II SA/Sz 821/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Szczecinie oddalił skargę spółki na decyzję ustalającą opłatę zmienną za odprowadzanie wód opadowych, uznając prawidłowość naliczenia opłaty za III kwartał 2019 r. zgodnie z przepisami Prawa wodnego.
Spółka zaskarżyła decyzję ustalającą opłatę zmienną za odprowadzanie wód opadowych za III kwartał 2019 r., argumentując, że opłata została naliczona nieprawidłowo po zrzeczeniu się pozwolenia wodnoprawnego. Sąd administracyjny uznał jednak, że sposób naliczenia opłaty, zgodnie z art. 272 ust. 5 Prawa wodnego, uwzględniający kwartalny okres rozliczeniowy i faktyczną ilość odprowadzonych wód, był prawidłowy. Skarga została oddalona.
Sprawa dotyczyła skargi Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, utrzymaną w mocy przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, w przedmiocie ustalenia opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych za III kwartał 2019 r. Skarżąca spółka podnosiła, że opłata została naliczona bezpodstawnie za okres po zrzeczeniu się pozwolenia wodnoprawnego oraz kwestionowała sposób jej obliczenia. Organy wodne ustaliły opłatę na podstawie art. 272 ust. 5 i 17 ustawy Prawo wodne, wskazując, że opłata zmienna jest iloczynem stawki, ilości wód i czasu, a okres rozliczeniowy wynosi kwartał. Spółka argumentowała, że czas powinien być wyrażony w latach (0,25 dla kwartału), co skutkowałoby zaniżeniem opłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę, uznając, że opłata została prawidłowo obliczona zgodnie z przepisami. Sąd wyjaśnił, że okres rozliczeniowy (kwartał) determinuje jednostkę czasu w obliczeniach, a przyjęcie wartości '1' dla kwartału jest zgodne z prawem i zasadą 'użytkownik płaci'. Sąd podkreślił, że opłata zmienna jest powiązana z faktyczną ilością odprowadzonych wód, a oświadczenie spółki stanowiło podstawę do jej ustalenia. Sąd uznał również, że organy nie naruszyły przepisów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Opłata zmienna powinna być obliczana z uwzględnieniem jednostki rozliczeniowej, którą jest kwartał, co oznacza przyjęcie wartości '1' dla tego okresu w obliczeniach, a nie ułamka roku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 272 ust. 5 Prawa wodnego, określający czas jako jeden ze składników iloczynu do obliczenia opłaty zmiennej, w połączeniu z art. 272 ust. 10 Prawa wodnego, który stanowi, że okresem rozliczeniowym jest kwartał, pozwala na przyjęcie wartości '1' jako liczby uwzględnionych okresów rozliczeniowych. Taka interpretacja jest zgodna z zasadą 'użytkownik płaci' i zapobiega zaniżeniu należnej opłaty.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
u.p.w. art. 272 § ust. 5
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Określa sposób ustalania wysokości opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych jako iloczyn stawki, ilości wód i czasu.
u.p.w. art. 272 § ust. 10
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Stanowi, że okresem rozliczeniowym dla opłat za usługi wodne jest kwartał.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi.
rozporządzenie o.u.w. art. 8 § pkt 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne
Określa jednostkową stawkę opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych.
Pomocnicze
u.p.w. art. 272 § ust. 7
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
u.p.w. art. 272 § ust. 17
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Określa, że w przypadku nieuiszczenia opłaty na podstawie informacji kwartalnej, organ Wód Polskich określa jej wysokość w drodze decyzji.
p.p.s.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji.
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do wydania decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 7a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Rozstrzyganie wątpliwości prawnych na korzyść strony.
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania do organów państwa.
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Granice swobodnej oceny dowodów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawidłowość obliczenia opłaty zmiennej zgodnie z art. 272 ust. 5 i 10 Prawa wodnego, z uwzględnieniem kwartalnego okresu rozliczeniowego jako jednostki czasu. Opłata zmienna jest powiązana z faktyczną ilością odprowadzonych wód, a oświadczenie podatnika stanowi podstawę do jej ustalenia. Organy prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy oraz zastosowały przepisy prawa.
Odrzucone argumenty
Niewłaściwe zastosowanie art. 272 ust. 5 Prawa wodnego poprzez przyjęcie czasu jako '1' (kwartał) zamiast '0,25' (roku), co skutkowało czterokrotnym zaniżeniem opłaty. Naruszenie zasady prawdy obiektywnej i nieuwzględnienie słusznego interesu strony, w szczególności okoliczności zrzeczenia się pozwolenia wodnoprawnego. Niewłaściwe zastosowanie art. 7a K.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości prawnych na korzyść strony.
Godne uwagi sformułowania
Okresem rozliczeniowym jest kwartał, co pozwala przyjąć do obliczenia wysokości opłaty, przy zastosowaniu ogólnego wzoru wynikającego z art. 272 ust. 5 u.p.w., wartość wyrażającą liczbę uwzględnionych okresów rozliczeniowych, tj. właśnie jedność, ponieważ okresem rozliczeniowym jest kwartał. Wpływ na wysokość spornej opłaty ma rzeczywista, faktyczna ilość odprowadzonych wód opadowych i roztopowych w danym okresie rozliczeniowym. Zasada 'użytkownik płaci' oraz zwrot kosztów usług wodnych.
Skład orzekający
Anna Sokołowska
przewodniczący
Joanna Wojciechowska
sprawozdawca
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących naliczania opłat zmiennych za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych, w szczególności kwestia okresu rozliczeniowego i sposobu uwzględnienia czasu w obliczeniach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego sposobu naliczania opłat za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych w ramach Prawa wodnego; interpretacja może być specyficzna dla stanu prawnego obowiązującego w 2019 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii praktycznej dla przedsiębiorców korzystających z systemów kanalizacji deszczowej – sposobu naliczania opłat za odprowadzanie wód opadowych. Choć nie jest to przypadek sensacyjny, interpretacja przepisów ma znaczenie dla wielu podmiotów.
“Jak prawidłowo obliczyć opłatę za odprowadzanie deszczówki? Sąd wyjaśnia kluczowe przepisy Prawa wodnego.”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Sz 821/21 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2021-10-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-07-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Anna Sokołowska /przewodniczący/ Joanna Wojciechowska /sprawozdawca/ Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Symbol z opisem 6099 Inne o symbolu podstawowym 609 Hasła tematyczne Wodne prawo Sygn. powiązane III OSK 370/22 - Wyrok NSA z 2024-12-10 Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 310 art.272 ust.5, ust. 7, ust.17 Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j. Dz.U. 2019 poz 2325 art.151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] października 2021 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Inne z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty zmiennej za odprowadzenie do wód - wód opadowych lub roztopowych oddala skargę. Uzasadnienie W dniu [...] listopada 2019 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w G. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (organ I instancji) na podstawie art. 272 ust. 17 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r. poz. 310 ze zm., dalej "u.p.w.") oraz § 8 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 r. poz.2502 ze zm., dalej "rozporządzenie o.u.w."), ustalił w formie informacji kwartalnej, znak: [...] - dla Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. P. (dalej "spółka"), za III kwartał 2019 r., opłatę zmienną w wysokości [...] zł za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych w związku z pozwoleniem wodnoprawnym udzielonym przez Starostę K. decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] (dalej "pozwolenie wodnoprawne"). W powołanej informacji (doręczona [...] listopada 2019 r.) wskazano, iż opłatę należy uiścić na rachunek bankowy organu I instancji w terminie 14 dni od dnia doręczenia informacji. Wobec nieuiszczenia ww. opłaty organ I instancji wydał w dniu 13 stycznia 2020 r. decyzję nr [...], w której na podstawie art. 272 ust.19 w zw. z art. 272 ust. 5, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 u.p.n. oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej "K.p.a.") ustalił spółce opłatę zmienną za III kwartał 2019 r. w wysokości [...] zł za odprowadzanie do wód –wód opadowych lub roztopowych. Organ wskazał, że spółka na podstawie pozwolenia wodnoprawnego zobowiązana jest ponosić opłaty za usługi wodne. Organ powołał się na art. 272 ust. 18 i 19 u.p.n. i podał, że wobec nieuiszczenia opłaty na podstawie informacji kwartalnej wszczął postępowanie w sprawie ustalenia przedmiotowej opłaty. Wysokość tej opłaty ustalono na podstawie art. 272 ust. 5 u.p.n. i § 8 ust. 1 rozporządzenia o.u.w. Spółka złożyła odwołanie od ww. decyzji i wskazała m.in. że w dniu [...] września 2019 r. (data doręczenia organowi) złożyła oświadczenie o zrzeczeniu się pozwolenia wodnoprawnego, co skutkowało jego wygaśnięciem, zatem naliczenie opłaty za okres od 19 września do [...] września 2019 r. było bezpodstawne. Według spółki, organnie przedstawił sposobu obliczenia tej opłaty, co uniemożliwiło jej weryfikację ustalonej opłaty. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (organ odwoławczy) wydał w dniu [...] kwietnia 2021 r. decyzję nr [...] MB, w której utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podał, że odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast, stanowi postać usługi wodnej, za którą pobiera się opłatę (art. 35 ust. 3 pkt 7 i art. 268 ust. 1 pkt 3 lit.a u.p.w.), która składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej. Wysokość opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast, ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, ilości odprowadzonych wód, wyrażonej w m3, i czasu, wyrażonego w latach, z uwzględnieniem istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych oraz ich pojemności (art. 272 ust. 5 u.p.w.). Wysokość opłaty zmiennej ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne, w formie informacji, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty. Podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne wnosi opłatę na rachunek bankowy Wód Polskich w terminie 14 dni od dnia, w którym doręczono mu informację. Jeżeli podmiot obowiązany do ponoszenia opłat zaniechał wykonania obowiązku uiszczenia opłaty w terminie, właściwy organ Wód Polskich określa wysokość opłaty w drodze decyzji (art. 272 ust. 17-19 u.p.w.). Organ odwoławczy przytoczył treść art. 552 ust. 2, ust. 2a, ust. 2b i ust. 2g u.p.w. i wskazał, że określenie wysokości opłaty zmiennej za III kwartał 2019 r. w formie informacji nastąpiło w oparciu o dane przedstawione przez spółkę w oświadczeniu podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne z dnia [...] października 2019 r. W dokumencie tym wskazano, iż ilość odprowadzonych przez podmiot do wód - wód opadowych lub roztopowych w wymienionym wyżej przedziale czasowym (kwartał) wyniosła [...] m3 oraz że odprowadzanie wód następuje bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych. Taki zaś sposób korzystania z wód odpowiada stawce opłaty za usługi wodne, wymienionej w § 8 ust. pkt 1 rozporządzenia o.u.w., ustalonej w wysokości [...] zł za 1 m3 na 1 rok. Organ odwoławczy podał, że na podstawie wzoru z w art. 272 ust. 5 u.p.w. opłata zmienna dla spółki za III kwartał 2019 r. wyniosła [...] zł. Organ odwoławczy wskazał, że ustalenie przedmiotowej opłaty było prawidłowe i obejmowało cały III kwartał 2019 r., w tym odnosi się również do okresu 11 dni tego kwartału, w którym pozwolenie wodnoprawne, jakim legitymowała się wcześniej spółka, już nie obowiązywało, a samo korzystanie z usługi wodnej w tym czasie nie następowało. W ocenie organu odwoławczego, okoliczność, że spółka zrzekła się pozwolenia wodnoprawnego była bez znaczenia dla ustalenia wysokości opłaty zmiennej za ten kwartał w odniesieniu do przedmiotowego rodzaju usługi wodnej. Bowiem, określenie opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych, zgodnie z zapisami art. 272 ust. 5 u.p.w., nie uwzględnia obliczenia jej w oparciu o jednostkową ilość dni, w których odprowadzanie wód rzeczywiście następowało. Jednym z elementów składowych służących do naliczenia tejże opłaty - wskazanym w wyżej wymienionym przepisie prawa - jest natomiast czas wyrażony w latach. Organ odwoławczy podkreślił, że co do zasady opłata zmienna ma mieć wymiar odpowiadający kwartalnemu okresowi rozliczeniowemu (art. 272 ust. 10 u.p.w.). Tak określona zasada pozwala przyjąć do obliczenia wysokości opłaty, przy zastosowaniu ogólnego wzoru wynikającego z art. 272 ust. 5 u.p.w., wartość wyrażającą liczbę uwzględnionych okresów rozliczeniowych, tj. właśnie jedność, ponieważ okresem rozliczeniowym jest kwartał. Ujętemu we wzorze okresowi rozliczeniowemu odpowiada faktyczna ilość wody odprowadzonej w tym wyrażonym liczbą okresie rozliczeniowym. Organ odwoławczy podał, że organ I instancji ustalił wysokość opłaty zmiennej za okres rozliczeniowy odpowiadający konkretnemu kwartałowi w roku. Do ustalenia opłaty przyjęto bowiem iloczyn ilości odprowadzonej w tym kwartale wody (tj. podanej przez spółkę w oświadczeniu podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne), obowiązującej stawki za 1 m3 wody na rok i liczby odpowiadającej uwzględnionemu okresowi rozliczeniowemu (a więc jedności, skoro rozliczano kwartał). W ocenie organu odwoławczego, ten sposób ustalenia opłaty, jest rzetelny i odpowiada podanej przez spółkę ilości odprowadzonych wód, a także wynikającej z przepisów u.p.w. zasadzie ustalania opłaty dla kwartalnego okresu rozliczeniowego. Organ odwoławczy odniósł się do zarzutu spółki w zakresie nieprecyzyjny określił sposób obliczenia opłaty zmiennej, nie wskazując wartości czynników ustalonych dla rozpatrywanej sprawy (w szczególności ilości odprowadzonych wód) oraz źródła ich pochodzenia i wskazał, że organ I instancji faktycznie powinien sporządzić uzasadnienie decyzji bardziej precyzyjnie. Nie mniej decyzję organu I instancji należy odczytywać łącznie z informacją z dnia [...] listopada 2019 r., które to dokumenty są ze sobą ściśle powiązane. Organ odwoławczy podkreślił, że ilość odprowadzonej wody, którą organ I instancji przyjął do obliczeń, wykazana została bezpośrednio przez spółkę w oświadczeniu podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłaty za usługi wodne z dnia [...] października 2019 r., czyli już po terminie, w którym zrzekła się pozwolenia wodnoprawnego. Uznać należy zatem, iż spółka w przesłanym oświadczeniu przedstawiła rzeczywistą ilość odprowadzanych wód opadowych w III kwartale 2019 r. oraz korzystała z usługi wodnej do czasu zrzeczenia się pozwolenia wodnoprawnego. Spółka złożyła skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła organowi naruszenie: 1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to: a) art. 7a § 1 K.p.a. w zw. z art. 14 ust. 2 w zw. z art. 14 ust. 1 pkt u.p.w., przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na niezastosowaniu i rozstrzygnięciu na niekorzyść strony wątpliwości co do normy prawnej wynikającej ze stosowanego w sprawie przepisu prawa materialnego, który jest podstawą obliczenia opłaty zmiennej określonej zaskarżoną decyzją, podczas, gdy przedmiotem sprawy jest nałożenie obowiązku i określenie wysokości daniny publicznej, a w takich przypadkach dokonując wykładni przepisów wątpliwości co do treści normy prawnej należy rozstrzygać na korzyść strony; b) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., przez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, podczas gdy okoliczności faktyczne i prawne niniejszej sprawy uzasadniają uchylenie zaskarżonej decyzji; c) art. 7 K.p.a. tj. naruszenie zasady prawdy obiektywnej polegające na nienależytym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy oraz nieuzasadnionym nieuwzględnieniu przy rozstrzyganiu słusznego interesu strony polegającego na nieuwzględnieniu wniosku skarżącej w całości, w szczególności nieuwzględnieniu okoliczności, iż skarżąca złożyła oświadczenie o zrzeczeniu się pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] lutego 2016 r., znak: [...] i nie korzystała z usługi wodnej począwszy od tej chwili, a w konsekwencji organ nie był uprawniony do naliczenia opłaty zmiennej; d) art. 8 K.p.a., tj. zasady pogłębiania zaufania do organów państwa poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony w niniejszym postępowaniu; e) art. 77 K.p.a., przez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie, nie dość wnikliwą analizę dowodów oraz poczynienie ustaleń sprzecznych ze stanem faktycznym,; f) art. 80 K.p.a., przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to: a) art. 272 ust. 5 w zw. z art. 272 ust. 10 u.p.w., przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że opłata zmienna, której sposobu wyliczenia dotyczą te przepisy powinna być wyliczona jako iloczyn: jednostkowej stawki opłaty (wyrażonej w złotych za 1 m3 za 1 rok), ilości wody (wyrażonej w m3) i czasu (wyrażonego w jednostce miary "kwartał"), co przy wyliczeniu opłaty kwartalnej powoduje podstawienie do wzoru w miejsce czynnika iloczynu dotyczącego czasu wartości "1", podczas, gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że jako ostatni z wymienionych wyżej czynników iloczynu powinien być uwzględniony "czas wyrażony w latach", co przy wyliczeniu opłaty w odniesieniu do kwartalnego okresu rozliczeniowego powoduje podstawienie do wzoru w miejsce czynnika iloczynu dotyczącego czasu wartości "0,25" konsekwencji niewłaściwe zastosowanie tych przepisów i określenie w zaskarżonej decyzji opłaty zmiennej za odprowadzenie do wód - wód deszczowych i roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej w wysokości czterokrotnie wyższej niż należna. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 3 września 2021 r., wydanym na podstawie art. 15zzs4 ustawy z dnia ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), sprawę skierowano do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie 3 sędziów. Strony poinformowano o możliwości złożenia dodatkowych wyjaśnień na piśmie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał co następuje: Spór w sprawie dotyczy wysokości opłaty zmiennej za III kwartał 2019 r. ustalonej skarżącej. Podstawę prawną ustalonej opłaty stanowił art. 272 ust. 5 u.p.w. oraz § 8 pkt 2 rozporządzenia o.u.w. Stosownie do treści art. 272 ust. 5 u.p.w., wysokość opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast, ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, ilości odprowadzonych wód, wyrażonej w m3 i czasu, wyrażonego w latach, z uwzględnieniem istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych oraz ich pojemności. Zgodnie z art. 272 ust. 10 u.p.w., ustalając wysokość opłat, o których mowa w ust. 1-9, uwzględnia się okres rozliczeniowy wynoszący kwartał. Według § 8 pkt 1 rozporządzenia o.u.w., jednostkowe stawki opłat za usługi wodne w formie opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast wynoszą bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych - [...] zł za 1 m3 na 1 rok. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka obligująca organ Wód Polskich do wydania decyzji określającej wysokość opłaty zmiennej za okres III kwartału 2019 r. Skarżąca nie kwestionuje zasadności określenia opłaty zmiennej za korzystanie z tej usługi wodnej. Istotą sporu jest prawidłowość jej określenia, ponieważ skarżąca zarzuca, że organ nieprawidłowo zastosował wynikający z art. 272 ust. 5 u.p.w. wzór stanowiący podstawę do ustalenia wysokości należnej za dany okres rozliczeniowy opłaty. Ze względu na treść przytoczonego już art. 272 ust. 10 u.p.w. okresem rozliczeniowym dla opłaty zmiennej za usługi wodne wyszczególnione w ust. 1 – 9 jest okres kwartalny mimo, że składnikiem wyrażonego w art. 272 ust. 5 u.p.w. sposobu obliczania opłaty (wzoru) będącego iloczynem trzech wartości, jest czas wyrażony w latach. Opłata zmienna została obliczona przez organ jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty (0,75 zł m3/rok), ilości odprowadzanych wód (w okresie objętym decyzją, tj. w kwartale, wyrażonej w m3) i czasu (odpowiadającego liczbie jednostki rozliczeniowej). Skarżąca wyraziła stanowisko, że opłata zmienna powinna być wyliczona przy uwzględnieniu kwartalnego okresu rozliczeniowego, który powinien stanowić wartość [...] roku (a więc 0,25 jednostki rozliczeniowej), skoro składnikiem określonego w przepisie iloczynu jest czas wyrażony w latach. Wskazała także, że organ do przyjętego do obliczeń iloczynu podstawił nieprawidłową wartość odpowiadającą jednostkowej stawce opłaty. Organ przyjął wartość [...] zł za m3 wody na rok, w sytuacji gdy chodzi o okres kwartalny, co powinno skutkować wykorzystaniem do obliczeń czwartej części tej wartości. Zdaniem skarżącej, ten sposób ustalenia opłaty spowoduje, że w skali roku poniesie kilkakrotnie koszt wynikający ze stawki, która dotyczy całego roku. Przypomnieć należy, że korzystanie z usług wodnych powiązane zostało z obowiązkiem uiszczania opłat i należy do instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami. Racjonalne wykorzystanie zasobów wodnych oraz prawidłowe zarządzanie nimi wymaga odpowiednich instrumentów prawnych, w które zostały wyposażone przez ustawodawcę organy administracji publicznej właściwe w sprawach gospodarowania wodami. [...] instrumentów zarządzania zasobami wodnymi został określony w art. 11 u.p.w. Obejmuje on między innymi opłaty za usługi wodne oraz inne należności. Uzupełnieniem tego katalogu jest art. 267 u.p.w., ustanawiający katalog instrumentów ekonomicznych w gospodarowaniu wodami, wśród których mówi się o opłatach za usługi wodne. Treść art. 267 u.p.w. w powiązaniu z art. 9 ust. 3 u.p.w. wskazuje, że wejście w życie oraz obowiązywanie przepisów u.p.w. ma służyć wdrożeniu w pełni zasady "użytkownik płaci", a więc pozyskaniu środków finansowych od podmiotów korzystających z wód. Przepis art. 9 ust. 3 u.p.w. stanowi bowiem, że gospodarowanie wodami opiera się na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych, uwzględniających koszty środowiskowe i koszty zasobowe oraz analizę ekonomiczną. Pojęcia "kosztów środowiskowych" i "kosztów zasobowych" zostały zdefiniowane przez ustawodawcę w art. 16 pkt 24 i 25 u.p.w. Nadto, wprowadzone przez ustawodawcę rozwiązania miały na celu wdrożenie w życie pełnego dostosowania krajowych przepisów dotyczących gospodarki wodnej do wymagań dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327, s. 1). W świetle tej dyrektywy polityka opłat za wodę powinna być tak prowadzona przez państwa członkowskie, aby użytkownikom wody opłacało się efektywne wykorzystywanie zasobów wodnych, co w konsekwencji powinno przedkładać się na osiągnięcie celów środowiskowych wskazanych w art. 4 dyrektywy. Zgodnie z art. 5 dyrektywy wodnej oraz załącznikiem II i III do tej dyrektywy kraje członkowskie zobowiązane są do opracowania analiz korzystania z wody, na którą składa się między innymi analiza ekonomiczna. Zgodnie zaś z art. 9 tej dyrektywy analiza ekonomiczna powinna uwzględniać zwrot kosztów usług wodnych opierający się na zasadzie "użytkownik płaci". W celu pełnego wdrożenia zasady zwrotu kosztów usług wodnych ustawodawca zdecydował się wprowadzić opłatę zasadniczo składającą się z dwóch części: opłaty stałej i opłaty zmiennej. Opłata zmienna jest kontynuacją rozwiązań obowiązujących przed końcem 2017 r. i jej wysokość co do zasady jest powiązana z rzeczywistym zakresem korzystania z wód. Najczęściej stanowi ona iloczyn jednostkowej stawki za określony sposób korzystania z wód oraz wymiaru tego korzystania przez oznaczony podmiot (np. ilość pobranych wód, ilość odprowadzonych wód). Natomiast opłata stała jest nowością w polskim porządku prawnym. W przeciwieństwie do opłaty zmiennej jej wysokość nie jest ustalana na podstawie rzeczywistego zakresu korzystania z wód przez dany podmiot. Istotą tej opłaty jest uzyskanie zwrotu kosztów związanych z dostępnością i ochroną zasobów wodnych oraz rozwijaniem, zarządzaniem i utrzymywaniem wód i urządzeń wodnych służących realizacji usług wodnych Zgodnie z powołanym już art. 272 ust. 5 u.p.w. wysokość opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemu kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miasta ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, ilości odprowadzonych wód, wyrażonej w m3 i czasu wyrażonego w latach, z uwzględnieniem urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych oraz ich pojemności. Już samo użycie przez ustawodawcę w cytowanym przepisie zwrotu "ilości odprowadzanych wód" przy zastosowaniu wykładni językowej pozwala przyjąć, że wpływ na wysokość spornej opłaty ma rzeczywista, faktyczna ilość odprowadzonych wód opadowych i roztopowych w danym okresie rozliczeniowym. Za taką interpretacją przemawia także sama istota opłaty zmiennej wyżej przedstawiona, zgodnie z którą jej wysokość jest powiązana z rzeczywistym zakresem korzystania z wód. Ustawodawca przyjął, że co do zasady sporna opłata ma mieć wymiar odpowiadający kwartalnemu okresowi rozliczeniowemu, co wynika z art. 272 ust. 10 u.p.w. W ocenie Sądu, tak określona zasada pozwala przyjąć do obliczenia wysokości opłaty, przy zastosowaniu ogólnego wzoru wynikającego z art. 272 ust. 5 u.p.w., wartość wyrażającą liczbę uwzględnionych okresów rozliczeniowych, tj. właśnie jedność, ponieważ okresem rozliczeniowym w tej sytuacji jest kwartał. Ten sposób ustalenia opłaty zmiennej jest rzetelny i odpowiada podanej przez stronę postępowania ilości odprowadzanych wód opadowych i roztopowych. Należy w tym miejscu wskazać na treść art. 552 ust. 7 u.p.w., zgodnie z którym do dnia 31 grudnia 2026 r. Wody Polskie są obowiązane wyposażyć w przyrządy pomiarowe podmioty obowiązane do ponoszenia opłat za usługi wodne, o których mowa w art. 288 ust. 1, czyli również stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania. Do tego czasu, zgodnie z art. 552 ust. 2a, ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne następuje również na podstawie oświadczenia podmiotów obowiązanych do ponoszenia opłaty za usługi wodne, za poszczególne kwartały. W niniejszej sprawie takie oświadczenie skarżąca złożyła. Pozwoliło to na ustalenie opłaty zmiennej za faktyczną ilość odprowadzanych wód opadowych i roztopowych. Nałożenie przez ustawodawcę na Wody Polskie obowiązku wyposażenia podmiotów obowiązanych do ponoszenia opłat za usługi wodne, o których mowa w art. 268 ust. 1, stanowi kolejną okoliczność przemawiającą za przyjęciem, że wysokość opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miasta ma być związana z rzeczywistą ilością wód odprowadzanych. Zdaniem Sądu, przyjęcie wykładni przepisów art. 272 ust. 5 i ust. 7 u.p.w., reprezentowanej przez skarżącą, tj. przyjęcie czasu wyrażonego w latach jako Ľ należy uznać za błędną. Prowadzi ona bowiem do niezgodnego z obowiązującymi przepisami zaniżenia wysokości należnej opłaty zmiennej. Określenie opłaty zmiennej dotyczy konkretnego okresu rozliczeniowego (w niniejszej sprawie III kwartału 2019 r.) i dotyczy ona każdego odprowadzonego w tym okresie 1 m3 wody. Tym samym Sąd uznał za niezasadny zarzut skargi dotyczący naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię pojęcia jednostki czasu, o której mowa w art. 272 ust. 5 i ust. 10 u.p.w., gdyż prezentowany przez skarżącą pogląd w rezultacie doprowadziłoby do zaniżenia należnej opłaty zmiennej za III kwartał 2019 r. (por. wyrok NSA z dnia 23 lutego 2021 r. o sygn. akt III OSK 3286/21; wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 marca 2020 r. o sygn. akt IV SA/Wa 2908/19). Do ustalenia opłaty przyjęto iloczyn ilości odprowadzonej w tym kwartale wody, obowiązującej stawki za 1 m3 wody na rok i liczby odpowiadającej uwzględnionemu okresowi rozliczeniowemu (a więc jedności, skoro rozliczano 1 kwartał). Ten sposób ustalenia opłaty, jest rzetelny i odpowiada podanej przez skarżącą ilości odprowadzonych wód, a także wynikającej z przepisów u.p.w. zasadzie ustalania opłaty dla kwartalnego okresu rozliczeniowego. Odmienna wykładnia przepisu, którą prezentuje skarżąca, polegająca na uwzględnieniu w stosowanym iloczynie zamiast liczby 1 wyrażającej kwartalny okres rozliczeniowy, liczby wyrażającej 1/4 okresu rocznego (a więc zamiast 1,00 jako składnika wzoru, liczby 0,25), prowadziłaby do niezgodnego z obowiązującymi przepisami zaniżenia wysokości należnej opłaty zmiennej. W ocenie Sądu, organ odwoławczy nie naruszył przepisów postępowania, zebrany materiał dowodowy został poddany ocenie, wyjaśniono zastosowane przepisy oraz ustosunkowano się do stanowiska skarżącej. Zdaniem Sądu, w sprawie nie zaistniały przesłanki do zastosowania art. 7a K.p.a. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI