II SA/Sz 805/04

II SA/Sz 805/04 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2005-12-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-08-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Danuta Strzelecka-Kuligowska
Maria Mysiak /przewodniczący/
Stefan Kłosowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
art. 28, 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36, , art. 42 ust. 2,3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 9,10, ,art. 138, , art. 61 par. 3,
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2003 nr 80 poz 718
art. 7, art. 32, 35,36, art. 5 ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak Sędziowie: Sędzia NSA Stefan Kłosowski /spr./ Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi T.S. na decyzję Wojewody z dnia [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. u c h y l a zaskarżoną decyzję II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu , III. z a s ą d z a od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Uzasadnienie
Po ponownym rozpatrzeniu wniosku inwestora z dnia [...] r. Starosta Powiatu [...] decyzją Nr [...] r. wydaną na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016) oraz na podstawie art. 104 kpa, zatwierdził projekt budowlany i udzielił T.S. pozwolenia na budowę obejmującego budynek mieszkalno-pensjonatowy o powierzchni zabudowy [...] m2, powierzchni użytkowej [...] m2 (pomieszczenia mieszkalne - [...] m2, pomieszczenia pensjonatowe - [...] m2) i kubaturze[...] m3 wraz z urządzeniami budowlanymi tj. instalacjami: elektryczną, wody zimnej i ciepłej, kanalizacji sanitarnej, centralnego ogrzewania i gazu oraz przyłączami przy ul. [...], na działce o numerze geodezyjnym [...]. Jednocześnie w decyzji tej wskazano kategorię obiektu budowlanego (ze względu na funkcję pensjonatową) - [...]; a także szczegółowe warunki realizacji w/w inwestycji - zgodnie z treścią art. 36 ust. 1 oraz art. 42 ust. 2 i 3 ustawy - Prawo budowlane:
W uzasadnieniu tej decyzji podano, iż decyzją Wojewody z dnia [...] uchylającą decyzję Wójta Gminy w [...] r. organ administracji architektoniczno-budowlanej I instancji został zobowiązany do ponownego rozpatrzenia wniosku T.S. o udzielenie pozwolenia na budowę, obejmującego budynek mieszkalno-pensjonatowy w [...]. W uzasadnieniu w/w decyzji wskazano na potrzebę uzupełnienia projektu budowlanego.
Postanowieniem z dnia [...] r. na podstawie z art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nałożono na inwestora obowiązek usunięcia w projekcie następujących braków i nieprawidłowości:
1. w opisie technicznym należy określić w procentach bilans powierzchni zabudowy budynku w stosunku do powierzchni działki nr [...], mieszczący się w ustaleniach decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,
2. w zestawieniu powierzchni w opisie technicznym projektant winien wydzielić
jednoznacznie pomieszczenia o funkcji mieszkalnej i pensjonatowej,
3. projekt architektoniczny należy uzupełnić o opis dostępności projektowanego obiektu lub jego części dla osób niepełnosprawnych,
4. w projekcie zagospodarowania terenu projektant winien ustosunkować się do lokalizacji zaprojektowanych miejsc parkingowych w obrębie działki w świetle dyspozycji § 19 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75 poz. 960).
Projektant, usunął powyższe braki, wobec czego uznano, iż projektowana budowa jest zgodna z dyspozycjami decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu.
Od powyższej decyzji T.S. wniósł odwołanie kwestionując ją w części dotyczącej:
- ustalenia kategorii projektowanego obiektu budowlanego określonej symbolem [...] jako budynek zakwaterowania turystycznego i rekreacyjnego, oraz związanej z tym wysokości ustalonej i pobranej opłaty skarbowej, która nie jest adekwatna do powierzchni mieszkalnej projektowanego obiektu,
- obowiązku uwzględnienia miejsca parkingowego dla osób niepełnosprawnych, oraz obowiązku ukształtowania ciągu komunikacyjnego i urządzenia pokoju mieszkalnego dostosowanego do potrzeb osób niepełnosprawnych, poruszających się na wózkach inwalidzkich, albowiem takich warunków nie ustala i nie narzuca inwestorowi decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania z dnia [...] r.,
- braku jednoznacznego wymienienia w decyzji, w sposób enumeratywny, wszystkich rodzajów przyłączy zewnętrznych, wskazanych we wniosku.
Nadto odwołujący zarzucił organowi I instancji
- nie zachowanie wymogów art. 9 i 10 Kpa poprzez nie przysłanie tej decyzji właścicielom działek sąsiednich,
- brak określenia i pobrania opłaty skarbowej za przyłącza.
W toku postępowania odwoławczego odwołujący się złożył 3 wnioski. We wniosku z dnia [...] r. zwracał się o przedstawienie dokumentów uzasadniających przyjęcie kwalifikacji projektowanego budynku mieszkalno-pensjonatowego jako obiektu użyteczności publicznej. We wnioskach z dnia [...] r. wniósł o dołączenie do akt sprawy, w celach porównawczych dokumentacji będącej podstawa wydania w [...] r. przez Urząd Gminy [...] oraz Starostwo [...] pozwoleń na budowę dla inwestycji w zakresie budynków: mieszkalno-pensjonatowych, mieszkalno-wypoczynkowych oraz pensjonatowych z częścią mieszkalną na terenie Gminy [...]
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podano, iż w dniu [...] r. do Urzędu Gminy [...] wpłynął wniosek, w którym inwestor T.S. wnosi o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowe budynku mieszkalno-pensjonatowego waz z przyłączami: wod-kan, gaz średniego ciśnienia, energetycznym na działce nr [...] w [...]
Stosownie do treści art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016 ze zm.), przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza:
1.zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a także wymaganiami ochrony środowiska,
2.zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi w rozumieniu art. 7 ust. 1 prawa budowlanego,
3. kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień,
pozwoleń i sprawdzeń,
4.wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowywania projektu zaświadczeniem, o którym mowa wart. 12 ust. 7 ustawy.
Analiza akt sprawy potwierdza, że obecnie projekt zagospodarowania działki nr [...] spełnia wymogi decyzji warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] i nie narusza przepisów techniczno-budowlanych. Projekt budowlany uzyskał opinie i uzgodnienia wymagane przepisami szczególnymi (art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane). Dokumentacja techniczna został sporządzona przez osoby uprawnione.
Wobec spełnienia wszystkich ustawowych wymogów warunkujących wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ nie może odmówić jej wydania. zgodnie z treścią art. 35 ust. 4 prawa budowlanego (Dz. U. z 2003r. nr 207, poz. 2016 ze zm.).
Odnosząc się do argumentów odwołania organ odwoławczy stwierdza, że nie zasługują one na uwzględnienie, gdyż:.
1. Kwalifikacja projektowanego obiektu wynika wprost z przepisów prawa budowlanego (art. 59 ust. 3). Ze względu na funkcję pensjonatową obiekt został zakwalifikowany jako budynek użyteczności publicznej (§ 3 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - Dz. U. z 2002 r. nr 75, poz. 690 ze zm.). Przepisy prawa budowlanego nie przewidują, by w obiekcie o dwóch funkcjach przeważająca powierzchnia użytkowa jednej z funkcji miała wpływ na kwalifikacje obiektu.
2. Obowiązek zapewnienia niezbędnych warunków do korzystania z projektowanego obiektu przez osoby niepełnosprawne wynika z art. 5 ust. 1 pkt 4 prawa budowlanego.
3. Zatwierdzony projekt budowlany stanowi integralną część decyzji o pozwoleniu na budowę, zatem niewymienienie w decyzji rodzaju przyłączy należy uznać jako uchybienie, które nie ma wpływu na podjęte rozstrzygnięcie.
4. Przepis art. 9 i 10 Kpa zobowiązuje organ administracji do zapewnienia .. wyłącznie stronom czynnego udziału w sprawie. O statusie strony" postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę decydują; tytuł prawny do nieruchomości oraz wpływ planowanej lub realizowanej inwestycji na prawnie chronione uprawnienia lub interes prawny podmiotu posiadającego ten tytuł (art. 28 ust. 2 prawa budowlanego). W przedmiotowej sprawie z dokumentacji projektowej wynika, że nieruchomości sąsiednie nie znajdują się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu. W tej sytuacji brak jest podstaw do informowania właścicieli nieruchomości sąsiednich o zamierzeniu budowlanym.
5. Sprawę opłat skarbowych reguluje ustawa z dnia 9 września 2000 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. nr 86, poz. 960 ze zm.). Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o opłacie skarbowej organem podatkowym w sprawach opłaty skarbowej w niniejszej sprawie jest Wójt Gminy [...]. Ewentualne zastrzeżenia co do wielkości wniesionej opłaty skarbowej należałoby kierować do w/w organu. Organ odwoławczy nie ma uprawnień do ingerowania w sprawy podatkowe organów samorządowych.
6. Podstawą kwalifikacji obiektu są przepisy prawa wymieniane w uzasadnianiu decyzji. Natomiast wnioski z prośbą o włączenie do przedmiotowej sprawy dokumentacji dotyczącej obiektów o podobne funkcji co projektowany obiekt z terenu gminy [...] nie mogą zostać uwzględnione, ponieważ każda spraw rozpatrywana jest indywidualnie w oparciu o dokumenty ściśle określone w przepisach prawa.
Dodatkowo organ odwoławczy wskazuje, że decyzja udzielająca pozwolenie na budowę nie I stanowi nakazu wykonania inwestycji lecz jedynie prawo do jej zrealizowania.
Powyższą decyzję Wojewody T.S. zaskarżył skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie.
Zdaniem skarżącego - mimo iż w swoim odwołaniu od decyzji Starostwa Powiatowego w [...] przedstawił on szczegółowo argumenty, kwestionujące zaskarżoną decyzję - organ II instancji nie ustosunkował się do nich.
Stanowi to wyraźnie naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w szczególności art. 138 Kpa, przez brak merytorycznej i prawnej oceny zaskarżonej decyzji .
Skarżący nie może się on zgodzić z tym , że organ pierwszej instancji:
1) pominął fakt , że wniosek o pozwolenie na budowę budynku mieszkalnopensjonatowego wraz z przyłączami wod-kan, gaz śr. ciśń., energetycznym został złożony w dniu [...]. to jest w czasie obowiązywania ustawy Prawo budowlane przed wejściem w życie jego nowelizacji II lipca 2003r. (Dz. U. Nr 80 poz. 718 ) ;
2) przekwalifikował dwufunkcyjny budynek mieszkalno-pensjonatowy w całości na pensjonat i nadał [...] kategorię;
3) uznał budynek mieszkalno-pensjonatowy za obiekt użyteczności publicznej, czyli dom ogólnodostępny z koniecznością dostosowania go dla osób niepełnosprawnych, w tym zachowania odpowiedniego ciągu komunikacyjnego oraz pokoju dla osób niepełnosprawnych poruszających się na wózkach inwalidzkich.
Organ odwoławczy naruszeń tych nie usunął.
Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sad Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Takie określenie kompetencji Sądu skutkuje tym, że w przypadku stwierdzenia, że decyzja dotknięta jest istotnymi wadami prawnymi, mającymi postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania administracyjnego, Sąd eliminuje z obrotu prawnego taką wadliwą decyzję - w zależności od rodzaju stwierdzonego uchybienia - poprzez jej uchylenie lub stwierdzenie jej nieważności.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem oraz w granicach rozstrzygania Sądu zakreślonych wart. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.l, doprowadziła do stwierdzenia, że skarga jest zasadna.
Należy przypomnieć, że postępowanie w sprawie wydania skarżącemu pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-pensjonatowego wszczęte zostało - zgodnie z art. 61 § 3 kpa z chwilą złożenia przez niego w oranie stosownego wniosku /żądania/ tj. [...] r.
Decyzja organu I instancji zarówno pierwsza - Wójta Gminy [...] jak i obecna - Starosty [...] z dnia [...] wydane zostały już po głębokiej nowelizacji przepisów prawa budowlanego, dokonanych ustawą z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. Nr 80, poz. 718/ - dalej zwanej ustawą nowelizującą, która obowiązuje od 11 lipca 2003r.
Zgodnie jednak z art. 7 tej ustawy od spraw wszczętych przed dniem jej wejścia w życie a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe, z zastrzeżeniem ust. 2, który jednak nie ma w tej sprawie zastosowania. Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji zarówno organ I jak i II instancji powołują się w swych rozstrzygnięciach na przepisy i instytucje prawa budowlanego, wprowadzone ustawą nowelizującą.
Dotyczy to w szczególności wskazania w treści wydanej decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę kategorii budynku [...] wprowadzonej ustawą nowelizacyjną, jako załącznik do ustawy Prawo budowlane..
Należy zaznaczyć, iż przepisy odnoszące się do wydania pozwolenia na budowę /art. 32 art.35 i art.36/ nie przewidują wskazania tejże kategorii w decyzji dotyczącej wydania pozwolenia na budowę. Niezrozumiałe jest w tym aspekcie powołanie się przez organ odwoławczy na treść art. 59 ust.3 Prawa budowlanego, który reguluje kwestie związane z użytkowaniem obiektu budowlanego. Kwalifikacja obiektów budowlanych przez nadanie im określonych kategorii służyć ma określeniu kar i opłat, o których mowa w art. 59f lub 49 ust.2 i 49 b ust.5 - również wprowadzonych ustawą nowelizującą.
Należy również przyznać słuszność argumentom skarżącego, iż organ odwoławczy bezpodstawnie kwalifikuje jego zamierzenie inwestycyjne jako budynek użyteczności publicznej, wskazując na konieczność zapewnienia niezbędnych warunków do korzystania z projektowanego budynku przez osoby niepełnosprawne.
Organ odwoławczy powołuje się w tym zakresie na art. 5 ust.1 pkt 4 Prawa budowlanego, co wskazuje na powołanie treść przepisu obowiązujący po nowelizacji.
Wcześniej bowiem kwestię tą regulował art. 5 ust.1 pkt 3. Zarówno jednak jednym jak w drugim przypadku obowiązek zapewnienia warunków korzystania z obiektów przez osoby niepełnosprawne odnosi się do obiektów budownictwa wielorodzinnego lub obiektów użyteczności publicznej.
Skarżący słusznie podnosi, iż chce wybudować dom jednorodzinny, w którym część pomieszczeń, nie przekraczającą [...] % powierzchni budynku, pełnić będzie funkcję pensjonatową. Taki budynek nie spełnia warunków definicji ani budynku wielorodzinnego, ani obiektu użyteczności publicznej, określonego w § 3 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. Nr 25, poz. 690 z późn.zm./.
Wskazany przepis stanowi, iż przez budynek użyteczności publicznej rozumie się budynek przeznaczony dla administracji publicznej, wymiaru sprawiedliwości, kultury, kultu religijnego, oświaty, szkolnictwa wyższego, nauki, opieki zdrowotnej, opieki społecznej i socjalnej, obsługi bankowej, handlu, gastronomii, usług, turystyki, sportu, obsługi pasażerów w transporcie /.../, poczty lub telekomunikacji oraz inny ogólnodostępny budynek przeznaczony do wykonywania podobnych funkcji, a także budynek biurowy i socjalny.
Taka redakcja przepisu nie pozwala na uznanie za budynek użyteczności publicznej budynku , którego główne przeznaczenie jest inne, niż określone w powyższym przepisie, a w szczególności służyć ma zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych właściciela i jego rodziny, z uboczną funkcją pensjonatową.
Redakcja przepisu wskazuje bowiem wymienione w nim funkcje - jako podstawowe. I tylko do takich obiektów organ wydający pozwolenie na budowę może żądać spełniania warunku wymaganego obecnie przez art. 5 ust.1 pkt 3 Prawa budowlanego. W innych przypadkach taki obowiązek nie zachodzi.
Należy też mieć na uwadze art. 3 pkt 2a ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym jest budynek wolnostojący /.../ służący zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych /.../ w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż 2 lokali mieszkalnych - albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej, nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku.
Wprawdzie przepis ten również wprowadzony został ustawą z 27 marca 2003r. i wszedł w życie od 11 lipca 2003r. to jednak przepis ten, ze względu na swą funkcję interpretacyjną powinien być wzięty pod uwagę w rozpatrywanej sprawie.
To do inwestora należy decyzja , co zamierza zbudować.
Wprawdzie w rozpatrywanej sprawie organ I instancji zatwierdził poprawiony projekt budowlany, uwzględniający w/w wymogi, jednakże, skoro z treści odwołania wynikało, iż skarżący wymogom tym się sprzeciwia - organ odwoławczy powinien kwestię tę ponownie rozpatrzyć w aspekcie mających zastosowanie w sprawie przepisów Prawa budowlanego.
Należy też mieć na uwadze, iż obowiązku dostosowania budynku do potrzeb osób niepełnosprawnych nie nakłada na inwestora decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
W tym stanie rzeczy należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. zaskarżoną decyzję uchylić - jako wydaną z naruszeniem przepisów prawa materialnego.
Orzeczenie w pkt II oparte zostało na przepisie art. 151 P.p.s.a. zaś o kosztach - na art. 200 P.p.s.a.