II SA/Sz 845/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2025-01-16
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanepozwolenie na użytkowaniepostępowanie administracyjnestrona postępowaniainwestorwspólnota mieszkaniowainteres prawnyumorzenie postępowaniasąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego, uznając, że skarżący nie był stroną postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie budynku, zgodnie ze szczególnym przepisem Prawa budowlanego.

Skarżący M. G. wniósł skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która umorzyła postępowanie odwoławcze w sprawie odmowy uchylenia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku. Organ odwoławczy uznał, że skarżący nie posiadał statusu strony w postępowaniu wznowieniowym, ponieważ zgodnie z art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, stroną w postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. WSA w Szczecinie podzielił to stanowisko, oddalając skargę i podkreślając, że skarżący nie wykazał indywidualnego interesu prawnego odrębnego od interesu wspólnoty mieszkaniowej, a przepis Prawa budowlanego ogranicza krąg stron.

Sprawa dotyczyła skargi M. G. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która umorzyła postępowanie odwoławcze. Postępowanie to było zainicjowane odwołaniem skarżącego od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającej uchylenia w trybie wznowienia postępowania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Organ odwoławczy umorzył postępowanie, uznając, że skarżący nie był stroną postępowania, ponieważ zgodnie z art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, stroną w postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 59 ust. 7 P.b. oraz brak legitymacji procesowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę. Sąd uznał, że stanowisko organu było słuszne, a przepis art. 59 ust. 7 P.b. rzeczywiście ogranicza krąg stron postępowania o pozwolenie na użytkowanie wyłącznie do inwestora, co wyłącza możliwość udziału innych podmiotów, nawet jeśli posiadają interes prawny. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. dotyczący udziału pracownika organu w wydaniu decyzji, stwierdzając, że inspektor R. S. nie brał udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji, a jedynie wykonywał czynności techniczne. Pozostałe zarzuty również nie znalazły uzasadnienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zgodnie z art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, stroną w postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Ograniczenie to dotyczy również postępowań nadzwyczajnych.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na ścisłej wykładni art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, który jednoznacznie wskazuje inwestora jako jedyną stronę postępowania o pozwolenie na użytkowanie. Podkreślono, że przepis ten zawęża krąg stron w stosunku do ogólnej definicji strony z k.p.a. i dotyczy również postępowań nadzwyczajnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

P.b. art. 59 § ust. 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja strony postępowania.

k.p.a. art. 105 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja o umorzeniu postępowania.

k.p.a. art. 127 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo do odwołania.

k.p.a. art. 138 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja organu odwoławczego o umorzeniu postępowania.

k.p.a. art. 24 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wyłączenie pracownika organu od udziału w postępowaniu.

u.w.l. art. 6

Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali

u.w.l. art. 21 § ust. 1

Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali

u.w.l. art. 22 § ust. 1

Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali

u.w.l. art. 22 § ust. 2

Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § ust. 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie był stroną postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie, zgodnie z art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego. Pracownik organu I instancji nie brał udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji w rozumieniu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 6, 8, 24 § 1 pkt 5, 7, 77 § 1, 10, 12, 35, 138, 146 § 1, 150 § 2, 151 § 2 k.p.a.). Zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 59 ust. 7 P.b., art. 57 ust. 1 pkt 4 P.b., art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP, art. 6, 12, 13, 21, 22, 27 u.w.l., art. 556 k.c.). Argument o posiadaniu indywidualnego interesu prawnego przez skarżącego. Argument o udziale pracownika organu I instancji w wydaniu decyzji.

Godne uwagi sformułowania

Stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Przepis art. 59 ust. 7 P.b. zawęża krąg podmiotów mogących być stroną postępowania w stosunku do definicji strony, wynikającej z art. 28 k.p.a. Czynności pomocnicze, takie jak przygotowanie akt administracyjnych sprawy i sporządzenie notatek służbowych nie może być utożsamiane z 'braniem udziału w wydaniu' ww. decyzji.

Skład orzekający

Renata Bukowiecka-Kleczaj

przewodniczący

Wiesław Drabik

sprawozdawca

Joanna Świerzko-Bukowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie ścisłej interpretacji kręgu stron w postępowaniach o pozwolenie na użytkowanie zgodnie z art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego oraz zasady wyłączenia pracownika organu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pozwolenia na użytkowanie i interpretacji art. 59 ust. 7 P.b. oraz art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie budowlanym – kto jest stroną postępowania o pozwolenie na użytkowanie. Wyjaśnia, dlaczego indywidualny właściciel lokalu może nie mieć legitymacji do kwestionowania takich decyzji, co jest istotne dla wielu osób.

Czy jesteś stroną w postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie? Sąd administracyjny wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 845/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-01-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-10-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Świerzko-Bukowska
Renata Bukowiecka-Kleczaj /przewodniczący/
Wiesław Drabik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 725
art. 59 ust. 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 28, art. 24 par. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik (spr.), Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska Protokolant starszy inspektor sądowy Aneta Ciesielska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 4 września 2024 r. nr WOA.7721.126.2024.AK w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie odmowy uchylenia, w trybie wznowienia postępowania, decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego "A" oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 27 czerwca 2024 r. nr PINB.0510.4.19-14.2023.RS, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gryfinie, na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego określonego w art. 149 § 2 k.p.a., z przyczyny określonej w 145 § 1 pkt 1, 2 i 5 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia 7 września 2018 r. przez PINB w Gryfinie o udzieleniu dla K. S. S.C. S. W., R. G. Z. [...] z siedzibą w S., pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego "A" wraz z zewnętrznymi instalacjami: energetyczną, wodociągową, kanalizacji sanitarnej i gazową, powstałego z przebudowy i rozbudowy niedokończonego budynku wybudowanego na dz. [...] obręb D. – na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] października 2007 r. wydanej przez Starostę [...], zmienionej decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. i decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r., postanowił odmówić uchylenia decyzji znak: PINB.RŻ.VII.7353/12-1/2009 z dnia 7 września 2009 r. o pozwoleniu na użytkowanie ww. budynku mieszkalnego wielorodzinnego "A", wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gryfinie dla K. S. S.C. S. W., R. G. Z. [...] z siedzibą w S..
Pismem z dnia 14 lipca 2024 r. odwołanie od tej decyzji wniósł M. G. (dalej jako: "Strona", "Skarżący").
Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 4 września 2024 r. nr WOA.7721.126.2024.AK, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 i art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, po rozpoznaniu ww. odwołania od decyzji z 27 czerwca 2024 r. umorzył postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że decyzja z 27 czerwca 2024 r. nie została przesłana Skarżącemu - nie widnieje on w rozdzielniku tej decyzji, jako jeden z podmiotów, do których należało ją przesłać. Organ ten ustalił, że została ona doręczona jedynie R. G. i S. W. w dniu 1 lipca 2024 r. Powyższe oznacza, że Skarżący mógł skutecznie wnieść odwołanie od tej decyzji w terminie przysługującym ww.uczestnikom – stronom postępowania wznowieniowego. Ponieważ złożył on odwołanie w biurze podawczym PINB w Gryfinie w dniu 15 lipca 2024 r., tym samym wniósł je skutecznie, w ustawowym 14-dniowym terminie, liczonym od dnia doręczenia skarżonej decyzji.
Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, powołując się na treść art. 127 § 1 k.p.a. wyjaśnił, że odwołanie może złożyć jedynie strona postępowania, zatem w przypadku wpłynięcia pisma stanowiącego odwołanie, obowiązkiem organu odwoławczego w pierwszej kolejności jest zbadanie czy pochodzi ono od podmiotu uprawnionego, będącego stroną w postępowaniu. Stwierdzenie braku legitymacji do złożenia odwołania obliguje organ do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania odwoławczego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. i art. 105 § 1 w zw. z art. 127 k.p.a.
Z uwagi na brak w ustawie Prawo budowlane przepisu, który regulowałby legitymację procesową uprawniającą do udziału w postępowaniu w przedmiocie wykonanych robót budowlanych w charakterze strony, do takiego typu postępowania należy stosować ogólną zasadę wyrażoną w art. 28 k.p.a. Zdolność administracyjno-prawna do wniesienia odwołania przysługuje zatem podmiotowi, który ma interes prawny w kwestionowaniu decyzji organu I instancji. Wspomniany interes prawny powinien wynikać z konkretnej i zindywidualizowanej normy prawa materialnego, wpływającej na sytuację prawną wnoszącego dany środek zaskarżenia. Musi on charakteryzować się tym, że istnieje obiektywnie i jest potwierdzony okolicznościami faktycznymi, które stanowią podstawę zastosowania przepisu prawa materialnego.
Z akt sprawy wynika, że postępowanie w niniejszej sprawie było prowadzone w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie przebudowanego i rozbudowanego budynku mieszkalnego wielorodzinnego "A" o pow. użytkowej 1819,35 m2, pow. zabudowy 610,80 m i kubaturze 7634,60 m2 wraz z zewnętrzną instalacją wodociągową, sanitarną i energetyczną oraz dwoma podziemnymi zbiornikami na gaz płynny o pojemności V=4850 dm3 wraz z zewnętrzną i wewnętrzną instalacją gazową, zatem postępowanie prowadzone było w przedmiocie części wspólnych.
Z przepisów art. 6, art. 21 ust. 1 oraz art. 22 ust. 1 i ust. 2 ustawy o własności lokali wynika, że w sprawach dotyczących nieruchomości wspólnej reprezentowanie współwłaścicieli należy do wspólnoty mieszkaniowej reprezentowanej z kolei przez zarząd.
Zdaniem organu w zakresie takich części wspólnych nieruchomości na działce nr [...], położonej w obrębie ewidencyjnym Dębina stroną postępowania jest ogół współwłaścicieli, reprezentowany przez zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości. Skarżący nie wykazał w niniejszym postępowaniu indywidualnego, odrębnego od interesu całej Wspólnoty, interesu prawnego oraz istnienia takiego interesu nie można wywieść z akt sprawy, bowiem postępowanie to nie dotyczy lokalu Skarżącego nr [...]
W skardze wniesionej na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Skarżący podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie:
1. art. 6 w zw. z art. 8 w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez udział w postępowaniu wznowieniowym pracownika organu, który także brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji,
2. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w całości materiału dowodowego,
3. art. 8 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, że nie jest stroną postępowania,
4. art. 12 k.p.a. w zw. z art. 35 k.p.a. w zw. z art. 138 k.p.a. poprzez nierozpoznanie sprawy w ustawowym terminie,
5. art. 146 § 1 k.p.a. w zw. z art. 150 § 2 k.p.a. poprzez wznowienie postępowania oraz prowadzenie pomimo, że podstawą wznowienia postępowania administracyjnego jest między innymi działanie/ zaniechanie pracowników tego organu,
6. art. 146 k.p.a. w zw. z art. 151 § 2 k.p.a. poprzez nieograniczenie się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie mógł uchylić tej decyzji.
Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił także naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. przyjęcie błędnej wykładni przepisu art. 59 pkt 7 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, że stroną postępowania wznowieniowego może być tylko inwestor,
2. naruszenie art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie protokołów z okresowych kontroli wynikających z art. 61 ust. 1 pkt 1 lit. c) jako protokołów odbiorczych dopuszczających instalacje do użytkowania,
3. naruszenie art. 64 ust. 1 oraz 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez ograniczenie prawa własności przez przyjęcie błędnej wykładni przepisu art. 6 w zw. z art. 12 w zw. z art. 13 w zw. z art. 21 w zw. z art. 22 i 27 ustawy o własności lokali w zw. z art. 556 k.c.
W oparciu o powyższe zarzuty Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.
Zdaniem strony, inspektor PINB w G. R. S. brał udział w wydawaniu decyzji administracyjnej udzielającej zgodę na użytkowanie z dnia 7 września 2009 r. w związku z czym nie mógł brać udziału w postępowaniu wznowieniowym.
Skarżący podkreślił, że organ I instancji nie zgromadził kompletnej dokumentacji postępowania, a jedynie dokumentację, którą uznał za istotną. Z tego względu organ odwoławczy, który nie mógł się zapoznać z dokumentacją źródłową nie mógł orzekać w sprawie.
Strona podniosła, że postępowanie zainicjowane wnioskiem w pierwszej instancji trwało od 18 czerwca 2023 r. do 27 czerwca 2024 r., tj. 371 dni, co stanowi 12 miesięcy i 5 dni. Organ I instancji postanowieniem z dnia 6 lutego 2024 r. wznowił postępowanie administracyjne tylko dlatego, że po złożeniu 2 ponagleń postanowił on wnieść skargę na bezczynność organu oraz wniosek o ukaranie organu za nieprzekazanie skargi wraz z aktami oraz odpowiedzią.
Zdaniem strony, organy błędnie ustaliły przy tym strony postępowania administracyjnego nadzwyczajnego.
Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu, zgodnie z którym nie przysługuje mu status strony w rozumieniu art. 128 k.p.a., bowiem w zakresie części wspólnych nieruchomości na działce nr [...], położonej w obrębie ewidencyjnym D. stroną jest ogół współwłaścicieli, reprezentowany przez Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej. Podkreślił, że jego interes prawny wynika wprost z prawa własności, którego organy zresztą nie kwestionują. Wspólnota Mieszkaniowa nie była inwestorem, nie jest też właścicielem części wspólnych nieruchomości co wyklucza ją z kręgu osób (fizycznych, prawnych), mogących być stroną tego postępowania. Na ułomną osobę prawną jaką jest wspólnota mieszkaniowa organ nadzoru nie może też nałożyć obowiązku doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem co wyklucza tę osobę z kręgu osób mogących brać udział w postępowaniu administracyjnym. Wspólnota nie była inwestorem żadnych prac inwestycyjnych, w związku z tym na podstawie art. 23 ust. 3 pkt 5 ustawy o własności lokali nie ma żadnej uchwały udzielającej zgody na nadbudowę lub przebudowę nieruchomości wspólnej, a zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej nie posiada pełnomocnictwa do takiej czynności więc nie może być stroną niniejszego postępowania bowiem dotyczy to czynności przekraczających zwykły zarząd. Ustawa o własności lokali nie ogranicza prawa własności właścicieli i nie wyłącza możliwości składania żądań do organów administracyjnych przez poszczególnych właścicieli posiadających prawa własności w lokalach, jak i w częściach wspólnych działki gruntu oraz budynków, które nie służą do wyłącznego korzystania przez właściciela lokalu. W przypadku spornych budynków, w indywidualnej wentylacji grawitacyjnej podłączonych jest więcej lokali (pomieszczeń), wobec tego właściciele mają swój indywidualny interes prawny w tym, aby zbiorcza instalacja wentylacyjna była jednak indywidualną instalacją wentylacyjną grawitacyjną.
Uzasadniając zarzut błędnej wykładni przepisu art. 59 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, Skarżący wskazał, że inwestor byłby wyłączną stroną postępowania wznowieniowego wyłącznie wtedy gdyby wszystkie prace zostały wykonane zgodnie z przepisami Prawa budowlanego oraz warunków technicznych, a także zgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym przez organy administracji architektoniczno-budowlanej. Taka sytuacja w niniejszej sprawie jednak nie zachodzi z uwagi na szereg istotnych wad, takich jak np. brak przemurowania istniejących kominów czy wykonania stropu z materiałów o odpowiedniej odporności ogniowej, które były warunkiem pozwolenia na budowę oraz uzyskania zgody na użytkowanie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z 29 października 2007 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 16 stycznia 2025 r. Skarżący podtrzymał skargę. Na pytanie Przewodniczącego oświadczył, że mieszka w budynku "A" zgodnie z projektem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego, w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania tej decyzji. Ponadto, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.).
Dokonana w oparciu o wskazane powyżej kryterium kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 725 ze zm.; dalej: "k.p.a."). decyzja Wojewody Zachodniopomorskiego umarzająca postępowanie odwoławcze zainicjowane wniesieniem odwołania przez skarżącego.
Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że organ umorzył postępowanie odwoławcze uznając, że odwołanie od decyzji odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] września 2018 r. przez PINB w G. o udzieleniu dla K. S. S.C. S. W., [...] w S., pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego "A" wraz z zewnętrznymi instalacjami: energetyczną, wodociągową, kanalizacji sanitarnej i gazową, powstałego z przebudowy i rozbudowy niedokończonego budynku wybudowanego na dz. [...] obręb D. – na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] października 2007 r., wydanej przez Starostę [...], zmienionej decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. - decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. - zostało wniesione przez podmiot, któremu nie przysługiwał status strony w rozumieniu art. 28 k.p.a.
Stosownie do wspomnianego przepisu, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Z kolei, zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W myśl art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Stosownie zaś do treści art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie administracyjne.
Zdaniem organu, z akt sprawy wynika, że postępowanie w niniejszej sprawie było prowadzone w przedmiocie części wspólnych nieruchomości, bowiem dotyczyło pozwolenia na użytkowanie przebudowanego i rozbudowanego budynku mieszkalnego wielorodzinnego "A" wraz z zewnętrznymi instalacjami: energetyczną, wodociągową, kanalizacji sanitarnej i gazową, powstałego z przebudowy i rozbudowy niedokończonego budynku wybudowanego na dz. [...] obręb D..
Powołując się na art. 6, art. 21 ust. 1 oraz art. 22 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tj. D.U. z 2021 r., poz. 1048 ze zm.) organ wskazał, że w sprawach dotyczących nieruchomości wspólnej reprezentowanie współwłaścicieli należy do wspólnoty mieszkaniowej reprezentowanej przez zarząd. Jednocześnie Skarżący nie wykazał w niniejszym postępowaniu indywidualnego, odrębnego od interesu całej Wspólnoty, interesu prawnego. Istnienia takiego interesu nie można wywieść z akt sprawy, bowiem postępowanie to nie dotyczy lokalu Skarżącego nr [...]
Zgodnie z art. 59 ust. 7 P.b. stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor, stąd zasadnie Skarżący, nie został uznany za stronę postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją.
Przepis art. 59 ust. 7 P.b. zawęża krąg podmiotów mogących być stroną postępowania w stosunku do definicji strony, wynikającej z art. 28 k.p.a.
Natomiast stosownie do art. 59 ust. 7 P.b. podmiotem tym może być tylko inwestor, co w konsekwencji wyłącza możliwość uzyskania statusu strony przez inne podmioty, chociażby miały one interes prawny w innych postępowaniach dotyczących inwestycji objętej decyzją o pozwoleniu na użytkowanie, np. o wydanie pozwolenia na budowę (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 1894/11). Ograniczenie to co w pełni zrozumiałe, musi rozciągać się również na postępowania prowadzone w trybach nadzwyczajnych dotyczących decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. W postępowaniach tych stroną postępowania również może być tylko i wyłącznie inwestor (por. wyroki NSA: z dnia 28 kwietnia 2017 r. sygn. akt II OSK 2190/15, z dnia 8 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 1894/11, z dnia 8 listopada 2013 r. sygn. akt II OSK 1303/12; wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Kr 307/21; wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 października 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 1459/22). Jedynie w przypadku gdy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie jest skutkiem postępowania legalizacyjnego w sytuacji wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę, legalizacji samowoli budowlanej lub też odstępstw od warunków pozwolenia zakończonych pozwoleniem na użytkowanie obiektu wydanego w wyniku postępowania legalizacyjnego w orzecznictwie ugruntował się pogląd, że ma zastosowanie dyspozycja art. 59 ust. 7 Pb. Jednak sporna w kontrolowanym postępowaniu decyzja dnia 7 września 2009 r. PINB.RŻ.VII.7353/12-1/2009 o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie nie zapadła na skutek postępowania legalizacyjnego w sytuacji wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę, legalizacji samowoli budowlanej lub w postępowaniu wywołanym istotnym odstąpieniem od warunków pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego.
W ocenie Sądu słuszne jest zatem stanowisko organu, że w sprawach z zakresu prawa budowlanego, jeśli chodzi o części wspólne nieruchomości, stroną postępowania jest ogół współwłaścicieli reprezentowany przez Zarząd Wspólnoty Nieruchomości. Słusznie też wskazuje organ, że skarżący nie wykazał indywidualnego, odrębnego interesu. Należy jednak podkreślić, że w wypadku pozwolenia na użytkowanie, z uwagi na treść art. 59 ust. 7 P.b. krąg stron jest bardziej ograniczony, o czym była mowa powyżej.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, Sąd stwierdził, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż pracownik organu I instancji – inspektor R. S. nie tylko nie brał udziału w postępowaniu nadzwyczajnym, ale również nie brał udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji, a zatem nie nastąpiło naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.
Zgodnie z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że powyższa regulacja wyraża zasadę bezstronności, która stwarza gwarancję, że ponowne rozpatrzenie sprawy nie będzie iluzoryczne i nie będzie sprowadzać się do bezrefleksyjnego utrzymywania w mocy zaskarżonej decyzji. Celem regulacji przewidzianej w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. było zatem uniknięcie sytuacji, gdy treść rozstrzygnięcia decyzji organu drugiej instancji mogłaby być zdeterminowana wcześniejszym udziałem tej samej osoby w wydaniu decyzji w poprzedniej fazie postępowania. Pracownik, który raz już uczestniczył w czynnościach procesowych, ma przez to ugruntowane poglądy zarówno na stan faktyczny, jak i na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Może to z kolei nasuwać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności i obiektywizmu. Ratio legis instytucji wyłączenia z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. jest zatem ochrona prawidłowości i rzetelności postępowania oraz bezstronność orzekania, czyli jednych z najistotniejszych wartości procedury administracyjnej (zob. wyrok NSA z 23 lutego 2012 r. sygn. akt II GSK 63/11, przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). W judykaturze wyjaśniono, że przez "branie udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji" należy rozumieć podejmowanie przez pracownika organu administracji publicznej czynności procesowych, przewidzianych w przepisach prawa, niezbędnych do załatwienia sprawy w formie decyzji, a także, jeżeli pracownik został upoważniony do wydania decyzji w imieniu organu lub pełni funkcję organu - załatwienie sprawy w drodze decyzji (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 8 sierpnia 2018 r. sygn. akt II SA/Gd 331/18). Wskazuje się również, że wyrażenie "udział w wydaniu zaskarżonej decyzji" odnosi się do stadium decyzyjnego postępowania i wiąże się z odpowiedzialnością za prawnie wiążące rozstrzygnięcie sprawy przez podpisanie projektu decyzji przez osobę zajmującą stanowisko organu albo pracownika imiennie upoważnionego przez osobę sprawująca stanowisko organu (zob. wyroki NSA: z 26 stycznia 2012 r. sygn. akt II FSK 1357/10 i z 30 maja 2005 r. sygn. akt I GSK 253/05).
Podkreśla się przy tym, że określenie "brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji" dotyczy nie tylko orzekania w postępowaniu instancyjnym, a zatem w relacji organ pierwszej instancji - organ odwoławczy, ale także w relacji: postępowanie zwykłe - postępowania nadzwyczajne, zmierzające do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji ostatecznej, tj. wznowienie postępowania, stwierdzenie nieważności decyzji (zob. wyroki NSA zapadłe na tle identycznej regulacji zawartej w Ordynacji podatkowej: z 1 czerwca 2022 r. sygn. akt III FSK 190/22, z 4 lipca 2017 r. sygn. akt II FSK 506/17, z 23 sierpnia 2016 r. sygn. akt II FSK 2078/14, z 31 maja 2016 r. sygn. akt I FSK 1965/14, z 2 lutego 2016 r. sygn. akt II GSK 1569/14, z 27 października 2015 r. sygn. akt I FSK 1133/14).
W świetle powyższego zarzut skarżącego w zakresie naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., polegający na tym, że wcześniej inspektor PINB w G. R. S. brał udział w wydaniu decyzji z dnia 7 września 2009 r., nr PINB.RŻ.VII.7353/12-1/2009 udzielającej pozwolenia na użytkowanie ww. budynku mieszkalnego wielorodzinnego "A" dla K. S. S.C. S. W., [...] w S. jest bezzasadny, albowiem nie brał on udziału wydaniu zaskarżonej decyzji.
Zdaniem Sądu czynności pomocnicze, takie jak przygotowanie akt administracyjnych sprawy i sporządzenie notatek służbowych nie może być utożsamiane z "braniem udziału w wydaniu" ww. decyzji. W ocenie Sądu należy rozróżnić dwa etapy czynności procesowych niezbędnych do załatwienia sprawy w formie decyzji, przy czym jeden z tych etapów obejmuje czynności przygotowawcze do wydania decyzji i nie może być utożsamiany z jej wydaniem. Sąd podziela przedstawione wyżej stanowisko judykatury, że wyrażenie "udział w wydaniu zaskarżonej decyzji" odnosi się do stadium decyzyjnego postępowania i wiąże z odpowiedzialnością za prawnie wiążące rozstrzygnięcie przez podpisanie decyzji przez osobę zajmującą stanowisko organu właściwego do jej wydania albo pracownika imiennie upoważnionego przez osobę sprawującą stanowisko organu.
W rozpatrywanej sprawie decyzję organu I instancji z dnia [...] czerwca 2024 r. wydał Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. P. S.. Udział inspektora R. S. przed organem pierwszej instancji polegał zatem jedynie na wykonywaniu niektórych czynności technicznych. Tym samym nie brał on udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji w myśl art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.
Także pozostałe zarzuty naruszenia prawa procesowego i materialnego wskazane w skardze nie mogą odnieść skutku w postaci uwzględnienia skargi, bowiem nie wskazują takich okoliczności, które świadczyłyby o tym, że kontrolowana decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Naruszenie natomiast zasady szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.), nie mogło mieć istotnego wpływu na wyjaśnienie sprawy zwłaszcza, że przepisy k.p.a. przewidują odrębne środki przysługujące stronom postępowania administracyjnego do eliminacji bezczynności i przewlekłości w działaniach organów.
Podsumowując, zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przez organy przepisów, a w szczególności 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. okazały się niezasadne, bowiem jak wyjaśniono powyżej postępowanie prowadzone przez organy obu instancji odpowiada wymogom zarówno wynikającym z przepisów prawa materialnego, jak i z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Wydając zaskarżoną decyzję organ ustalił w sposób niewadliwy wszystkie okoliczności stanu faktycznego istotne dla podjęcia rozstrzygnięcia, dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego i nie naruszył przepisów postępowania w stopniu, który uzasadniałby uwzględnienie skargi.
Z tych względów, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI