II SA/SZ 796/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd umorzył postępowanie w sprawie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej z powodu śmierci strony skarżącej, gdyż obowiązek ten jest ściśle związany z osobą zmarłego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie umorzył postępowanie sądowe zainicjowane skargą L. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. Powodem umorzenia była śmierć skarżącego, stwierdzona aktem zgonu. Sąd uznał, że obowiązek ponoszenia opłat za pobyt w placówce ma charakter osobisty i nie podlega zasadom dziedziczenia, co uzasadnia umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sprawa dotyczyła skargi L. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji ustalającą skarżącemu opłatę zastępczą za pobyt w domu pomocy społecznej. W trakcie postępowania sądowego, skarżący zmarł. Organ wniósł o umorzenie postępowania, co potwierdził odpis aktu zgonu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, powołując się na art. 161 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił umorzyć postępowanie. Sąd wyjaśnił, że obowiązek ponoszenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, zgodnie z ustawą o pomocy społecznej, ma charakter ściśle osobisty i nie stosuje się do niego cywilnych zasad dziedziczenia. Krąg zobowiązanych do uiszczenia należności jest wyczerpująco określony w ustawie i ustalany indywidualnie. W związku z tym, że przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, a wynik sprawy nie dotyczy interesu prawnego innych osób, sąd uznał zaistnienie przesłanek do umorzenia postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, postępowanie powinno zostać umorzone, jeśli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.
Uzasadnienie
Obowiązek ponoszenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej ma charakter osobisty i nie podlega zasadom dziedziczenia. Krąg zobowiązanych jest ściśle określony w ustawie o pomocy społecznej, a ustalenie zobowiązania następuje indywidualnie. W związku z tym, sprawa dotyczy wyłącznie praw i obowiązków zmarłego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
umorzono
Przepisy (2)
Główne
u.p.s. art. 61 § ust. 2
Ustawa o pomocy społecznej
Zasady ponoszenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej są ściśle związane z osobą zobowiązanego i nie stosuje się do nich cywilnych zasad dziedziczenia.
p.p.s.a. art. 161 § par. 1 pkt 2 i par. 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Śmierć strony skarżącej jako podstawa do umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Godne uwagi sformułowania
przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego do należności za pobyt w domu pomocy społecznej nie stosuje się cywilnych zasad dziedziczenia
Skład orzekający
Wiesław Drabik
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania w sprawach dotyczących praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, w szczególności w kontekście odpłatności za pobyt w domach pomocy społecznej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci strony w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego, gdzie obowiązek ma charakter osobisty.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa ma charakter proceduralny i dotyczy konkretnej sytuacji życiowej (śmierć strony), co czyni ją mniej interesującą dla szerokiego grona odbiorców, ale istotną dla prawników procesowych.
Sektor
opieka zdrowotna i społeczna
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Sz 796/25 - Postanowienie WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2025-12-03 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-10-29 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Wiesław Drabik /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej Hasła tematyczne Umorzenie postępowania Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku umorzono postępowanie sądowe Powołane przepisy Dz.U. 2025 poz 1214 art. 61 ust. 2 Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 161 par. 1 pkt 2 i par. 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Wiesław Drabik po rozpatrzeniu w dniu 3 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 15 września 2025 r. nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia: umorzyć postępowanie sądowe. Uzasadnienie L. R. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z 15 września 2025 r., nr SKO.4110.1083.2025 w przedmiocie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania sądowego, ponieważ skarżący zmarł w dniu 12 października 2025 r. W odpowiedzi na wezwanie sądowe, Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w B. przesłał do akt sądowych sporządzony w dniu 27 listopada 2025 r. odpis skrócony aktu zgonu, z którego wynika, że skarżący zmarł we wskazanej przez organ dacie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. Stosownie do art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. W niniejszej sprawie strona skarżąca zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z 15 września 2025 r., nr SKO.4111.1083.2025, którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji ustalającą skarżącemu opłatę zastępczą poniesionych przez Gminę B. za pobyt w domu pomocy społecznej. Zasady ponoszenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej są następujące: w pierwszej kolejności zobowiązanym jest mieszkaniec placówki, w następnej kolejności zobowiązanym są jego małżonek oraz zstępni przed wstępnymi, a końcowo – gdy nie ma osób zobowiązanych w bliższej kolejności lub nie spełniają kryteriów pozwalających obciążyć ich tymi opłatami – gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Powyższe wynika z art. 61 ust. 2 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (w brzmieniu na datę wydania zaskarżonej decyzji – Dz.U. z 2025 r., poz. 1214). Oznacza to, że obciążyć kosztami odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, także po śmierci osoby zobowiązanej, można wyłącznie osoby wymienione w powyższym przepisie i tylko we wskazanej w tym przepisie kolejności. A zatem do należności za pobyt w domu pomocy społecznej nie stosuje się cywilnych zasad dziedziczenia. Ustawodawca w sposób wyczerpujący wskazuje krąg podmiotów wyłącznie zobowiązanych do uiszczenia tej należności. Zobowiązanie każdej z tych osób ustala się indywidualnie, w zależności od jej konkretnej sytuacji. Prowadzi to do wniosku, że niniejsza sprawa dotyczy obowiązku ciążącego wyłącznie na zmarłym skarżącym. Zatem wynik postępowania nie dotyczy interesu prawnego jego zstępnych (por. postanowienie NSA z 7 lutego 2025 r., sygn. akt I OSK 1145/24, opubl. w orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z tym, w przedmiotowej sprawie ziściły się przesłanki umorzenia postępowania sądowego, o czym Sąd orzekł, jak na wstępie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 w zw. z art. 161 § 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI