II SA/SZ 860/24

II SA/Sz 860/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-01-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Wojciechowska
Krzysztof Szydłowski
Patrycja Joanna Suwaj /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 290
art. 66 ust. 1 pkt 1, 3 i 4,art. 67
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Sędziowie Asesor WSA Krzysztof Szydłowski Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Protokolantka Sekretarz sądowy Emilia Szeliga-Rydzewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi ". Spółki z o.o. w K. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 6 września 2024 r. nr WOA.7721.187.2023.AK w przedmiocie doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem oddala skargę.
Uzasadnienie
1. Decyzją z dnia [...] czerwca 2023 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1, 3 i 4 ustawy Prawo budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. (dalej przywoływany jako: "Organ I instancji") nakazał M. Sp. z o.o. z siedzibą przy ul. [...] w K. (dalej przywoływana jako: "Skarżąca", "Spółka") usunięcie, w określonych terminach, stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku położonego przy ul. [...] w Ś., na dz. o nr. ewid. gruntu [...] obr. [...], nadając swojej decyzji, na podstawie art. 108 § 1 Kpa, rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Organ I instancji wskazał, że w wyniku postępowania prowadzonego w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego nieużytkowanego budynku będącego przedmiotem postępowania a usytuowanego w obszarze wpisanym do rejestru zabytków pod nr [...], Skarżąca - zobowiązana postanowieniem PINB w Ś. z dnia [...] marca 2023 r. znak: PINB. [...] przedłożyła w dniu [...] kwietnia 2023 r. ekspertyzę techniczną autorstwa mgr inż. arch. A. P. posiadającego uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej nr [...] i przynależnego do O. Okręgowej Izby Architektów RP oraz inż. H. W. posiadającego uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno - budowlanej nr [...], przynależnego do O. Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa. Zakres przedłożonej ekspertyzy, zgodnie z postanowieniem PINB obejmuje ocenę stanu technicznego obiektu, jak również zakres, kolejność i sposób wykonania niezbędnych robót budowlanych w celu doprowadzenia istniejącego obiektu budowlanego do stanu technicznego nie zagrażającego bezpieczeństwu konstrukcji oraz osób przebywających w jego otoczeniu, a także nie powodującego oszpecenia i obniżenia estetyki otoczenia.
Z uwagi na prace naprawcze konieczne do wykonania w obiekcie treść ekspertyzy została przez PINB w Ś. przesłana do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w S..
Z treści ekspertyzy wynika, że nieużytkowany budynek przy ul. [...] nr [...], jest obiektem 3-segmentowym w kształcie litery L, z której jedno skrzydło zlokalizowane jest wzdłuż ul. [...] (segment I), zaś drugie skrzydło wzdłuż [...] (segment II). W części północno - zachodniej zlokalizowana jest przybudówka (segment III).
Zawarta w ekspertyzie ocena stanu technicznego poszczególnych segmentów budynku wskazuje, że:
1) Segment I budynku to segment trzykondygnacyjny, podpiwniczony, wykonany w konstrukcji tradycyjnej, o powierzchni zabudowy ok. [...]m2 i wysokości (rzędnej kalenicy) [...] m. Posiada fundamenty w postaci ław fundamentowych betonowych posadowionych poniżej strefy przemarzania. Ściany konstrukcyjne zewnętrzne wykonane zostały z cegły ceramicznej pełnej na zaprawie wapiennej o grubościach [...] cm, wewnętrzne o grubości [...] cm, zostały zakwalifikowane pod względem technicznym jako stan techniczny dostateczny. Tynki zewnętrzne w elewacji południowej (od strony ul. [...]) znajdują się w dość dobrym stanie technicznym, jednak są częściowo odpadające. Tynki zewnętrzne w elewacji północnej są w znacznej mierze (w ok. 50%) zniszczone. Stan techniczny stropu nad parterem w konstrukcji ceramiczno -żelbetowej o grubości 35 cm i rzędnej +3,74 m został oceniony jako dobry. Stan techniczny stropu nad I piętrem w konstrukcji ceramiczno — żelbetowej o grubości 35 cm i rzędnej +7,49 m został oceniony jako dobry. Stan techniczny stropu nad poddaszem w konstrukcji drewnianej o grubości 35 cm i rzędnej +10,81 m został zakwalifikowany jako zły - na skutek penetracji wody z częściowo zniszczonego dachu część konstrukcji uległa zniszczeniu. Konstrukcja dachu drewniana w systemie krokwiowo-płatwiowym jest w stanie technicznym dostatecznym w małej części do uzupełnienia i naprawy. Poszycie dachowe z dachówki ceramicznej z pewną ilością ubytków i zniszczeń jest w znacznej części zanieczyszczone i porośnięte mchem.
2) Segment II budynku to segment trzykondygnacyjny, niepodpiwniczony, wykonany w technologii tradycyjnej, o powierzchni zabudowy ok. [...] m2 i wysokości (rzędnej kalenicy) +14,00 m. Posiada fundamenty w formie ław fundamentowych betonowych posadowionych poniżej strefy przemarzania. Stan techniczny ścian konstrukcyjnych zewnętrznych z cegły ceramicznej pełnej na zaprawie wapiennej o grubościach 70 cm i 52 cm oraz wewnętrznych o grubości 44 cm oceniono jako dostateczny. Tynki zewnętrzne w elewacji wschodniej (od strony ul. [...]) są w dość dobrym stanie, częściowo odpadające, tynki zewnętrzne w elewacji północnej są w znacznej mierze (w ok. 50%) zniszczone. Strop nad parterem w konstrukcji ceramiczno — żelbetowej o grubości 35 cm i rzędnej +3,74 m w stanie technicznym dostatecznym - stwierdzono miejscowe zawilgocenia. Strop nad I piętrem w konstrukcji drewnianej o grubości 35cm i rzędnej +9,30 m jest w stanie technicznym złym, w znacznej części są zasypane częściowo zawalonym stropem z górnej kondygnacji poddasza, co powoduje zagrożenie bezpieczeństwu konstrukcji stropu. Strop nad poddaszem w konstrukcji drewnianej o grubości 35 cm i rzędnej +10,81 m na skutek penetracji wody z przeważającej części zniszczonego poszycia dachowego jest w stanie znacznego zniszczenia.
3) Segment III budynku to segment dwukondygnacyjny, częściowo podpiwniczony, o powierzchni zabudowy ok. [...] m2 i wysokości +11,0 m (rzędna kalenicy). Część podziemną stanowią ławy fundamentowe betonowe posadowione poniżej strefy przemarzania oraz ściany betonowe. Stan techniczny ścian konstrukcyjnych zewnętrznych z cegły ceramicznej pełnej na zaprawie wapiennej o grubościach 52 cm, wewnętrzne 44 cm, został oceniony jako zły. Wg ekspertyzy technicznej zagrożona jest statyka tej części budynku. Strop nad parterem oraz dach uległy prawie całkowitej destrukcji, a ich elementy konstrukcyjne opadły na część parterową budynku.
Ekspertyza wskazuje dobry stan techniczny trzonów kominowych z cegły ceramicznej pełnej. Odpadające tynki zewnętrzne w przeważającej powierzchni ścian występują na całym budynku. Rynny i rury spustowe są zanieczyszczone, (popękane, a w przeważającej większości stwierdzono ich brak.
Organ wskazał, że z treści przedłożonej ekspertyzy wynika, aby właściciel budynku wywiązał się z obowiązku wykonywania czynności mających na celu poprawę estetyki obiektu oraz czynności związanych z bieżącym utrzymaniem obiektu, w tym zabezpieczenia obiektu przed wtargnięciem na jego teren osób trzecich (min. osób bezdomnych). W myśl ekspertyzy właściciel w trybie pilnym powinien zabezpieczyć wszystkie otwory okienne i drzwiowe w poziomie parteru materiałem uniemożliwiającym ich zniszczenie czy włamanie do wnętrza obiektu, spełniającym jednocześnie wymogi estetyczne określone obowiązującymi przepisami. Jednocześnie należy wykonać czynności polegające na odtworzeniu rynien i rur spustowych, w celu zapobieżenia gromadzenia się zastoin wód opadowych w rynnach (które są niedrożne, zarośnięte mchem i porostami i częściowo zniszczone), a także prawidłowego odprowadzenia wód opadowych z dachu, w celu uniknięcia zalewania ciągu pieszego znajdującego się wokół budynku jak również odkucie odpadających oraz uzupełnienie brakujących tynków na ścianach zewnętrznych budynku. Odpadający ze ścian zewnętrznych tynk stanowi zagrożenie zdrowia i życia dla osób znajdujących się na ciągu pieszym przy budynku.
Organ uwypuklił, że w powyższych sprawach wielokrotnie wpływały do siedziby PINB wnioski m.in. Komendy Miejskiej Policji w Ś., która interweniowała w sprawie niewłaściwego stanu technicznego obiektu oraz przebywania w obiekcie osób trzecich (m.in. bezdomnych), co w bezpośredni sposób zagrażało zdrowiu i życiu tych osób. S. po interwencji Państwowej Straży Pożarnej w Ś. oraz Wojskowej Straży Pożarnej w Ś. w związku z pożarem, który wybuchł wewnątrz obiektu w dniu [...] lutego 2023 r. stan techniczny obiektu uległ znacznemu pogorszeniu.
Przedstawiona ekspertyza, jak podkreślił Organ I instancji, jasno wskazuje na bardzo zły stan techniczny obiektu, w którym występują częściowo zawilgocone miejsca w konstrukcji stropów spowodowane wodą przedostająca się przez zniszczony i częściowo zarwany dach oraz uszkodzone elementy konstrukcji drewnianej dachu. Istniejące konstrukcje stropów praktycznie nie nadają się do użytkowania. Zarwane, uszkodzone i grożące zawaleniem stropy wymagają w znacznej mierze całkowitej wymiany łub wzmocnienia. Prace te należy przeprowadzić jak najszybciej, gdyż zarwane, uszkodzone stropy prowadzić mogą do osłabienia stateczności obiektu co grozi katastrofą budowlaną. Dlatego też w celu uratowania obiektu przed zniszczeniem właściciel powinien niezwłocznie podjąć działania naprawcze związane ze wzmocnieniem i odbudową części konstrukcyjnej obiektu w zakresie stropów, konstrukcji dachu oraz pokrycia dachowego celem zapobieżenia dalszej destrukcji elementów konstrukcyjnych obiektu.
W ocenie Organu, ponieważ postępowanie prowadzone przez organy nadzoru budowlanego odnoszą się do teraźniejszego stanu obiektu, w niniejszej decyzji PINB w Ś. ogranicza się jedynie do istniejących elementów obiektu. Nie oznacza to jednakże, że tak ograniczone czynności wyeliminują przyczynę dalszej destrukcji budynku. Powyższe zagadnienia były już kilkukrotnie przedmiotem uwag zawartych w protokołach z kontroli stanu technicznego budynku. Obecny stan konstrukcji obiektu stanowi zagrożenie dla jego ewentualnego użytkowania. Znaczne obniżenie poziomu estetyki obiektu potęgują wieloletnie zaniedbania w pracach z zakresu bieżących konserwacji i ogólnie pojętego zużycia technicznego budynku.
Z uwagi na szeroki zakres robót naprawczych i niewątpliwie wysokie koszty ich wykonania, zasadnym jest w ocenie Organu rozłożenie napraw w czasie. Niezbędne natomiast jest wykonanie wszystkich określonych w ekspertyzie czynności pozwalających na zapobieżenie przyszłym zdarzeniom mogącym mieć wpływ na konieczność powtórzenia robót naprawczych o takim samym zakresie.
2. Skarżąca wniosła od powyższej decyzji odwołanie do Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. , zarzucając jej w szczególności:
błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że nakazane roboty budowlane w punktach od 2.1 do 2.17. mogą realnie zostać wykonane do dnia [...].11.2023 r., podczas gdyż uwagi na obszerny zakres tych robót nie jest możliwe ich wykonanie w ciągu kilku miesięcy,
błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że w segmencie III, tj. w punktach od 2.14. do 2.17. należy dokonać kapitalnego remontu, podczas gdy zasadnym jest rozbiórka tego segmentu i taki wniosek wynika z ekspertyzy przedłożonej przez w/w spółkę,
- naruszenie art. 108 k.p.a. poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie poprzez nadanie w/w decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności wobec braku przesłanek do jego zastosowania, albowiem Skarżąca reaguje niezwłocznie na wszelkie informacje dotyczące wejścia do w/w obiektu przez osoby nieuprawnione po uprzednim usunięciu bariery uniemożliwiającej to wejście,
W uzasadnieniu odwołania Skarżąca wskazała, że prace wymienione w punkcie 1.1., tj. "zabudowanie wszystkich otworów okiennych i drzwiowych w poziomie parteru materiałem uniemożliwiającym ich zniszczenie i włamanie do wnętrza obiektu, spełniającym jednocześnie wymogi estetyczne" jest w trakcie realizacji i termin zakończenia do dnia [...].07.2023 r. jest terminem realnym.Termin wykonania prac opisanych w punktach 2.1 do 2.17 do dnia [...] listopada 2023 r. nie jest natomiast realny.
Podkreśliła, że w szczególności prace wymienione w segmencie I wymagają opracowania szczegółowej dokumentacji budowlanej. Właściciel obiektu musi zlecić wykonanie prac projektowych obejmujących swym zakresem całość prac rozbiórkowych, remontowych, naprawczych jak również plan Bezpieczeństwa i Ochrony Zdrowia (BiOS). Na podstawie projektu zostanie wykonana specyfikacja techniczna (ST) oraz SIWZ (Specyfikacja Istotnych Warunków Zamówienia), kosztorys inwestorski prac, następnie ogłoszony zostanie przetarg na wykonanie prac budowlanych. Ponadto wykonany projekt będzie musiał zostać uzgodniony w zakresie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2022 r., poz. 840 ze zmianami). Z uwagi na powyższe niezbędne działania wyznaczony termin do dnia [...] listopada 2023 r. jest niemożliwy do zachowania ze względu na konieczność zachowania wyżej wymienionych procedur, logistyki oraz uzyskania rozstrzygnięć odpowiednich organów administracji publicznej wymaganych przepisami prawa. Po wybraniu wykonawcy prac .zostanie sporządzony harmonogram prac, uwzględniający
technologię i kolejność wykonywania robót budowlanych.
Odnośnie segmentu III w/w Spółka nie może zaakceptować w/w decyzji w zakresie nakazującym jej w punktach 2.14. do 2.17. wykonanie remontu kapitalnego, gdyż według przedłożonej przez nią ekspertyzy dla segmentu III zalecono rozbiórkę całości segmentu. Podkreśliła wpływ statusu ochrony konserwatorskiej obiektu budowlanego, gdzie zdarza się, że w obiektach wpisanych do rejestru zabytków lub objętych ochroną konserwatorską na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego działania techniczne mogą nie przynosić pozytywnych efektów ekonomicznych, ponieważ koszty doprowadzenia obiektu do odpowiedniego stanu technicznego przewyższą wartość obiektu. Dzieje się tak, gdy wartość remontu obiektu przekracza 70% wartości nowego obiektu. Od tej zasady wyjątkiem jest ratowanie obiektu zabytkowego jako dobra kultury. Dlatego też, jak podkreśliła Skarżąca rozbiórka i odbudowa segmentu III może być dla niej ekonomicznie i technicznie bardziej uzasadniona i szybsza, co wykaże analiza techniczno-ekonomiczna, którą w/w spółka zleciła.
3. Decyzją z dnia [...] września 2024 r. nr [...] Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej przywoływana jako: "k.p.a.") oraz art. 66 ust. 1 pkt 1, 3 i 4 w zw. z art. 82 ust. 3 pkt 2 i 83 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 725, dalej przywoływana jako: "P.b."), nakazał Skarżącej:
1. usunięcie nieprawidłowości związanych z nieodpowiednim stanem technicznym obiektu położonego przy ul. [...] w Ś. dz. nr ewid. gr. [...] obr. [...], w celu doprowadzenia stanu technicznego obiektu, stanowiącego zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzi, a także powodującego swym wyglądem oszpecenie otoczenia, do stanu zgodnego z przepisami poprzez:
w terminie do [...] lipca 2023 r. (wykonanie robót i czynności związanych z zabezpieczeniem obiektu)
1. zabudowanie wszystkich otworów okiennych i drzwiowych w poziomie parteru materiałem uniemożliwiającym ich zniszczenie i włamanie do wnętrza obiektu, spełniającym jednocześnie wymogi estetyczne, w terminie do [...] listopada 2023 r. (wykonanie robót i czynności związanych naprawą konstrukcji obiektu oraz naprawą dachu).
segment I:
zamknięcie wyrwanych i zniszczonych wyłazów dachowych,
zamknięcie otwartych kanałów instalacyjnych w posadzce parteru,
osuszenie zawilgoconych miejsc w konstrukcji ceramiczno - żelbetowej
4. uzupełnienie i osuszenie zniszczonych i uszkodzonych elementów stropu poddasza,
5. uzupełnienie zniszczonych i uszkodzonych drewnianych elementów konstrukcji dachowej,
6. uzupełnienie brakującego poszycia dachowego oraz usunięcie zanieczyszczenia i porostów z jego powierzchni,
7. naprawę i uzupełnienie ubytków rynien i rur spustowych,
segment II:
8. osuszenie i naprawę zawilgoconych i uszkodzonych fragmentów stropu nad parterem,
wymianę zniszczonej konstrukcji drewnianej stropu nad I piętrem,
całkowitą wymianę stropu poddasza,
całkowitą wymianę konstrukcji dachu wraz z poszyciem,
12. naprawę zniszczonego okapnika w obszarze elewacji północnej segmentu,
naprawę i uzupełnienie ubytków rynien i rur spustowych, segment III:
14. wzmocnienie ścian konstrukcyjnych w celu zapobieżenia utraty stateczności,
całkowitą wymianę konstrukcji stropu nad parterem,
całkowitą wymianę konstrukcji dachu,
naprawę i uzupełnienie ubytków rynien i rur spustowych,
w terminie do dnia 30 czerwca 2024r. (wykonanie robót i czynności mających na celu poprawę estetyki obiektu, stanowiących bieżącą konserwację)
1. odkucie odpadających oraz uzupełnienie brakujących tynków na ścianach zewnętrznych budynku,
2. wymianę i uzupełnienie zniszczonych witryn okiennych w poziomie I i II kondygnacji budynku,
3. wykonanie napraw i uzupełnień elewacji prowadzących do właściwej estetyki obiektu,
4. zobowiązał Skarżącą, aby roboty budowlane określone w pkt.
2.1.-2.17 oraz 3.1 — 3.3. prowadzone były pod nadzorem osób posiadających odpowiednie uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno - budowlanej oraz architektonicznej i przynależnych do właściwych izb samorządu zawodowego, a przebieg robót był dokumentowany przez te osoby,
niniejszej decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności,
oraz uchylił zaskarżoną decyzję:
1) w części dotyczącej nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności, tj. punktu 5 i w tej części umorzył postępowanie organu pierwszej instancji oraz ,
w części określenia terminów wykonania nakazanych obowiązków i wyznaczył terminy wykonania obowiązków:
określonych w punktach: 1.1., 2.2. i 3.1. - do 30 listopada 2024 r.,
b) określonych w punktach: 2.1.; 2.3.; 2.4.; 2.5.; 2.6; 2.7.; 2.8.; 2.12.; 2.13.;2.17 - do 30 grudnia 2024 r.,
określonych w punktach: 2.9., 2.10., 2.11., 2.15., 2.16., 3.2, 3.3. -
do 30 marca 2025 r.;
w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. przytoczył treść art. 66 ust. 1 P.b., zgodnie z którym:
W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:
1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo
2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo
jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo
powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia
- organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Zgodnie z ust. 1a. W przypadku stwierdzenia nieuzasadnionych względami technicznymi lub użytkowymi ingerencji lub naruszenia wymagań dotyczących obiektu budowlanego, których charakter uniemożliwia lub znacznie utrudnia użytkowanie go do celów mieszkalnych, organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie skutków ingerencji lub naruszeń lub przywrócenie stanu poprzedniego. Decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie.
2. W decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3, organ nadzoru budowlanego może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja o zakazie użytkowania obiektu, jeżeli występują okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie".
Organ podkreślił, że nieodpowiedni stan techniczny, jak również sama zasadność wydania przez organ powiatowy decyzji, o której mowa w art. 66 ust. 1 i ust. 2 Prawa budowlanego, nie budzi żadnych wątpliwości. Wydanie skarżonej decyzji było jak najbardziej zasadne, co jednoznacznie wynika z zebranego materiału dowodowego, opisanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Jednocześnie, zdaniem Organu odwoławczego, uwzględniając zakres stwierdzonych przez PINB nieprawidłowości w stanie technicznym przedmiotowego budynku, wskazany w skarżonym rozstrzygnięciu katalog prac remontowych należy uznać za optymalny pod względem nakładów finansowych i rzeczowych, a także czasu ich realizacji.
Natomiast nadanie przez Organ I instancji skarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, przy jednoczesnym wyznaczeniu w niej terminów wykonania poszczególnych grup nakazów, ocenić należy zdaniem Organu - poza tym, że rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji pozostaje ze sobą w sprzeczności co do określenia terminów wykonania obowiązków - jako nieuzasadnione, gdyż poczynione ustalenia nie wskazują na konieczność natychmiastowego usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
W przedmiocie opatrzenia przez Organ powiatowy zaskarżonej decyzji rygorem natychmiastowej wykonalności, Organ odwoławczy zaznaczył, iż organ administracji publicznej wyznacza w decyzji termin jej wykonania, albo - w przypadkach określonych w art. 108 K.p.a. - nadaje jej rygor natychmiastowej wykonalności, co oznacza, że podlega ona wówczas wykonaniu natychmiast i pomimo jej zaskarżenia poprzez wniesienie odwołania, nie zaś w innych, późniejszych, terminach. W niniejszej sprawie, zaskarżona decyzja zatem z jednej strony wyznaczała odległe terminy wykonania części nakazanych w niej obowiązków, a z drugiej zaś strony Organ I instancji nadał jej rygor natychmiastowej wykonalności, przez co podmiot nią zobowiązany mógł pozostawać w niepewności, co do orzeczonego terminu wykonania nakazanych obowiązków. Co prawda, wydanie niniejszej decyzji drugoinstancyjnej skutkuje uchyleniem rygoru natychmiastowej wykonalności zaskarżonej decyzji, tym niemniej, zarówno ze względów formalnych, jak i dla uniknięcia ewentualnych niejednoznaczności podjętego rozstrzygnięcia, Organ II instancji uznał za zasadne uchylenie zaskarżonej decyzji w części jej punktu 5, tj. w części, w jakiej Organ I instancji nadał jej rygor natychmiastowej wykonalności.
Ustosunkowując się do zasadniczego zarzutu, zawartego w odwołaniu, a dotyczącego zbyt krótkiego terminu na realizację części nałożonych obowiązków (od pkt 2.1 do pkt 2.17), tj. do dnia [...] listopada 2023 r., Organ wskazał, że zgodnie z art. 61 P.b., na właścicielu spoczywa obowiązek utrzymania obiektu budowlanego w odpowiednim stanie technicznym; skoro zaś właściciel zaniedbał ten obowiązek i to zaniedbał go, jak wykazuje zebrany materiał dowodowy, co najmniej znacząco, przez co konieczna stała się interwencja organów nadzoru budowlanego, tym samym to organ nadzoru budowlanego, uwzględniając przede wszystkim powstałe zagrożenia dla otoczenia, a w dalszej kolejności dla stanu technicznego przedmiotowego budynku jako całości oraz uwzględniając także techniczne, czasowe i finansowe uwarunkowania po stronie właściciela jako adresata orzekanych obowiązków, określa terminy ich wykonania.
Organ wskazał Skarżącej, że niezależnie od decyzji organów nadzoru budowlanego i tak jest ona, jako właściciel, obowiązana do usunięcia nieprawidłowości powstałych w stanie technicznym przedmiotowego budynku, zatem, niezależnie od terminów określonych w niniejszej decyzji, Skarżąca dysponowała ponad rocznym okresem na wykonywanie robót w celu usunięcia powstałych nieprawidłowości.
Zaznaczył, iż przedmiotowy budynek znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, zagrażającym życiu i zdrowiu ludzi, mogących przebywać w nim lub jego pobliżu, budynek ten - w swoim obecnym stanie - szpeci otoczenie. Za wykonaniem orzeczonych nakazów w jak najkrótszym okresie czasu przemawia zatem w ocenie Organu, nie tylko konieczność zapewnienia bezpieczeństwa, ale i przywrócenia, chociażby w minimalnym stopniu, estetyki przedmiotowego budynku, za czym - uwzględniając fakt, że budynek ten znajduje się w zabytkowej części miasta uzdrowiskowego Ś. - przemawia z kolei interes społeczny. Jeżeli zaś, jak podkreślił Organ, uwzględnimy datę pożaru przedmiotowego budynku, po którym zaistniał stan zagrożenia życia ludzkiego, skutkujący wydaniem zaskarżonej decyzji, tj. dzień [...] lutego 2023 r., wówczas okazuje się, że Spółka już blisko od półtora roku zwleka z realizacją ciążącego na niej, na podstawie art. 61 P.b., obowiązku:
1) utrzymywania i użytkowania obiektu zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 (stanowiącym, że obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7, który to pkt 7 stanowi o obowiązku zapewnienia ochrony obiektów wpisanych do rejestru zabytków oraz obiektów objętych ochroną konserwatorską);
2) zapewnienia, dochowując należytej staranności, bezpiecznego użytkowania obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.
Zmiana terminu wykonania ww. nakazów przez Organ odwoławczy, sankcjonująca niejako już i tak znaczną zwłokę Spółki w realizacji obowiązków ciążących na niej na podstawie przytoczonych wyżej przepisów, wynika zatem jedynie, co podkreślił Organ, ze względu na konieczność przeprowadzenia niniejszego postępowania odwoławczego (w związku z czym orzeczone przez PINB terminy już upłynęły) oraz z faktu, że skarżona decyzja z jednej strony wyznaczała odległe terminy wykonania części obowiązków, a z drugiej zaś strony Organ I instancji nadał jej rygor natychmiastowej wykonalności, przez co podmiot nią zobowiązany rzeczywiście mógł pozostawać w niepewności, co do swojej sytuacji prawnej w tej sprawie. Jednocześnie Organ odwoławczy postanowił wydłużyć termin wykonania orzeczonych przez Organ i instancji obowiązków w sposób określony w rozstrzygnięciu, gdyż wyznaczenie dłuższych terminów byłoby – zdaniem Organu - niezasadne, zwłaszcza uwzględniając wskazywaną już powyżej kwestię lokalizacji przedmiotowego budynku w zabytkowej części miasta uzdrowiska - Ś. oraz upływ czasu, w którym Skarżąca, jako właściciel, i tak obowiązana była do podjęcia czynności w celu usunięcia powstałych nieprawidłowości w stanie technicznym.
Ustosunkowując się natomiast do zarzutu dotyczącego błędnego wydania w niniejszej sprawie decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku zamiast ustalenia, że należy dokonać rozbiórki segmentu III, Organ odwoławczy uznał za zasadne wyjaśnienie, że w przypadku legalnego wybudowania obiektu budowlanego, organy nadzoru budowlanego mogą nakazać rozbiórkę takiego obiektu jedynie na podstawie art. 67 P.b..
Zgodnie zaś z ww. art. 67 P.b..:
ust. 1. Jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia.
(...)
ust. 2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do obiektów budowlanych wpisanych do rejestru zabytków ".
Budynek usytuowany jest w obszarze wpisanym do rejestru zabytków pod nr [...] Decyzja z dnia [...].03.1991 r., znak: [...], w sprawie wpisania ww. "dobra kultury" do rejestru zabytków zawiera natomiast następujący zapis - cyt.: "orzekam wpisać do rejestru zabytków (...) układy urbanistyczne wraz z historyczną zabudową (...). Przedmiotowy budynek, co uwypuklił Organ, wpisuje się w ww. układ urbanistyczny i stanowi integralną część historycznej zabudowy. Zabudowa, na którą składa się przedmiotowy budynek, jest tym samym wpisana do rejestru zabytków. A zatem, w aktualnym stanie sprawy, jak zauważył Organ, brak jest podstawowej przesłanki, która umożliwiłaby organom nadzoru budowlanego wdrożenie procedury zmierzającej do wydania nakazu rozbiórki, o którym mowa w art. 67 P.b.
4. Niezadowolona z treści rozstrzygnięcia Skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając w szczególności:
- błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że nakazane roboty budowlane w punktach od 2.1 do 2.17. mogą realnie zostać wykonane w terminach ustalonych w zaskarżonej decyzji, tj. część z nich do dnia [...].11.2024 r., część z nich do dnia [...].12.2024 r., a w pozostałej części do dnia [...].03.2025 r., podczas gdy z uwagi na obszerny zakres tych robót nie jest możliwe ich wykonanie w ciągu kilku miesięcy,
błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że w segmencie III, tj. w punktach od 2.14. do 2.17. należy dokonać kapitalnego remontu, podczas gdy zasadnym jest rozbiórka tego segmentu i taki wniosek wynika z ekspertyzy przedłożonej przez w/w spółkę.
Skarżąca wniosła o:
uchylenie w/w decyzji w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, a jedynie z ostrożności procesowej:
zmianę zaskarżonej decyzji poprzez ustalenie, że należy dokonać rozbiórki segmentu III, oraz wydłużenie terminu do wykonania prac opisanych w punktach od 2.1. do 2.13. oraz dokonania prac rozbiórkowych w segmencie III (pkt. od 2.13. do 2.17.) o taki okres, w którym wykonanie tych prac zgodnie z przepisami prawa będzie faktycznie możliwe.
W uzasadnieniu powieliła argumenty zawarte w treści odwołania, wskazując, że prace wymienione w punkcie 1.1., tj. "zabudowanie wszystkich otworów okiennych i drzwiowych w poziomie parteru materiałem uniemożliwiającym ich zniszczenie i włamanie do wnętrza obiektu, spełniającym jednocześnie wymogi estetyczne" zostały wykonane w przeważającej części poprzez zamurowanie wnęk okiennych budynku i jedynie w niewielkiej części jest w trakcie realizacji. Skarżąca wykonywała wielokrotnie wcześniej prace budowlane mające na celu uniemożliwienie wejścia do budynku innym osobom w sposób, który nie powinien budzić wątpliwości co do zapewnienia bezpieczeństwa. Mimo to wskutek zintensyfikowanych aktów wandalizmu solidne zabezpieczenia w postaci zamknięcia otworów okiennych płytami OSB ze wzmocnieniem z żelaznych prętów były wyłamywane. Wobec tego Skarżąca spółka zdecydowała o zamurowaniu tych otworów, co także realizuje konieczność zadbania o estetykę budynku.
Skarżąca Spółka docenia wprawdzie wydłużenie przez ZWINB terminów do wykonania tych prac, ale wyznaczony termin jest jednak zdecydowanie zbyt krótki.
W szczególności prace wymienione:
w segmencie I
pkt. 2.4 - uzupełnienie i osuszenie zniszczonych i uszkodzonych elementów stropu poddasza, pkt. 2.5 - uzupełnienie zniszczonych i uszkodzonych drewnianych elementów konstrukcji dachowej, pkt. 2.6 - uzupełnienie brakującego poszycia dachowego oraz usunięcie zanieczyszczenia i porostów z jego powierzchni,
w segmencie II
pkt. 2.9-wymianę zniszczonej konstrukcji drewnianej stropu nad I piętrem,
pkt. 2.10 - całkowitą wymianę stropu poddasza,
pkt. 2.11 - całkowitą wymianę konstrukcji dachu wraz z poszyciem,
w segmencie III
pkt. 2.14 - wzmocnienie ścian konstrukcyjnych w celu zapobieżenia utraty stateczności, pkt. 2.15 - całkowitą wymianę konstrukcji stropu nad parterem,
pkt. 2.16 - całkowitą wymianę konstrukcji dachu
wymagają – jak podniosła Skarżąca - opracowania szczegółowej dokumentacji budowlanej. Właściciel obiektu musi zlecić wykonanie prac projektowych obejmujących swym zakresem całość prac rozbiórkowych, remontowych, naprawczych jak również plan Bezpieczeństwa i Ochrony Zdrowia (BiOS). Na podstawie projektu zostanie wykonana specyfikacja techniczna (ST) oraz SIWZ (Specyfikacja Istotnych Warunków Zamówienia), kosztorys inwestorski prac, następnie ogłoszony zostanie przetarg na wykonanie prac budowlanych. Ponadto wykonany projekt będzie musiał zostać uzgodniony w zakresie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2022 r., poz. 840 ze zmianami).
Z uwagi na powyższe niezbędne działania wyznaczony termin, zdaniem Skarżącej jest niemożliwy do zachowania ze względu na konieczność zachowania wyżej wymienionych procedur, logistyki oraz uzyskania rozstrzygnięć odpowiednich organów administracji publicznej wymaganych przepisami prawa. Po wybraniu wykonawcy prac zostanie sporządzony harmonogram prac, uwzględniający technologię i kolejność wykonywania robót budowlanych. W ocenie Skarżącej ustalenie terminu na wyżej wymienione prace budowlane będzie możliwe dopiero po wykonaniu dokumentacji projektowej oraz wyborze wykonawcy pracy.
Ze względu na skalę przedsięwzięcia nie bez znaczenia jest, jak wskazała Skarżąca, aspekt, który również słusznie wymienił PINB w swej decyzji, formułując twierdzenie: "Z uwagi na szeroki zakres robót naprawczych i niewątpliwie wysokie koszty ich wykonania, zasadnym jest rozłożenie napraw w czasie".
Odnośnie segmentu III w/w Spółka nie może zaakceptować w/w decyzji w zakresie nakazującym jej w punktach 2.14. do 2.17. wykonanie remontu kapitalnego, gdyż według przedłożonej przez nią ekspertyzy dla segmentu III zalecono rozbiórkę całości segmentu. Należy mieć również na względzie wpływ statusu ochrony konserwatorskiej obiektu budowlanego, gdzie zdarza się, że w obiektach wpisanych do rejestru zabytków lub objętych ochroną konserwatorską na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego działania techniczne mogą nie przynosić pozytywnych efektów ekonomicznych, ponieważ koszty doprowadzenia obiektu do odpowiedniego stanu technicznego przewyższą wartość obiektu. Dzieje się tak, jak podkreśliła Skarżąca, gdy wartość remontu obiektu przekracza 70% wartości nowego obiektu. Od tej zasady wyjątkiem jest ratowanie obiektu zabytkowego jako dobra kultury.
Dlatego też rozbiórka i odbudowa segmentu III może być dla Skarżącej ekonomicznie i technicznie bardziej uzasadniona i szybsza, co wykaże analiza techniczno-ekonomiczna, którą w/w spółka zleciła.
Ponadto Skarżąca poinformowała, że:
właściciel obiektu zlecił już wykonanie prac opisanych w puncie 1.1. z ustalonym terminem ich wykonania i gdyby nie miały miejsca zintensyfikowane akty wandalizmu, to prace dawno już byłyby zakończone, a obecnie znajdują się na etapie końcowym zamurowywania wszelkich otworów okiennych i drzwiowych w parterze budynku,
dodatkowo właściciel obiektu zlecił wykonanie projektu zabezpieczeń konstrukcji i niezwłocznie po wykonaniu projektu zleci z wolnej ręki wyżej wymienione prace zabezpieczające konstrukcję w segmencie I i II przed utratą stateczności,
właściciel obiektu wystąpi po analizie techniczno-ekonomicznej z wnioskiem o rozbiórkę segmentu III lub podejmie prace naprawcze, dołączając stosowną ekspertyzę oraz projekt rozbiórki lub remontu segmentu III.
Nie można zgodzić się z poglądem ZWINB, że w zakresie objętym ochroną zabytków rozbiórka nie może wchodzić w rachubę.
5. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
6. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - dalej przywoływana jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach.
Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sądy administracyjne nie zastępują organów administracji publicznej i nie przejmują ich kompetencji do końcowego załatwienia sprawy administracyjnej i wydania rozstrzygnięcia. Stąd też wniosek Skarżącej o "zmianę zaskarżonej decyzji poprzez ustalenie, że należy dokonać rozbiórki segmentu III, oraz wydłużenie terminu do wykonania prac opisanych w punktach od 2.1. do 2.13. oraz dokonania prac rozbiórkowych w segmencie III (pkt. od 2.13. do 2.17.) o taki okres, w którym wykonanie tych prac zgodnie z przepisami prawa będzie faktycznie możliwe" nie mógł odnieść zamierzonego skutku.
Orzeczenia sądów administracyjnych, w razie uwzględnienia skarg, rozstrzygają o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności zaskarżonego aktu bądź zobowiązują organ administracji publicznej do określonego zachowania się w toku dalszego załatwiania sprawy administracyjnej.
7. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy.
Jak wynika z art. 66 ust. 1 pkt 1, 3 i 4 P.b., w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych w obiekcie budowlanym nieprawidłowości konieczne i wystarczające jest ustalenie chociażby jednej z wymienionych wyżej przesłanek, tj. określonego zagrożenia, nieodpowiedniego stanu technicznego lub szpecącego charakteru. Decyzja podejmowana na jego podstawie ma charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpią przesłanki ustawowe, to organ nadzoru budowlanego zobligowany jest do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 20 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 36/23).
8. Materiał dowodowy zgormadzony w toku postępowania administracyjnego daje wystarczające podstawy do uznania, że w sprawie wystąpiły przesłanki wymienione w art. 66 ust. 1 pkt 1, 3 i 4 P.b. i konieczne jest przeprowadzenie nakazanych robót budowlanych (w szczególności świadczy o tym ekspertyza).
Nie sposób w okolicznościach wskazanych w ekspertyzie, a przywołanych w uzasadnieniach orzeczeń Organów obu instancji uznać, że budynek nie zagraża życiu ani zdrowiu ludzi oraz znajduje się w odpowiednim stanie technicznym. Sąd zwraca przy tym uwagę, że stosownie do art. 80 k.p.a. oceny, czy dana okoliczność została udowodniona dokonuje organ administracji publicznej na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
Organy nadzoru trafnie oceniły stan techniczny i zagrożenie z nim związane, co zresztą swoimi działaniami i argumentacją potwierdza sama Skarżąca. Skoro bowiem w ocenie skarżącej stan techniczny budynku nie rodzi żadnych zagrożeń, to trudno zrozumieć z jakich przyczyn przeprowadziła chociażby stemplowanie balkonów. Uznać, wobec ustaleń Organów obu instancji trzeba, że przesłanka nieodpowiedniego stanu technicznego jest niewątpliwa, bowiem wynika z oceny przeprowadzonej przez uprawnioną osobę działającą na zlecenie Skarżącej. Podobnie jest zresztą z estetyką obiektu, wziąwszy pod uwagę dokumentację zdjęciowa zgromadzoną w sprawie oraz fakt, że budynek znajduje się w reprezentacyjnej części uzdrowiskowego miasta. Analiza akt sprawy, w tym dokumentacja zdjęciowa znajdująca się w aktach obrazuje niedwuznacznie, że budynek jest skrajnie wyeksploatowany, zniszczony, w stanie po pożarze, ulega degradacji, co niewątpliwie stanowi rezultat wieloletnich zaniedbań w zakresie utrzymania budynku w należytym stanie technicznym.
W zaskarżonej decyzji określono konkretny zakres robót, który jest adekwatny do poczynionych przez organy ustaleń a zarazem konieczny do doprowadzenia budynku do odpowiedniego stanu technicznego. Jak trafnie zauważył ZWINB, zawarty w decyzji PINB katalog nakazanych robót remontowych znajduje potwierdzenie w ekspertyzie.
9. Rację należy przyznać Organowi odwoławczemu, że użyte w art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b. pojęcie "nieodpowiedniego stanu technicznego" interpretowane musi być z uwzględnieniem art. 61 pkt 1 i art. 5 ust. 2 P.b., a więc z uwzględnieniem ciążącego na właścicielu (zarządcy) obiektu budowlanego obowiązku utrzymania go w "należytym" stanie technicznym. Jest to pojęcie ustawowe i niedookreślone, zaś przy jego interpretacji nie można abstrahować od charakterystyki i cech konkretnego obiektu w chwili jego wykonania oraz związanych z tym standardów.
Organ, podejmując decyzję o usunięciu nieprawidłowości stanu technicznego obiektu budowlanego na podstawie przepisu art. 66 ust. 1 P.b., powinien uwzględniać indywidualne cechy konkretnego obiektu (por. wyrok NSA z 27 lutego 2007 r., sygn. akt II OSK 355/06). Realizując uprawnienie nadzorcze z art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b., organ nadzoru powinien każdorazowo przyjąć standard wymagań adekwatny do wieku budynku i rozwiązań technicznych zastosowanych w nim pierwotnie, mając na uwadze wyłącznie naprawczy, a więc remontowy, charakter nakładanych na właściciela obowiązków. (zob. wyrok NSA z 29 I 2016 r., sygn. akt II OSK 1123/14).
10. Sąd nie doparzył się także naruszeń prawa w zakresie wyznaczonych terminów na przeprowadzenie poszczególnych robót budowlanych.
Jakkolwiek decyzja z art. 66 ust. 1 P.b. ma zasadniczo charakter związany, to jednak w części upoważniającej organ nadzoru do wyznaczenia terminu wykonania nakazanych robót ustawodawca nie wskazuje normatywnych przesłanek, jakimi należy kierować się przy wyznaczaniu jego długości. Określenie długości terminu wykonania nałożonych obowiązków leży więc w sferze uznania organu nadzoru. Nie bez przyczyny wskazuje się w judykaturze, że organ nadzoru budowlanego ma możliwość swobody w zakresie określenia terminu wykonania nakazanych robót budowlanych (zob. np. motywy wyroku NSA z 15 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 3287/17). W rezultacie ten element decyzji może być określany w oparciu o kryteria z art. 7 in fine k.p.a., tj. interesu społecznego i słusznego interesu strony. Może być również zmieniany w trybie art. 155 k.p.a., który także operuje przesłanką interesu społecznego i słusznego interesu strony. Są to kryteria właściwe dla uznania administracyjnego wymagającego od organu każdorazowego uwzględnienia okoliczności faktycznych konkretnej sprawy i wykazania zasadności rozstrzygnięcia.
Oceniając zaskarżoną decyzję pod tym kątem należy wziąć pod uwagę, że ratio legis art. 66 ust. 1 P.b. służy zapewnieniu właściwego, bezpiecznego stanu technicznego istniejących obiektów budowlanych oraz użytkowania ich w sposób niezagrażający wskazanym w ustawie dobrom chronionym. Zastosowanie środka przewidzianego tym przepisem stanowi reakcję na przypadki nierzadko wieloletnich zaniedbań przez właściciela obiektu budowlanego obowiązków związanych z jego utrzymaniem w należytym stanie technicznym na zasadzie art. 61 P.b. Z tych względów uzasadnione jest twierdzenie, że termin wykonania nałożonych przez organ nadzoru obowiązków powinien być jak najkrótszy, zwłaszcza gdy w grę wchodzą przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 P.b. związane z zagrożeniem życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska. Wykonanie tego rodzaju decyzji przez stronę powinno być traktowane jako czynności o charakterze niecierpiącym zwłoki, a nawet pilnym.
Z drugiej strony, termin wyznaczony w decyzji z art. 66 ust. 1 P.b. musi być zawsze terminem realnym, adekwatnym do charakteru i zakresu nakazanych robót budowlanych. Naruszeniem art. 66 ust. 1 P.b. będzie wyznaczenie takiego terminu, który w oczywisty sposób jest nieadekwatny do zakresu nałożonych na stronę obowiązków i nie daje jakichkolwiek obiektywnych możliwości terminowego wywiązania się z nałożonych obowiązków. Organy muszą zatem obie te kwestie wziąć pod uwagę i wyważyć z jednej strony cel decyzji, którym jest niezwłoczne przywrócenie obiektu budowlanego do należytego stanu technicznego, z drugiej zaś konieczność ukształtowania obowiązku w sposób dający stronie realne możliwości jego wykonania. Innymi słowy termin wykonania obowiązków określonych w decyzji z art. 66 ust. 1 P.b. powinien być jak najkrótszy ale zarazem realny. Analiza treści decyzji wskazuje, że Organy (w szczególności Organ odwoławczy), uwzględniły wyżej określone wymagania. Przede wszystkim ustalono różne terminy wykonania nakazanych robót w zależności od charakteru, stopnia ich skomplikowania i czasu koniecznego do ich wykonania a także zagrożeń, jakim mają przeciwdziałać.
Sąd podziela argumentację Organu, zgodnie z którą budynek znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, zagrażającym życiu i zdrowiu ludzi, mogących przebywać w nim lub jego pobliżu, a - w swoim obecnym stanie - szpeci otoczenie. Za wykonaniem orzeczonych nakazów w jak najkrótszym okresie czasu przemawia zatem nie tylko konieczność zapewnienia bezpieczeństwa, ale i przywrócenia, chociażby w minimalnym stopniu, estetyki przedmiotowego budynku, za czym - uwzględniając fakt, że budynek ten znajduje się w zabytkowej części miasta uzdrowiskowego Ś. - przemawia z kolei interes społeczny. Jeżeli zaś, wziąć pod uwagę datę pożaru przedmiotowego budynku, po którym zaistniał stan zagrożenia życia ludzkiego, skutkujący wydaniem zaskarżonej decyzji, tj. dzień [...] lutego 2023 r., wówczas okazuje się, że Spółka już blisko dwa lata zwleka z realizacją ciążącego na niej, na podstawie art. 61 P.b., obowiązku.
Sąd zauważa, że Organ odwoławczy dokonał zmiany terminu wykonania ww. nakazów, sankcjonując niejako już i tak znaczną zwłokę Spółki w realizacji obowiązków ciążących na niej na podstawie przytoczonych wyżej przepisów. Organ odwoławczy postanowił wydłużyć termin wykonania orzeczonych przez Organ i instancji obowiązków w sposób określony w rozstrzygnięciu, i słusznie, zdaniem Sądu wskazał, że wyznaczenie dłuższych terminów byłoby niezasadne, zwłaszcza uwzględniając wskazywaną już powyżej kwestię lokalizacji budynku w zabytkowej części miasta uzdrowiska - Ś. oraz upływ czasu, w którym Skarżąca, jako właściciel, i tak obowiązana była do podjęcia czynności w celu usunięcia powstałych nieprawidłowości w stanie technicznym.
11. Ustosunkowując się natomiast do zarzutu skargi dotyczącego błędnego wydania nakazu usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym budynku zamiast ustalenia, że należy dokonać rozbiórki segmentu III, Sąd wskazuje, za Organem II instancji, że w przypadku legalnego wybudowania obiektu budowlanego, organy nadzoru budowlanego mogą nakazać rozbiórkę takiego obiektu jedynie na podstawie art. 67 P.b.
Zgodnie zaś z ww. art. 67 ust. 1 P.b. jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia.
Jednak w myśl art. 67 ust. 2 przepisu ust. 1 nie stosuje się do obiektów budowlanych wpisanych do rejestru zabytków .
Jak wynika z akt sprawy, budynek usytuowany jest w obszarze wpisanym do rejestru zabytków pod nr [...]. Decyzja z dnia [...] znak: [...]. Budynek wpisuje się w zabytkowy układ urbanistyczny i stanowi integralną część historycznej zabudowy. Zabudowa, na którą składa się przedmiotowy budynek, jest tym samym wpisana do rejestru zabytków. A zatem, w aktualnym stanie sprawy, jak prawidłowo zauważył Organ, brak jest podstawowej przesłanki, która umożliwiłaby organom nadzoru budowlanego wdrożenie procedury zmierzającej do wydania nakazu rozbiórki, o którym mowa w art. 67 P.b.
12. W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.
Orzeczenia sądów administracyjnych przywołanych w uzasadnieniu pochodzą z bazy dostępnej na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl