II SA/Sz 855/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2025-03-13
NSAAdministracyjneWysokawsa
zajęcie pasa drogowegokara pieniężnadrogi publicznepostępowanie administracyjne WSASKOzezwolenienielegalne zajęcie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę spółki komandytowej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego nakładającą karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia.

Spółka A. H. Spółka Komandytowa zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie, która utrzymała w mocy karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego ul. [...] w K. bez zezwolenia. Sprawa była wielokrotnie rozpoznawana przez sądy administracyjne, które uchylały poprzednie decyzje organów, wskazując na potrzebę wyjaśnienia faktycznej powierzchni zajęcia pasa drogowego. Ostatecznie Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny dotyczący zajęcia działki nr [...] i oddalił skargę jako niezasadną, powołując się na związanie oceną prawną wyrażoną w poprzednich wyrokach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę A. H. Spółki Komandytowej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie, utrzymującą w mocy karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego ul. [...] w K. bez zezwolenia. Sprawa była przedmiotem wielokrotnych postępowań sądowych, w tym wyroków WSA z 2 czerwca 2021 r. (sygn. akt II SA/Sz 93/21) i 31 sierpnia 2023 r. (sygn. akt II SA/Sz 158/23), które uchylały wcześniejsze decyzje organów administracji. Sądy wskazywały na potrzebę dokładnego ustalenia faktycznej powierzchni zajęcia pasa drogowego, zwłaszcza w odniesieniu do działki nr [...]. W obecnym postępowaniu Sąd uznał, że organy administracji zastosowały się do wytycznych zawartych w poprzednich wyrokach, a ustalenia dotyczące zajęcia pasa drogowego, w tym powierzchni i czasookresu, są prawidłowe. Sąd podkreślił, że jest związany oceną prawną wyrażoną w poprzednich orzeczeniach (art. 153 p.p.s.a.), co oznacza, że nie może dokonywać odmiennych ustaleń w zakresie zajęcia działki nr [...]. Ostatecznie Sąd oddalił skargę jako niezasadną, stwierdzając, że kara pieniężna została wymierzona prawidłowo za zajęcie pasa drogowego (zieleńca) we fragmencie działki nr [...] w K.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny dotyczący zajęcia pasa drogowego (działki nr [...]) oraz jego powierzchnię i czasookres, co posłużyło do prawidłowego wymierzenia kary pieniężnej.

Uzasadnienie

Sąd, związany poprzednimi wyrokami, uznał, że organy administracji zastosowały się do wytycznych sądu i prawidłowo ustaliły stan faktyczny dotyczący zajęcia pasa drogowego, w tym powierzchni i czasookresu, co pozwoliło na wymierzenie kary pieniężnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.d.p. art. 40 § ust. 4 i ust. 12

Ustawa o drogach publicznych

Przepisy dotyczące nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia.

k.p.a. art. 153

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis określający związanie sądu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w poprzednich orzeczeniach.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi jako niezasadnej.

p.p.s.a. art. 153

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w poprzednich orzeczeniach.

Pomocnicze

k.p.a. art. 189d

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, który nie został zastosowany w tej sprawie.

Konstytucja RP art. 2 i art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasady praworządności i prowadzenia postępowania zgodnie z prawem.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny dotyczący zajęcia pasa drogowego (działki nr [...]) i jego powierzchnię. Sąd jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w poprzednich wyrokach (art. 153 p.p.s.a.). Art. 189d k.p.a. nie ma zastosowania w tej sprawie.

Odrzucone argumenty

Niewłaściwe ustalenie faktycznej powierzchni zajęcia pasa drogowego. Pominięcie dowodów zgłaszanych przez stronę. Oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na mapie dokumentującej czynności geodety. Naruszenie art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. poprzez sposób sporządzenia uzasadnienia. Naruszenie art. 77 § 1, art. 80, art. 81 i 81a k.p.a. poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego. Niezastosowanie art. 189d k.p.a. Naruszenie art. 40 ust. 4 i 12 u.d.p. w zw. z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP. Nieuznanie umownego charakteru zgody na zajęcie pasa drogowego. Opieszałe działanie organu prowadzące do wyższej kary. Nękanie i utrudnianie działalności przez organ.

Godne uwagi sformułowania

Sąd, związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi we wskazanych wyżej wyrokach, w pierwszej kolejności zobowiązany był do ustalenia, czy organ zastosował się do wytycznych z wyroków tych wynikających. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże ich w sprawie.

Skład orzekający

Katarzyna Sokołowska

przewodniczący sprawozdawca

Marzena Iwankiewicz

sędzia

Joanna Świerzko-Bukowska

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Zastosowanie art. 153 p.p.s.a. i związanie sądu oraz organów administracji wcześniejszymi wyrokami w tej samej sprawie. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i wymierzenie kary za zajęcie pasa drogowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wielokrotnego rozpoznawania tej samej sprawy przez sądy administracyjne i organów administracji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje długotrwały spór prawny między przedsiębiorcą a organem administracji, podkreślając znaczenie związania sądu wcześniejszymi orzeczeniami i precyzyjnego ustalania stanu faktycznego.

Długi bój o pas drogowy: Sąd administracyjny przypomina o związaniu wcześniejszymi wyrokami.

Dane finansowe

WPS: 71 190,5 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 855/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-03-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-10-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Świerzko-Bukowska
Katarzyna Sokołowska /przewodniczący sprawozdawca/
Marzena Iwankiewicz
Symbol z opisem
6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II GSK 1880/25 - Wyrok NSA z 2025-12-16
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 645
art. 40 ust. 4 i ust. 12
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 189d
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 2 i art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151, art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 marca 2025 r. sprawy ze skargi A. H. Spółki Komandytowej w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia [...] września 2024 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 14 sierpnia 2020 r., Dyrektor Zarządu Dróg i Transportu w K. (dalej: "organ I instancji"), nałożył na A. Spółkę Komandytową z siedzibą w K. (dalej: "strona", "skarżąca"), karę pieniężną w wysokości 82.328,00 zł za zajęcie od dnia 17 stycznia 2020 r. do 11 marca 2020 r. pasa drogowego ul. [...] w K., bez zezwolenia właściwego zarządcy drogi, polegające na wygrodzeniu części terenu zielonego pasa drogowego i wybudowaniu utwardzonego placu obsługującego teren budowy – inwestycji realizowanej na terenie działki nr [...].
Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie (dalej: "organ II instancji") z 5 listopada 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 2 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 93/21 uchylił opisaną wyżej decyzję organu II instancji. Sąd zauważył, że skarżąca konsekwentnie podnosiła w postępowaniu administracyjnym i podtrzymała w skardze, że nie zajęła działki nr [...]. Ustalenie zajęcia spornej powierzchni wymagało przede wszystkim wyjaśnienia rzeczywistego zakresu prac, które na zlecenie skarżącej wykonano w pasie drogowym. Sąd wskazał, że organ rozpoznając ponownie sprawę winien podjąć działania, celem wyjaśnienia faktycznej powierzchni zajęcia pasa drogowego przez skarżącą.
Decyzją z 15 listopada 2021 r., organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji
z 14 sierpnia 2020 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.
Decyzją z 31 maja 2022 r., organ I instancji nałożył na stronę karę pieniężną
w wysokości 82.328,00 zł za zajęcie, od dnia 17 stycznia 2020 r. do 11 marca 2020 r., pasa drogowego działki nr [...] oraz nr [...] obręb [...] w K., bez zezwolenia zarządcy drogi.
W wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez skarżącą, organ II instancji decyzją z 28 listopada 2022 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z 31 maja 2022 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, wyrokiem z 31 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Sz 158/23, uchylił decyzję organu II instancji z 28 listopada 2022 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z 31 maja 2022 r. Sąd ponownie wskazał, iż nie podziela twierdzeń organu I instancji, że doszło do zajęcia terenu działki nr [...]. Zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy nie potwierdza tego, a wykonany w dniu 25 stycznia 2020 r. na zlecenie zarządcy drogi operat geodezyjny nie dokumentował zajęcia pasa drogowego ul. [...] przez stronę w okresie od 17 stycznia 2020 r. do dnia 11 marca 2020 r. Z kolei protokoły kontroli pasa drogowego sporządzone w okresie od 17 stycznia 2020 r. do 25 stycznia 2020 r. (po tym okresie w protokołach nie wymieniano już działki nr [...]) podają jedynie obszar zajęcia pasa drogowego oraz ogólną informację dotyczącą zniszczenia zieleńca, czy wybudowania utwardzonego placu, bez wskazania, której działki konkretnie te zapisy dotyczą. nie wykazują czy rzec
Sąd wskazał, że w świetle ustaleń stanu faktycznego, nie znajduje potwierdzenia stanowisko skarżącej o umownym charakterze uzyskanej zgody na zajęcie pasa drogowego. W świetle okoliczności sprawy nie znajduje jakiegokolwiek usprawiedliwienia okoliczność zajmowania przez skarżącą pasa drogowego przed uzyskaniem zgody zarządcy drogi.
Ponadto Sąd wskazał, że organy rozważyły możliwość zastosowania odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej w trybie art. 189f k.p.a. i stwierdziły, że brak jest przesłanek do przyjęcia, że waga naruszenia prawa jest znikoma. Także - w ocenie Sądu - strona nie przedstawiła takich okoliczności, które przemawiałyby za zastosowaniem art. 189f § 1 k.p.a.
Zdaniem Sądu, powyższe nie zmienia jednak okoliczności, że nadal
do wyjaśnienia w sprawie pozostają istotne kwestie dotyczące powierzchni ewentualnego zajęcia pasa drogowego – działki nr [...].
Decyzją z 30 stycznia 2024 r., nr Roz-006/0720, wydaną na podstawie art. 40
ust. 12 pkt 1 w związku z art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2023 r., poz. 645 ze zm., zwanej dalej: "u.d.p."), uchwały nr [...] Rady Miejskiej w K. z [...] marca 2011 r., w sprawie ustalenia wysokości stawek opłaty za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg
w granicach administracyjnych Miasta K., organ I instancji po ponownym rozpatrzeniu sprawy nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 71.190,50 zł
za zajęcie, w okresie od dnia 17 stycznia 2020 r. do dnia 11 marca 2020 r., pasa drogowego ul. [...] (drogi gminna, działka nr [...] obręb [...] w K., bez zezwolenia zarządcy drogi w celu niezwiązanym
z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną drogi publicznej, polegającym na wykonaniu na terenie zielonym utwardzonego placu obsługującego teren budowy - inwestycji realizowanej na terenie działki nr [...].
W decyzji organ przedstawił matematyczne wyliczenie nałożonej kary.
W pierwszej kolejności organ wyliczył opłatę za zajęcie pasa drogowego działki
nr [...] (zieleńca), na podstawie § 1 pkt 1 poz. 4 kol. 5 ww. uchwały nr [...],
za okres:
a) 17.01.2020 r. - 25.01.2020 r., tj. 9 dni:
243,15 m2 x 1,00 zł x 9 dni = 2 188,35 zł
b) 26.01.2020 r. - 17.02.2020 r., tj. 23 dni: 60,05 m2 x 1,00 zł x 23 dni =1381,15 zł
c) 18.02.2020 r. - 19.02.2020 r., tj. 2 dni:
149,9 m2 x 1,00 zł x 2 dni = 299,80 zł
d) 20.02.2020 r. - 11.03.2020 r., tj.: 21 dni:
154,75 m2 x 1,00 zł x 21 dni = 3 249,75 zł
Razem: 7.119,05 zł
Zgodnie z art. 40 ust. 4 i art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.i.p, ww. kwota została powiększona 10. krotnie (7 119,05 zł x 10), a w konsekwencji nałożona kara wyniosła 71.190,50 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił następujące ustalenia stanu faktycznego sprawy.
Działka drogowa nr [...] w K. pozostaje we władaniu organu I instancji (zarządcy drogi) na podstawie ustanowionego na jego rzecz trwałego zarządu.
Strona pismem z 23 października 2019 r. zwróciła się do organu I instancji z prośbą o udostępnienie terenu przy ul. [...] w celu wykonania utwardzonego dojazdu do prowadzonej na sąsiedniej działce budowy. Wniosek został pozostawiony bez rozpatrzenia, bowiem strona nie usunęła w terminie braków wniosku.
Pracownicy organu w dniu 29 października 2019 r. przeprowadzili kontrolę pasa drogowego wskazanej ulicy. Stwierdzono zniszczenie terenu zielonego, położonego
na terenie drogi publicznej działki nr [...] w obrębie [...], poprzez wykonanie utwardzonego placu. Dokonano pomiaru zajętego terenu bez zezwolenia, wykonano dokumentację zdjęciową i spisano protokół z przeprowadzonej kontroli pasa drogowego.
W trakcie przeprowadzanych kolejnych wizji w terenie w dniach: 31.10.2019 r., 04.11.2019 r., 05.11.2019 r., 07.11.2019 r" 12.11.2019 r" 13.11.2019 r., 14.11.2019 r" 19.11.2019 r" 20.11.2019 r. 21.11.2019 r. 26.11.2019 r" 27.11.2019 r" 28.11.2019 r. 29.11.2019 r. 02.12.2019 r., 03.12.2019 r. pracownicy zarządcy drogi stwierdzali obecność utwardzonego placu, w części wskazanej wyżej drogi.
Pismem z 3 grudnia 2019 r. organ I instancji poinformował stronę o wszczęciu postępowania z urzędu o zajęcie pasa drogowego drogi publicznej bez zezwolenia.
Jednocześnie powiadomiono stronę o najbliższych terminach przeprowadzanych kontroli w terenie. W kolejnych dniach, tj.: 04.12.2019 r., 05.12.2019 r., 06.12.2019 r., 10.12.2019 r., 11.12.2019 r., 12.12.2019 r., 13.12.2019 r., 17.12.2019 r., 18.12.2019 r., 19.12.2019 r. pracownicy organu przeprowadzali wizje w terenie, w trakcie których potwierdzano obecność utwardzonego placu, na którym dodatkowo składowane były materiały budowlane. Potwierdzano również niszczenie terenu zielonego drogi publicznej przez ciężki sprzęt. Strona nie brała udziału w czynnościach. Dalsze kontrole dokonywane w dniach 30.12.2019 r., 02.01.2020 r., potwierdzały wcześniejsze ustalenia.
W dniu 17 stycznia 2020 r. pracownicy zarządcy drogi stwierdzili usunięcie z terenu drogi publicznej składowanych materiałów budowlanych, utwardzony plac pozostał w niezmienionym kształcie i powierzchni. W dniu 17 stycznia 2020 r. do organu I instancji wpłynął wniosek strony o wydanie stosownego zezwolenia na zajęcie pasa drogowego drogi publicznej w celu umieszczenia utwardzonego placu, na którym będzie prowadzony postój sprzętu ciężkiego oraz wyładunek materiałów budowlanych. Planowany termin zajęcia pasa drogowego strona zawnioskowała od 17 stycznia 2020 r. do 31 maja 2020 r. Z uwagi na to, iż wniosek zawierał braki formalne, organ wezwał stronę w terminie dziesięciu dni o ich uzupełnienie. Pismem z 13 lutego 2020 r. organ zawiadomił pełnomocnika strony o pozostawieniu sprawy bez rozpatrzenia. W tym samym piśmie organ poinformował, że nie został wydłużony termin do usunięcia braków formalnych wniosku z 17 stycznia 2020 r. Pismem z 14 lutego 2020 r. pełnomocnik strony przedłożył sporządzony w dniu 12 lutego 2020 r. pomiar zajęcia terenu działki nr [...]. Dokument miał być podpisany przez geodetę, co - według organu - okazało się nieprawdą.
Równolegle do czynności związanych z wnioskiem z 17 stycznia 2020 r., pracownicy organu dokonywali systematycznych kontroli pasa drogowego działek
nr [...], [...] obręb [...] w K.. Kontrole miały miejsce w dniach 17, 20, 21, 22 stycznia, 7, 14, 18, 19, 20, 21, 24, 25 i 28, 6 9 10 i 11, 12 marca 2020 r. Wówczas dokonywano szczegółowych pomiarów, sporządzano odpowiednią dokumentację fotograficzną. Zajęcie miało charakter ciągły, zmieniały się jedynie powierzchnie zajęcia, całkowicie zwrócono pas drogowy w dniu 12 marca 2020 r.
W dniu 25 stycznia 2020 r. uprawniony geodeta dokonał pomiarów w terenie. Ustalono, że zajęcie terenu przez stronę dokonano na działce nr [...] obręb [...] - 243,15 m2. Podczas kolejnej kontroli w dniu 7 lutego 2020 r. stwierdzono, że na przedmiotowym terenie dodatkowo wykonano wygrodzenia. Po terenie utwardzonego placu poruszał się ciężki sprzęt należący do strony, dostarczane były materiały budowlane. Teren pasa drogowego był bardzo zniszczony. Nadto ujawniono umieszczenie znaku pionowego "Zakaz wjazdu" z informacją "Nie dotyczy pojazdów A. ". Pracownicy organu dokonali pomiaru wygrodzonej powierzchni zajętej bez zezwolenia. Zajęcie zieleńca drogi gminnej bez zezwolenia wyniosło 6,45 m x 12,45 m = 60,05 m2. Taki stan utrzymywał się do 17 lutego 2020 r. Na korzyść strony, w oparciu o art. 81 a § 1 k.p.a. przyjęto, że taki stan trwał od dnia 26 stycznia 2020 r., tj. od następnego dnia po sporządzeniu operatu geodezyjnego.
W dniu 18 lutego 2020 r. dokonano kolejnej kontroli w terenie i stwierdzono dalsze zajęcie przedmiotowego pasa drogowego, uległo znacznemu zwiększeniu w porównaniu do ostatniej kontroli z 14 lutego 2020 r. Dokonano pomiaru zajętego terenu pasa drogowego, który wynosił 149,99 m2. Taki stan potwierdzono również w dniu 19 lutego 2020 r. W dniu 20 lutego 2020 r. nadal trwały prace polegające na budowie i utwardzaniu placu obsługującego budowę strony. Wykonany pomiar wskazywał, że powierzchnia zajętego terenu wynosiła 155,24 m2. Taki stan utrzymywał się do 11 marca 2020 r. Uprawniony geodeta ustalił, że zajęcie terenu obejmuje działkę nr [...] obręb [...] o powierzchni 154,75 m2.
Według organu, powyższe świadczy o bardzo zbliżonych, a wręcz tożsamych pomiarach wykonanych przez geodetę i pracowników ZDiT, różnica była znikoma. Niemniej jednak organ przyjął na korzyść strony, że w okresie od 20 lutego do 11 marca 2020 r. powierzchnia zajęcia przedmiotowego pasa drogowego wynosiła 154,75 m2. W dniu 6 marca 2020 r. w trakcie wizji w terenie pracownicy organu stwierdzili, że po utwardzonym nasypie jeździ minikoparka i dokonuje częściowego usunięcia utwardzonego placu. W dniu 12 marca 2020 r. stwierdzono, że usunięto całkowicie wygrodzenie terenu pasa drogowego, zlikwidowano nasyp, wyrównano teren i wysypano humus.
W oparciu o dokonane ustalenia organ I instancji, stwierdził, iż w okresie od
17 stycznia do 11 marca 2020 r. strona nie posiadała stosownego zezwolenia zarządcy drogi ani innego tytułu prawnego (np. umowy użyczenia) do zajęcia pasa drogowego przy ul. [...] (droga gminna).
Organ I instancji powołał się na ocenę Sądu przedstawioną w uzasadnieniu wyroku o sygn. akt II SA/Sz 158/23, co do samego faktu zajęcia przez stronę drogi gminnej bez zezwolenia we wskazanym wyżej okresie.
Analizując uzasadnienie wyroku Sądu o sygn. akt II SA/Sz 158/23 organ uznał, iż nie ma dostatecznych podstaw do wymierzenia stronie kary pieniężnej za zajęcie bez zezwolenia działki nr [...].
Zdaniem organu I instancji, w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej w trybie art. 189f k.p.a., przy czym tylko § 1 pkt 1 w tej sprawie mógłby być rozpatrywany. Organ podkreślił, że w pierwszej kolejności zajęto pas drogowy, wykonując utwardzenie działki nr [...] i nr [...] obręb [...], a następnie usiłowano zalegalizować zajęcie. Takiego zachowania z pewnością nie można uznać za usprawiedliwione, czy to w kontekście obowiązujących przepisów, czy też w kontekście umowy sprzedaży działki nr [...] zawartej w formie aktu notarialnego.
Strona błędnie interpretowała § 7 pkt g powołanej umowy. Dodatkowo organ wskazał, że wprowadzenie do ruchu drogowego ciężkiego sprzętu wymaga uzgodnień co do organizacji ruchu i powinno być bezpieczne dla użytkowników (zwłaszcza, że zjazd zlokalizowano bezpośrednio na rondzie). W ten sposób dodatkowo narażono użytkowników ruchu na niebezpieczeństwo. Zajmowana powierzchnia była dość znaczna, zniszczono zieleniec, ingerowano w skarpy, zwożono kruszywo celem utwardzenia terenu. Strona co najmniej od 29 października 2019 r. przystąpiła do zajęcia przedmiotowego pasa drogowego, jednocześnie włączając go do ruchu bez żadnych uzgodnień. Strona przez 55 dni zajmowała teren pasa drogowego, będąc w pełni świadoma o nielegalności swoich działań. Mimo to, strona nie przystępowała niezwłocznie do zaprzestania naruszeń prawa. Kwestie przedawnienia terminów nałożenia kary administracyjnej czy jej egzekucji w administracji nie mają zastosowania w niniejszej sprawie.
Strona wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji, której zarzuciła naruszenie:
1. przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik sprawy,
tj.:
a) art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a."), poprzez nieustalenie faktycznej powierzchni zajęcia przez stronę pasa drogowego, pominięcie dowodów zgłaszanych przez stronę na fakt powierzchni zajęcia, oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na mapie dokumentującej czynności geodety
z 25 stycznia 2020 r., tj. po rzekomym zajęciu pasa przez stronę, co dowodzi, że nie potwierdza ona faktycznej powierzchni zajęcia pasa drogowego, nie przeprowadzenia żadnych dodatkowych dowodów w sprawie, którymi nie dysponował WSA w Szczecinie wydając wyrok,
b) art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 10 § 1, art. 11 i art. 15 k.p.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia faktycznego i prawnego w sposób uniemożliwiający odtworzenie procesu decyzyjnego organu i merytoryczne odniesienie się do zapadłego rozstrzygnięcia, a w szczególności brak wskazania w jaki sposób organ I instancji ustalił, iż strona zajęła bez wymaganego zezwolenia pas drogowy ul. [...] (działki nr [...], nr [...] obręb [...]) w K., poprzez wykonanie na terenie zielonym utwardzonego placu o powierzchni 243,15 m2 obsługującego teren budowy inwestycji realizowanej na działce nr [...] od 29 października 2019 r. do 16 stycznia 2020 r., skoro geodeta na zlecenie organu wykonał czynności w terenie po terminie zajęcia tego pasa, tj. w dniu 25 stycznia 2020 r., nieprzeprowadzenie dodatkowych dowodów w sprawie mimo wyraźnego zalecenia WSA w wyroku z 14 września 2023 r. (winno być 31 sierpnia 2023 r. - dopisek Sądu),
c) art. 77 § 1, art. 80, art. 81 i art. 81a w zw. z art. 7, art. 8 § 1, art. 9 k.p.a. oraz art. 10 i art. 27 ustawy Prawo przedsiębiorców, poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy, tłumaczenie wątpliwości na niekorzyść strony postępowania, a w konsekwencji brak rozpoznania sprawy w sposób całościowy, brak działania organu w sposób wnikliwy oraz niezebranie dowodów w postępowaniu, a przez to naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj. prawdy obiektywnej, informowania stron i pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej, zasady szybkości postępowania,
d) art. 189d k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, co miało wpływ na wydaną decyzję,
e) art. 138 § 2 k.p.a., poprzez niezastosowanie się do wytycznych organu odwoławczego, co miało wpływ na prawa i obowiązki strony;
2. prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj.:
a) art. 40 ust. 4 i 12 u.d.p. w zw. z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, poprzez wymierzenie stronie kary pieniężnej za zajęcie bez wymaganego zezwolenia pasa drogowego drogi gminnej podczas, gdy strona przed wymierzeniem jej kary złożyła wniosek o wydanie zezwolenia, a postępowanie administracyjne nie zostało prawomocnie zakończone, co wyklucza możliwość przyjęcia, że do zajęcia pasa drogowego doszło bez zezwolenia, poprzez nieustalenie bezspornie powierzchni zajęcia.
b) art. 22 ust. u.d.p., poprzez nieuznanie związania stron, tj. skarżącą i Miasto K. umową zobowiązującą do udostępnienia terenu pod drogę/plac niezbędnego do zakończenia realizowanej inwestycji, a tym samym uznanie, że korzystanie przez skarżącą z terenu stanowi zajęcie pasa drogowego bez wymaganej zgody zarządcy, przez nieustalenie powierzchni zajęcia.
Decyzją z 3 września 2024 r., nr SKO.4122.350.T024, wydaną na podstawie
art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: "k.p.a." ), art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p., organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z 30 stycznia 2024 r.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji zwrócił przede wszystkim uwagę na to, czy organ I instancji prowadząc po raz kolejny postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej zastosował się do wskazówek i zaleceń zawartych w wyroku Sądu o sygn. akt II SA/Sz 158/23. Wskazał, że organowi I instancji nie udało się dokonać bezspornych ustaleń co do faktycznej powierzchni zajęcia pasa drogowego, działki nr [...]. Organ uznał, że nie ma dostatecznych podstaw do wymierzenia stronie kary pieniężnej za zajęcie tej działki bez zezwolenia, lecz wyłącznie za zajęcie działki nr [...]. Przedmiotem zatem orzekania w niniejszej sprawie jest wymierzenie stronie administracyjnej kary pieniężnej za zajęcie w terminie od 29 października 2019 r. do 16 stycznia 2020 r., pasa drogowego działki nr [...] obręb [...] w K. bez zezwolenia zarządcy drogi.
Według organu II instancji, strona na żadnym etapie postępowania nie zaprzeczyła, że doszło przez nią do zajęcia drogi gminnej w części dotyczącej działki
nr [...]. Zaś Sąd w dwóch wydanych wyrokach stwierdził jednoznacznie, że kwestia zajęcia przez stronę działki drogowej nr [...], w okresie od 29 października 2019 r.
do 6 stycznia 2020 r. została udowodniona. Organ II instancji zaznaczył, że zgodnie
z art. 153 p.p.s.a., związany jest oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu i nie może dokonać już innych własnych ustaleń w tym zakresie.
Zdaniem organu II instancji, decyzja organu z 30 stycznia 2024 r. jest zgodna
z prawem.
Ponadto organ II instancji wyjaśnił, że nie znajduje potwierdzenia stanowisko strony o umownym charakterze uzyskanej zgody na zajęcie pasa drogowego. Umowaz 2011 r. o nabyciu działki nr [...] nie regulowała w swoich postanowieniach wejścia na pas drogowy na podstawie art. 22 u.d.p. Doszło do zajęcia pasa drogowego przez stronę, która nie legitymowała się zgodą na zajęcie pasa drogi publicznej. Nie posiadając stosownej zgody strona przystąpiła do zajęcia pasa drogowego jeszcze przed rozpoznaniem przez organ jej podania z 23 października 2019 r.
Niezrozumiały jest dla organu II instancji argument dotyczący opieszałego działania organu I instancji, które doprowadziło do wymierzenia stronie wyższej kary, niż gdyby postępowanie zostało prowadzone bez zbędnej zwłoki, wnikliwie i szybko. Decyzja o wymierzeniu grzywny obejmuje okres od 17 stycznia 2020 r., a zatem od dnia w którym strona złożyła wniosek o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego. Od samego początku miała zatem świadomość, że zajęcia dokonano bez stosownego zezwolenia zarządcy drogi i musiała liczyć się z konsekwencjami tego działania. Za nietrafne organ II instancji uznał argumenty strony dotyczące niewzięcia pod uwagę przez organ I instancji przesłanek z art. 189d k.p.a. W odniesieniu do kar za zajęcie pasa drogowego, nie ma zastosowania art. 189d k.p.a., bowiem stosownie do art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. przepisów działu IVa nie stosuje się w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej. W sprawie może znajdować natomiast zastosowanie art. 189f § 1 k.p.a., który rozważono i stwierdzono, że brak jest przesłanek do uznania, że waga naruszenia prawa jest znikoma.
Według organu II instancji, organ I instancji oparł swe ustalenia co do powierzchni zajętego pasa drogowego działki nr [...] na operacie sporządzonym na swoje zlecenie przez uprawnionego geodetą. Sądy administracyjne orzekające w przedmiotowej sprawie nie zakwestionowały obliczeń powierzchni zajętego pasa drogi dz. nr [...].
Jak stwierdził organ II instancji, trudno odnieść się natomiast do zarzutu naruszenia art. 27 ustawy Prawo przedsiębiorców, gdyż po pierwsze strona nie przedstawiła jaki rodzaj naruszenia dotyczy postępowanie zarządcy drogi, a także jakie wątpliwości zostały tłumaczone na niekorzyść strony.
A. Spółka komandytowa z siedzibą w K. zastępowana przez radcę prawnego, wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Szczecinie ze skargą na decyzję organu II instancji z 3 września 2024 r., którą zakwestionowała w całości.
Decyzji tej skarżąca zarzuciła naruszenie:
1. przepisów postępowania administracyjnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 153 p.p.s.a., poprzez nieustalenie faktycznej powierzchni zajęcia przez skarżącą pasa drogowego, pominięcie dowodów zgłaszanych przez stronę na fakt powierzchni zajęcia, oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na mapie dokumentującej czynności geodety z dnia 25 stycznia 2020 r., tj. przed rzekomym zajęciem pasa przez stronę, co dowodzi, że nie potwierdza ona faktycznej powierzchni zajęcia pasa drogowego, nie przeprowadzenia żadnych dodatkowych dowodów w sprawie, którymi nie dysponował WSA w Szczecinie wydając wyrok,
b) art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 9, 10 § 1, art. 11
i art. 15 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia faktycznego i prawnego w sposób uniemożliwiający odtworzenie procesu decyzyjnego organu i merytoryczne odniesienie się do zapadłego rozstrzygnięcia, a w szczególności brak wskazania w jaki sposób organ I instancji ustalił, iż strona zajęła bez wymaganego zezwolenia pas drogowy ul. [...] (działki nr [...], nr [...], obręb [...]) w K., poprzez wykonanie na terenie zielonym utwardzonego placu o powierzchni 243,15 m2 obsługującego teren budowy inwestycji realizowanej! na działce nr [...] od dnia 17.01.2020r. do 25.01.2020r., 60,05m2 od dnia 17.01.2020 r. do 17.02.2020r., 149,9m2 od 18.02.2020r., 154,75 m2 od 20.02.-11.03.2020 r., skoro geodeta na zlecenie organu wykonał czynności w terenie po terminie zajęcia tego pasa, tylko w dniu 25 stycznia 2020 r., nieprzeprowadzenie dodatkowych dowodów w sprawie mimo wyraźnego zalecenia WSA w wyroku z 31 sierpnia 2023 r. oraz wyroku z 2 czerwca 2021 r.,
c) art. 77 § 1, art. 80, art. 81 i 81 a w zw. z art. 7, art. 8 § 1, art. 9 k.p.a. oraz art. 10 i 27 ustawy Prawo przedsiębiorców, poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy, tłumaczenie wątpliwości na niekorzyść strony postępowania, a w konsekwencji brak rozpoznania sprawy w sposób całościowy, brak działania organu w sposób wnikliwy oraz niezebranie dowodów w postępowaniu, a przez to naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj., prawdy obiektywnej, informowania stron i pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej, zasady szybkości postępowania,
d) art. 189d k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, co miało wpływ na wydaną decyzję,
e) art. 138 § 2 k.p.a., poprzez niezastosowanie się do wytycznych organu odwoławczego, co miało wpływ na prawa i obowiązki strony;
2. prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj.:
a) art. 40 ust. 4 i 12 u.d.p. w zw. z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, poprzez wymierzenie stronie kary pieniężnej za zajęcie bez wymaganego zezwolenia pasa drogowego drogi gminnej podczas, gdy strona przed wymierzeniem jej kary złożyła wniosek o wydanie zezwolenia, a postępowanie administracyjne nie zostało prawomocnie zakończone,
co wyklucza możliwość przyjęcia, że do zajęcia pasa drogowego doszło bez zezwolenia, poprzez nieustalenie bezspornie powierzchni zajęcia,
b) art. 22 ust. u.d.p., poprzez nieuznanie związania stron, tj. skarżącej i Miasto K. umową zobowiązującą do udostępnienia terenu pod drogę/plac niezbędnego do zakończenia realizowanej inwestycji, a tym samym uznanie, że korzystanie przez skarżącego z terenu stanowi zajęcie pasa drogowego bez wymaganej zgody zarządcy, przez nieustalenie powierzchni zajęcia.
Skarżąca wskazała, że organ nadal nie ustalił faktycznej powierzchni zajęcia pasa drogi, co jest naruszeniem postanowień wyroków Sądu uchylających dwie poprzednie decyzje w tej samej sprawie. Organ oparł swe rozstrzygnięcie w zakresie ustalenia powierzchni zajęcia wyłącznie na operacie sporządzonym na zlecenie organu. Podkreślenia wymaga, że skarżący już w pierwszym odwołaniu od decyzji organu I instancji wniesionym w sprawie w 2020 r. podnosił, że nie zgadza się i kwestionuje po pierwsze powierzchnię zajęcia działki [...], a po drugie - brak zajęcia działki [...]. Brak jest, nowych dowodów (którymi nie dysponował Sąd w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 93/21), potwierdzających fakt zajęcia przez stronę pasa w zakresie opisanym w skarżonej decyzji.
Według Skarżącej, Sąd w wyroku z 31 sierpnia 2023r. i poprzednim wyroku wyraźnie zakwestionował ten operat. Protokoły kontroli pasa drogowego sporządzone
w okresie od 17 stycznia 2020 r. do 25 stycznia 2020 r. (po tym okresie w protokołach nie wymieniano już działki nr [...]) podają jedynie obszar zajęcia pasa drogowego oraz ogólną informację dotyczącą zniszczenia zieleńca, czy wybudowania utwardzonego placu, bez wskazania, której działki konkretnie te zapisy dotyczą, Nie ma więc pewności, których działek dotyczyły pomiary i czy przypadkiem nie zmierzono jednak działki nr [...], podczas gdy strona jej nie zajmowała. Organ w postępowaniach odwoławczych, jak i postępowaniach będących konsekwencją zaleceń dwóch wyroków WSA - żadnych dodatkowych czynności dowodowych nie wykonał.
Ze zgromadzonych dowodów wynika zaś, że operat przedstawiony przez stronę został zakwestionowany przez organ, natomiast dokument sporządzony na zlecenie organu nie obejmował okresu faktycznego zajęcia pasa, nie może więc stanowić podstawy wydania decyzji o wymierzeniu kary w niniejszej sprawie. Wymierzenie kary powinno się bowiem opierać na przekonującym i weryfikowalny materiale dowodowym, nie zaś przypuszczeniach i nie dość precyzyjnych protokołach oględzin (str. 16-17 uzasadnienia wyroku). W przedmiotowej sprawie organ nie wskazał takich. niepodważalnych dowodów, na podstawie których można by bez żadnej wątpliwości określić obszar rzekomego zajęcia. Decyzja obarczona jest błędem, ze względu na niewyjaśnienie stanu faktycznego i obciążanie strony powstałymi niejasnościami.
Skarżąca wskazywała dodatkowo, że teren, którego dotyczy skarga stale był
i nadal jest wykorzystywany przez inne podmioty wbrew jego przeznaczeniu. Organ nie poczynił ustaleń, jak inne podmioty korzystają z nieruchomości, lecz całą odpowiedzialnością obarczył stronę skarżącą. Organ nie odniósł się do tych zastrzeżeń strony w swej decyzji.
Według skarżącej, działanie organu miało charakter nękania i utrudniania stronie w prowadzonej działalności. Organ, mimo prowadzonych kontroli, nadal nie zawiadomił skutecznie skarżącej o ewentualnych brakach wniosku bądź nieuznaniu praw skarżącej wynikających w umowy z 20 grudnia 2011 r. Tym samym, organ doprowadził do niekorzystnego zachowania się skarżącej i naruszenia jej interesów. Organ miał więc wiedzę o utwardzeniu placu. Nie doręczył skarżącej przesyłek dotyczących wniosku z 23 października 2019 r. i tym samym uniemożliwił wypełnienie warunków do uzyskania ewentualnej zgody.
Skarżąca uważa, że niedopuszczalna jest w związku z tym sytuacja, w której organ, nie wskazując żadnych uzasadnionych powodów, w dowolny sposób zwleka
ze wszczęciem postępowania administracyjnego w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, co skutkuje wymierzeniem wyższej kary pieniężnej.
Dodatkowo strona podniosła, że organ, z uwagi na ww. okoliczności powinien zastosować przepisy o administracyjnych karach pieniężnych uregulowane w art. 189a k.p.a. Wskazała też na art. 198d k.p.a. Podniosła, iż zajęcia dokonała w związku z koniecznością realizowania inwestycji, na którą zgodę wyraziło Miasto K. - właściciel zajętego gruntu. Strona związana była umowami z podwykonawcami oraz pracownikami z zagranicy. W celu uniknięcia poniesienia znacznej szkody majątkowej/straty i upadłości musiała więc realizować inwestycję. Wniosek strony o wyrażenie zgody na korzystanie z działki Miasta K. został złożony w dniu 23 października 2019 r., a pierwsze stanowisko organu w tej sprawie zostało stronie skutecznie doręczone dopiero w grudniu 2019r. Strona, niezwłocznie po doręczeniu jej informacji o wszczęciu postępowania w sprawie zajęcia pasa, zgłosiła wymagany wniosek o wyrażenie zgody na jego zajęcie pasa. Przy czym w postępowaniu wywołanym wnioskiem z 17 stycznia 2020 r. organ tak piętrzył problemy formalne, by strona nie mogła wykonać zaleceń i uzupełniać braków w czasie wymaganym przez organ. Obecnie nieruchomość nie jest już zajmowana przez stronę. Skarżąca usunęła wszelkie zmiany w nieruchomości, które dokonane były przez nią i przywróciła nieruchomość do stanu sprzed zajęcia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) oraz art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a., sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym.
Na wstępie rozważań należy zwrócić uwagę na to, że sprawa objęta przedmiotem kontroli, była już rozpoznawana przed Wojewódzki Sądem Administracyjny, który wyrokiem z 2 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 93/21 uchylił decyzję organu II instancji z 25 listopada 2020 r. w sprawie nałożenia na stronę kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego działki nr [...] oraz nr [...] obręb [...] w K., bez zezwolenia zarządcy drogi.
W wyroku tym Sąd uznał za niesporne, że skarżąca dokonała zajęcia pasa drogowego ul. [...] - drogi gminnej w K.. W pasie drogowym, na terenie zielonym wykonano utwardzony plac obejmujący teren budowy inwestycji realizowanej przez skarżącą na terenie działki nr [...]. Zajęcie ww. miało miejsce od 17 stycznia 2020 r. do 11 marca 2020 r. i stanowiło kontynuację wcześniejszego zajęcia objętego odrębnym postępowaniem. Sąd wskazywał wówczas, że w świetle ustaleń stanu faktycznego, nie znajduje potwierdzenia stanowisko skarżącej o umownym charakterze uzyskanej zgody skarżącej na zajęcie ww. pasa drogowego. Skarżąca nie legitymowała się zgodą na zajęcie pasa drogowego drogi publicznej.
Sąd nie podzielił we wskazanym wyroku zarzutu skarżącej, że nie doręczono jej pisma z 26 lutego 2020 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej w trybie art. 40 ust. 12 u.d.p. oraz zawiadomienia
o systematycznych kontrolach organu zajętego pasa drogowego. Okres przedmiotowego zajęcia pasa został przez organy ustalony prawidłowo. Istotne dowody potwierdzające takie zajęcie zostały przez zarządcę drogi zebrane. W sprawie nie doszło do naruszenia praw skarżącej, jako strony postępowania administracyjnego (art. 10 § 1 k.p.a.).
Jak podniósł wówczas Sąd, skarżąca nie zaprzeczyła, że doszło do zajęcia drogi gminnej w części dot. działki gruntu nr [...]. W odniesieniu zaś do działki nr [...], dla ustalenia czy doszło do zajęcia jej powierzchni przez skarżącą, z uwagi na okoliczności podnoszone przez nią, operat biegłego geodety wykonany na zlecenie organu I instancji, nie mógł być źródłem istotnej informacji o tym, kto i kiedy faktycznie dokonał zajęcia ww. części pasa ruchu. Dowód ten nie zawiera jakiejkolwiek treści pozwalającej organom, w sposób poddający się regułom oceny dowodów, na uznanie za udowodnionego faktu zajęcia przez skarżącą działki nr [...]. Pominięcie w rozpoznaniu sprawy dowodu z pomiarów dokonanych przez geodetę na zlecenie skarżącej było tym samym
co najmniej przedwczesne.
Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę strony na kolejną decyzję Kolegium z 28 listopada 2022 r. i wyrokiem z 31 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Sz 158/23 orzekł o uchyleniu tej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z 31 maja 2022 r., w przedmiocie nałożenia na stronę kary pieniężnej za zajęcia pasa drogowego ul. [...] - drogi gminnej w K., bez zezwolenia.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że organ ponownie rozpoznając sprawę nie wypełnił wskazań zawartych w opisanym wyżej wyroku z 2 czerwca 2021 r. Swoje ustalenia co do powierzchni zajęcia pasa drogowego – w tym także działki nr [...] organ oparł na operacie biegłego geodety wykonanym na zlecenie tego organu pomimo wskazań Sądu, że operat ten nie mógł być źródłem istotnej informacji o tym, kto i kiedy faktycznie dokonał zajęcia ww. części pasa ruchu. Operat zawiera co prawda przedstawienie wyliczeń powierzchni zajęcia pasa drogowego jednak, jak już wcześniej wspomniano, nie zawiera jakiejkolwiek treści pozwalającej organom w sposób poddający się regułom oceny dowodów, na uznanie za udowodniony fakt zajęcia przez skarżącą działki nr [...].
Sąd w wyroku o sygn. akt II SA/Sz 158/23 wskazał jednocześnie, że nie mogły odnieść spodziewanego rezultatu pozostałe zarzuty podnoszone przez Spółkę co do: umownego charakteru uzyskanej zgody na zajęcie pasa drogowego, braku skutecznego doręczenia stronie wskazywanych przez nią pism organu, okresu przedmiotowego zajęcia.
Ponadto Sąd uznał, że brak było podstaw do zawieszenia postępowania do czasu ostatecznego zakończenia postępowania w sprawie wydania decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego drogi gminnej zgodnie z wnioskiem skarżącej. Co więcej, postępowanie w tym przedmiocie nie toczyło się, bowiem (o czym była już mowa powyżej) organ pozostawił wniosek Spółki z 17 stycznia 2020 r. bez rozpoznania.
Niezrozumiały był dla Sądu podnoszony przez stronę argument dotyczący opieszałego działania organu, które doprowadziło – jej zdaniem – do wymierzenia Spółce wyższej kary, niż gdyby postępowanie zostało prowadzone bez zbędnej zwłoki, wnikliwie i szybko. Sąd stwierdził, że strona od samego początku miała świadomość, że zajęcia dokonano bez stosownego zezwolenia zarządcy drogi i musiała liczyć się z konsekwencjami takiego działania. Sąd stwierdził też prawidłowość dokonanej przez organ oceny sprawy pod kątem braku możliwości zastosowania art. 189d k.p.a., bowiem stosownie do art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. przepisów działu IVa nie stosuje się w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej. W sprawie może znajdować natomiast zastosowanie art. 189f § 1 k.p.a.
W rozpoznawanej sprawie organy rozważyły możliwość zastosowania odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej w trybie art. 189f k.p.a. i stwierdziły, że brak jest przesłanek do przyjęcia, że waga naruszenia prawa jest znikoma. Także w ocenie Sądu, strona nie przedstawiła takich okoliczności, które przemawiałyby za zastosowaniem
art. 189f § 1 k.p.a.
W tym miejscu należy wyjaśnić, że stosownie do art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Zatem Sąd, związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi we wskazanych wyżej wyrokach, w pierwszej kolejności zobowiązany był do ustalenia, czy organ zastosował się do wytycznych z wyroków tych wynikających.
Analiza akt postępowania oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej prowadzi do wniosku, że organy przy ponownym badaniu sprawy dysponowały wystarczającym materiałem dowodowym do wydania rozstrzygnięcia
i dokonały wnikliwej oceny tego materiału, zgodnie z wytycznymi Sądu, wynikającymi
z powołanych wyżej wyroków.
Sąd nie podziela argumentacji co do dokonania przez organ niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Analiza uzasadnień wyroków wydanych uprzednio w kontrolowanej sprawie wyraźnie wskazuje, że wątpliwości co do zajęcia pasa drogowego mogły dotyczyć jedynie działki drogowej nr [...], obr. [...] w K.. Wyłącznie co zajęcia wskazanej działki, mogły nasuwać się wątpliwości co do mocy dowodowej operatu biegłego wykonanego na zlecenie organu. Ostatecznie organ I instancji poprzestał na wymierzeniu stronie skarżącej kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego (zieleńca) we fragmencie działki nr [...] w K., gdzie wykonano plac drogowy. Zdaniem Sądu, w przypadku tejże działki brak jest powodów do kwestionowania prawidłowości wyliczenia faktycznej powierzchni zajęcia pasa drogowego i czasookresu tego zajęcia, przyjętych na podstawie protokołów kontroli oraz operatu biegłego. Zachodzi tu w istocie stan związania organów obu instancji oraz Sądu aktualnie badającego sprawę, oceną prawną dokonaną w dwóch wydanych uprzednio w sprawie wyrokach.
W ocenie Sądu, nie uległ zmianie stan faktyczny zajęcia przez stronę skarżącą działki drogowej nr [...] bez wymaganego zezwolenia. Skoro organ nie zamierzał prowadzić postępowania w kierunku ustalenia czy doszło do zajęcia działki nr [...], to w konsekwencji nie był zobowiązany do poddania ocenie oferowanego przez skarżącą dowodu z operatu sporządzonego na jej zlecenie. Kolejny raz podnoszona przez skarżącą potrzeba badania zajmowanego fragmentu wskazanego pasa drogowego bez zezwolenia, skuteczności doręczania skarżącej pism organu oraz ich skutku, badania czy skarżąca dysponowała zgodą na zajęcie pasa drogowego czy też wstrzymywania się organuod podjęcia decyzji o wymierzeniu kary, stanowią niedopuszczalną próbę podważania legalności stanowiska wyrażonego w dwóch prawomocnych powołanych wyżej orzeczeniach sądowych. Strona skarżąca mogła w odpowiednim czasie zakwestionować dokonaną w powołanych wyrokach ocenę prawną dotyczącą niespornych ustaleń faktycznych, co do zajęcia przez skarżącą działki nr [...] bez zezwolenia, czego nie uczyniła.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże ich w sprawie. Związanie to oznacza, że sąd nie może w przyszłości, orzekając w tej samej sprawie, formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem co do zajęcia bez zezwolenia przez skarżącą działki nr [...], obr. [...] w K., lecz jest zobowiązany do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania.
W ocenie Sądu, prawidłowe są ustalenia powierzchni zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia, które posłużyły do wymierzenia skarżącej grzywny. Nie budzi też wątpliwości Sądu prawidłowość ustalenia czasookresu przedmiotowego zajęcia oraz obliczenie kary w wysokości przyjętej w obu decyzjach, objętych aktualnie przedmiotem kontroli. Co prawda organ II instancji uzasadnieniu decyzji na stronie 15 i 17 wskazał na zajęcie, przez stronę pasa drogowego, w terminie od 29 października 2019 r. do 16 stycznia2020 r., to rozstrzygnięcie i pełna treść zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej organu I instancji oraz zebrane w sprawie dowodowy, nie budzą wątpliwości Sądu, że okres, za który wymierzono skarżącej karę pieniężną został w kontrolowanej sprawie ustalony prawidłowo i obejmował przedział czasowy od 17 stycznia 2020 r. do 11 marca 2020 r. Stąd do ustalenia powierzchni zajęci pasa drogowego mógł organom posłużyć operat z 25 stycznia 2020 r.
Sąd zauważa, że argumentacja skarżącej co do niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego w kontekście tłumaczenia wątpliwości na korzyść strony, naruszenia art. 189d k.p.a., czy błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 40 ust. 4 i 12 u.d.p. w zw. z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, jest tożsama z podnoszoną już przez skarżącą w sprawie II SA/Sz 158/23. W uzasadnieniu tego orzeczenia, Sąd nie podzielił zasadności wskazanych zarzutów, kierowanych przeciwko legalności poprzednio wydanych w sprawie decyzji organu I i II instancji. Sąd w składzie orzekającym, nie stwierdził zmiany okoliczności sprawy, stąd - będąc związany art. 153 p.p.s.a., uznał, że zarzuty te nie mogły podważyć legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.
Nie znajdują tym samym potwierdzenia podnoszone skargą zarzuty wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania oraz z naruszeniem prawa materialnego w skardze szczegółowo opisanych.
Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę, jako niezasadną, oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI