II SA/Sz 828/21

II SA/Sz 828/21 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2022-01-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Katarzyna Grzegorczyk-Meder /przewodniczący/
Marzena Iwankiewicz
Renata Bukowiecka-Kleczaj /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II GSK 951/22 - Wyrok NSA z 2023-05-19
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1212
art. 102 ust. 1 pkt 4, ust.1aa, ust. 1c
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.) Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi Prokuratora Regionalnego w Szczecinie na decyzję Starosty K. z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] października 2020 r. Starosta, na podstawie art. 105 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1aa ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2020 r., poz. 1268 ze zm.) umorzył postępowanie w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w zakresie kategorii AM, B1, B nr [...] druk [...] wydanego dnia [...] lutego 2017 r. przez Starostę Ł. G..
Jak wynika z treści uzasadnienia tego rozstrzygnięcia, w dniu 18 września 2020 r. do organu wpłynęło z Komendy Miejskiej Policji w S., zawiadomienie oraz prawo jazdy zatrzymane z powodu przekroczenia przez Ł. G. prędkości w terenie zabudowanym o 66 km/h.
Z uwagi na treść art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, Starosta w przypadku przekroczenia przez kierującego pojazdem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy.
Powołując się na treść pisemnych wyjaśnień Ł. G. z dnia 30 września 2020 r., organ wskazał, że wymieniony w dniu zdarzenia jechał z żoną, będącą w 10 tygodniu ciąży, do teściowej mieszkającej w miejscowości Ł.. Wymieniony wyjaśnił, że starali się z żoną o dziecko długo, odbywając przy tym wiele prywatnych wizyt u lekarzy. Od początku ciąży pojawiły się problemy, żonę bolało podbrzusze i lekarz zalecił przyjmowanie leków na podtrzymanie ciąży oraz leków rozkurczowych. Zdecydowali się na wyjazd do teściowej, ponieważ od kilku dni żona czuła się dobrze, bóle ustąpiły. W trakcie jazdy pojawiły się jednak bóle brzucha, w związku z czym Ł. G. chciał jak najszybciej dojechać do teściowej, aby żona mogła przyjąć leki.
Kierujący przedłożył zaświadczenie lekarskie z dnia 7 października 2020 r. potwierdzające fakt zagrożonej ciąży D. G., z rozpoznaniem: "plamienia i bóle brzucha" oraz wskazaniem zażywania leku [...]
W ocenie organu, z przedłożonych dokumentów wynika, że [...] września 2020 r. Ł. G. spieszył się do teściowej, która była w posiadaniu leków niezbędnych dla żony, z powodu pogarszającego się stanu zdrowia, bał się o zdrowie i życie żony oraz dziecka. W tym przypadku przekroczenie dozwolonej prędkości usprawiedliwione było nagłą potrzebą dojazdu do teściowej i podania żonie niezbędnych lekarstw.
Organ wskazał, że przepisu art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy nie stosuje się, jeżeli kierujący pojazdem dopuścił się naruszenia, działając w celu uchylenia bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego dobru chronionemu prawem, jeżeli niebezpieczeństwa tego nie można było uniknąć inaczej, a poświęcone dobro w postaci bezpieczeństwa na drodze przedstawiało wartość niższą od dobra ratowanego.
Wobec powyższego, w sprawie zaszły przesłanki z art. 102 ust. 1aa ustawy o kierujących pojazdami. Z tego względu postępowanie stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 k.p.a.
Odwołanie od tej decyzji wniósł Komendant Miejski Policji w S., jednak Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r., stwierdziło jego niedopuszczalność. Zdaniem tego organu, Komendant nie jest stroną decyzji Starosty, a zatem brak jest w jego przypadku legitymacji procesowej do złożenia odwołania.
Wyrokiem wydanym w dniu 25 marca 2021 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 95/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę wniesioną na to rozstrzygnięcie przez Komendanta Miejskiego Policji w S..
Wyrokiem z 10 listopada 2021 r. (sygn. akt II GSK 1850/21), Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku wniesioną przez Komendanta Miejskiego Policji w S..
Pismem z dnia 9 kwietnia 2021 r. P. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję Starosty z dnia [...] października 2020 r.
Rozstrzygnięciu temu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., polegające na zaniechaniu zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a w konsekwencji zaniechaniu wyjaśnienia stanu faktycznego w kontekście ewentualnego działania przez Ł. G. w stanie wyższej konieczności i dokonaniu oceny przesłanek zastosowania art. 102 ust. 1aa ustawy o kierujących pojazdami na podstawie niepełnego materiału dowodowego, a także na zaniechaniu przedstawienia w uzasadnieniu decyzji rozważań prawnych w zakresie okoliczności istotnych z punktu widzenia możliwości przyjęcia działania w stanie wyższej konieczności, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doszło do wydania przedwczesnej i przez to wadliwej decyzji o umorzeniu postępowania w przedmiocie zatrzymania stronie prawa jazdy.
W uzasadnieniu skargi Prokurator, powołując się na aktualne orzecznictwo, wskazał, że sam fakt popełnienia wykroczenia polegającego na przekroczeniu o 50 km/h dozwolonej prędkości w terenie zabudowanym nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego (dowodowego) przez starostę prowadzącego postępowanie na podstawie art. 102 ust. 4 ustawy o kierujących pojazdami. Wystarczające jest bowiem oparcie się na dowodzie z dokumentu, jakim jest informacja właściwego organu ruchu drogowego, który ujawnił ww. wykroczenie. Jednakże jeżeli strona podnosi, że do przekroczenia prędkości doszło z uwagi na sytuację usprawiedliwiającą spowodowaną stanem wyższej konieczności, organ administracji prowadzi postępowanie wyjaśniające w tym zakresie mając na względzie treść art. 102 ust. 1aa cytowanej ustawy.
Zdaniem Prokuratora, skoro Ł. G. powołał się na stan wyższej konieczności, Starosta miał obowiązek przeprowadzić pełne postępowanie wyjaśniające zmierzające do zweryfikowania czy okoliczności ujawnionego wykroczenia wskazują na możliwość zastosowania art. 102 ust. 1aa ustawy o kierujących pojazdami. Co prawda na wezwanie Starosty wymieniony przedłożył zaświadczenie lekarza ginekologa wskazujące na ciążę jego żony i przyjmowanie przez nią leku, jednak nie sposób uznać, że pozyskanie takiego dokumentu jest wystarczającym dowodem wskazującym na spełnienie przesłanek określonych w przywołanym wyżej przepisie. Z zaświadczenia wynika jedynie, że w czasie ciąży zagrożonej poronieniem żona ww. miała przyjmować leki. Nie wynika natomiast z niego faktyczny stan w momencie popełnienia wykroczenia, w tym czy stan ten stanowił o realnym, aktualnym i bezpośrednim zagrożeniu dla życia bądź zdrowia tak żony kierującego, jak i jego nienarodzonego dziecka. Wobec tego organ winien przeprowadzić szersze postępowanie wyjaśniające.
W ocenie Prokuratora, koniecznym było zwrócenie się przez Starostę do Komendanta Miejskiego Policji w S. o przedstawienie notatników służbowych i notatek urzędowych sporządzonych przez funkcjonariuszy Policji w trakcie interwencji w związku ujawnieniem wykroczenia. Jak okazało się już po wydaniu decyzji o umorzeniu postępowania, dokumenty te przedstawiają okoliczności, które negatywnie rzutują na ocenę organu o bezpośredniości zagrożenia, a także zachowania zasady subsydiarności. Skoro bowiem wynika z nich, że strona odrzuciła propozycję policjantów wezwania do żony załogi karetki pogotowia ratunkowego stacjonującej zdecydowanie bliżej niż zamieszkiwała teściowa Ł. G., do której udawali się po leki, trudno jest mówić aby faktycznie w tym czasie jego żonie czy nienarodzonemu dziecku groziło realne bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia bądź zdrowia. Nadto, nawet jeżeli uznać, że tak było, to zanim doszło do przekroczenia prędkości można było jemu zapobiec w inny sposób – wzywając karetkę, która mogła do żony wymienionego dotrzeć realnie szybko. Organ nie podjął również próby wyjaśnienia czy jej stan w momencie popełnienia wykroczenia w efekcie skutkował negatywnymi konsekwencjami dla niej czy nienarodzonego dziecka.
Z tych względów, organ naruszył prawo procesowe bowiem nie sprostał wymogom jakie nałożył na niego ustawodawca w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.
Również uzasadnienie decyzji zostało sporządzone z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. Nie zawiera bowiem wystarczających rozważań prawnych w przedmiocie istotnych dla możliwości zastosowania w niniejszej sprawie art. 102 ust. 1aa ustawy o kierujących pojazdami okoliczności dotyczących ewentualnego działania Ł. G. w stanie wyższej konieczności.
Starosta w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Dokonana w oparciu o wskazane wyżej kryterium kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja Starosty o umorzeniu postępowania w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy wydanego w dniu [...] lutego 2017 r. Ł. G. nie narusza przepisów prawa w stopniu, który uzasadniałby konieczność jej wyeliminowania z porządku prawnego.
Na wstępie należy wskazać, że od wspomnianej decyzji nie zostało skutecznie wniesione odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. (odwołanie wniesione przez Komendanta Miejskiego Policji w S. okazało się nie dopuszczalne, o czym Kolegium orzekło postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r.).
Jednakże zgodnie z treścią art. 8 § 1 p.p.s.a., Prokurator oraz Rzecznik Praw Obywatelskich mogą wziąć udział w każdym toczącym się postępowaniu, a także wnieść skargę, skargę kasacyjną, zażalenie oraz skargę o wznowienie postępowania, jeżeli według ich oceny wymagają tego ochrona praworządności lub praw człowieka i obywatela. W takim przypadku przysługują im prawa strony. Wspomnianą skargę prokurator może wnieść w terminie sześciu miesięcy od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej, o czym stanowi art. 53 § 3 p.p.s.a.
Ponadto, jak wynika z treści art. 52 § 1 p.p.s.a. przewidziany w tym przepisie obowiązek wyczerpania środków zaskarżenia nie dotyczy przypadków, gdy skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka.
Skoro Ł. G. odebrał odpis decyzji z dnia [...] października 2020 r. w dniu 14 października 2020 r., zatem sześciomiesięczny termin, o którym mowa powyżej upływał w dniu 14 kwietnia 2021 r. Wnosząc skargę w dniu 13 kwietnia 2021 r. Prokurator niewątpliwie termin ten zachował.
W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że Ł. G. w dniu [...] września 2020 r. w miejscowości R. kierując pojazdem marki [...] o nr rej[...], przekroczył prędkość o 66 km/h, w związku z czym Komendant Miejski Policji w S. przesłał do Starosty stosowne zawiadomienie wraz z blankietem zatrzymanego wymienionemu w tym dniu prawa jazdy.
Nie ulega też wątpliwości, że stosownie do art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy; z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2021 r., poz. 1212), starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.
Powyższego przepisu nie stosuje się jednak, jeżeli kierujący pojazdem dopuścił się naruszenia, o którym mowa w tym przepisie, działając w celu uchylenia bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego dobru chronionemu prawem, jeżeli niebezpieczeństwa tego nie można było uniknąć inaczej, a poświęcone dobro w postaci bezpieczeństwa na drodze przedstawiało wartość niższą od dobra ratowanego, o czym stanowi art. 102 ust. 1aa cytowanej ustawy.
W uchwale wydanej w składzie siedmiu sędziów z 1 lipca 2019 r., sygn. akt I OPS 3/18 (publ. w CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks Karny oraz niektórych innych ustaw może stanowić wyłącznie informacja o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Wyjaśnił jednocześnie, że informacja o ujawnieniu popełnienia naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a u.p.r.d. jest dokumentem urzędowym i ten jej walor jest weryfikowany w trybie postępowania administracyjnego. Odpowiedzialność za treść tej informacji ponosi podmiot, który ujawnił popełnienie naruszenia, a w aspekcie odszkodowawczym Skarb Państwa. Dlatego w postępowaniu przed starostą kierujący pojazdem nie może kwestionować popełnienia przypisanego mu przez policjanta naruszenia prawa. W tym kontekście starosta nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego. NSA w powołanej uchwale jasno wypowiedział się też, że w sytuacji podniesienia przez stronę, że do przekroczenia dopuszczalnej prędkości doszło z uwagi na sytuację usprawiedliwiającą spowodowaną stanem wyższej konieczności, organ administracji prowadzi postępowanie wyjaśniające w tym zakresie mając na względzie treść art. 102 ust. 1aa u.k.p.
W postępowaniu administracyjnym w sprawie zatrzymania prawa jazdy kierujący pojazdem może zatem dowodzić, że dopuścił się naruszenia działając w stanie wyższej konieczności. Wspomniane unormowanie zostało dodane ustawą z dnia 12 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz ustawy o kierujących pojazdami, na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 października 2016 r., sygn. akt K 24/15, stwierdzającego, że art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym w zakresie, w jakim nie przewiduje sytuacji usprawiedliwiających - ze względu na stan wyższej konieczności - kierowanie pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, jest niezgodny z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji. Nie ulega zatem wątpliwości, że przepis art. 102 ust. 1aa ustawy o kierujących pojazdami wprowadzono właśnie w celu umożliwienia rozważenia przez organ administracji publicznej przy rozstrzyganiu o zatrzymaniu prawa jazdy, czy w sprawie nie doszło do przekroczenia prędkości w stanie wyższej konieczności, usprawiedliwiającym odstąpienie od zatrzymania prawa jazdy.
W rozpoznawanej sprawie, organ przeprowadził stosowne postępowanie w tym zakresie i doszedł do przekonania, że w tym przypadku mamy do czynienia z taką właśnie sytuacją.
W ocenie Sądu nie można zgodzić się z podnoszonym przez Prokuratora zarzutem "zaniechania zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a w konsekwencji zaniechania wyjaśnienia stanu faktycznego w kontekście ewentualnego działania przez Ł. G. w stanie wyższej konieczności i dokonania oceny przesłanek zastosowania art. 102 ust. 1 aa ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (...) na podstawie niepełnego materiału dowodowego".
Swoje rozstrzygnięcie organ oparł na wyjaśnieniach Ł. G. zawartych w piśmie z dnia 25 września 2020 r. popartych dowodem w postaci nadesłanego na żądanie organu zaświadczenia lekarskiego z dnia 7 października 2020 r.
Jak wynika ze wspomnianego pisma, w dniu zdarzenia, żona wymienionego – D. G. była w [...] tygodniu ciąży. Małżonkowie o dziecko starali się od dłuższego czasu, obywając wiele wizyt lekarskich. Od samego początku ciąży pojawiły się jednak problemy. Z uwagi na bóle podbrzusza, lekarz zalecił żonie uczestnika przyjmowanie leków na podtrzymanie ciąży oraz leków rozkurczowych.
Ponieważ od kilku dni D. G. czuła się dobrze, małżonkowie zdecydowali się na wyjazd do teściowej uczestnika, przebywającej w okresie wakacji w miejscowości Ł.. Jak podał uczestnik, teściowa jest osobą samotną i z uwagi na stan zdrowia wymaga pomocy w niektórych codziennych czynnościach.
W trakcie podróży z K. gdzie mieszkają małżonkowie, u D. G. pojawiły się bóle brzucha. Miało to miejsce gdy małżonkowie znajdowali się już za S., a zatem bliżej miejsca pobytu teściowej niż swojego domu. Biorąc pod uwagę, że teściowa posiada leki, które zażywa żona uczestnika ([...]), małżonkowie postanowili dojechać do teściowej. Ł. G. chciał jak najszybciej dojechać na miejsce aby żona mogła przyjąć wspomniane leki. Obawiał się o jej stan zdrowia jak również o dziecko. Z tego powodu przekroczył prędkość. W jego ocenie był to stan wyższej konieczności.
Uczestnik przyznał, że w trakcie kontroli funkcjonariusze wskazywali na możliwość wezwania karetki pogotowia, jednak – jego zdaniem – nie było takiej potrzeby. Lekarz uprzedził bowiem małżonków, że jeśli pojawią się bóle, natychmiast trzeba zażyć leki, o których mowa powyżej. Dodatkowo, Ł. G. nawiązał do panującej epidemii koronawirusa, zaznaczając, że jest więcej takich osób, które znajdują się w stanie bezpośredniego zagrożenia życia, a w tym wypadku wzywanie karetki byłoby bezzasadne. Dodał, że działał pod wpływem silnego stresu z obawy o życie nienarodzonego dziecka.
Jak już wspomniano, na potwierdzenie powyższych okoliczności uczestnik nadesłał zaświadczenie z dnia 7 października 2020 r. wystawione przez lekarza specjalistę ginekologa – położnika I. S., z którego wynika, że u żony Ł. G. rozpoznano: [...]/ wskazanie dalszego leczenia w postaci tab. [...] i leżenia".
Zdaniem organu, w świetle powyższych okoliczności, należało przyjąć, że kierujący pojazdem dopuścił się naruszenia, działając w celu uchylenia bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego dobru chronionemu prawem, przy czym niebezpieczeństwa tego nie można było uniknąć inaczej, a poświęcone dobro w postaci bezpieczeństwa na drodze przedstawiało wartość niższą od dobra ratowanego. Jak wynika z treści uzasadnienia decyzji, wspomniane wyżej niebezpieczeństwo to zagrożenie zdrowia i życia małżonki uczestnika oraz jego nienarodzonego dziecka, a dobro ratowane to życie i zdrowie małżonki i dziecka.
Należy podkreślić, że Prokurator w swojej skardze nie kwestionuje okoliczności, że małżonka uczestnika była w ciąży zagrożonej poronieniem, jak również, że zalecono jej przyjmowanie leków. Jednakże w jego ocenie, z powyższego nie wynika, że w momencie popełnienia wykroczenia, stan ten stanowił o realnym, aktualnym i bezpośrednim zagrożeniu dla życia i zdrowia małżonki kierującego oraz jego nienarodzonego dziecka.
Zarzucając organowi zaniechanie przeprowadzenia w tym zakresie niezbędnego postępowania, skarżący nie wskazał jednak jakie dowody na tę okoliczność organ ten miałby przeprowadzić.
Niewątpliwie nie przyczyniłoby się do wyjaśnienia powyższego zagadnienia uzyskanie przez organ notatek i notatników służbowych funkcjonariuszy, którzy podjęli interwencję w dniu zdarzenia.
Co więcej, zdaniem Sądu, przeprowadzenie tych dowodów przez organ nie miałoby wpływu na poczynione w tym postępowaniu ustalenia. Z dołączonych do akt administracyjnych – już po wydaniu zaskarżonej decyzji – notatek funkcjonariuszy A. J. i M. S. wynika jedynie, że około godziny 9.46 w miejscowości R. z uwagi na przekroczenie prędkości o 66 km/h (w terenie zabudowanym) zatrzymano do kontroli pojazd [...] nr rej. [...], którego kierującym okazał się Ł. G.. Wymieniony oświadczył, że spieszy się do teściowej, "gdzie znajdować się miały lekarstwa niezbędne dla jego pasażerki. Ta miała być w ciąży i wg oświadczenia miała się źle poczuć". Funkcjonariusze zaproponowali małżonkom wezwanie pogotowia, jednak odmówili oni pomocy.
W ocenie Sądu, powyższe notatki potwierdzają jedynie przebieg zdarzenia przedstawiony przez uczestnika w jego piśmie z dnia 25 września 2020 r. Z treści tego pisma wynika bowiem jednoznacznie, że rozważał on możliwość wezwania pogotowia ratunkowego jednak doszedł do przekonania, że byłoby to nieuzasadnione w zaistniałej sytuacji. Twierdzenia uczestnika nie stoją zatem w sprzeczności z treścią notatek funkcjonariuszy Policji. Wbrew stanowisku Prokuratora – nie stawiają też uczestnika w negatywnym świetle, a sam fakt że małżonkowie nie zdecydowali się na wezwanie pogotowia nie oznacza, że żonie uczestnika nie zagrażało realne i bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty zdrowia bądź życia. Istotny jest w tym wypadku niewątpliwie powód dla jakiego wymienieni z pomocy pogotowia nie chcieli skorzystać. Skoro bowiem zostali przez lekarza uprzedzeni, że w wypadku nagłego bólu brzucha małżonka uczestnika winna zażyć konkretne leki, to udanie się do teściowej, u której te leki znajdowały się, wydaje się zdecydowanie lepszym rozwiązaniem niż wzywanie pogotowia. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w karetce pogotowia nie jest możliwe przechowywanie wszelkich dostępnych, w tym zwłaszcza specjalistycznych leków hormonalnych. Trudno spodziewać sią zatem by znajdował się tam lek niezbędny żonie uczestnika. W tej sytuacji podanie tego konkretnego leku odsunęłoby się znacznie w czasie, bowiem konieczne byłoby przewiezienie żony uczestnika do szpitala, w którym lek byłby dostępny. Wezwanie i oczekiwanie na pogotowie a następnie przejazd do najbliższego szpitala trwałyby zdecydowanie dłużej niż przejazd do teściowej uczestnika, zwłaszcza zważywszy, że odległość pomiędzy miejscowościami [...] i [...] wynosi około 19 km, zaś pomiędzy S. i miejscowością [...] - ponad 37 km. Powyższe, z kolei wskazuje, że w tej konkretnej sytuacji niebezpieczeństwa nie można było uniknąć inaczej niż tylko podejmując decyzję o kontynuowaniu podróży do miejsca, w którym znajdowały się niezbędne żonie uczestnika leki. Dodatkowo sytuację utrudniała panująca epidemia koronawirusa. Z uwagi na gwałtownie wzrastającą we wrześniu 2020 r. ilość zarażeń koronawirusem SARS-CoV-2 (z 550 na początku miesiąca do ponad 24 tysięcy pod koniec września 2020 r.) korzystanie z pomocy medycznej czy to pogotowia czy szpitala mogło wówczas być utrudnione.
Jak już wspomniano, Prokurator w skardze wskazał na konieczność wyjaśnienia wątpliwości czy stan żony uczestnika w momencie popełnienia wykroczenia w efekcie skutkował negatywnymi konsekwencjami dla niej lub dla nienarodzonego dziecka. Nie wymienił jednak żadnego dowodu, który organ powinien w tym celu przeprowadzić. W ocenie Sądu, z uwagi na upływ czasu przeprowadzenie takiego dowodu jest nierealne, zwłaszcza, że jeżeli po zażyciu leku dolegliwości ustąpiły, wówczas małżonka uczestnika mogła udać się do lekarza dopiero po upływie jakiegoś czasu. Trudno zatem oczekiwać, że lekarz byłby w stanie obecnie – po upływie ponad roku od chwili zdarzenia ocenić stan, w jakim znajdowała się ona w dniu [...] września 2020 r. Z uwagi na to, że chodzi w tym wypadku o ciążę zagrożoną poronieniem, niewątpliwie takie zagrożenie życia i zdrowia małżonki uczestnika oraz jego nienarodzonego dziecka było realne. Słusznie też ocenił organ, że dobro zagrożone o jakim mowa w art. 102 ust. 1aa ustawy o kierujących pojazdami – w tym wypadku zdrowie i życie żony uczestnika – przedstawia wartość wyższą niż wartość dobra poświęconego, czyli bezpieczeństwa na drodze, zwłaszcza, że do zdarzenia doszło w okolicznościach niezagrażających innym uczestnikom ruchu. Co prawda nie sposób nie zgodzić się z Prokuratorem, że w tym zakresie uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie jest zbyt szczegółowe i wnikliwe, a przy tym zawiera w jednym zdaniu fragment, dotyczący prawdopodobnie innego uczestnika ruchu, jednakże zwarte w nim dane, w tym opis zdarzenia przedstawiony w oparciu o wyjaśnienia uczestnika postępowania umożliwiają jego prawidłową identyfikację jak też odczytanie powodów, dla których organ uznał, że w tym wypadku sprawca wykroczenia działał w stanie wyższej konieczności.
Zaznaczyć należy, że z uwagi na treść art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a., uchylenie decyzji nie jest dopuszczalne w każdym przypadku naruszenia przepisów postępowania, a jedynie w takim wypadku gdy naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Pomimo pewnych mankamentów dostrzeżonych w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji (o których mowa powyżej), Sąd uznał, że nie mają one istotnego wpływu na wynik sprawy bowiem można w oparciu o to uzasadnienie poznać motywy jakimi kierował się organ przyjmując w tym wypadku zaistnienie okoliczności o jakich mowa w art. 102 ust. 1aa ustawy o kierujących pojazdami, z uwagi na które zasadnym stało się umorzenie postępowania.
Z przyczyn, o których mowa była wcześniej zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa wskazywanych przez Prokuratora w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.
Niniejsza sprawa została rozpoznana na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) – na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.