II SA/Sz 791/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2023-11-15
NSAAdministracyjneŚredniawsa
postępowanie administracyjnestwierdzenie nieważnościprawo wodnesieci wodociągowestrona postępowaniawłaściwość sąduprawo cywilneSKOWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na postanowienie SKO odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zezwalającej na prowadzenie sieci wodociągowej, uznając spółkę za niebędącą stroną w sprawie.

Spółka złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji zezwalającej innemu podmiotowi na prowadzenie sieci wodociągowej, twierdząc, że narusza to jej prawa własności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania, uznając spółkę za niebędącą stroną. WSA w Szczecinie oddalił skargę, potwierdzając, że kwestie własności sieci wodociągowych należą do zakresu prawa cywilnego i sądów powszechnych, a spółka nie wykazała swojego statusu strony w postępowaniu administracyjnym.

Sprawa dotyczyła skargi spółki [...] K. Sp. z o.o. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy S. z 2015 r., zezwalającej spółce Miejskie Wodociągi i Kanalizacja sp. z o.o. na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków. Spółka twierdziła, że decyzja narusza jej prawa własności sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. SKO odmówiło wszczęcia postępowania, wskazując, że spółka nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., a kwestie własności urządzeń przesyłowych należą do kompetencji sądów powszechnych. WSA w Szczecinie oddalił skargę, podzielając stanowisko SKO. Sąd podkreślił, że zgodnie z ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę, zezwolenie może być wydane podmiotowi posiadającemu środki techniczne, a niekoniecznie właścicielowi sieci. Kwestie sporne dotyczące własności sieci i ewentualnych naruszeń prawa cywilnego powinny być rozstrzygane przez sądy powszechne. Brak statusu strony uniemożliwił wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, brak przymiotu strony postępowania administracyjnego stanowi przesłankę do odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, ponieważ skarżąca spółka nie wykazała swojego statusu strony w postępowaniu, w którym wydano pierwotną decyzję zezwalającą na prowadzenie sieci wodociągowej. Kwestie sporne dotyczące własności sieci należą do właściwości sądów powszechnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.z.z.w. art. 16 § 2

Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

Pomocnicze

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 157 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61a § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.c. art. 49

Kodeks cywilny

k.c. art. 222 § 1

Kodeks cywilny

p.p.s.a. art. 61 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca spółka nie posiadała statusu strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zezwolenia na prowadzenie sieci wodociągowej. Kwestie własności sieci wodociągowych i kanalizacyjnych należą do zakresu prawa cywilnego i kompetencji sądów powszechnych. Przepis art. 16 ust. 2 pkt 3 u.z.z.w. nie wymaga od wnioskodawcy zezwolenia wykazania tytułu prawnego do posiadania środków technicznych.

Odrzucone argumenty

Naruszenie praw własności spółki w wyniku wydania decyzji zezwalającej innemu podmiotowi na prowadzenie sieci. Niewłaściwe ustalenie stron postępowania pierwotnego. Niezbadanie stanu faktycznego i prawnego przez organ.

Godne uwagi sformułowania

brak przymiotu strony przesądza o wystąpieniu przesłanki podmiotowej do odmowy wszczęcia postępowania problematyka urządzeń przesyłowych oraz ich przynależności do części składowych nieruchomości dotyczy sfery prawa cywilnego organ administracji nie jest władny rozstrzygać kwestii należących do wyłącznej kompetencji sądów powszechnych

Skład orzekający

Elżbieta Dziel

przewodniczący-sprawozdawca

Marzena Kowalewska

członek

Bolesław Stachura

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że spory dotyczące własności infrastruktury przesyłowej należą do sądów powszechnych, a nie administracyjnych, oraz że brak statusu strony uniemożliwia wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, ale zasady dotyczące statusu strony i właściwości rzeczowej są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy konflikt między prawem administracyjnym a cywilnym w kontekście infrastruktury komunalnej. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i nieruchomościach.

Kto jest właścicielem sieci wodociągowej? Sąd administracyjny odsyła do sądów cywilnych.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 791/22 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-11-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Bolesław Stachura
Elżbieta Dziel /przewodniczący sprawozdawca/
Marzena Kowalewska
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art.28, art.156 par.1 pkt 2,5 i 6 , art. 157 par.2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 2028
art.16 ust. 2
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Dziel (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 15 listopada 2023 r. sprawy ze skargi [...] K. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2022 r. nr SKO.4173.694.2022 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania na wniosek i z urzędu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w części oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu 24 września 2021 r. (data wpływu pisma do organu) K. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. (dalej "spółka", "skarżąca") złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy S. z dnia 1 lipca 2015 r. znak ITR.IV.7021-13/2015 w postaci pozwolenia zezwalającego spółce Miejskie Wodociągi i Kanalizacja sp. z o.o. z siedzibą w K., na prowadzenie zadania własnego Gminy S. zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków w okresie od 2 sierpnia 2015 roku w zakresie dotyczącym miejscowości K. , gmina S..
Postanowieniem z dnia 24 lutego 2022 r. nr SKO.4173.2174.2021 Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania, na wniosek i z urzędu, w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji.
Jako podstawę prawną postanowienia organ wskazał na art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, ze zm., dalej "k.p.a"), art. 16 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. z 2020 r. poz. 2028, dalej: "w.z.z.w.") oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2018 r. poz. 570).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po ponownym rozpoznaniu sprawy w związku z wnioskiem spółki, zaskarżonym do sądu postanowieniem z dnia 22 czerwca 2022 r. nr SKO.4173.694.2022 utrzymało w mocy własne postanowienie
z dnia 24 lutego 2022 r. Podstawę prawną tego postanowienia stanowiły przepisy art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 i art. 144 oraz art. 61a § 1 k.p.a.
Organ ten wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że spółka we wniosku o stwierdzenie nieważności opisanej wyżej decyzji Wójta Gminy S.
z dnia 1 lipca 2015 r. powołała się na przepis art. 156 § 1 pkt 2, pkt 5, pkt 6 w zw. z art. 28 w zw. z art. 30 § 4 k.p.a. i zarzuciła naruszenie licznych przepisów, w tym nieprawidłowe ustalenie stron postępowania, nieuwzględnienie, że spółka jest właścicielem sieci w miejscowości K. , niezbadanie stanu faktycznego i prawnego, co w ocenie spółki doprowadziło do naruszenia zasad postępowania administracyjnego. W jej ocenie, Miejskie Wodociągi i Kanalizacja spółka z o.o.
z siedzibą w K. nie mogła otrzymać zezwolenia na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków miejscowości K. , ponieważ nie spełnia warunku wynikającego z art. 16 ust. 2 pkt 3 u.z.z.w., tj. nie jest właścicielem części sieci w obrębie tej miejscowości i nie dysponuje również innym tytułem do władania tą siecią.
Organ odwoławczy, powołując się na art. 28 k.p.a. oraz art. 16 ust. 2 u.z.z.w. stwierdził, że nie budzi wątpliwości, iż spółce nie przysługuje status strony postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia, jego cofnięcia; nie może skutecznie domagać się wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji objętej wnioskiem. Brak przymiotu strony przesądza o wystąpieniu przesłanki podmiotowej do odmowy wszczęcia postępowania na wniosek spółki w trybie art. 61a § 1 k.p.a.
Organ ten wyjaśnił, że z przepisów art. 16 ust. 2 u.z.z.w. wynika, iż ustawodawca nałożył na podmiot ubiegający się o przedmiotowe zezwolenie obowiązek wykazania wyłącznie posiadania środków technicznych, odpowiednich do zakresu działalności, natomiast okazanie tytułu prawnego do posiadania tych środków technicznych nie jest wymagane. Organ wydający decyzję w tym trybie, nie posiada zatem uprawnień do weryfikacji, czy posiadane środki techniczne są użytkowane
z poszanowaniem przepisów dotyczących własności. Organ nie podzielił twierdzeń spółki, jakoby z przepisu art. 16 ust. 2 pkt 3 u.z.z.w. wynikało, że "pod pojęciem posiadania środków technicznych należy rozumieć rozwiązanie, które wynika wprost
z przepisów prawa cywilnego i jest to warunkiem koniecznym do nabycia wymaganego tytułu prawnego do środków technicznych potrzebnych do prowadzenia zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na określonym obszarze gminy, a co za tym idzie jest to warunkiem koniecznym do wydania przez organ gminny dla wnioskującego podmiotu zezwolenia na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia
w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na określonym obszarze gminy" - co spółka rozumie jako wymóg posiadania prawa własności bądź udokumentowania innego tytułu prawnego do korzystania z sieci. Organ wyjaśnił, że podmiotowi, który uważa, iż jego prawo własności zostało w sytuacji wydania takiej decyzji (zezwolenia dla innego podmiotu) naruszone, przysługuje roszczenie do sądu powszechnego, gdyż wykracza to poza zakres sprawy administracyjnej; problematyka urządzeń przesyłowych oraz ich przynależności do części składowych nieruchomości dotyczy sfery prawa cywilnego. Organ powołał się w tym zakresie na stanowisko WSA
w Szczecinie zaprezentowane w wyroku z dnia 3 grudnia 2015 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 591/15.
Organ nie stwierdził podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie
o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy S. z dnia 1 lipca 2015 r.
W ocenie SKO w K., zarzuty przedstawione przez spółkę we wniosku
o ponowne rozpoznanie sprawy okazały się nieuzasadnione.
W skierowanej do sądu skardze na postanowienie SKO w K. skarżąca spółka zarzuciła rażące naruszenie szeregu przepisów Konstytucji RP, kodeksu cywilnego, k.p.a. oraz naruszenie art. 16 ust. 2 pkt 3 u.z.z.w .Zakwestionowała nieuznanie jej, jako następcy prawnego Spółdzielni Mieszkaniowej [...], za stronę postępowania oraz zwracała uwagę na nieprawidłowości w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie udzielenia zezwolenia na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę, w tym, niezapewnienie czynnego udziału w tym postępowaniu Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko – Własnościowej "[...]" w [...] (poprzedni właściciel sieci wodociągowo – kanalizacyjnej położonej w K. ). Wskazała na szereg zarzutów związanych z naruszeniem przepisów u.z.z.w. w toku postępowania zakończonego decyzją z dnia 1 lipca 2015 r.
Wniosła o:
- uchylenie w całości postanowienia SKO w K. z dnia 22 czerwca 2022 r. oraz poprzedzającego je postanowienia z dnia 24 lutego 2022 r.,
- stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy S. z dnia 1 lipca 2015 r. znak ITR.IV.7021-13/2015 w postaci pozwolenia zezwalającego spółce Miejskie Wodociągi i Kanalizacja sp. z o.o. z siedzibą w K., na prowadzenie zadania własnego Gminy S. zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków w okresie od 2 sierpnia 2015 roku,
- przeprowadzenie dowodu z akt sądowych WSA w Szczecinie w sprawie
o sygn. akt II SA/Sz 342/20 na okoliczność naruszenia przez SKO w K. przepisów art. 157 § 2 poprzez zaniechanie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności z urzędu ww. decyzji Wójta Gminy K..
Nadto, spółka przedstawiła w skardze zarzuty odnośnie do decyzji Wójta Gminy K. z dnia 1 lipca 2015 r. znak: ITR.IV.7021-13/2015 w postaci pozwolenia zezwalającego spółce Miejskie Wodociągi i Kanalizacja sp. z o.o. z siedzibą
w K., w części dotyczącej miejscowości K. , na prowadzenie zadania własnego Gminy S. zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków w okresie od 2 sierpnia 2015 roku.
Spółka złożyła w skardze, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 239 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Wójta Gminy S. z dnia 1 lipca 2015 r. znak ITR.IV.7021-13/2015 w postaci pozwolenia zezwalającego spółce Miejskie Wodociągi i Kanalizacja sp. z o.o. z siedzibą
w K., w części dotyczącej miejscowości K. , na prowadzenie zadania własnego Gminy S. zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków w okresie od 2 sierpnia 2005 roku.
Spółka przedstawiła szczegółową argumentację na poparcie przedstawionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Skarżąca w piśmie procesowym z dnia 7 października 2022 r. (data nadania), wniosła o odrzucenie stanowiska SKO w K. wyrażonego w odpowiedzi na skargę, ewentualnie o jego oddalenie w całości. Dodatkowo wniosła o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania w sprawie.
Prawomocnym postanowieniem z dnia 12 października 2022 r. sygn. akt
II SA/Sz 791/22, wydanym na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił wstrzymania wykonania decyzji Wójta Gminy S. z dnia 1 lipca 2015 r. nr ITR.IV.7021-13/2015. Sąd wskazał w uzasadnieniu, że granice sprawy zamykają się w ocenie prawidłowości zastosowania przesłanek określonych w art. 61a § 1 k.p.a. Sąd stwierdził, że skarżąca domaga się wstrzymania wykonania decyzji Wójta Gminy S., co wykracza poza granice rozpatrywanej przez sąd sprawy.
Zażalenie spółki na opisane wyżej postanowienie z dnia 12 października 2022 r. zostało odrzucone postanowieniem sądu z dnia 22 sierpnia 2023 r. sygn. akt II SA/Sz 792/22 z uwagi na jego nieopłacenie.
W kolejnym piśmie procesowym, z dnia 7 listopada 2023 r., skarżąca przedstawiła swoją polemikę z postanowieniem sądu z dnia 12 października 2022 r. stwierdzając jednocześnie, że ze względu na ważny interes społeczny i ważny interes spółki koniecznym i uzasadnionym jest wniosek skarżącej o natychmiastowe wstrzymanie, na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a., wykonania decyzji administracyjnej dnia 1 lipca 2015 r. znak ITR.IV.7021-13/2015 w części dotyczącej miejscowości K.. Nadto, ponowiła wcześniej zaprezentowane stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Skarżąca jako podstawę swego żądania stwierdzenia nieważności decyzji wydanej wobec Miejskich Wodociągów i Kanalizacji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, wskazała art. 156 § 1 pkt 2, 5 i 6 kpa.
Według organu, skarżącej nie przysługiwał przymiot strony postępowania w ww. postępowaniu.
Kodeks postępowania administracyjnego w art. 156. § 1 wymienia przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, stanowiąc, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:
1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;
2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;
3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco;
4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;
5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;
6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;
7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Słusznie jednak organ badanie wniosku złożonego przez wnioskującą
o stwierdzenie nieważności decyzji poprzedził badaniem jej statusu jako strony postępowania, a następnie zbadał czy wystąpiła konieczność wszczęcia postępowania z urzędu. Stosownie bowiem do treści art. 157. § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na wniosek strony lub z urzędu.
Organ administracji może odmówić wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności wyłącznie w sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez podmiot niebędący stroną w rozumieniu art. 28 (wyrok NSA z 8 lipca 1999 r., IV SA 2152/97, LEX nr 47902).
Zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny lub obowiązek strony wynika
z konkretnych przepisów prawa materialnego, którego regulują dane postępowanie.
W rozpoznawanej sprawie, decyzja której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności, wydana została na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 czerwca 2021 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz.U.
z 2020 r. poz. 2028, dalej: u.z.z.w.). Na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków jest wymagane uzyskanie zezwolenia wydawanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w drodze decyzji.
Zgodnie natomiast z art. 16 ust. 2. u.z.z.w., zezwolenie może być wydane na wniosek przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, które:
1) ma na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej siedzibę i adres, oddział lub przedstawicielstwo w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r, o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U, z 2020 r. poz. 1252);
2) posiada środki finansowe lub udokumentuje możliwość ich uzyskania
w wysokości niezbędnej do prawidłowego prowadzenia zbiorowego zaopatrzenia
w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków;
3) posiada środki techniczne odpowiednie do zakresu działalności, o której mowa w ust. 1.
Słusznie podkreślił organ, że ustawodawca przewidział obowiązek wykazania przez przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne wyłącznie posiadania środków technicznych, odpowiednich do zakresu działalności, natomiast nie jest wymagane okazanie tytułu prawnego do posiadania tych środków technicznych. Organ wydający decyzję w tym trybie, nie weryfikuje czy posiadane środki techniczne są użytkowane
z poszanowaniem przepisów dotyczących własności. Nie ma racji skarżąca twierdząc, że z art. 16 ust. 2 pkt 3 u.z.z.w. wynika, że pod pojęciem posiadania środków technicznych należy rozumieć konieczność prawnej możliwości dysponowania prawem własności bądź udokumentowania innego tytułu prawnego do korzystania
z sieci.
Słusznie organ zauważył, że podmiotowi, który uważa, że jego prawo własności zostało w sytuacji wydania takiej decyzji (zezwolenia dla innego podmiotu) naruszone, przysługuje roszczenie do sądu powszechnego, gdyż ocena tych okoliczności wykracza poza zakres sprawy administracyjnej. Problematyka urządzeń przesyłowych oraz ich przynależności do części składowych nieruchomości jest regulowana przepisami prawa cywilnego. Zgodnie z art. 49 ustawy Kodeks cywilny, urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa (§ 1), Osoba, która poniosła koszty budowy urządzeń, o których mowa w § 1, i jest ich właścicielem, może żądać, aby przedsiębiorca, który przyłączył urządzenia do swojej sieci, nabył ich własność za odpowiednim wynagrodzeniem, chyba że w umowie strony postanowiły inaczej.
Z żądaniem przeniesienia własności tych urządzeń może wystąpić także przedsiębiorca (§ 2). Ustawodawca wprowadzając regulację art. 49 § 2 ustawy Kodeks cywilny, przesądził, iż urządzenia wymienione w art. 49 § 1 k.c., po wejściu w skład przedsiębiorstwa zachowują status samoistnych rzeczy ruchomych, które mogą być przedmiotem odrębnej własności i odrębnego obrotu. Zasadnie zatem organ wskazał, iż organ administracji nie jest władny rozstrzygać kwestii należących do wyłącznej kompetencji sądów powszechnych. Organ bowiem nie ustala, czy przedsiębiorstwo posiada konkretną część sieci zgodnie ze stanem prawnym.
Dodatkowo można zauważyć, że zgodnie z art. 341 kc, domniemywa się, że posiadanie jest zgodne ze stanem prawnym. Stosownie zaś do art. 336 kc, posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Skoro zatem analizowany art. 16 ust. 2 pkt 3 u.z.z.w. stanowi o posiadaniu, to do tego posiadania także zastosowanie znajduje domniemanie posiadania zgodnie z prawem. Dalej wskazać należy, że stosownie do art. 222 § 1 kc, właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą. Rozstrzyganie w tych sprawach należy do wyłącznej kompetencji sądów powszechnych.
Zasadnie organ odwołał się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 3 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 591/15, gdzie w uzasadnieniu wskazano, że: "choć źródłem interesu prawnego mogą być przepisy prawa cywilnego, jednak na gruncie okoliczności faktycznych sprawy powoływanie się na nie, nie może być skuteczne. Nie można zatem mówić o istnieniu przepisu prawa materialnego przyznającego Przedsiębiorstwu wnioskującemu o wszczęcie postępowania nieważnościowego konkretne, indywidualne i aktualne korzyści lub obowiązki. Podstawą takiego stanowiska sądu są przepisy ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r.
o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2015 r., poz. 139 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę", które nie przewidują w postępowaniu dotyczącym zezwolenia udziału, innych niż wnioskodawca, osób. Zezwolenie na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków może otrzymać podmiot, który posiada środki techniczne odpowiednie do zakresu działalności (art. 16 ust. 2 pkt 3). Należy więc podkreślić, że wymóg ten dotyczy jedynie posiadania środków technicznych. Kwestie związane z tym posiadaniem rozwiązane mogą być poprzez zastosowanie przepisów prawa cywilnego i zawarcie stosownych umów bądź też zastosowanie przepisów
o bezumownym korzystaniu. Przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę nie regulują tych kwestii, nie przewidują obowiązku uzyskania zgody właściciela sieci, nie określają obowiązku zawarcia umowy dzierżawy".
Sąd orzekający w sprawie w pełni z tym stanowiskiem się zgadza.
Nie może zatem budzić wątpliwości, że wnioskodawcy [...] K. Sp.
z o.o. w rozpoznawanej sprawie nie przysługuje status strony postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia, w konsekwencji podmiot ten nie może skutecznie domagać się wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji objętej przez niego wnioskiem. Brak przymiotu strony przesądza o wystąpieniu przesłanki podmiotowej do odmowy wszczęcia postępowania na wniosek.
Sąd podziela także rozważania organu co do braku wystąpienia przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji objętej wnioskiem z urzędu.
Słusznie zatem organ stwierdził istnienie przesłanki niedopuszczalności wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji w postaci braku przymiotu strony u wnioskodawcy i uznał, że brak jest możliwości badania merytorycznych podstaw z art. 156 § 1 kpa.
Nie zasługują tym samym na uwzględnienie zarzuty podniesione w skardze, bowiem w istocie nie dotyczą meritum sprawy, którym jest ocena skarżącej jako strony postępowania administracyjnego, a koncentrują się na wskazaniu braku prawidłowego rozstrzygnięcia w kwestiach dotyczących własnościowych. Jak już podniesiono
i wykazano powyżej, kwestie te nie mogą być rozpoznawane w postępowaniu administracyjnym.
Mając powyższe względy na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Szczecinie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) oddalił skargę jako niezasadną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI