II SA/Sz 836/22

II SA/Sz 836/22 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-03-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Alicja Polańska
Joanna Wojciechowska /przewodniczący sprawozdawca/
Marzena Kowalewska
Symbol z opisem
6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 310
art. 16 pkt 65 lit.a i f, art. 389 pkt 1 i pkt 6, art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 35 ust. 2, art. 35 ust. 3 pkt 7, art.   396 ust. 1 i 2, art.  399 ust. 1 pkt 1, art. 400, art. 403, art. 393 ust. 4, art. 401 ust. 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 33,
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędzia WSA Alicja Polańska po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] marca 2023 r. sprawy ze skargi E. J. i L. J. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego2 Wody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wydania pozwoleń wodnoprawnych na wykonanie urządzeń wodnych i usługę wodną oddala skargę.
Uzasadnienie
Dyrektor Zarządu Zlewni w S. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie wydał w dniu 8 października 2020 r. na wniosek G. D. (dalej "Gmina") decyzję nr SZ.ZUZ.4.4210.169.8.2020.WD na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256; dalej "K.p.a.") oraz art. 397 ust. 3 pkt 2 lit.a, art. 388 ust. 1 pkt 1, art. 389 pkt 6
w związku z art. 16 pkt 65 lit. a) i f) i art. 17 ust. 1 pkt 4 oraz zgodnie z art. 389 pkt 1
w związku z art. 35 ust. 3 pkt 7, art. 393 ust. 4, art. 400 ust. 1 i ust. 6, art. 407 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r., poz. 310 ze zm., dalej "u.p.w."), w której:
1. udzielił Gminie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych - wylotu (Wl) służącego do wprowadzania wód opadowych lub roztopowych, na działce o numerze ewidencyjnym [...] obręb geodezyjny [...] S. , G. D. oraz przebudowę rowu na odcinku [...], zlokalizowanego na działce o numerze ewidencyjnym [...] obręb geodezyjny [...] S., G. D., z zachowaniem warunków, opisanych
w decyzji. Udzielone pozwolenie wodnoprawne wygasa jeżeli zakład nie rozpoczął wykonywania ww. urządzenia wodnego w terminie 3 lat od dnia,
w którym pozwolenie wodnoprawne na wykonanie urządzeń stało się ostateczne;
2. udzielił Gminie pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną obejmującą odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych z terenu w rejonie ulicy [...] w M. , gm. D., do urządzenia wodnego - rowu, za pośrednictwem wylotu Wl, zlokalizowanego na działce o numerze ewidencyjnym [...] obręb geodezyjny [...] S., G. D.,
z zachowaniem warunków, opisanych w decyzji. Udzielone pozwolenie na usługę wodną obejmującą odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych wydaje się na okres 20 lat liczony od dnia kiedy decyzja staje się ostateczna;
3. zobowiązał Gminę (wnioskodawcę) do:
- utrzymywania we właściwym stanie techniczno-eksploatacyjnym sieci kanalizacji deszczowej,
- wykonania urządzeń wodnych - wylotu oraz przebudowy rowu zgodnie
z niniejszą decyzją,
- utrzymywania we właściwym stanie technicznym urządzeń wodnych objętych niniejszą decyzją,
- przywrócenie do stanu pierwotnego terenów czasowo zajętych w związku
z wykonaniem robót,
- prowadzenia prac w taki sposób aby nie spowodować pogorszenia stosunków wodnych na gruntach sąsiednich,
- dwukrotne w ciągu roku wykoszenie na przebudowanym odcinku skarp rowu oraz dna wraz z wygrabieniem. Pierwsza konserwacja na wiosnę po spłynięciu wód roztopowych na przełomie miesięcy marzec-kwiecień, druga po zakończeniu prac polowych w miesiącach październik-listopad, w razie potrzeby wykarczowanie krzaków i usunięcie wiatrołomów z koryt,
- usunięcie organicznego namułu z dna przebudowanego odcinka rowu raz na dwa lata, wraz z rozplanowaniem urobku wzdłuż brzegów; ewentualne uzupełnienie ubytków w skarpach,
-dokonywania przeglądów eksploatacyjnych urządzeń oczyszczających wody opadowe lub roztopowe z częstotliwością co najmniej 2 razy w roku, zgodnie
z instrukcją obsługi i konserwacji tych urządzeń, a czynności z nią związane odnotowywać w zeszycie eksploatacji tych urządzeń,
- przeprowadzania przeglądów, eksploatacyjnych urządzeń oczyszczających, każdorazowo w przypadku wystąpienia deszczów nawalnych, w celu szybkiego wykrycia ewentualnych awarii bądź rozlewu zanieczyszczeń do urządzeń wodnych,
- przekazywania nagromadzonego w urządzeniach oczyszczających osadu
i innych zanieczyszczeń specjalistycznym jednostkom odpowiedzialnym za wywóz i zagospodarowanie tych odpadów,
- utrzymywania urządzenia wodnego - przebudowanego odcinka rowu stanowiącego odbiornik wód opadowych lub roztopowych w stałej sprawności techniczno- eksploatacyjnej, w sposób zapewniający prawidłowy odpływ wód opadowych, bez szkód dla gruntów sąsiednich;
4. określił sposób postępowania:
- w przypadku rozruchu: sprawdzić poprawność wykonania połączeń pomiędzy urządzeniami. Urządzenie oczyszczające nie wymaga specjalnego rozruchu bądź okresu wstępnej eksploatacji. Prawidłowa eksploatacja zgodnie
z instrukcją producenta,
- w przypadku zatrzymania działalności: zatrzymanie działalności może wystąpić przy długotrwałych brakach opadów deszczu. W takim okresie należy wykonać czyszczenie i konserwację urządzeń oczyszczających. Po okresie zatrzymania następuje ponowny rozruch tych urządzeń,
- w przypadku awarii:
a) w przypadku rozlewu substancji olejowych należy nie dopuścić do ich przedostania do urządzeń kanalizacyjnych oraz dokonać dokładnego przeglądu całego systemu. Sposób postępowania w przypadku rozlewu powierzchniowego obejmuje: zabezpieczenie dopływu i odpływu zanieczyszczonej kanalizacji poprzez zablokowanie wlotu i wylotu wód opadowych lub roztopowych na tym odcinku, usunięcie rozlewu
b) z powierzchni drogi, odpompowanie rozlanej substancji za pomocą specjalistycznego sprzętu, wyczyszczenie systemu kanalizacyjnego,
c) zablokowanie wylotu Wl, osadnika lub ich uszkodzenia - należy dokonać dokładnego przeglądu i ewentualnej naprawy. Należy przeprowadzać kontrolę ilości zanieczyszczeń stałych w komorze wlotowej. Stwierdzoną dużą ilość zanieczyszczeń stałych w komorze wlotowej należy usunąć
i dokonać kompleksowego czyszczenia.
d) maksymalny dopuszczalny czas trwania awarii to 72 godziny;
5. podał, że wnioskodawca jest odpowiedzialny za ewentualne szkody wynikłe
z niewłaściwego wykonania niniejszej decyzji;
6. wskazał, że decyzja została sporządzona na podstawie danych zawartych
w opracowaniu "Operat wodnoprawny na odprowadzanie wód opadowych do rowu i na wykonanie urządzeń wodnych w ramach inwestycji ..Budowa sieci kanalizacji deszczowej w ulicy [...] w M. wykonanym w lipcu 2020 r. i zaktualizowanym w sierpniu 2020 r. przez mgr inż. P. M.;
7. podał, że operat wodnoprawny oraz decyzja winny stale znajdować się
u wnioskodawcy i być dostępne dla organów kontroli;
8. wskazał, że pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości
i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń.
W uzasadnieniu organ I instancji podał, że decyzja została wydana na wniosek Gminy w sprawie o wydanie pozwoleń wodnoprawnych na:
1. wykonanie urządzeń wodnych:
- przebudowę rowu na odcinku [...], zlokalizowanego na działce o numerze ewidencyjnym [...] obręb geodezyjny [...] S., G. D.,
- wykonanie wylotu wód opadowych lub roztopowych Wl do ww. rowu, na działce
o numerze ewidencyjnym [...] obręb geodezyjny [...] S., G. D.,
2. usługę wodną obejmującą odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych
z terenu w rejonie ulicy [...] w M., gm. D., do urządzenia wodnego - rowu, za pośrednictwem ww. wylotu, zlokalizowanego na działce o numerze ewidencyjnym [...] obręb geodezyjny [...] S., G. D..
Do wniosku o wydanie pozwoleń wodnoprawnych dołączono:
- 2 egz. opracowania "Operat wodnoprawny na odprowadzanie wód opadowych do rowu i na wykonanie urządzeń wodnych w ramach inwestycji "Budowa sieci kanalizacji deszczowej w ulicy [...] w M."", wykonanego w lipcu 2020 r. i zaktualizowanego w sierpniu 2020 r. przez mgr inż. P. M. w wersji papierowej wraz z jego wersją na informatycznym nośniku danych,
- poświadczenie wniesienia opłaty za wydanie pozwoleń wodnoprawnych,
- upoważnienie Nr [...] Wójta G. D. z dnia 21 stycznia 2019 r. dla Z. W.,
- opis prowadzenia zamierzonej działalności niezawierający określeń specjalistycznych,
- kserokopię ostatecznej decyzji nr [...] Wójta G. D. z dnia 21 sierpnia 2019 r., znak: RPPiWZ.6733.35.2019.ZW o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Organ I instancji przytoczył treść art. 16 pkt 65 lit.a i f., art. 17 ust. 1 pkt 4 i wskazał, że art. 389 pkt 6 u.p.w. na wykonanie urządzeń wodnych, do których zalicza się wylot służący do wprowadzania wód opadowych lub roztopowych na ww. działce wymaga wydania pozwolenia wodnoprawnego. Organ I instancji przywołała treść art. 35 ust. 3 pkt 7 u.pw. i podał, że na podstawie art. 389 pkt 1 u.p.w. wydania pozwolenia wodnoprawnego wymagane jest na usługi wodne, do których zalicza się odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych z terenu ulicy [...] w M. do urządzenia wodnego - rowu za pośrednictwem wylotu W1, zlokalizowanego na przedmiotowej działce.
Organ I instancji pismem z 28 sierpnia 2020 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie.
Organ I instancji podał, że zgodnie z art. 400 ust. 7 u.p.w. informacja o wszczęciu postępowania została podana do publicznej wiadomości. Organ I instancji podał, że w dniu 7 września 2020 r. E. J., jako strona zapoznała się z dokumentacją i została poinformowana o treści art. 393 ust. 4 u.p.w., że pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych oraz nie narusza prawa właścicieli i uprawnień osób trzecich przysługujących do tych nieruchomości
i urządzeń. E. J. została pouczona o możliwości wniesienia uwag
i ewentualnych uzupełnień do akt sprawy. Organ I instancji podał, że w dniu 18 września 2020 r. wpłynęło pismo małżonków J. o wyjaśnienie charakteru przedmiotowej działki, tj. czy jest to rów, woda płynąca, pole orne i czy gmina planuje na tym terenie przepompowni ścieków. Organ I instancji pismem z 23 września
2020 r. poinformował państwa J., że przedmiotowa działka zgodnie z wypisem z rejestru gruntów stanowi grunty orne, łąki trwałe oraz grunty pod rowami i jest ich własnością. Organ przedstawił zakres wniosku o wydanie pozwoleń wodnoprawnych. Organ I instancji podał, że w określonym terminie pozostałe strony postępowania nie wniosły uwag, skarg i żądań. Organ I instancji wyjaśnił, że planowane urządzenia wodne i usługa wodna będą realizowane w ramach inwestycji "Budowa sieci kanalizacji deszczowej w ulicy [...] w M.". W ramach tej inwestycji zaprojektowano przebudowę rowu na odcinku [...] wraz z budową wylotu W1 kanalizacji deszczowej, gdyż rów podlegający przebudowie jest w złym stanie technicznym. W ramach przebudowy koryta rowu na odcinku [...] nadane zostaną prawidłowe parametry przekroju poprzecznego oraz jednolity spadek podłużny, zostanie wyprofilowane skarpy z nachyleniem 1:1,5, ubezpieczenie skarp kiszką faszynową 1x20 cm oraz płatami darniny warstwą o grubości 6 cm. Z kanalizacji deszczowej w ulicy [...] wody opadowe lub roztopowe będą odprowadzane do odbiornika (rowu) za pomocą wylotu W1 o średnicy 0,30 m, zlicowanej ze skarpą. Zaprojektowano umocnienie w obrębie wylotu płytami ażurowymi układanymi na geotkaninie oraz podsypce cementowo-piaskowej. Umocnienie skarpy prawego
i lewego brzegu rowu oraz dna rowu na długości 0,9 m przed i 1,5 m za wylotem W1 wykonane zostanie za pomocą płyt ażurowych o wymiarach 60x40x10 cm układanych na geotkaninie oraz na podsypce cementowo-piaskowej. W celu zabezpieczenia odbiornika wód opadowych, tj. rowu oraz ograniczenia nadmiernego jego zamulenia przed wylotem do odbiornika wykonany zostanie osadnik o przepływie poziomym, średnicy 1,2 m i pojemności części osadowej 1,5 m3.
Organ I instancji podał, że przedmiotowe urządzenia wodne oraz realizacja usługi wodnej następować będą:
a. w granicach jednolitej części wód powierzchniowych (JCWP) o kodzie [...] " G. do R. W. z jez. Ś. ". Przedmiotowa JCWP to silnie zmieniona część wód charakteryzująca się złym stanem, dla której stwierdzono zagrożenie ryzyka nieosiągnięcia celu środowiskowego. Przedmiotowa JCWP nie jest monitorowana. Celem środowiskowym dla ww. JCWP jest ochrona tych wód oraz poprawa jej potencjału i stanu chemicznego, tak aby osiągnąć co najmniej dobry potencjał ekologiczny i dobry stan chemiczny wód powierzchniowych, a także zapobieganie pogorszeniu ich potencjału ekologicznego oraz stanu chemicznego. Termin na osiągnięcie wskazanego celu środowiskowego przedłużono do roku 2021, z uwagi na brak możliwości technicznych oraz dysproporcjonalne koszty. Z uwagi na niską wiarygodność oceny i związany z tym brak możliwości wskazania przyczyn nieosiągnięcia dobrego stanu brak jest możliwości zaplanowania racjonalnych działań naprawczych. Zaplanowanie i wdrożenie jakichkolwiek działań będzie generowało nieuzasadnione koszty. W związku z tym
w JCWP zaplanowano działanie mające na celu rozpoznanie rzeczywistego potencjału ekologicznego - przeprowadzenie monitoringu badawczego. W przypadku potwierdzenia złego stanu po 2 latach wprowadzone zostanie działanie mające na celu rozpoznanie jego przyczyn. Takie etapowe postępowanie pozwoli na racjonalne zaplanowanie niezbędnych działań i zapewnienie ich wymaganej skuteczności,
b. wykonanie urządzeń wodnych, a także realizacja usługi wodnej następuje
w granicach jednolitej części wód podziemnych JCWPd o kodzie [...] Przedmiotowa JCWPd charakteryzuje się dobrym stanem chemicznym i ilościowym, dla której nie stwierdzono ryzyka nieosiągnięcia celu środowiskowego. Celem środowiskowym dla ww. JCWPd jest utrzymanie dobrego stanu ilościowego i dobrego stanu chemicznego. Zamierzone korzystanie z wód, nie narusza ustaleń Planu Gospodarowania Wodami na obszarze dorzecza Odry przyjętego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 października 2019 r. (Dz. U z 2016 r., poz. 1967, dalej "Plan dorzecza Odry").
Organ I instancji wskazał, że przedmiotowe zamierzone korzystanie z wód:
a. zlokalizowane będzie poza terenami obszarów objętych formami ochrony przyrody, wyszczególnionymi w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r.
o ochronie przyrody (Dz. U. z 2020 r., poz. 55, dalej "u.o.p."),
b. zlokalizowane będzie poza obszarami szczególnego zagrożenia powodzią, wobec czego, realizacja przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego nie narusza Planu dorzecza Odry;
c. nie dotyczy programu ochrony wód morskich, krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych, planu lub programu rozwoju śródlądowych dróg wodnych o szczególnym znaczeniu transportowym.
Organ I instancji wyjaśnił, że opracowanie planu przeciwdziałania skutkom suszy nie zostało przyjęte w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej (art. 185 ust. 6 u.p.w.), a zatem nie ma możliwości odniesienia się do jego zapisów.
Organ I instancji podał, że wydane pozwolenia wodnoprawne nie naruszają ustaleń i wymagań dokumentów, wymienionych w art. 396 ust. 1 u.p.w. i zostały wydane zgodnie z art. 400 ust. 8 u.p.w. na podstawie operatu wodnoprawnego oraz zgromadzonych w toku postępowania dowodów, dokumentów i informacji.
Organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 400 ust. 1 u.p.w., pozwolenie wodnoprawne wydaje się w drodze decyzji na czas 30 lat, liczony od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. Obowiązek ustalenia okresu, na jaki wydaje się pozwolenie wodnoprawne, nie dotyczy pozwoleń wodnoprawnych na wykonanie urządzeń wodnych stosownie do art. 400 ust. 6 u.p.w. Organ I instancji podał, że zgodnie z żądaniem wnioskodawcy pozwolenie wodnoprawne na usługi wodne obejmujące odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do urządzenia wodnego - rowu udzielono na czas 20 lat, liczony od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna.
Organ I instancji wyjaśnił, że w myśl art. 393 ust. 4 u.p.w., pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń. Informacja tej treści została zawarta w sentencji decyzji. Stosownie do art. 393 ust. 5 u.p.w., wnioskodawcy, który nie uzyskał praw do nieruchomości lub urządzeń koniecznych do realizacji pozwolenia wodnoprawnego, nie przysługuje roszczenie o zwrot nakładów poniesionych w związku z otrzymaniem pozwolenia. Z powyższego wynika, że pozwolenie wodnoprawne stanowi jedynie zgodę władzy publicznej na podjęcie działań wskazanych we wniosku inwestora, istotnych z punktu widzenia przepisów u.p.w., nie ingerując w zagadnienia uprawnień właścicielskich. Udzielenie pozwolenia wodnoprawnego nie wiąże w żaden sposób właścicieli urządzeń czy nieruchomości koniecznych do skorzystania z uprawnień
z niego wynikających i nie skutkuje koniecznością zgody na korzystanie z nich. Pozwolenie wodnoprawne można uzyskać dla przedsięwzięcia położonego na cudzym gruncie lub obiekcie bez zgody właściciela, a nawet wbrew jego woli, przy czym inwestor bez zgody właściciela nie będzie mógł korzystać z obiektu, czy wejść na nieruchomość, czyli skorzystać z uprawnień wynikających z pozwolenia wodnoprawnego.
E. i L. J. (dalej "skarżący’) złożyli odwołanie od ww. decyzji, w którym zarzucili organowi naruszenie art. 7, art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 K.p.a., polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu sprawy oraz naruszeniu prawa uczestników postępowania, a w szczególności nie zweryfikowaniu rzeczywistego stanu obszaru na jakim mają powstać urządzenia wodne, a w tym zakresu ich oddziaływania, przy uwzględnieniu, iż w obszarze projektowanej inwestycji część obiektów wodnych została zasypana, zmieniany jest ciek wodny, oraz naruszenie art. 399 ust. 1 pkt 1 u.p.w., poprzez brak odmowy wydania pozwolenia wodnoprawnego, wobec niespełnienia przez projektowany sposób korzystania z wód wymagań, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 8 u.p.w., w tym w szczególności naruszenie wymogów wynikających z przepisów odrębnych, tj. art. 140 K.c. oraz art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie.
Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie wydał w dniu 22 lipca 2022 r. decyzję nr SZ.RUZ.423.1.22.2020.EM, w której utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny w sprawie i wskazał, że pozwolenia wodnoprawne są instrumentem zarządzania zasobami wodnymi, który pozwala uprawnionym organom administracji publicznej na określenie zakresu korzystania z wód, a także warunki wykonania uprawnienia związanego z tym korzystaniem. Celem wprowadzania systemu pozwoleń jest racjonalizacja korzystania z wód, ograniczenie zanieczyszczenia wód, zapewnienie ich odpowiedniej jakości oraz zależnych od nich ekosystemów wodnych poprzez określanie sposobów wykorzystywania wód, w tym w szczególności ilości wody pobieranej, w tym ze szczególnym uwzględnieniem ilości pobieranej wody oraz ilości substancji wprowadzanych do wód i gruntów. Celem przyświecającym ustawodawcy wprowadzającemu system pozwoleń wodnoprawnych była racjonalizacja korzystania z wód, ograniczanie zanieczyszczania wód, zapewnienie ich odpowiedniej jakości oraz zależnych do nich ekosystemów wodnych poprzez określanie sposobów wykorzystywania wód, w tym ze szczególnym uwzględnieniem ilości pobieranych wód oraz ilości substancji wprowadzanych do wód i gruntów (ścieków). Ustawa Prawo wodne w przepisach art. 389 i art. 390 enumeratywnie wymienia wszystkie przypadki korzystania zwód wymagające uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.
Organ odwoławczy przytoczył treść art. 389 pkt 6, art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 399 ust. 1 pkt 1, art. 396 ust. 1 u.p.w. i wskazał, że organ I instancji odniósł się do wszystkich negatywnych przesłanek z art. 396 ust. 1 u.p.w. Planowane korzystanie z wód zlokalizowane będzie poza terenami obszarów objętych formami ochrony przyrody, wyszczególnionymi w art. 6 ust. 1 u.o.p. i poza obszarami szczególnego zagrożenia powodzą, wobec czego, realizacja przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego nie narusza Planu dorzecza Odry oraz nie dotyczy programu ochrony wód morskich, krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych, planu lub programu rozwoju śródlądowych dróg wodnych o szczególnym znaczeniu transportowym.
Zdaniem organu odwoławczego, przy rozpoznawaniu sprawy organ I instancji nie naruszył przepisów postępowania.
Skarżący złożyli skargę na ww. decyzję i wnieśli o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Zarzucili organowi naruszenie:
1. art. 7, art. 8 § 1, art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 45 Konstytucji RP, polegające na nieodniesieniu się w wystarczającym stopniu do podniesionych w odwołaniu zarzutów co w konsekwencji doprowadziło do sytuacji, w której organ nie dokonał ich pogłębionej analizy w konfrontacji ze stanem faktycznym niniejszej sprawy tylko bezrefleksyjnie przyjął jako swoje stanowisko, stanowisko organu I instancji,
2. art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 59 ust. 1 pkt 2 oraz art. 63 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku
i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w związku z § 3 ust. 1 pkt 89 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko polegające na zaniechaniu ustalenia faktycznego wpływu na środowisko naturalne w tym na populacje znajdujących się na tym terenie zwierząt podlegających ochronie takich jak bobry czy zaskrońce,
3. art. 7, art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 K.p.a., polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu sprawy, w szczególności niezweryfikowaniu rzeczywistego stanu obszaru na jakim mają powstać urządzenia wodne, w tym zakresie ich oddziaływania, przy uwzględnieniu, iż
w obszarze projektowanej inwestycji część obiektów wodnych została zasypana, zmieniony jest ciek wodny, a nadto z informacji zamieszonych na oficjalnej stronie G. D. wynika, iż inwestycja ma zostać przeprowadzona przez inne działki.
W odpowiedz na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z 20 lutego 2023 r. skarżący podali, że PGWWPZZ
w S. wydał nową decyzję, która ma wpływ na pierwotną. Ponadto część przedmiotowej działki należąca do I. I T. R. została sprzedana T. B.. W ocenie skarżących, zmiany te mają wpływ na dezaktualizację zaskarżonej decyzji. Wnieśli o rozważanie zawiadomienia o terminie państwa R. i T. B.. Do pisma dołączono decyzję nr [...] z 31 stycznia 2023 r. wydaną przez Wójta G. D. o warunkach zabudowy dla państwa R. .
W odpowiedzi na pismo skarżących, G. D. w piśmie z 24 lutego 2023 r. podała, że odstąpiła od planowanej inwestycji z uwagi na brak możliwości uzyskania prawa do dysponowania terenu, tj. działki należącej do skarżących. Podała, że udział
w postępowaniu państwa R. nie jest zasadny.
Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie 3 sędziów za zgodą stron.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, co następuje:
Spór dotyczy prawidłowości wydanych pozwoleń wodnoprawnych.
Zgodnie z art. 389 pkt 1 i pkt 6 u.p.w., pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na usługi wodne i wykonanie urządzeń wodnych.
Stosownie do art. 16 pkt 65 lit.a i f u.p.w., przez urządzenia wodne rozumie się urządzenia lub budowle służące do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania
z tych zasobów, w tym: urządzenia lub budowle piętrzące, przeciwpowodziowe
i regulacyjne, a także kanały i rowy, wyloty urządzeń kanalizacyjnych służące do wprowadzania ścieków do wód, do ziemi lub do urządzeń wodnych oraz wyloty służące do wprowadzania wody do wód, do ziemi lub do urządzeń wodnych.
Przepisy ustawy dotyczące wykonania urządzeń wodnych stosuje się odpowiednio do odbudowy, rozbudowy, nadbudowy, przebudowy, rozbiórki lub likwidacji tych urządzeń, z wyłączeniem robót związanych z utrzymywaniem urządzeń wodnych w celu zachowania ich funkcji (art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.w.).
Usługi wodne polegają na zapewnieniu gospodarstwom domowym, podmiotom publicznym oraz podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą możliwości korzystania z wód w zakresie wykraczającym poza zakres powszechnego korzystania z wód, zwykłego korzystania z wód oraz szczególnego korzystania z wód (art. 35 ust. 1 u.p.w.). Gospodarstwom domowym, podmiotom publicznym oraz podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą zapewnia się dostęp do usług wodnych na zasadach określonych w przepisach ustawy (art. 35 ust. 2 u.p.w.).
Na podstawie art. 35 ust. 3 pkt 7 u.p.w. usługi wodne obejmują odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast.
Z powyższych przepisów wynika, że na wykonanie przedmiotowego urządzenia wodnego i usługi wodnej wymagane było uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego.
Zgodnie z art. 396 ust. 1 u.p.w., pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać:
1) ustaleń planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, z wyłączeniem okoliczności, o których mowa w art. 66;
2) ustaleń planów ochrony i planów zadań ochronnych dla obszarów chronionych;
3) ustaleń planu zarządzania ryzykiem powodziowym;
4) ustaleń planu przeciwdziałania skutkom suszy;
5) ustaleń programu ochrony wód morskich;
6) ustaleń krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych;
7) ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, decyzji
o warunkach zabudowy i decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego;
8) wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska, ochrony przyrody i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z przepisów ustawy oraz przepisów odrębnych.
W przypadku gdy została wydana ocena wodnoprawna, nie ocenia się zgodności pozwolenia wodnoprawnego z ustaleniami planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza (art. 396 ust. 2 u.p.w.).
Stosownie do art. 399 ust. 1 pkt 1 u.p.w., wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli projektowany sposób korzystania z wód narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-7, lub nie spełnia wymagań,
o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 8.
W niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki z ww. przepisu.
Treść wydanych pozwoleń wodnoprawnych nie narusza art. 403 u.p.w. Do wniosku
o wydanie pozwoleń wodnoprawnych dołączono, m.in.: operat wodnoprawny wraz
z opisem prowadzenia zamierzonej działalności; wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, tj. dokumenty, o których mowa w art.407 ust. 2 u.p.w.
Jak wynikało z akt, do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego nie dołączono decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z uwagi na fakt, że planowana inwestycja nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco bądź potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (decyzja o lokalizacji celu publicznego).
Na podstawie art. 60 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2022 r. poz.1029; dalej "u.o.u.i.ś"), Rada Ministrów została upoważniona do wydania w drodze rozporządzenia w przedmiocie rodzajów przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz rodzajów przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Planowane urządzenie wodnoprawne nie mieści się w § 2 – przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, ani w § 3 – przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839 ze zm.).
Wbrew stanowisku skarżących zawartym w skardze, przedmiotowe urządzenie wodnoprawne nie jest nie jest związane z gospodarowaniem wodą w rolnictwie polegającą na melioracji łąk (§ 3 pkt 89 ww. rozporządzenia). Przedmiotowy rów oznaczony jest w ewidencji gruntów i budynków jako grunt pod rowami (W-ŁIV) o pow. [...] ha i nie znajduje się na obszarach objętych formami ochrony przyrody. Wykonanie urządzenia wodnego – wylotu (W1) służącego do wprowadzania wód opadowych lub roztopowych nie spełnia też przesłanki z § 3 pkt 81 ww. rozporządzenia.
Tym samym niezasadny był zarzut skargi o naruszeniu przepisów u.o.u.i.ś.
Podnoszona przez skarżących okoliczność, że planowana inwestycja może doprowadzić do zalewania ich działki lub skażenia wody nie może być badana w ramach niniejszego postępowania, które nie przesądza o tym, czy w ogóle dana inwestycja zostanie zrealizowana.
Wydanie pozwolenia wodnoprawnego, o którym mowa w art. 389 pkt 6 pkt 1 u.p.w., tj. wykonaniem urządzeń wodnych następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych - wydawanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Oznacza to, że niniejsze postępowanie jest etapem wstępnym do uzyskania pozwolenia na budowę. Podkreślić należy, że inwestor zawsze jest zobowiązany do ochrony środowiska naturalnego. Gatunki fauny, o których mowa w skardze, występujące na przedmiotowej działce podlegają ochronie niezależnie od faktu wydania przedmiotowych pozwoleń wodnoprawnych. Występowanie tych gatunków fauny nie ma wpływu na uznanie danej inwestycji za przedsięwzięcie mogące zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Podnoszony przez skarżących zarzut, że organy nie odpowiedziały im, czy na tym terenie powstanie przepompownia ścieków nie ma znaczenia dla rozpoznania sprawy. W tym zakresie ewentualnie udzielić informacji skarżącym może jedynie inwestor, który planuje taką budowę.
Pozwolenie wodnoprawne na wykonanie urządzenia wodnego na działce skarżących, nie oznacza naruszenia ich praw właścicielskich. Fakt, że na terenie M. realizowana jest inwestycja w postaci budowy kanalizacji deszczowej, która związana jest również z innymi działkami nie ma znaczenia dla rozpoznania niniejszej sprawy.
Czas obowiązywania pozwoleń wodnoprawnych został określony w decyzji i nie narusza art. 400 u.p.w. Pozwolenia wodnoprawne zostały wydane na podstawie operatu wodnoprawnego oraz zgromadzonych w toku postępowania dowodów, dokumentów i informacji zgodnie z art. 400 ust. 8 u.p.w.
Sąd podzielił stanowisko organów, że w myśl art. 393 ust. 4 u.p.w., pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń. Pozwolenie wodnoprawne stanowi jedynie zgodę władzy publicznej na podjęcie działań wskazanych we wniosku inwestora. Pozwolenie wodnoprawne można uzyskać dla przedsięwzięcia położonego na cudzym gruncie lub obiekcie bez zgody właściciela, a nawet wbrew jego woli. Jak słusznie zauważyły organy, inwestor bez zgody właściciela nie będzie jednak mógł korzystać z urządzeń, czy też wejść na daną nieruchomość. Posiadanie tytułu prawnego do nieruchomości nie jest przesłanką do uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Wynika to po części z art. 407 u.p.w., regulującego wymogi wniosku o pozwolenie wodnoprawne, który nie przewiduje konieczności wykazania się tytułem prawnym do nieruchomości.
Jak wynikało z akt. informację o wszczęciu postępowania w sprawach dotyczących pozwolenia wodnoprawnego organ I instancji podał do publicznej wiadomości zgodnie z art. 400 ust. 7 u.p.w. na tablicy ogłoszeń urzędu Gminy i organu I instancji oraz na stronie BIP organu.
Stosownie do art. 401 ust. 1 u.p.w., stroną postępowania w sprawach dotyczących pozwoleń wodnoprawnych jest wnioskodawca oraz podmioty, na które będzie oddziaływać zamierzone korzystanie z wód, lub podmioty znajdujące się w zasięgu oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych.
Jeżeli liczba stron w postępowaniu w sprawach dotyczących pozwolenia wodnoprawnego przekracza 10, do stron innych niż wnioskodawca stosuje się art. 49 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 401 ust. 3 u.p.w.).
W przypadku, o którym mowa w ust. 3, zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawach dotyczących pozwolenia wodnoprawnego doręcza się wnioskodawcy na adres wskazany we wniosku oraz zawiadamia się pozostałe strony w drodze obwieszczeń, odpowiednio w urzędzie zapewniającym obsługę ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej albo siedzibie właściwej jednostki organizacyjnej Wód Polskich, a także w Biuletynie Informacji Publicznej na stronach podmiotowych urzędów starostwa powiatowego i urzędów gmin, właściwych ze względu na zakres korzystania z wód lub lokalizację planowanych do wykonania urządzeń wodnych, robót lub działań (art. 403 ust. 4 u.p.w.).
Z akt wynikało, że stronami postępowania jest Gmina i skarżący. Inne osoby nie wstąpiły do niniejszego postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 33 § 1, § 1a i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ), dalej "p.p.s.a.", osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Jeżeli przepis szczególny przewiduje, że strony postępowania przed organem administracji publicznej są zawiadamiane o aktach lub innych czynnościach tego organu przez obwieszczenie lub w inny sposób publicznego ogłaszania, osoba, która brała udział w postępowaniu i nie wniosła skargi, a wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony, jeżeli przed rozpoczęciem rozprawy złoży wniosek o przystąpienie do postępowania. Udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego.
Powyższe oznacza, że Sąd nie zawiadamia z urzędu lub na wniosek skarżących innych osób o toczącym się postępowaniu sądowym. Wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym mogą złożyć jedynie osoby, wymienione w art. 33 p.p.s.a. Z tych względów Sąd nie mógł uwzględnić wniosku skarżących zawartego w piśmie procesowym z 20 lutego 2023 r.
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organy nie naruszyły przepisów prawa materialnego, ani procesowego. Według Sądu, organy zebrały w sposób prawidłowy materiał dowodowy i dokonały jego oceny. Okoliczność, że z zebranego materiału dowodowego skarżący wywodzą inne wnioski niż organy nie świadczy o naruszeniu przez nie przepisów postępowania. Zaskarżona decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne i na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę.