II SA/Sz 834/25

II SA/Sz 834/25 - Postanowienie WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-12-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-11-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Katarzyna Sokołowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1568
art. 2
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 par.2, 2a i 3, art. 58 par. 1 pkt 1 i par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1145
art. 5, art. 12, art. 38, art. 39 ust. 4a, art. 54
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Ł. L. na informację Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa Oddział Terenowy z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przedłużenia umowy dzierżawy nieruchomości rolnej postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 7 sierpnia 2025 r., nr [...] Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa Oddział Terenowy w S. poinformował L.L., że odmawia przedłużenia umowy dzierżawy nieruchomości rolnej (działka nr [...] obr. [...], gm. P.) zawartej w dniu [...] maja 2017 r. nr [...], a obowiązującej do dnia [...] sierpnia 2025 r. Wskazał także, że pismo jest stanowiskiem KOWR w rozumieniu art. 39 ust. 4a ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 826 - dalej "ustawa o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi").
L.L. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie informację Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa Oddział Terenowy w S. o odmowie przedłużenia umowy dzierżawy.
Skarżący uznając pismo z dnia 7 stycznia 2025 r. za decyzję, podniósł, że została ona wydana z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi oraz ustawy o finansach publicznej, a zatem decyzja ta powinna zostać uchylona, a sprawa rozpoznana ponownie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając m.in., czy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego.
W przypadku stwierdzenia braku kognicji sądu do rozpoznania sprawy, taka skarga, podlega odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - dalej "p.p.s.a.").
W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Nadto sądy administracyjne orzekają w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (§ 2a), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3).
Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty, a zatem kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. W konsekwencji sprawy dotyczące aktów lub czynności niewymienionych w art. 3 p.p.s.a. nie są objęte właściwością sądu administracyjnego.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest wystosowana przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa Oddział Terenowy w S. do skarżącego pismem z dnia 7 sierpnia 2025 r. informacja o odmowie przedłużenia umowy dzierżawy nieruchomości rolnej, będąca stanowiskiem KOWR w rozumieniu art. 39 ust. 4a ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi.
W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że na mocy art. 5 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarb Państwa powierzył Krajowemu Ośrodkowi wykonywanie prawa własności i innych praw rzeczowych na jego rzecz w stosunku do mienia, o którym mowa w art. 1 i 2. Przy czym mienie Skarbu Państwa, o którym mowa w art. 1 i 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi, przejęte w trybie niniejszej ustawy tworzy Zasób Własności Rolnej Skarbu Państwa, zwany dalej "Zasobem" (art. 12). Według art. 38 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi, mienie wchodzące w skład Zasobu może być wydzierżawiane lub wynajmowane osobom fizycznym lub prawnym, na zasadach Kodeksu cywilnego. Z kolei art. 39 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi reguluje proceduralne aspekty zawierania umów dzierżawy, w tym kwestię przedłużania i wypowiedzenia umowy. W myśl art. 39 ust. 4a o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi w razie nieprzedstawienia przez Krajowy Ośrodek dotychczasowemu dzierżawcy nieruchomości stanowiska odnośnie warunków dalszego dzierżawienia tej nieruchomości, w terminie miesiąca od dnia złożenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, domniemywa się, że Krajowy Ośrodek wyraził zgodę na dalsze dzierżawienie nieruchomości na dotychczasowych warunkach przez okres roku. Stosownie zaś do art. 54 powołanej ustawy, w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej.
Z powyższych unormowań wynika, że sprawa dzierżawy dotycząca gruntów pochodzących z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa jest sprawą cywilną. Przepisy tej ustawy, ani żadnej innej nie przewidują, aby czynności podejmowane przez KOWR dotyczące dzierżawy nieruchomości rolnej miały charakter administracyjny. Co więcej cywilnoprawne uregulowania w zakresie dzierżawy, do których ustawodawca odesłał w art. 38 i art. 54 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi przesądzają wprost o tym, że zawarcie, przedłużenie, zmiana i rozwiązanie umowy dzierżawy nie może nastąpić w drodze aktu administracyjnego, wydanego w postępowaniu administracyjnym, ani też w wyniku czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, które mogłyby być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Oznacza to, że
z woli samego ustawodawcy w sprawie dzierżawy nieruchomości rolnych Skarbu Państwa nie występują podstawy do wydania władczego rozstrzygnięcia w postaci decyzji bądź postanowienia, czy też dokonania innych aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 – 7 p.p.s.a.
Podsumowując stwierdzić należy, że stanowisko Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa Oddział Terenowy w S. zawarte w piśmie z dnia 7 sierpnia 2025 r. informujące skarżącego o odmowie przedłużenia umowy dzierżawy nieruchomości rolnej nie rozstrzyga żadnej sprawy administracyjnej. W szczególności nie jest decyzją administracyjną, lecz czynnością podjętą w sprawie cywilnej. Zgodnie zaś z art. 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 z późn. zm.), do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych, oraz Sąd Najwyższy. Niewątpliwie sąd administracyjnym jest sądem szczególnym, lecz sprawa odmowy przedłużenia umowy dzierżawy nieruchomości rolnych Skarbu Państwa, nie podlega jego kognicji, gdyż nie mieści się w zakresie art. 3 § 2, ani § 2a p.p.s.a. Brak jest również przepisów szczególnych, które przewidywałyby możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego takiego typu spraw (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie skargę odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a.