd, analizując sprawę, stwierdził, że ustalenie pasa technicznego, nawet na terenie prywatnej nieruchomości, jest zgodne z ustawą o obszarach morskich i służy ochronie wybrzeża przed niszczycielskim działaniem morza. Sąd uznał, że ograniczenia wynikające z pasa technicznego nie naruszają istoty prawa własności, które może być ograniczane ustawą w zakresie nienaruszającym jego istoty. Wskazano, że skarżący nadal ma prawo do zagospodarowania nieruchomości, z uwzględnieniem przepisów ustawy o obszarach morskich. Sąd podkreślił, że granica pasa technicznego została wyznaczona zgodnie z przepisami rozporządzenia, z uwzględnieniem minimalnych wymaganych szerokości, aby jak najmniej ingerować w prywatną własność. W związku z tym, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, ograniczenia wynikające z pasa technicznego nie naruszają istoty prawa własności, ponieważ prawo to może być ograniczane ustawą w zakresie nienaruszającym jego istoty, a celem pasa technicznego jest ochrona wybrzeża.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że choć prawo własności jest chronione konstytucyjnie, może być ograniczane ustawą dla ochrony innych wartości, takich jak bezpieczeństwo czy środowisko. Ustalenie pasa technicznego, nawet na terenie prywatnym, służy ochronie wybrzeża i nie wyklucza możliwości zagospodarowania nieruchomości zgodnie z przepisami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (25)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.w.a.r.w art. 63 § 1

Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 147 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.w.a.r.w art. 56 § 1

Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie

u.o.m. art. 36 § 1

Ustawa z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej

u.o.m. art. 36 § 2

Ustawa z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej

u.o.m. art. 36 § 5

Ustawa z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej

u.o.m. art. 37 § 1

Ustawa z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 kwietnia 2021 r. w sprawie określenia minimalnej i maksymalnej szerokości pasa technicznego i ochronnego oraz sposobu wyznaczania ich granic art. 2 § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 kwietnia 2021 r. w sprawie określenia minimalnej i maksymalnej szerokości pasa technicznego i ochronnego oraz sposobu wyznaczania ich granic art. 2 § 2

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 kwietnia 2021 r. w sprawie określenia minimalnej i maksymalnej szerokości pasa technicznego i ochronnego oraz sposobu wyznaczania ich granic art. 3 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. art. 21

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. art. 8

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. art. 22

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. art. 64 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. art. 31 § 3

k.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81a § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7a § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7a § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustalenie pasa technicznego jest zgodne z prawem i służy ochronie wybrzeża. Ograniczenia wynikające z pasa technicznego nie naruszają istoty prawa własności. Organ działał w granicach prawa i rozporządzenia, minimalizując ingerencję w prywatną własność. Przepisy k.p.a. nie mają zastosowania do postępowania w sprawie ustalenia granic pasa technicznego.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa własności skarżącego. Naruszenie zasad postępowania administracyjnego (brak zawiadomienia, brak załączników graficznych). Naruszenie przepisów Konstytucji RP (art. 8, 21, 22). Organ nie prowadził własnych prac terenowych, opierając się na firmie zewnętrznej.

Godne uwagi sformułowania

ograniczenia wynikające z pasa technicznego, nie niweczą praw właścicielskich skarżącego do jego działki. nie wykluczają również jej zabudowy, przy spełnieniu przewidzianych przepisami ustawy o obszarach morskich warunków. pozwolenie na budowę w północnej części działki nr [...] linia przechodzi przez kuchnię wznoszonego budynku. granica została zaprojektowana z przyjęciem minimalnych wymaganych szerokości, by jak najmniej ingerować w prywatną własność.

Skład orzekający

Katarzyna Sokołowska

przewodniczący sprawozdawca

Wiesław Drabik

sędzia

Krzysztof Szydłowski

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pasa technicznego, ochrona wybrzeża, ograniczenia prawa własności w związku z ochroną środowiska i bezpieczeństwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania pasa technicznego przez Urząd Morski, ale może być pomocne w innych sprawach dotyczących ograniczeń prawa własności na terenach o szczególnym znaczeniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a interesem publicznym w zakresie ochrony wybrzeża, co jest tematem interesującym dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i nieruchomości.

Czy pas techniczny może przejąć część Twojej działki? Sąd wyjaśnia granice prawa własności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 862/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-02-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Katarzyna Sokołowska /przewodniczący sprawozdawca/
Krzysztof Szydłowski
Wiesław Drabik
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Geodezja i kartografia
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 par. 1 i par. 2 pkt 5, art. 147 par. 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 190
art. 56 ust. 1 pkt 8, art. 63 ust. 1
Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie
Dz.U. 2024 poz 572
art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2023 poz 960
art. 36 ust. 1 i 2 pkt 1, ust. 5 pkt1, art. 37 ust. 1
Ustawa z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 8, art. 21, art. 22, art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski Protokolant starszy inspektor sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 lutego 2025 r. sprawy ze skargi W. K. na zarządzenie Dyrektora Urzędu Morskiego w Szczecinie z dnia 13 września 2024 r., nr 9 w przedmiocie określenia granic pasa technicznego wzdłuż wybrzeża Morza Bałtyckiego na terenie gminy Ustronie Morskie oddala skargę.
Uzasadnienie
Dyrektor Urzędu Morskiego w Szczecinie (zwany dalej: "organem"), działając na podstawie art. 36 ust. 5 pkt 1 ustawy z 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz.U. z 2024 r., poz. 1125), dalej
jako "u.o.m.", wydał - w dniu 13 września 2024 r., zarządzenie nr 9 (zwane dalej "zarządzeniem") w sprawie określenia granic pasa technicznego wzdłuż wybrzeża Morza Bałtyckiego na terenie gminy U. . Zarządzenie zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Województwa Zachodniopomorskiego z 17 września 2024 r., pod poz. 4252.
Zgodne z § 1 zarządzenia, granicę pasa technicznego wzdłuż wybrzeża Morza Bałtyckiego od strony lądu w gminie Ustronie Morskie określa linia przedstawiona na dwóch arkuszach mapy stanowiącej załącznik do zarządzenia.
W. K., dalej jako "skarżący", wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na zarządzenie podnosząc,
że zmiana granic pasa technicznego przebiega przez teren jego działki nr [...], z obrębu U. i w związku z tym skarżący wniósł o uchylenie tego aktu
w całości.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że zbyt późne zawiadomienie
o zaplanowanej czynności okazania granic pasa technicznego nie pozwoliło mu na uczestnictwie w czynności. Brak załączników graficznych w zawiadomieniu dodatkowo uniemożliwił odniesienie się do meritum. Dlatego 7 grudnia (2023 r.) skarżący poinformował organ o realizacji przedsięwzięcia budowlanego na podstawie ważnego pozwolenia na budowę w północnej części działki nr [...]. Organ poinformował go, że nie miał aktualnej informacji o budowie oraz wskazał, że zostaną poczynione stosowne korekty. W dniu 21 września (2024 r.) skarżący otrzymał zaproszenie na okazanie przebiegu linii pasa technicznego. Do pisma nie załączono decyzji administracyjnej ani stosownej mapki, skarżący zwrócił się o ich dołączenie. Kilkukrotny kontakt zaowocował przesłaniem skarżącemu drogą mailową szkicu. Decyzji administracyjnej skarżący nadal nie otrzymał. Z otrzymanego rysunku wynika, że linia przechodzi przez kuchnię wznoszonego budynku. Skarżący wyraził niezadowolenie co do sposobu prowadzonego przez organ postępowania, które jego zdaniem stoi w sprzeczności z art. 21 Konstytucji RP i z Kodeksem postępowania administracyjnego w całości. Jest to przykład rażącego naruszenia prawa własności, zasad prowadzenia postępowań administracyjnych, zasady jawności, prawa do dwuinstancyjności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Wyjaśnił, że procedura zmiany granic pasa technicznego dla terenów gminy U. , wszczęta została celem doprowadzenia do zgodności przebiegu pasa technicznego z wymogami rozporządzenia Rady Ministrów z 29 kwietnia 2021 r. w sprawie określenia minimalnej i maksymalnej szerokości pasa technicznego i ochronnego oraz sposobu wyznaczania ich granic (Dz.U. z 2021 r. poz. 871, dalej: "rozporządzenie"). Dotychczasowy przebieg granicy pasa technicznego określony był w § 1 ust. 9 zarządzenia nr 2 Dyrektora Urzędu Morskiego w Słupsku z 4 maja 2006 r. w sprawie określenia granic pasa technicznego Urzędu Morskiego w Słupsku na terenie Województw Pomorskiego i Zachodniopomorskiego. Zgodnie z powyższym aktem, granica pasa technicznego obejmowała część działek nr [...] i nr [...], obr. U. . Rada Gminy, w drodze uchwały nr LXVI/512/2023 z 10 sierpnia 2023 r. zaopiniowała negatywnie m.in. proponowany w tym rejonie przebieg pasa technicznego.
Po analizie przedłożonych w uchwale uwag, gdzie wniesiono o poprowadzenie granicy pasa technicznego w odległości ok. 18 m od północnej granicy działek nr [...] i nr [...], organ przyjął dotychczasowy przebieg pasa technicznego
w rejonie tych działek. Pismem z 12 sierpnia 2023 r. skarżący wniósł sprzeciw w sprawie jakichkolwiek prób poszerzenia pasa technicznego w rejonie jego działek wraz z informacją o prowadzonej inwestycji, na podstawie prawomocnego pozwolenia na budowę budynku usługowego. Organ podkreślił, że zaprojektowany obiekt budowlany w całości znajdował się w obszarze wówczas obowiązującego pasa technicznego. Według organu, z uwagi na konieczność wypełnienia przez ten organ ustawowego obowiązku określenia granic pasa technicznego, zgodnie z wymaganiami określonymi w akcie wykonawczym, przedmiotowy sprzeciw nie mógł zostać uwzględniony w opracowaniu.
Organ wyjaśnił, że we wskazanym wyżej czasie trwały także prace wykonywane na jego zlecenie przez zewnętrzną firmę geodezyjną, polegające na weryfikacji danych z państwowego zasobu geodezyjno-kartograficznego i danych ewidencji gruntów i budynków oraz odszukania, wyznaczenia i okazania granic pasa technicznego w terenie. Z uwagi na konieczność wystąpienia o ponowną opinię do Rady Gminy U. oraz w związku z wiążącymi terminami wykonania prac geodezyjnych, firma geodezyjna do opracowania otrzymała przebieg granicy pasa technicznego w rejonie działek nr [...] i [...], bez zmian w stosunku do jego pierwotnego przebiegu.. Okazanie granic wyznaczono na dzień 5 grudnia 2023 r. Skarżący wskazał na zbyt późne odebranie zawiadomienia o czynnościach okazania granic oraz ponownej informacji o realizacji inwestycji, załączając mapę zagospodarowania terenu. Organ nie posiada wiedzy o wysłaniu przez firmę geodezyjną zawiadomienia okazania granic do skarżącego.
W związku z korektą pasa technicznego, dnia 4 października 2024 r. przeprowadzono czynności z wyznaczenia/okazania granic pasa technicznego
m.in. w rejonie działek [...] i nr [...], o czym skarżący został prawidłowo zawiadomiony (tj. w terminie nie później niż 7 dni przed wyznaczona datą - zgodnie
z treścią skargi, data otrzymania zawiadomienia: 21 września 2024 r.). Organ wyjaśnił, że do zawiadomienia nie załącza się dokumentacji, okazanie odbywa się na gruncie. Na prośbę zainteresowanego, dnia 24 września 2024 r. przesłana została (na wskazany adres e-mail) mapa z przebiegiem starej i nowej granicy pasa technicznego.
Organ wskazał, że na przedmiotowym terenie, w rejonie działek nr [...] i nr [...] występuje brzeg wydmowy. Zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, granice pasa technicznego wyznacza się uwzględniając plażę, pierwszy wał wydmowy i pas terenu za tym wałem o szerokości od 20 m do 200 m, licząc od odlądowego podnóża wału wydmowego. Przyjęta granica pasa technicznego na wysokości działki nr [...], gdzie podnóże wału wydmowego biegnie wzdłuż północnej granicy tej działki zaprojektowana została z przyjęciem minimalnych wymaganych szerokości, by jak najmniej ingerować w prywatną własność. Nowa granica pasa technicznego została określona w zaskarżonym zarządzeniu i jest obowiązująca.
Na rozprawie w dniu 27 lutego 2025 r., skarżący podtrzymał skargę. Wskazał,
że jego skarga dotyczy zarządzenia organu nr 9 z 13 września 2024 r. Zaskarża zarządzenie w części, w jakiej dotyczy ono działki nr [...] w U. , która stanowi własność skarżącego. Organ procedując zmianę pasa technicznego oparł się wyłączenie na rozporządzeniu Rady Ministrów z 2021 r., nie stosując jednocześnie przepisów wyższego rzędu, w szczególności Kodeksu postępowania administracyjnego. Na skutek takiego działania organu doszło do naruszenia art. 7 art. 81a § 1 i art. 7a § 1 i 2, art. 9 oraz art. 10 k.p.a. Doszło również do naruszenia art. 21, art. 8 i art. 22 Konstytucji RP, a także przepisów wynikających z ratyfikowanych zobowiązań RP, będących konsekwencją członkowska w Unii Europejskiej. Skarżący kwestionuje sposób prowadzenia postępowania w tej sprawie, który jego zdaniem podważa zaufanie do stanowionego prawa. Podkreśla, że nie był informowany o podejmowanych przez organ czynnościach, które dotyczą jego własności. Ustalenie granic pasa technicznego wiąże się z obowiązkami i ograniczeniami dla właściciela nieruchomości i dlatego nie ma jego zgody zarówno jako właściciela działki jak i obywatela, na taki sposób procedowania przez organy.
Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że do postępowania
w sprawie ustalenia granic pasa technicznego przepisy k.p.a. nie mają zastosowania, wobec czego nie mogły one zostać naruszone. Podniósł, że obowiązek wyznaczenia pasa technicznego wynika wprost z ustawy o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia. Granice pasa technicznego przebiegają przez nieruchomości stanowiące własność gminną, Skarbu Państwa czy też własność prywatną, a celem jego ustalenia jest ochrona wybrzeża przed niszczycielskim działaniem morza. Ustalenie granic pasa technicznego nie zmienia treści prawa własności. W przypadku nieruchomości skarżącego pas techniczny ma szerokość minimalną. Jakkolwiek umiejscowienie nieruchomości w obszarze pasa technicznego wiąże się z pewnymi obowiązkami i ograniczeniami to Skarb Państwa ponosi koszty związane z ich ochroną. Pełnomocnik organu podkreślił, że zarządzenie podlega kontroli wojewody i właściwego ministra. Przy jego podjęciu nie zostały naruszone żadne przepisy prawa.
Skarżący wskazał, że jego zdaniem doszło do naruszenia prawa ponieważ organ nie jest w stanie wskazać w jaki sposób granice pasa technicznego zostały określone, w szczególności nie prowadził żadnych prac w terenie, a swoje ustalenia oparł na wynikach pracy zewnętrznej firmy geodezyjnej. Skarżący wyjaśnił, że przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, przebieg granicy pasa technicznego, ustalony zarządzeniem Dyrektora Urzędu Morskiego w Słupsku był weryfikowany przez starostwo powiatowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 – j.t.)., dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., sądowa kontrola działalności administracji publicznej obejmuje także akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.
Kontrola sądowoadministracyjna sprawowana jest na podstawie kryterium legalności, tzn. zgodności kwestionowanego skargą aktu z przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Stosownie do postanowień art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy z 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz.U. z 2023 r., poz. 190 ze zm.), dalej jako "u.w.a.r.w", zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przepisem aktu prawa miejscowego, wydanym przez wojewodę lub organ niezespolonej administracji rządowej, w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć przepis do sądu administracyjnego.
Wyjaśnić należy, że legitymacja procesowa strony kwestionującej legalność tego typu aktu określona została w sposób odmienny niż w postępowaniu administracyjnym regulowanym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego ("k.p.a."). W przeciwieństwie do postępowania prowadzonego na podstawie k.p.a., w którym stroną może być każdy czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie (art. 28), stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie art. art. 63 ust. 1 przywołanej wyżej ustawy może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone.
Nie wystarczy zatem wykazanie posiadania interesu prawnego, bowiem dopiero naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania (oceny) zaskarżonego aktu.
Podkreślenia przy tym wymaga, że wykazanie istnienia związku pomiędzy zaskarżonym aktem, a indywidualną sytuacją prawną skarżącego należy przede wszystkim do tego ostatniego podmiotu. Musi on wykazać, że zaskarżone zarządzenie jednocześnie negatywnie wpływa na jego sferę prawną (wynikającą z konkretnie wskazanego przepisu prawa materialnego), np. nakłada obowiązki, bądź pozbawia go pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację.
Zaskarżone zarządzenie z 13 września 2024 r. w sprawie określenia granic pasa technicznego, jest bez wątpienia aktem prawa miejscowego, zaś Dyrektor Urzędu Morskiego, który wydał ten akt jest organem niezespolonej administracji rządowej (art. 56 ust. 1 pkt 8 "u.w.a.r.w").
Zaskarżone zarządzenie określa granice pasa technicznego wzdłuż wybrzeża morskiego na terenie gminy U. .
Zgodnie z art. 36 ust. 5 pkt 1 ustawy z 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (DZ. U. z 2024 r., poz. 1125 ze zm., zwanej dalej: "u.o.m.") dyrektor właściwego urzędu morskiego, w drodze zarządzenia, określa granice pasa technicznego, po uprzednim zasięgnięciu opinii właściwych rad gmin, a na terenach będących w zarządzie jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej - po zasięgnięciu opinii tych jednostek oraz wyznacza granice pasa technicznego w terenie.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżący posiada interes prawny, bowiem w ustanowionych w zaskarżonym zarządzeniu granicach pasa technicznego znajduje się część nieruchomości skarżącego oznaczona nr [...] w U. .
Przystępując do oceny legalności zaskarżonego zarządzenia należy uwzględnić wyjaśnienia organu przedstawione w odpowiedzi na skargę, a mianowicie, że procedura zmiany granic pasa technicznego dla spornego obszaru została wszczęta przez organ w celu doprowadzenia do zgodności przebiegu pasa technicznego zgodnie z wymogami rozporządzenia Rady Ministrów z 29 kwietnia 2021 r. w sprawie określenia minimalnej i maksymalnej szerokości pasa technicznego i ochronnego oraz sposobu wyznaczania ich granic (Dz. U. poz. 871, zwane dalej: "rozporządzeniem").
Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia, granice pasa technicznego wyznacza się, uwzględniając:
1) na brzegach wydmowych: plażę, pierwszy wał wydmowy i pas terenu za tym wałem o szerokości od 20 m do 200 m, licząc od odlądowego podnóża wału wydmowego;
2) na brzegach klifowych: plażę, podnóże klifu, stok klifowy i pas terenu o szerokości od 10 m do 100 m, licząc od górnej krawędzi stoku;
3) na brzegach płaskich: pas terenu o szerokości od 50 m do 1000 m, licząc od linii brzegu morskiego, lub pas terenu między linią brzegu a odwodnym podnóżem wałów przeciwpowodziowych;
4) na brzegach utrwalonych i chronionych przez budowle ochronne brzegu morskiego oraz inne budowle będące w zarządzie właściwego dyrektora urzędu morskiego, posadowione równolegle do brzegu morskiego: pas terenu między linią brzegu a budowlą, obszar obejmujący te budowle wraz z pasem terenu o szerokości od 10 m do 100 m, liczonej od jej odlądowego podnóża;
5) na brzegach utrwalonych budowlami hydrotechnicznymi tworzącymi linię brzegu morskiego: obszar obejmujący te budowle wraz z pasem terenu o łącznej szerokości od 10 m do 100 m, liczony od linii brzegu.
Zgodnie z art. 36 ust. 1 u.o.m., w skład pasa nadbrzeżnego wchodzą:
1) pas techniczny - stanowiący strefę wzajemnego bezpośredniego oddziaływania morza i lądu; jest on obszarem przeznaczonym do utrzymania brzegu w stanie zgodnym z wymogami bezpieczeństwa i ochrony środowiska;
2) pas ochronny - obejmujący obszar, w którym działalność człowieka wywiera bezpośredni wpływ na stan pasa technicznego.
Z przepisu powyższego wynika, że określenie granic pasa technicznego jest podyktowane potrzebą ustanowienia strefy wzajemnego bezpośredniego oddziaływania morza i lądu. Jest to obszar przeznaczony do utrzymania brzegu w stanie zgodnym z wymogami bezpieczeństwa i ochrony środowiska. Jak słusznie podnosił pełnomocnik organu na rozprawie sądowej, celem ustanowienia granic pasa technicznego jest ochrona wybrzeża przed niszczycielskim działaniem morza, a Skarb Państwa ponosi koszty związane z tą ochroną.
Oczywistym jest więc, że w obszarze pasa technicznego będą występowały ograniczenia np. w zagospodarowaniu terenu, wynikające z ochrony obszarów pasa technicznego, a więc i także ograniczenia dotyczące nieruchomości skarżącego z uwagi na jej położenie w obszarze wybrzeża. Jest to konsekwencją założenia, iż działalność człowieka wywiera bezpośredni wpływ na stan tego obszaru (art. 36 ust. 2 ustawy).
Z kolei ustawowym obowiązkiem terenowego organu administracji morskiej jest zapobieganie negatywnemu wpływowi człowieka na środowisko naturalne
w terenie przyległym do brzegu morskiego, a więc i na stan pasa technicznego i celu jakim on służy.
Podkreślenia przy tym wymaga, iż jakkolwiek umiejscowienie pasa technicznego na terenie prywatnej nieruchomości wiąże się z pewnymi ograniczeniami i obowiązkami, to jednak wykorzystywanie tego obszaru do celu innego aniżeli określony w art.. 36 ust. 2 pkt 1 u.o.m. nie jest wykluczone ani niemożliwe, co wynika z art. 37 ust. 1 przywołanej ustawy. Konieczne jest wówczas uzyskanie zgody właściwego terytorialnie dyrektora urzędu morskiego – decyzji określającej warunki takiego wykorzystania.
W ocenie sądu, ograniczenia wynikające z ustalenia zaskarżonym zarządzeniem pasa technicznego, którego granica przebiega częściowo przez nieruchomość skarżącego, nie niweczą praw właścicielskich skarżącego do jego działki. Nie wykluczają również jej zabudowy, przy spełnieniu przewidzianych przepisami ustawy o obszarach morskich warunków.
W tym miejscu należy wyjaśnić, że chociaż prawo własności jest prawem konstytucyjnie chronionym, o czym stanowi art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, to jednak w ust. 2 tego przepisu przewidziano wyjątki od tej zasady stanowiąc, iż własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności.
Przepisy ustawy o obszarach morskich, dopuszczające ustanowienie pasa technicznego na terenie nieruchomości stanowiących własność prywatną, stanowią wyjątek od zasady ochrony prawnej prawa własności.
Zatem w realiach badanej sprawy, przy uwzględnieniu powyższych rozważań nie można mówić o tym, że przy wydaniu zaskarżonego zarządzenia doszło do naruszenia prawa własności w sposób, który narusza istotę tego prawa. Skarżący ma bowiem w dalszym ciągu prawo do zagospodarowania swojej nieruchomości, z uwzględnieniem regulacji zawartych w art. 37 i nast. ustawy o obszarach morskich.
W kontekście, podniesionych przez skarżącego przepisów art. 8, art. 21 i art. 22 Konstytucji RP i wynikającej z nich zasady ochrony praw jednostki, Sąd zauważa,
że samo ograniczenie w korzystaniu z własności nieruchomości może wynikać z ochrony innych wartości wysoko cenionych jak np. dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). Pozbawienie właściciela części - nawet znacznej - atrybutów korzystania lub (i) rozporządzania rzeczą - nie musi oznaczać ingerencji w istotę jego prawa własności. Naruszenie uprawnień właścicielskich mieszczące się w granicach przysługującego organowi władztwa jest dopuszczalne i nie narusza konstytucyjnej zasady ochrony własności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 marca 2022 r., sygn. akt II OSK 884/21).
Dalej wyjaśnienia wymaga, iż ustalenie przebiegu granicy pasa technicznego następuje w odległościach określonych w § 2 ust. 1 rozporządzenia. Są to odległości minimalna i maksymalna i tylko w takich granicach organ może się poruszać. Nie może odległości zmniejszyć, ani zwiększyć ponad wartości wskazane w treści przepisu, który stosuje. Uznanie organu ma zatem ograniczony charakter.
Jak wynika z odpowiedzi organu na skargę, ukształtowana granica pasa technicznego na wysokości działki skarżącego nr [...] z obr. U. , ma związek z występującym tam podnóżem wału wydmowego, stąd biegnie wzdłuż północnej granicy tej działki. Jak zaznaczył przy tym organ, granica została zaprojektowana z przyjęciem minimalnych wymaganych szerokości 20 m (§ 2 pkt 2 rozporządzenia), by jak najmniej ingerować w prywatną własność.
Oznacza to, że organ nie naruszył wskazanego przepisu, ani nie przekroczył granic uznania administracyjnego, przy czym ustalenie przebiegu granicy w minimalnej odległości nie wymaga szczególnego uzasadnienia, bowiem organ odległości tej nie mógł zmniejszyć nawet przy założeniu, że właściciel nieruchomości, czy rada gminy sprzeciwią się ustaleniu przebiegu granicy w taki sposób. Na marginesie jedynie należy zauważyć, że stanowisko rady gminy nie jest dla organu wiążące, jakkolwiek ma on obowiązek uzyskania stosownej opinii.
Podkreślenia przy tym wymaga, iż granica pasa technicznego na terenie nieruchomości skarżącego została określona zgodnie w wymaganiami § 3 ust. 3 rozporządzenia, a skarżący, poza podważaniem wiarygodności i rzetelności pracy wykonanej przez uprawnionego geodetę nie przedstawił żadnych dowodów na to, że została ona wykonana wadliwie.
Końcowo wskazać również należy, że jak wynika z przedłożonych sądowi akt, wyznaczona poprzednio granica pasa technicznego również przebiegała przez teren nieruchomości skarżącego, a obecny jej przebieg od poprzedniego nie różni się znacząco.
Z powyższych względów sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI