II SA/Sz 800/22

II SA/Sz 800/22 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-02-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Krzysztof Szydłowski
Marzena Iwankiewicz
Patrycja Joanna Suwaj /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6340 Potwierdzenie represji
Hasła tematyczne
Kombatanci
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 690
art. 5 ust. 1 -2, art. 4, art. 2 ust. 1- 2, art. 3
Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych - tekst  jedn.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3 , art. 11, art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 lutego 2023 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] maja 2022 r. nr [...], II. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego E. P. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
1. E. P. (dalej przywoływany jako: "Skarżący") wystąpił z wnioskiem o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej.
We wniosku podał, że prowadził działalność w nieformalnej grupie oporu, świadczył pomoc materialną, żywnościową, odzieżową, książki dla internowanych działaczy Solidarności na poligonie drawskim w okresie stanu wojennego. Wskazał, że złamał blokadę łączności internowanych z resztą kraju, drukował i kolportował ulotki, zrywał czerwone flagi w mieście, udzielał pomocy prawnej i materialnej dla uwięzionego za tę działalność członka grupy C. O..
We wniosku także wskazał na upamiętnienie z własnych środków ruchu Solidarności pomnikiem oraz, że współpracuje z Ośrodkiem Pamięć i Przyszłość we W. .
Do wniosku dołączył oświadczenie Z. C. oraz ks. kanonika M. W. w sprawie działalności Skarżącego w opozycji.
2. Decyzją z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] Szef Urzędu odmówił potwierdzenia stronie statusu działacza opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowanej z powodów politycznych. W ocenie Organu oświadczenia świadków, którzy nie posiadają statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych przedstawiają wydarzeni, które w ówczesnym czasie nie były zagrożone odpowiedzialnością karną. Wnioskodawca, w ocenie Organu nie przedstawił jednoznacznych dowodów, które mogłyby potwierdzić prowadzenie przez niego co najmniej przez 12 miesięcy nielegalnej działalności opozycyjnej w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi.
3. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2022 r., nr [...], Organ utrzymał decyzję własną w mocy.
Organ nie odnalazł dowodów potwierdzających, że Skarżący prowadził działalność opozycyjną spełniającą przesłanki z art. 2 ustawy o działaczach (...), w szczególności brak jest podstaw aby stwierdzić, że kolportowanie przez niego ulotek i plakatów miało charakter regularny. W ocenie Organu Skarżący nie wskazał jakiej to były treści ulotki, z jaka częstotliwością je drukował i rozprowadzał albo w jakich ilościach je otrzymywał. Organ podkreślił, że Strona nie wskazała by to robiła w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi. Choć zrywanie flag Organ uznał za działania chwalebne, to jednak w jego ocenie nie są one wystarczającym czynnikiem by uznać, że Skarżący spełnił przesłanki z art. 2 ustawy o działaczach. Z oświadczeń świadków nie wynika, aby dysponowali oni konkretną wiedzą na temat działalności zainteresowanego w stanie wojennym lub w okresie późniejszym.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy, w ocenie Organu nie potwierdza również, aby Wnioskodawca podlegała represjom, o których mowa w art. 3 ustawy o działaczach (...).
4. Niezadowolony z treści rozstrzygnięcia Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższe rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu wskazał, że czuje się pokrzywdzony decyzją. Podkreślił, że działał w małomiasteczkowym środowisku, gdzie nie istniała i nie mogła działać zorganizowana grupa oporu, bo wszyscy się ze wszystkimi znali. Stąd, jak wskazał Skarżący, zorganizowano nieformalną grupę, próbując działalności na własną rękę przez cały okres stanu wojennego. Uznał, ze zarzut nieprzedstawienia dokładnego rejestru drukowanych ulotek po 40 latach od zdarzenia, uwzględniając przy tym wiek (85 lat) Skarżącego, jest niesłuszny, bowiem nie jest to nawet możliwe do odtworzenia. Wskazał, że twierdzenie Organu, że działalność prowadzona przez Skarżącego nie stanowiła zagrożenia, jest krzywdzące, gdyż nieżyjący już członek grupy C. O. został za tę działalność uwięziony i dla jego uwolnienia m.in. Skarżący poświęcił wiele pieniędzy i fatygi. Dalej Skarżący podniósł, że TW J. M. przeniknął do grupy Skarżącego i ją rozpracowywał, zatem działalność musiała stanowić zagrożenie dla ówczesnej władzy.
Skarżący wskazał, że artykuł Powiatowej Gazecie [...] dotyczący udziału Skarżącego w pomocy internowanym na poligonie drawskim czołowych działaczy Solidarności jak również przełamanie blokady łączności uwięzionych z resztą kraju, powstał bez udziału Skarżącego i został napisany przez [...] historyka p. K.
Podniósł, że działał w ścisłej współpracy z [...] parafią z ks. kanonikiem M. W., odznaczonym za tę działalność wysokimi odznaczeniami państwowymi i emisariuszami Solidarności z W..
Skarżący wskazał także, że dużym zagrożeniem była zbiórka pieniędzy po domach, gdyż można było natknąć się na donosiciela. Papier kradziony z drawskich instytucji razem z pieniędzmi przewożony był do tajnej drukarni Solidarności we W..
5. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
6. Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu jawnym, rozprawa prowadzona była w trybie zdalnym, czyli przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku na podstawie art. 15 zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązania związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm.).
7. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Badając zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, iż w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa, które czyniły koniecznym wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżoną i poprzedzająca jej wydanie decyzję.
8. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 690 ze zm.) status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych potwierdza, w drodze decyzji administracyjnej, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po stwierdzeniu przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, iż osoba ubiegająca się o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych spełnia warunki, o których mowa w art. 4. Zgodnie z art. 4 status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych przysługuje osobie:
1) która nie była pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa, chyba że przedłoży dowody, że przed dniem 31 lipca 1990 r., bez wiedzy przełożonych, czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i
2) co do której w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez nią lub przy jej udziale, w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa.
Stosownie do treści art. 2 ust. 1 ustawy działaczem opozycji antykomunistycznej jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Do okresu 12 miesięcy, o którym mowa w ust. 1, nie wlicza się okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia 31 sierpnia 1980 r. do dnia 12 grudnia 1981 r. (art. 2 ust. 2). Natomiast, zgodnie z art. 3 ustawy, osobą represjonowaną z powodów politycznych jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 31 lipca 1990 r.:
1) przebywała w:
a) więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski na mocy wyroku wydanego w latach 1956-1989 albo bez wyroku jednorazowo przez okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez łączny okres dłuższy niż 30 dni, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce,
b) ośrodku odosobnienia na podstawie art. 42 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. poz. 154, z 1982 r. poz. 18, z 1989 r. poz. 178 oraz z 2011 r. poz. 342) za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;
2) przez okres powyżej 30 dni pełniła zasadniczą służbę wojskową lub czynną służbę wojskową w ramach ćwiczeń wojskowych, do której odbycia została powołana z przyczyn politycznych za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;
3) brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym:
a) na skutek działania, w tym niejawnego, wojska, milicji lub organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1575 oraz z 2018 r. poz. 5 i 369), zwanych dalej "organami bezpieczeństwa państwa", poniosła śmierć, doznała uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na okres dłuższy niż 7 dni,
b) była inwigilowana przez organy bezpieczeństwa państwa i podjęto wobec niej bezprawne działanie polegające na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia,
c) była pozbawiona możliwości wykonywania swojego zawodu,
d) została z nią rozwiązana umowa o pracę,
e) została relegowana z uczelni wyższej lub innej szkoły,
f) była objęta zakazem publikacji przez Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, wojewódzki lub miejski urząd kontroli prasy, publikacji i widowisk albo Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk lub okręgowy urząd kontroli publikacji i widowisk przez okres dłuższy niż jeden rok;
4) była poszukiwana listem gończym, oskarżona lub skazana za popełnienie przestępstwa lub wielokrotnie skazywana za popełnienie wykroczenia, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce.
Przy czym, w myśl art. 5 ust. 2 ustawy status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych potwierdza się na wniosek działacza opozycji antykomunistycznej, osoby represjonowanej z powodów politycznych, wdowy lub wdowca po działaczu opozycji antykomunistycznej lub osobie represjonowanej z powodów politycznych lub innego członka rodziny zmarłego działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. 3. Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, dołącza się:
1) dowody potwierdzające spełnienie warunków, o których mowa w art. 2 lub art. 3, oraz
2) decyzję administracyjną Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w sprawie spełniania warunków, o których mowa w art. 4, albo dokument potwierdzający nadanie Krzyża Wolności i Solidarności.
9. Z treści przepisów wynika, że status działacza opozycji antykomunistycznej przyznany może zostać wyłącznie osobie, która w okresie wskazanym w art. 2 ustawy prowadziła działalność w warunkach i celu określonym w ustawie. Natomiast za osobę represjonowaną może być uznana jedynie taka osoba, która spotkała się z dolegliwościami wymienionymi w art. 3 ustawy i tylko wówczas, gdy nastąpiło to z powodów politycznych. Żadne inne zdarzenia nie mogą być uznane za represję w rozumieniu tej ustawy, choćby w subiektywnej ocenie osoby poszkodowanej stanowiły dużą dolegliwość (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 7 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 806/17, WSA w Poznaniu z dnia 8 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Po 742/16). Podnieść również należy, że status "działacza opozycji antykomunistycznej" lub "osoby represjonowanej z powodów politycznych" może zostać potwierdzony przez właściwy organ wyłącznie osobom spełniającym warunki określone wprost przez ustawodawcę odpowiednio w art. 2 oraz art. 3 ustawy. Dlatego też sama działalność w strukturach opozycyjnych nie stanowi samoistnej przesłanki do uznania osoby za działacza opozycji lub osoby represjonowanej.
Przedmiot sporu w niniejszej sprawie dotyczy zatem kwestii, czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie Skarżący spełnił ustawowe przesłanki dla wnioskowanego przez siebie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej.
10. Odmawiając Stronie skarżącej potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych Organ wskazał, że materiał dowodowy zebrany w sprawie nie potwierdza antykomunistycznej działalności strony określonej powołaną ustawą. W ocenie Organu, materiał ten nie pozwala stwierdzić, że Skarżący prowadził działalność opozycyjną, jak również by podlegał represjom, o których mowa w ustawie. Zdaniem Sądu ocena ta jest nieprawidłowa, bo przedwczesna.
11. W sprawie, co jest niesporne, Skarżący uzyskał decyzję Prezesa IPN z dnia [...] stycznia 2022 r., w której Organ ten stwierdził, że E. P. nie był pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa, a w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez niego lub przy jego udziale, w ramach czynności wykonywanych przez niego w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Tym samym wobec Skarżącego nie zachodzą przesłanki negatywne, co do przyznania wnioskowanego statusu.
12. Organ, będąc w posiadaniu wniosku Skarżącego i dwóch złożonych przez świadków oświadczeń uznał za wystarczające zawarte tam informacje i ustalił, że z oświadczeń świadków nie wynika aby dysponowali oni konkretną i bezpośrednią wiedzą na temat działalności Skarżącego. Działania Organu w tej sprawie polegały jedynie na odebraniu wniosku i oświadczeń oraz zwrócenie się do IPN o kserokopię dokumentów będących w zasobie archiwalnym IPN dotyczących Skarżącego.
Przy czym, Organ uznał, że żaden ze świadków nie został uznany za działacza opozycji, pomijając fakt, że Z. C. występuje w bazie TILI a sprawa jest w toku.
Organ nie wystąpił także do świadków o uzupełnienie ich oświadczeń, a zakładając, że żyją i dysponują wiedzą co do działalności Skarżącego (działali w tej samej grupie), można było, także w formie przesłuchania odebrać od nich pełniejsze informacje co do zakresu, rozmiaru i charakteru działalności opozycyjnej.
Takie działanie Organu należy ocenić krytycznie. Nie wiadomo bowiem, dlaczego Organ nie dał wiary wyjaśnieniom Skarżącego w zakresie wykonywania i kolportażu ulotek i plakatów a wręcz uznał, że brak jest informacji "w jakim okresie czasowym, z jaką częstotliwością, w jakiej ilości Strona miała drukować ulotki i je kolportować", podczas gdy z oświadczenia Z. C. wynika, że działalność Skarżący prowadził do 15 marca 1983 r., a jeśli Organ miał wątpliwości to wystarczyło na tę okoliczność dopytać żyjących świadków.
Do tego, Organ uznał, że prowadzona przez Skarżącego działalność "w ówczesnym czasie nie była zagrożona odpowiedzialnością karną", podczas gdy wniosek wprost przeciwny wynika tak z okoliczności jak i dokumentów. Wyraźnie z pism składanych w toku postepowania wynika, że za działalność w tej samej grupie uwięziony został C. O., nazwisko to wynika to także z oświadczenia Z. C.; Skarżący wskazywał także w toku postepowania na nazwisko J. M., który, zdaniem Skarżącego działając jako TW, rozpracowywał grupę, w której Skarżący działał. W tym zakresie Organ nie przeprowadził żadnych ustaleń.
Brak jest ponadto jakichkolwiek ustaleń w zakresie działalności Skarżącego dotyczącej przełamania blokady łączności między internowanymi na poligonie w [...] a resztą kraju, a na tę działalność wskazywał tak Skarżący, jak i świadek ks. kanonik M. W. i trudno bez wnikliwej analizy postawić tezę, że była to działalność niczym nie zagrożona.
Do tego Organ nie wziął pod uwagę, że działalność Skarżącego prowadzona była w ramach grupy w środowisku małego miasteczka, jednak tak wniosek Skarżącego, jak i oświadczenia świadków na formę zorganizowaną wskazują i wyraźnie odnoszą się do działalności grupy dla internowanych działaczy Solidarności. Sam Skarżący, jak wynika z akt sprawy był członkiem Solidarności. Do tego Skarżący przywołał nazwiska osób zaangażowanych w działalność, jak np. p. D. K., E. R., co do których Organ nie poczynił żadnych ustaleń, nie wezwał także Skarżącego do uzupełnienia swojej wypowiedzi. W istocie nieco niezborne wyjaśnienia świadków, niepoprawność stylistyczna i gramatyczna, wynikające zapewne także z wieku zainteresowanych działaczy, choć wskazują na działalność podziemną Skarżącego - Organ poczytał na jego niekorzyść, nie biorąc w ogóle pod uwagę, iż świadkowie może nie umieli inaczej i w bardziej elokwentny sposób przekazać informacji o działalności Skarżącego. Jednak powyższe, bez dogłębnego i indywidualnego podejścia do sprawy ze strony Organu, w żaden sposób nie może rzutować negatywnymi konsekwencjami dla Skarżącego.
13. Sąd nie podziela wobec powyższego, wniosku wywiedzionego przez Organ na podstawie analizy akt Skarżącego, szczególnie w kontekście złożonych przez Skarżącego i świadków oświadczeń, materiał zaś uznaje za niepełny, zaś ten zgromadzony, za pobieżnie przeanalizowany. Organ, zdaniem Sądu, nie dysponował materiałem wystarczającym, do wywiedzenia wniosków, jakie zaprezentował w obu decyzjach, stąd są one przedwczesne.
Zdaniem Sądu dokonaną ocenę, zamiast swobody cechuje nieuzasadniona dowolność, co z kolei stoi w kolizji z przepisami prawa procesowego – art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. W tym kontekście przede wszystkim należy wskazać, że poddanie przez ustawodawcę postępowania w sprawach prowadzonych na podstawie przepisów ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej reżimowi procedury administracyjnej nakłada na organ - zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. - obowiązek ustalenia prawdy obiektywnej i podejmowania rozstrzygnięcia na podstawie wszechstronnie wyjaśnionego stanu faktycznego, przy zastosowaniu wszelkich koniecznych środków dowodowych, z uwzględnieniem słusznego interesu strony. Ponadto, ustanowiona w art. 80 k.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów zobowiązuje do oparcia się przez organ na przekonujących podstawach, wskazanych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, stosownie do treści przepisu art. 107 § 3 k.p.a., i z całą pewnością nie polega na formułowaniu ocen w sposób dowolny. Powyższy przepis wyraźnie nakazuje, aby organ podał i omówił w uzasadnieniu decyzji istotne dla rozstrzygnięcia fakty oraz dowody.
Tylko przeprowadzenie postępowania we wskazany sposób stanowi o spełnieniu warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 k.p.a.). Ponadto organ powinien tak prowadzić postępowanie, aby pogłębiać zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.).
14. Podsumowując, status działacza opozycji antykomunistycznej przyznany może zostać wyłącznie osobie, która w okresie wskazanym w art. 2 ustawy prowadziła działalność w warunkach i celu określonym w ustawie i w ocenie Sądu Organ nie wystarczająco wykazał, ze Skarżący nie wypełni tę przesłankę.
15. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd działając na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., w zw. orzekł o uchyleniu obu decyzji wydanych w sprawie przez Organ.
Wszystkie przytoczone orzeczenia dostępne są w bazie orzeczeń sądów administracyjnych pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl