II SA/Sz 835/24

II SA/Sz 835/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-06-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Świerzko-Bukowska /sprawozdawca/
Marzena Iwankiewicz /przewodniczący/
Wiesław Drabik
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1210
art. 75 ust. 1 pkt 5, art. 79a, art. 99 ust. 1 pkt 2, art. 102 ust. 2
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2503
par. 4 ust. 1 pkt 10
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 5 grudnia 2022 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania  pojazdami i kierowców
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik, Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Aneta Ciesielska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 29 sierpnia 2024 r. nr SKO.Ke.470/2350/2024 w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta S (dalej: "organ I instancji") decyzją z dnia 21 czerwca 2024 r. skierował M. G. (dalej: "strona", "skarżący") na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w dniu 23 maja 2023 r. Prokurator Rejonowy w S zwrócił się z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie skierowania strony na badanie lekarskie, ponieważ w toku postępowania przygotowawczego prowadzonego przeciwko M. G. rozpoznano u niego zespół zależności alkoholowej, zaburzenie rozwojowe o typie Zespołu Aspergera oraz inne zakłócenia czynności psychicznych - zaburzenia rozwojowe, co wynika z opinii biegłych psychiatrów z dnia [...] lipca 2022 r. W ocenie organu I instancji rozpoznanie to budzi poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia tej osoby posiadającej uprawnienia do kierowania pojazdami w ruchu drogowym.
Po rozpoznaniu odwołania strony od tej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy") decyzją z dnia 29 sierpnia 2024 r., nr SKO.Ke.470/2350/2024 utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Kolegium przytoczyło treść art. 75 ust. 1 pkt 5 i art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1210, dalej: "u.k.p."), stanowiących materialnoprawną podstawę decyzji. Kolegium wyjaśniło, że ocena czy zastrzeżenia co do stanu zdrowia są "uzasadnione" i "poważne" należy do organu administracji wydającego decyzję o skierowaniu na badania, który przy interpretacji tych przesłanek powinien mieć na uwadze cel ustawy o kierujących pojazdami, jakim jest zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Według Kolegium oczywistym jest, że dla zachowania bezpieczeństwa w ruchu drogowym niezbędne jest czuwanie nad tym, aby osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą w tym zakresie sprawność, nie tylko w chwili ubiegania się o uprawnienia, ale również w okresie późniejszego z nich korzystania. W interesie społecznym jest aby wszyscy kierowcy posiadali predyspozycje zdrowotne do prowadzenia pojazdów silnikowych, w sposób który nie będzie zagrażał nie tylko ich zdrowiu i życiu, lecz również wszystkich innych użytkowników dróg. Z tego względu zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy powinny dotyczyć tego rodzaju aspektów zdrowia, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów, a sformułowanie, że mają być uzasadnione oznacza, że są one oparte na słusznych i usprawiedliwionych podstawach. Chodzi o sytuacje, gdy wątpliwości co do stanu zdrowia kierowcy wynikają z ujawnienia się pewnych obiektywnych okoliczności faktycznych, którym trudno jest z góry zaprzeczyć jako mających wpływ na zdolność prowadzenia pojazdu bez dodatkowej, medycznej weryfikacji stanu zdrowia kierowcy. Przy czym wydanie decyzji kierującej na badanie lekarskie nie musi oznaczać, że rzeczywiście istnieją przeciwskazania zdrowotne u danego kierowcy do prowadzenia pojazdów. Organ kierujący na badanie nie musi zatem udowodnić, że przeciwwskazania istnieją, wystarczy że takie okoliczności zostaną uprawdopodobnione. Ostateczne rozstrzygnięcie tej kwestii pozostawione zostało uprawnionym lekarzom. Skierowanie na badanie lekarskie nie jest równoznaczne z pozbawieniem kierowcy uprawnienia do kierowania, jego celem jest wyjaśnienie istniejących w tym przedmiocie wątpliwości. Przeprowadzenie badań może prowadzić do stwierdzenia istnienia przeciwskazań do kierowania pojazdami albo do stwierdzenia, że takie przeciwskazania nie występują.
Według Kolegium zespół zależności alkoholowej nie pozostaje bez wpływu na zdolność kierowcy do bezpiecznego kierowania pojazdem. Odwołując się do przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 grudnia 2022 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2022 r. poz. 2503, dalej: "rozporządzenie") Kolegium wskazało, że jednym z aspektów oceny stanu zdrowia osoby badanej w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami jest istnienie objawów wskazujących na uzależnienie od alkoholu lub na jego nadużywanie. Organ odwoławczy stwierdził, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że u skarżącego został rozpoznany zespół zależności alkoholowej. Rozpoznanie tego rodzaju nasuwa poważne zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia w zakresie sprawności psychofizycznej jako kierującego pojazdem. Skarżący w odwołaniu nie zakwestionował tego rozpoznania, a jedynie wskazał, że w przeszłości również były wydane opinie odnośnie jego stanu zdrowia. Według Kolegium opinie z lat 2014 i 2015 pozostają irrelewantne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, ponieważ kluczowe znaczenia ma ostatnia opinia z [...] lipca 2022 r., z uwagi na jej treść. Przy czym bez znaczenia jest, że opinia sądowo-psychiatryczna została wydana na potrzeby postępowania karnego niezwiązanego z kierowaniem pojazdami. Ponieważ w stosunku do skarżącego wystąpiły uzasadnione wątpliwości co do jego stanu zdrowia, które mogą mieć wpływ na bezpieczne uczestniczenie w ruchu drogowym, Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na tę decyzję M. G. wniósł o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania. Podniósł następujące zarzuty;
1) rażące naruszenie orzecznictwa sądów administracyjnych poprzez wydanie decyzji niejako automatycznie, na podstawie jednego dowodu pochodzącego z akt postępowania karnego, niemającego żadnego związku z bezpieczeństwem w ruchu drogowym;
2) pozbawienie skarżącego realnego prawa do obrony poprzez uniemożliwienie mu przedstawienia dokumentów z których wynika, że stan jego zdrowia jest niezmienny od wielu lat. Ponadto, postępowanie zostało wszczęte w okresie gdy skarżący przebywał w zakładzie karnym co prowadzi do konkluzji, że jedynym celem Prokuratury Rejonowej w S, która wnioskowała o skierowanie skarżącego na badania, jest pozbawienie go uprawnień do kierowania pojazdami;
3) niezebranie przez organ I instancji wszystkich możliwych dokumentów i dowodów pozwalających na prawidłową ocenę sytuacji, w tym dokumentacji medycznej strony i opinii sądowo-psychiatrycznych z wcześniejszych postępowań karnych. Dokumenty te skarżący musiał sam przedstawić organowi odwoławczemu;
4) błędne ustalenia faktyczne będące podstawą oceny stanu zdrowia skarżącego i wydania zaskarżonej decyzji w sytuacji gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego pozwala na stwierdzenie, że skarżący jest w pełni zdolny do kierowania pojazdami, a stwierdzone u niego w toku postępowań karnych zaburzenia rozwojowe, nie mają wpływu na zdolność do prowadzenia pojazdów, a jedynie na interakcje społeczne;
5) odgórne przyjęcie, że zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego są poważne w sytuacji gdy nigdy nie leczył się on odwykowo ani psychiatrycznie, również podczas pobytu w zakładach karnych, tylko na podstawie jednej opinii sądowo-psychiatrycznej która, zdaniem strony, nie potwierdza istnienia zastrzeżeń co do stanu zdrowia uzasadniających skierowanie na badania;
6) rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, na podstawie których wydano zaskarżoną decyzję, mogące mieć wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że Prokurator Rejonowy w S zwrócił się organu I instancji o skierowanie go na kontrolne badania lekarskie w związku z podobno wiarygodną informacją o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Jako jedyny dowód w sprawie została przedstawiona opinia sądowo-psychiatryczna z dnia [...] lipca 2022 r. wydana przez biegłych psychiatrów do sprawy karnej o sygnaturze [...] toczącej się przed Sądem Rejonowym w S. o czyny z art. 190a § 1 i 2 oraz art. 190 § 1 Kodeksu karnego. Żaden z tych czynów nie dotyczył bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Mimo to, w dniu 26 maja 2023 r. organ I instancji wszczął postępowanie w przedmiocie skierowania skarżącego na badanie lekarskie, jednak decyzja została wydana dopiero 21 czerwca 2024 r., gdyż wcześniej z uwagi na pobyt skarżącego w zakładzie karnym do dnia 14 kwietnia 2024 r. postępowanie było zawieszone. Kolegium nie uwzględniło odwołania, podzielając zapatrywanie organu I instancji dotyczące zastrzeżeń co do stanu zdrowia. Wniosek skarżącego o pozyskanie dokumentacji m.in. opinii sądowo-psychiatrycznych z wcześniejszych postępowań karnych, sprzed wydania skarżącemu prawa jazdy, czy innej dokumentacji medycznej, został zignorowany. W ocenie skarżącego zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji narusza jego prawo do rzetelnego rozpoznania sprawy. Przede wszystkim dlatego, że opinia sądowo-psychiatryczna sporządzona na potrzeby postępowania karnego, nie mającego związku z bezpieczeństwem w ruchu drogowym, nie może stanowić jedynego dowodu w sprawie, stanowiącego podstawę do wydania decyzji kierującej kierowcę na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Dodatkowo, z opinii psychiatrycznych musi wprost wynikać, że użytkowanie pojazdu przez danego kierowcę może stanowić realne zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Skarżący wielokrotnie, przed organami obu instancji podnosił, że opinia z postępowania [...], na którą powołała się Prokuratura jest zasadniczo zbieżna z treścią opinii wydanej w sprawie [...], jaka toczyła się przed Sądem Rejonowym w S. oraz [...], która toczyła się przed Sądem Rejonowym [...] w S.. Postępowania te zakończyły się prawomocnie na kilka lat przed wydaniem skarżącemu prawa jazdy kategorii B, które posiada od [...] lipca 2019 r. Lekarz uprawniony do badania kierowców, mając wiedzę o stwierdzonych zaburzeniach rozwojowych oraz nadużywaniu alkoholu, wydał w dniu 30 kwietnia 2019 r. orzeczenie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Lekarz ten miał także wiedzę o wydanych wcześniej wobec skarżącego opiniach sądowo-psychiatrycznych, z wcześniejszych postępowań karnych. Mimo to, skarżący został do prowadzenia pojazdów dopuszczony. Wszelkie zaburzenia rozwojowe ze spektrum autyzmu, jakie zostały u skarżącego zdiagnozowane w postępowaniach karnych toczących się od stycznia 2014 r. nie świadczą o braku zdolności do prowadzenia pojazdów. Takie zaburzenia świadczą jedynie o zakłóceniach w interakcjach społecznych, tj. o nieumiejętności bądź niechęci pracy w grupie, obsesyjnych zainteresowaniach, zaburzeniach mowy i języka, czy trudnościach w komunikacji niewerbalnej. Tymczasem, na podstawie jednej opinii sądowo-psychiatrycznej z dnia [...] lipca 2022 r. o treści w zasadzie identycznej jak te wydane w latach 2014-2015 Prokuratura Rejonowa w S. zdecydowała o skierowaniu wniosku o skierowanie skarżącego na badanie lekarskie. Gdyby faktycznie istniały przeciwwskazania zdrowotne u skarżącego do kierowania pojazdami, istniałyby także w momencie ubiegania się o wydanie uprawnień. Uzależnienie od alkoholu stwierdzono u skarżącego już w 2012 r., w wyniku badania do jeszcze innego postępowania karnego o sygn. akt [...] jakie toczyło się przed Sądem Rejonowym w S., a więc 7 lat wcześniej przed uzyskaniem przez skarżącego uprawnień do kierowania pojazdami. Żadne z postępowań karnych jakie toczyły się wobec skarżącego nie dotyczyło bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Były to przestępstwa polegające na zmuszaniu funkcjonariusza publicznego do odstąpienia od czynności służbowych, wywieranie wpływu na świadka przemocą i groźbami bezprawnymi, uporczywe nękanie oraz podszywanie się pod inna osobę. Skarżący nie ma orzeczonego żadnego stopnia niepełnosprawności, nie leczył się i nie leczy psychiatrycznie ani odwykowo. Nie orzeczono wobec niego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów określonego rodzaju. Informację przedstawioną przez Prokuratora we wniosku o skierowanie na badanie należało potraktować jako zupełnie nieprzekonywującą z uwagi na zbieżność jej treści z poprzednio wydanymi opiniami sądowo-psychiatrycznymi, które nie stały na przeszkodzie w uzyskaniu uprawnień do kierowania pojazdami. Opinia ta była wydana niejako z pamięci przez tych samych lekarzy-psychiatrów co poprzednie, którzy regularnie wydawali opinie wobec strony już od listopada 2011 r. Z opinii stanowiącej postawę do skierowania kierowcy na kontrolne badanie musi jasno wynikać, jakie wątpliwości co do stanu zdrowia kierowcy uzasadniają wydanie skierowania na badanie. Kierowanie kierowcy teoretycznie uzależnionego od alkoholu na kolejne badania w sytuacji gdy prawo jazdy zostało wydane kilka lat wcześniej przed stwierdzeniem uzależnienia, który jednocześnie jest w stanie bezpiecznie prowadzić pojazd i kontrolować spożywanie alkoholu, wydaje się zbędne. Skarżący oświadczył, że od około 2020 r. nie nadużywa alkoholu, a w czasie pobytu w zakładzie karnym miał ponad roczny okres abstynencji. Uczestniczył także w terapii alkoholowej w Areszcie Śledczym w O. – Oddział Zewnętrzny w S..
Zdaniem skarżącego skierowanie go na badanie lekarskie nosiło znamiona dodatkowej represji i szykany, ponieważ na badanie lekarskie został on skierowany gdy przebywał w zakładzie karnym (na dzień [...] maja 2023 r., tj. na dzień złożenia wniosku przez Prokuratora był osobą tymczasowo aresztowaną do sprawy [...]) i niewiele zabrakło, aby został pozbawiony uprawnień do kierowania pojazdami, ponieważ jako osoba pozbawiona wolności nie miał możliwości stawienia się na badania lekarskie. Służba Więzienna nie zapewniłaby mu dowiezienia konwojem do lekarza uprawnionego do badań kierowców, a jeżeli byłaby taka możliwość czekałby na takie badania wiele miesięcy i doszłoby do upływy terminu wyznaczonego na przeprowadzenie badań. Dodatkowo skarżący w zakładzie karnym nie był zatrudniony odpłatnie, otrzymywał jedynie od rodziny niewielkie kwoty i nie byłby w stanie zapłacić za badanie lekarskie nawet gdyby uzyskał zgodę Dyrektora Zakładu Karnego na przeprowadzenie badania. Skarżący wskazał, że na dzień wniesienia skargi był zadłużony w licznych firmach windykacyjnych, bankach, firmach udzielających pożyczek "chwilówek", firmach telekomunikacyjnych na łączna kwotę [...]. Zł i nie stać go na opłacenie badania w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy.
W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
W piśmie procesowym z dnia 12 maja 2025 r. skarżący oświadczył, że od dnia 6 marca 2025 r. ma zatrzymane prawo jazdy wobec nieprzedłożenia w zakreślonym terminie orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Stało się to w momencie gdy był tymczasowo aresztowany. Gdy okres zatrzymania prawa jazdy przekroczy rok od czasu wydania decyzji o zatrzymaniu, skarżącemu grozi całkowite cofnięcie uprawnień do prowadzenia pojazdów kategorii B. Skarżący wskazał, że nie jest w stanie przewidzieć, czy w okresie 12 miesięcy od zatrzymania mu prawa jazdy, choćby na krótko opuści zakład karny, ponieważ toczą się wobec niego dwa nowe postępowania karne i w zakładzie karnym może spędzić dalsze 2-3 lata.
Na rozprawie w dniu 5 czerwca 2025 roku pełnomocnik skarżącego wyznaczony z urzędu oświadczył, podtrzymuje skargę i argumentację w niej zawartą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach.
W przypadku zaś gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu.
Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że złożona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. orzekającą o skierowaniu skarżącego na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
Zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia. Regulacja ta pozostaje w ścisłym związku z treścią art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p, według którego badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia.
Sposób rozumienia pojęcia "uzasadnionych i poważnych zastrzeżeń" był już wielokrotnie wyjaśniany w orzecznictwie sądów administracyjnych. Wskazywano w szczególności, że "uzasadnione" to tyle, co oparte na konkretnych, wiarygodnych podstawach, zaś "poważne" to dotyczące takich aspektów zdrowia, które mogą mieć bezpośredni wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdu. Uzasadnione i poważne zastrzeżenia winny zatem mieć swoje źródło w tego rodzaju informacjach o stanie zdrowia, z których z dużym prawdopodobieństwem wynika, że u posiadacza prawa jazdy mogą występować przeciwwskazania zdrowotne co do możliwości jego dalszego bezpiecznego udziału w ruchu drogowym. Takie informacje mogą wynikać z orzeczeń lekarskich, z karty informacyjnej leczenia szpitalnego, czy chociażby z opinii o stanie zdrowia sporządzonej przez lekarzy specjalistów. Podkreśla się przy tym, że wydanie decyzji kierującej na badanie lekarskie nie musi łączyć się z pewnością co do istnienia przeciwskazań zdrowotnych kierowcy do prowadzenia pojazdami. Organ nie musi zatem udowodnić, że takowe istnieją, a wystarczającym jest prawdopodobieństwo w tym zakresie. Ostateczne rozstrzygnięcie tej kwestii pozostawione zostało uprawnionym lekarzom. Oznacza to równocześnie, że skierowanie na badanie lekarskie nie jest równoznaczne z pozbawieniem kierowcy prawa jazdy. Jego celem jest natomiast wyjaśnienie istniejących w tym przedmiocie wątpliwości. Powyższe może zaś prowadzić bądź do stwierdzenia istnienia przeciwskazań do kierowania pojazdami bądź stwierdzenia, że takie przeciwskazania nie występują. Poddając się takim badaniom kierowca umożliwia zatem wyjaśnienie zaistniałych wątpliwości przez uprawniony personel medyczny (por. wyroki NSA: z dnia 3 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 605/14; z dnia 2 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 1938/17; z dnia 12 września 2018 r., sygn. akt I OSK 2501/16; z dnia 18 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 514/19; z dnia 26 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 1739/19; z dnia 22 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 2528/20).
Jak słusznie podkreślał organ odwoławczy, przy interpretacji powyższej przesłanki należy mieć na względzie cel ustawy o kierujących pojazdami, a więc zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym. Należy zatem pamiętać, że dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym niezbędne jest czuwanie nad tym, aby osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą w tym zakresie sprawność i to nie tylko w chwili ubiegania się o uprawnienia, ale również w okresie późniejszego z nich korzystania (por. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2023 r., sygn. akt II GSK 866/23). W interesie społecznym jest bowiem, aby wszyscy kierowcy posiadali predyspozycje zdrowotne do prowadzenia pojazdów silnikowych, w sposób który nie będzie zagrażał nie tylko ich zdrowiu i życiu, lecz również wszystkich innych użytkowników dróg.
W rozpoznawanej sprawie podstawą skierowania przez Prokuratora wniosku do organu I instancji były ustalenia opinii sądowo-psychiatrycznej sporządzonej w dniu [...] lipca 2022 r. w ramach postępowania karnego. Z opinii tej jednoznacznie wynika m.in. że u skarżącego rozpoznano zespół zależności alkoholowej. Opinia ta niewątpliwie stanowi wiarygodny, obiektywny dowód, w oparciu o który zasadnie organy obu instancji uznały, że istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego mogące mieć wpływ na jego zdolność do kierowania pojazdami. Nie ulega bowiem wątpliwości, że uzależnienie od alkoholu może mieć wpływ na samopoczucie psychiczne i emocjonalne, a co za tym idzie może wpływać na sprawność prowadzenia samochodu, rozpoznania sytuacji na drodze i prawidłowej jej oceny dla wykonywanych manewrów podczas poruszania się na drodze. Nie może ujść uwadze, co akcentowało Kolegium, że uzależnienie od alkoholu lub jego nadużywanie jest okolicznością braną pod uwagę podczas badania lekarskiego. W przepisie § 4 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia wprost wskazano, że w ramach badania lekarskiego uprawniony lekarz dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie objawów wskazujących na uzależnienie od alkoholu lub na jego nadużywanie. Dlatego, w ocenie Sądu, organy prawidłowo oceniły stan faktyczny i trafnie uznały, iż zaistniała w sprawie przesłanka, o której mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. Jednocześnie podkreślić należy, że Sąd, a wcześniej organy orzekające w postępowaniu administracyjnym, nie oceniają czy skarżący może prowadzić pojazdy mechaniczne czy nie, gdyż wymaga to wiedzy specjalistycznej i będzie podlegało ocenie podczas badania lekarskiego.
Bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostają podnoszone w skardze okoliczności, że opinia sądowo-psychiatryczna stanowiąca podstawę ustaleń organów, została sporządzona w toku postępowania karnego czy też że skarżący nie był karany za przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w ruchu drogowym. Wydanie decyzji o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie determinowane jest powzięciem uzasadnionych zastrzeżeń co do jego stanu zdrowia nie zaś dopuszczeniem się przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w ruchu drogowym.
Nie ma również znaczenia argumentacja, że skarżący ubiegając się o wydanie prawa jazdy uzyskał orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami i - jak twierdzi skarżący - lekarz wydający orzeczenie miał wiedzę co do zaburzeń rozwojowych i nadużywania alkoholu przez skarżącego. Orzeczenie lekarskie nie podlega kontroli i weryfikacji przez organy administracji czy też Sąd.
Analogicznie należy się odnieść do argumentu skarżącego dotyczącego braku środków finansowych. W toku postępowania w sprawie skierowania na badania lekarskie nie bada się sytuacji finansowej kierowcy. Obowiązek poniesienia opłaty za badanie lekarskie, wynikający z art. 79a u.k.p., dotyczy każdego skierowanego.
Również okoliczność, że wobec nieprzedłożenia przez skarżącego stosownego orzeczenia lekarskiego, zatrzymano mu prawo jazdy, pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie. Sytuacja gdy, z różnych powodów, w tym także z powodu odbywania kary pozbawienia wolności, kierowca nie ma możliwości poddania się badaniom, nie uzasadnia odstąpienia od wydania decyzji o skierowaniu na badania. Wydanie decyzji o skierowaniu na badania lekarskie determinuje bowiem zaistnienie przesłanki z art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. Wskazać również należy, że zgodnie z art. 102 ust. 2 u.k.p. zwrot zatrzymanego prawa jazdy następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania. Co prawda przepis ten stanowi również, że jeżeli od dnia zatrzymania prawa jazdy upłynął okres przekraczający rok, warunkiem zwrotu prawa jazdy jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, jednak - jak dalej stanowi ten przepis - warunek ten nie dotyczy prawa jazdy zatrzymanego w związku z nieprzedłożeniem w wymaganym terminie odpowiedniego orzeczenia lekarskiego. Zatem nawet w przypadku zatrzymania skarżącemu prawa jazdy, skarżący po zakończeniu odbywania kary pozbawienia wolności będzie mógł poddać się badaniu lekarskiemu i w przypadku pozytywnego wyniku takiego badania ubiegać się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy.
Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom skargi, postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone zgodnie z prawem, organy obu instancji nie dopuściły się naruszenia przepisów w tym względzie. Skierowanie skarżącego na badania lekarskie zostało wydane po zgromadzeniu materiału dowodowego, który był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia. Organy uprawdopodobniły swoje twierdzenia dostatecznie, wskazując na cele stosowanych uregulowań - przeciwdziałanie uczestniczeniu w ruchu drogowym osób, których stan zdrowia może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego i innych jego uczestników. Tym samym nie można wydanym rozstrzygnięciom skutecznie postawić zarzutu dowolności.
Końcowo należy podkreślić, że decyzja kierująca na badania lekarskie nie oznacza, że przesądzona została kwestia braku zdolności skarżącego do kierowania pojazdami mechanicznymi. Okoliczność czy stan zdrowia skarżącego stanowi przeciwwskazanie do kierowania pojazdem będzie wyjaśniona w drodze stosownego badania lekarskiego.
W tym stanie sprawy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.
Orzeczenia sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu niniejszego wyroku są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.