II SA/Sz 781/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na uchwałę Rady Gminy Dobra dotyczącą ograniczenia odbioru odpadów zielonych, uznając, że przepisy te są zgodne z prawem.
Skarga została wniesiona na uchwałę Rady Gminy Dobra w części dotyczącej ograniczenia odbioru odpadów zielonych do maksymalnie 120-litrowego pojemnika dla nieruchomości o zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w szczególności dotyczące definicji bioodpadów i obowiązku wyposażenia nieruchomości w pojemniki. Sąd uznał, że uchwała jest zgodna z prawem, powołując się na nowelizację przepisów umożliwiającą takie ograniczenia oraz na fakt, że gmina zapewnia odbiór wszystkich rodzajów odpadów komunalnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę K. L. na uchwałę Rady Gminy Dobra z dnia 28 października 2021 r. nr XXVII/361/2021, dotyczącą szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych. Skarżący kwestionował § 3 ust. 2 uchwały, który wprowadzał ograniczenie w odbiorze odpadów stanowiących części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych do maksymalnie 120-litrowego pojemnika dla nieruchomości o zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej. Zarzucał naruszenie art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 6r ust. 3a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, argumentując, że uchwała określa pojemność maksymalną zamiast minimalnej, wyklucza stosowanie worków na bioodpady i nie dotyczy bioodpadów z gospodarstw domowych. Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi, wskazując m.in. na brak interesu prawnego skarżącego oraz zgodność uchwały z prawem. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że uchwała jest zgodna z obowiązującymi przepisami. Podkreślono, że nowelizacja ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. wprowadziła możliwość ilościowego ograniczenia odbioru odpadów zielonych, a uchwała Rady Gminy Dobra została podjęta na podstawie tych przepisów. Sąd uznał, że ograniczenie do 120-litrowego pojemnika jest dopuszczalne, a także że odpady zielone z przydomowych ogródków mieszczą się w definicji bioodpadów. Dodatkowo, wskazano na wymogi przedsiębiorcy realizującego usługę odbioru odpadów, które uzasadniały konieczność stosowania pojemników zamiast worków.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, uchwała jest zgodna z prawem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nowelizacja ustawy z 2021 r. wprowadziła możliwość ilościowego ograniczenia odbioru odpadów zielonych, a uchwała Rady Gminy Dobra została podjęta na podstawie tych przepisów. Ograniczenie do 120-litrowego pojemnika jest dopuszczalne, a odpady zielone z przydomowych ogródków mieszczą się w definicji bioodpadów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (20)
Główne
u.s.g. art. 91 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Nieważna jest uchwała organu gminy sprzeczna z prawem. Podstawą stwierdzenia nieważności uchwały jest uznanie, że doszło do istotnego naruszenia prawa.
u.c.p.g. art. 6r § 3
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Rada gminy określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, szczegółowy sposób i zakres świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów.
u.c.p.g. art. 6r § 3a
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
W uchwale, o której mowa w ust. 3, dopuszcza się ograniczenie ilości zużytych opon, odpadów wielkogabarytowych i odpadów stanowiących części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych, ogrodów, parków i cmentarzy, stanowiących odpady komunalne, oraz odpadów budowlanych i rozbiórkowych z gospodarstw domowych, odbieranych lub przyjmowanych przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości w zamian za pobraną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
u.c.p.g. art. 5 § 1
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez wyposażenie nieruchomości w worki lub pojemniki, przeznaczone do zbierania odpadów komunalnych, utrzymanie tych pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym oraz utrzymanie w odpowiednim stanie sanitarnym i porządkowym miejsc gromadzenia odpadów, chyba że na mocy uchwały rady gminy, o której mowa w art. 6r ust. 3, obowiązki te w całości lub w części przejmie gmina.
Pomocnicze
u.s.g. art. 101
Ustawa o samorządzie gminnym
Dotyczy interesu prawnego w złożeniu skargi.
u.s.g. art. 40 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 41 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.c.p.g. art. 4 § 2
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Organ gminy ustala w regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy rodzaj i minimalną pojemność pojemników lub worków, przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości.
u.o. art. 3 § 1
Ustawa o odpadach
Definicja bioodpadów: ulegające biodegradacji odpady z ogrodów i parków, odpady spożywcze i kuchenne z gospodarstw domowych, gastronomii, zakładów zbiorowego żywienia, jednostek handlu detalicznego, a także porównywalne odpady z zakładów produkujących lub wprowadzających do obrotu żywność.
u.o. art. 1a
Ustawa o odpadach
W sprawach dotyczących postępowania z odpadami komunalnymi w zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.
p.p.s.a. art. 147 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o. art. 3 § 1
Ustawa o odpadach
Definicja odpadów komunalnych.
u.c.p.g. art. 1b
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Do postępowania z odpadami komunalnymi stanowiącymi części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych lub cmentarzy, a także z targowisk, stosuje się przepisy dotyczące postępowania z bioodpadami stanowiącymi odpady komunalne.
u.c.p.g. art. 3 § 2
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Gmina może nie zapewniać przyjmowania bioodpadów przez punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych, jeżeli w zamian za opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w całości zapewnia odbieranie tych odpadów z miejsc ich wytwarzania.
u.c.p.g. art. 6c § 1
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
u.c.p.g. art. 6c § 2
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nowelizacja ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach z 2021 r. wprowadziła możliwość ilościowego ograniczenia odbioru odpadów zielonych. Odpady stanowiące części roślin pochodzące z pielęgnacji terenów zielonych z przydomowych ogródków są bioodpadami. Gmina ma prawo określić obowiązek stosowania pojemników o ograniczonej pojemności na bioodpady, jeśli jest to uzasadnione wymogami wykonawcy usługi. Gmina zapewnia odbiór wszystkich rodzajów odpadów komunalnych, co jest zgodne z przepisami.
Odrzucone argumenty
Uchwała narusza art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy, określając pojemność maksymalną zamiast minimalną. Uchwała narusza art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, wykluczając stosowanie worków na bioodpady. Art. 6r ust. 3a ustawy nie dotyczy bioodpadów pochodzących z gospodarstw domowych. Odpady zielone z przydomowych ogródków nie są bioodpadami.
Godne uwagi sformułowania
Sąd uwzględniając skargę na akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., stwierdza nieważność aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa Nieważna jest uchwała organu gminy sprzeczna z prawem. Podstawą stwierdzenia nieważności uchwały jest uznanie, że doszło do istotnego naruszenia prawa. W piśmiennictwie i orzecznictwie do istotnego naruszenia prawa zalicza się naruszenie przez organ gminy przepisów o właściwości, podjęcie aktu bez podstawy prawnej, wadliwe zastosowanie normy prawnej będącej podstawą prawną podjęcia aktu, jak również naruszenie przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwały. W myśl art. 6r ust. 3a ustawy, w uchwale, o której mowa w ust. 3, dopuszcza się ograniczenie ilości [...] odpadów stanowiących części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych, ogrodów, parków i cmentarzy, stanowiących odpady komunalne Sąd uznał, że powyższe ograniczenie nie narusza przepisów ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Skład orzekający
Renata Bukowiecka-Kleczaj
przewodniczący
Marzena Iwankiewicz
sprawozdawca
Katarzyna Sokołowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ograniczenia odbioru odpadów zielonych przez gminy, zgodność uchwał lokalnych z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, zastosowanie art. 6r ust. 3a ustawy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu prawnego po nowelizacji z 2021 r. i specyfiki uchwały Rady Gminy Dobra. Może nie mieć bezpośredniego zastosowania do uchwał podjętych przed tą nowelizacją.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu gospodarowania odpadami komunalnymi i interpretacji przepisów prawa miejscowego, co jest istotne dla samorządów i mieszkańców.
“Gmina może ograniczyć odbiór odpadów zielonych? WSA w Szczecinie rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Sz 781/22 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2023-02-09 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2022-09-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Katarzyna Sokołowska Marzena Iwankiewicz /sprawozdawca/ Renata Bukowiecka-Kleczaj /przewodniczący/ Symbol z opisem 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Prawo miejscowe Samorząd terytorialny Odpady Skarżony organ Rada Gminy Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 40 art. 91 ust. 1, art. 101 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t.j. Dz.U. 2021 poz 888 art. 6r ust. 3a, art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 2 pkt 2 Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j. Dz.U. 2021 poz 779 art. 3ust. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - t.j. Dz.U. 2023 poz 259 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Alicja Poznańska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 lutego 2023 r. sprawy ze skargi K. L. na uchwałę Rady Gminy Dobra z dnia 28 października 2021 r. nr XXVII/361/2021 w przedmiocie ustalenia szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości na terenie Gminy Dobra i zagospodarowania tych odpadów w zamian za uiszczoną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę. Uzasadnienie Uchwałą nr XXVII/361/2021 z dnia 28 października 2021 r. na podstawie art. 40 ust. 1 i art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1372) oraz art. 6r ust. 3, 3a, 3b i 3d ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 888 ze zm.), Rada Gminy Dobra określiła szczegółowy sposób i zakres świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, w zamian za uiszczoną przez właściciela nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi (§ 1). W § 2 aktu ujęto definicje pojęć użytych w uchwale. W § 3 ust. 1 uchwały, ustalono, iż od właścicieli nieruchomości odbierana będzie każda zebrana ilość odpadów komunalnych, z zastrzeżeniem ust. 2 i § 4 ust. 5-8. W § 3 ust. 2 uchwalono, że wprowadza się ograniczenia dla właścicieli nieruchomości o zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej dotyczące odbierania odpadów stanowiących części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych - pojemnik maksymalnie 120 l. Ograniczenie to nie dotyczy bioodpadów w postaci grubych gałęzi, pochodzących z przyciętych lub ściętych krzewów i drzew. W § 3 ust. 3 zapisano, że Gmina Dobra w zamian za wnoszoną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi przejmuje obowiązek wyposażenia nieruchomości w pojemniki i worki służące do zbierania odpadów komunalnych zmieszanych i zbieranych selektywnie, z wyjątkiem pojemnika na bioodpady, który właściciel nieruchomości wyposaża na własny koszt. W kolejnych zapisach uchwały określono wymogi jakim powinny odpowiadać pojemniki służące do zbierania odpadów i zasady ich utrzymania przez Gminę, zasady udostępniania worków i kontenerów, ustalono częstotliwość odbioru odpadów komunalnych od poszczególnych rodzajów nieruchomości, z podziałem na rodzaj odpadów oraz sposób odbioru odpadów przez przedsiębiorcę, określono sposób świadczenia usług przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych. K. L., reprezentowany przez adwokata, zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie powyższą uchwałę w części, w zakresie § 3 ust. 2, zarzucając uchwale naruszenie: - art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, który stanowi, że regulamin ma określić minimalną pojemność pojemników lub worków przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych, a zaskarżona uchwała określa pojemność maksymalną, - art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, który nakazuje właścicielowi nieruchomości wyposażyć ją w worki lub pojemniki do zbierania odpadów, a zaskarżona uchwała wyklucza możliwość stosowania worków na bioodpady i określa maksymalną pojemność pojemników, które mają być do tego stosowane, - art. 6r ust. 3a tej ustawy, który co prawda wprowadza możliwość ograniczenia ilości odpadów, ale nie dotyczy to bioodpadów pochodzących z gospodarstw domowych. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności § 3 ust. 2 uchwały Rady Gminy Dobra nr XXVII/361/2021 z dnia 28 października 2021 r., który, jego zdaniem, jest sprzeczny z przepisami powoływanej ustawy. Skarżący wyjaśnił w skardze, że wystosował do Gminy Dobra pismo z dnia 17 marca 2022 r., w którym zapytał o podstawę prawną ww. działania Gminy. Jak wynika z odpowiedzi Gminy skorzystała ona z art. 6r ust. 3a ustawy, wprowadzając ograniczenia ilości bioodpadów odbieranych z gospodarstw domowych. Skarżący oświadczył, iż nie zgadza się z argumentacją Gminy, ponieważ art. 1b ustawy wskazuje, że odpady stanowiące części roślin pochodzące z pielęgnacji terenów zielonych lub cmentarzy nie są bioodpadami, gdyby to były bioodpady, to art. 1b ustawy byłby niepotrzebny. Przepis art. 6r ust. 3a ustawy nie dotyczy bioodpadów pochodzących z gospodarstw domowych, a odpady stanowiące części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych należy traktować jako odpady pochodzące z obiektów użyteczności publicznej, a nie z przydomowych ogródków. Interpretacja zastosowana przez Gminę oznaczałaby niespójność przepisów ustawy, ponieważ art. 3 ust. 2 pkt 5 nakłada na Gminę obowiązek zapewnienia zbierania bioodpadów. Poza tym art. 3 ust. 2d ustawy określa jedyny przypadek, w którym Gmina może nie zapewnić odbierania bioodpadów, a więc w przeciwnym przypadku na Gminie ciąży obowiązek przyjmowania bioodpadów. Skarżący podkreślił, że Gmina pobiera opłatę za gospodarowanie odpadami proporcjonalnie do ilości zużytej w gospodarstwie wody, ponieważ ustawodawca uznał, że ilość wytwarzanych w gospodarstwie odpadów jest skorelowana z ilością zużywanej wody. Część zużywanej w gospodarstwie domowym wody może być przeznaczana do podlewania roślin w ogródku, więc należy przyjąć, że ustawodawca (a wraz z nim Gmina) musiał uznać, że część odpadów wytwarzana jest w ogródku, w przeciwnym wypadku opłata nie byłaby naliczana od wody bezpowrotnie zużytej, tzw. ogrodowej. Ma więc prawo oczekiwać, że zostanie przeznaczona na odbiór i utylizację również bioodpadów pochodzących z ogrodu. Zdaniem strony nadto, nie istnieje przepis ustawy, który pozwalałby Gminie zobowiązać mieszkańców do zakupu pojemników zamiast worków. Podobną uchwałę jak te zaskarżone podjęła Gmina K., a Wojewoda Z. stwierdził jej nieważność rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] Podobnie wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 2017 r., II OSK 1978/15, z dnia 21 kwietnia 2022 r. III OSK 4944/21. Rada Gminy, reprezentowana przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę K. L. wniosła o oddalenie ww. skargi. Zdaniem organu, skarżący nie wykazał interesu prawnego w złożeniu skargi, o którym mowa w art. 101 u.s.g. Skarżący wskazał jedynie, że już dwukrotnie zlecił wywóz zgromadzonych odpadów wyspecjalizowanej firmie. Jednakże nie świadczy to o istnieniu interesu prawnego po stronie skarżącego, a jedynie mogłoby wskazywać na interes faktyczny skarżącego. Skarżący nie powołał się na właściwą normę prawną uzasadniającą istnienie po jego stronie interesu prawnego w zaskarżeniu uchwał Rady Gminy. Organ stwierdził następnie, że zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach są niezasadne. Obowiązek stosowania pojemników o pojemności 120 l na odpady stanowiące części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych, został sformułowany w § 3 ust. 2 uchwały nr XXVII/361/2021 na podstawie ww. art. 6r ust. 3a ww. ustawy i jako taki stanowi dopuszczalne prawnie ograniczenie w odbieraniu tych odpadów. W ten sposób Gmina ograniczyła odbieranie odpadów, zastrzegając, że odbiór tego rodzaju odpadów może odbywać się wyłącznie w pojemnikach o określonych parametrach wielkościowych. Ponadto, co zupełnie pomija skarżący, w § 3 ust. 2 uchwały zapisano również, że ograniczenie nie dotyczy wszystkich bioodpadów, bowiem nie dotyczy bioodpadów w postaci grubych gałęzi, pochodzących z przyciętych lub ściętych krzewów i drzew oraz bioodpadów kuchennych. Organ wyjaśnił następnie, że Gmina Dobra zawarła umowę na świadczenie usługi odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych na okres 1 czerwca 2019r. do 31 grudnia 2022 r. W ramach umowy wyłoniony w ramach przetargu przedsiębiorca przekazywał bioodpady do instalacji przetwarzania - Zakład Odzysku i Składowania Odpadów Komunalnych w L. Zakład ten oferował najniższą cenę i cena ta była podstawą kalkulacji przedsiębiorcy i corocznych waloryzacji wartości umowy o wzrost ceny za przyjęcie 1 tony bioodpadów do tego zakładu. We wrześniu 2021 r. Zakład Odzysku i Składowania Odpadów Komunalnych w L. skierował do Gminy Dobra pismo wskazujące, że z uwagi na konieczność wytwarzania z bioodpadów wartościowego kompostu w roku 2022 zaprzestanie przyjmowania bioodpadów w workach z uwagi na późniejsze zanieczyszczenie końcowego produktu. Tym samym niezbędnym było określenie w Regulaminie, że do odbioru bioodpadów wykorzystywane będą jedynie pojemniki, a nie worki. Jednocześnie trudno nie dostrzec waloru ekologicznego takiego rozwiązania. Dotychczas przy odbiorze bioodpadów w systemie workowym, były one rozrywane przed umieszczeniem bioodpadów w kompostowni, w efekcie jako worki zanieczyszczone trafiały na składowisko, a ich fragmenty częściowo zanieczyszczały późniejszy kompost. Organ uznał za niezasadny zarzut naruszenia art. 6r ust. 3a cyt. ustawy, który według skarżącego nie dotyczy bioodpadów pochodzących z gospodarstw domowych. Wbrew twierdzeniom skarżącego odpady pochodzące z pielęgnacji terenów zielonych, mieszczą się w zakresie pojęcia bioodpadów. Z treści art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach wynika, że do bioodpadów zalicza się m.in. ulegające biodegradacji odpady z ogrodów i parków. Ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw, w art. 6 pkt 2a uchyliła art. 3 ust. 1 pkt 12 ustawy o odpadach, gdzie zdefiniowane były odpady zielone jako odpady komunalne stanowiące części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych, ogrodów, parków i cmentarzy, a także z targowisk, z wyłączeniem odpadów z czyszczenia ulic i placów. W uzasadnieniu do ustawy wskazano, że "usunięta została definicja odpadów zielonych - zastąpiono ją definicją bioodpadów stanowiących odpady komunalne". Natomiast odpady komunalne, to zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy o odpadach, odpady powstające w gospodarstwach domowych oraz odpady pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter i skład są podobne do odpadów z gospodarstw domowych, w szczególności niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i odpady selektywnie zebrane. Za mieszczące się w pojęciu "ulegające biodegradacji odpady z ogrodów i parków" należy z kolei uznać pojęcie "odpadów stanowiących części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych, ogrodów, parków i cmentarzy", o którym mowa w art. 6r ust. 3a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Pojęcie to, wbrew twierdzeniom skarżącego, odnosi się również do odpadów powstających w przydomowych ogródkach. Skarżący bezpodstawnie twierdzi, że na podstawie art. 6r ust. 3a można formułować ograniczenia w odbieraniu odpadów stanowiących części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych wyłącznie z terenów użyteczności publicznej. Treść tego przepisu w żaden sposób tego nie wskazuje. Nadto, zdaniem organu, skarżący błędnie twierdzi, że poprzez określenie maksymalnej pojemności pojemnika na bioodpady na 120 l ograniczona została możliwość odbioru bioodpadów. Gmina zapewnia właścicielom nieruchomości pozbywanie się wszystkich rodzajów odpadów komunalnych, przy czym rozumie się przez to odbieranie odpadów z terenu nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 1 i 2, przyjmowanie odpadów, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 6, przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych oraz zapewnianie przyjmowania tych odpadów przez gminę w inny sposób. Zdaniem organu, dopuszczalne jest limitowanie przez gminę ilości odpadów komunalnych, które przedsiębiorca będzie odbierał od właścicieli nieruchomości w ramach opłat uiszczanych przez nich na rzecz gminy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259), dalej p.p.s.a., obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Sąd uwzględniając skargę na akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., stwierdza nieważność aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Stosownie do art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2023 r., poz. 40) – dalej "u.s.g.", nieważna jest uchwała organu gminy sprzeczna z prawem. Podstawą stwierdzenia nieważności uchwały jest uznanie, że doszło do istotnego naruszenia prawa. Spełnienie przesłanki "istotności" naruszenia prawa wyprowadza się z faktu, że w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały ograniczając się wyłącznie do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa (art. 91 ust. 4 u.s.g.). Wyjaśnić trzeba, że w piśmiennictwie i orzecznictwie do istotnego naruszenia prawa zalicza się naruszenie przez organ gminy przepisów o właściwości, podjęcie aktu bez podstawy prawnej, wadliwe zastosowanie normy prawnej będącej podstawą prawną podjęcia aktu, jak również naruszenie przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwały. Innymi słowy, za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym, zwłaszcza gdy podjęty akt pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Przedmiotem tak rozumianej oceny, na skutek skargi K. stała się uchwała Rady Gminy nr XXVII/361/2021 z dnia 28 października 2021 r., w zakresie kwestionowanego skargą § 3 ust. 2. Zgodnie z tym zapisem w uchwale, Rada Gminy wprowadziła ograniczenia dla właścicieli nieruchomości o zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej dotyczące odbierania odpadów stanowiących części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych - pojemnik maksymalnie 120 l. Ograniczenie to nie dotyczy bioodpadów w postaci grubych gałęzi, pochodzących z przyciętych lub ściętych krzewów i drzew. Należy podkreślić, że skarżący posiada interes prawny w niniejszej sprawie, o którym mowa w art. 101 u.s.g. Zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego o charakterze powszechnie obowiązującym na terenie Gminy Dobra, a zawarte w niej przepisy bezwzględnie wiążą właścicieli nieruchomości, istnieje zatem bezpośredni związek pomiędzy sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, wynikających z norm prawa materialnego, a zaskarżoną uchwałą. Niemniej jednak, w ocenie Sądu, powyższe nie oznacza, że ustalone w uchwale ilościowe ograniczenie w zakresie odbioru odpadów określonego rodzaju od właścicieli nieruchomości o zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej jest niezgodne z prawem. W podstawie prawnej uchwały wskazano art. 6r ust. 3 ww. ustawy, zgodnie z którym Rada gminy określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, szczegółowy sposób i zakres świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, w zamian za uiszczoną przez właściciela nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w szczególności częstotliwość odbierania odpadów komunalnych od właściciela nieruchomości i sposób świadczenia usług przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych. W myśl art. 6r ust. 3a ustawy, w uchwale, o której mowa w ust. 3, dopuszcza się ograniczenie ilości zużytych opon, odpadów wielkogabarytowych i odpadów stanowiących części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych, ogrodów, parków i cmentarzy, stanowiących odpady komunalne, oraz odpadów budowlanych i rozbiórkowych z gospodarstw domowych, odbieranych lub przyjmowanych przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości w zamian za pobraną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zdaniem skarżącego, powyższy przepis nie dotyczy bioodpadów pochodzących z gospodarstw domowych, a nadto ustawa w art. 5 ust. 1 pkt 1 nakazuje właścicielowi nieruchomości wyposażenie nieruchomości w worki lub pojemniki, a zaskarżony zapis uchwały wyklucza możliwość stosowania worków na rzecz pojemników o ograniczonej pojemności do 120 l. W pierwszej kolejności Sąd uznał za konieczne wyjaśnienie, iż powoływany w skardze wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. III OSK 4944/21 z dnia 21 kwietnia 2022 r. odnosi się do innego stanu prawnego, niż w niniejszej sprawie, dotyczy bowiem prawa miejscowego uchwalonego w roku 2020 i na podstawie ustawy w brzmieniu wówczas obowiązującym. Wówczas przepis art. 6r. ust. 3a ustawy nie wymieniał "części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych, ogrodów". Ustawą z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz ustawy o odpadach (Dz.U. z 2021 r. poz. 1648) z dniem 23 września 2021 r. zmieniono treść omawianej regulacji wprowadzając powyższy zapis, umożliwiający gminom ilościowe ograniczenie odbieranych (przyjmowanych) odpadów z tego rodzaju. Ponadto, we wskazanym orzeczeniu, istota sprawy sprowadzała się do rozstrzygnięcia, czy na Gminie spoczywał bezwzględny ustawowy obowiązek zapewnienia jej mieszkańcom odbioru bezpośrednio z terenu nieruchomości odpadów komunalnych stanowiących części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych i ogrodów, w ramach ponoszonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, czy też w uchwale, w sposób zgodny z prawem, można nałożyć obowiązek usuwania odpadów zielonych poprzez dostarczenie tych odpadów do punktu selektywnego zbierania odpadów komunalnych na terenie Gminy, bez opcji odbioru przez Gminę od mieszkańców odpadów zielonych z terenów ich posesji. Przytoczony wyrok podkreśla komplementarność obu sposobów postępowania z odpadami w ramach opłaty. Inaczej mówiąc, jeśli gmina odbiera całość bioodpadów od mieszkańców, może zaniechać ich odbierania w punkcie selektywnej zbiórki odpadów komunalnych. Stanowi o tym art. 3 ust. 2c ustawy, w myśl którego gmina może nie zapewniać przyjmowania bioodpadów przez punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych, jeżeli w zamian za opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w całości zapewnia odbieranie tych odpadów z miejsc ich wytwarzania. Tymczasem skarżona uchwała przewiduje oba sposoby postępowania z odpadami. Jak podkreślił organ w odpowiedzi na skargę, Gmina Dobra, na podstawie omawianej uchwały, zapewnia właścicielom nieruchomości pozbywanie się wszystkich rodzajów odpadów komunalnych, przy czym rozumie się przez to odbieranie odpadów z terenu nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 1 i 2 ustawy, przyjmowanie odpadów, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 6 przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych oraz zapewnianie przyjmowania tych odpadów przez Gminę w inny sposób. W powyższym też zakresie, co do postępowania z odpadami komunalnymi stanowiącymi części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych i ogrodów z nieruchomości o zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej Gmina wprowadziła reglamentację ilości odpadów odbieranych "u źródła" poprzez nałożenie obowiązku stosowania pojemnika o pojemności do 120 l. Zdaniem Sądu, powyższe ograniczenie nie narusza przepisów ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 888 ze zm. – "ustawa"). Na podstawie bowiem powołanego powyżej art. 6r ust. 3a ustawy i w oparciu o przytaczany przez skarżącego art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy Rada Gminy Dobra miała prawo wprowadzić w skarżonej uchwale obowiązek stosowania do bioodpadów pojemników z ograniczoną pojemnością maksymalnie 120 l. Po pierwsze, w świetle cytowanej ustawy, regułą jest, że właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez wyposażenie nieruchomości w worki lub pojemniki, przeznaczone do zbierania odpadów komunalnych, utrzymanie tych pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym oraz utrzymanie w odpowiednim stanie sanitarnym i porządkowym miejsc gromadzenia odpadów, chyba że na mocy uchwały rady gminy, o której mowa w art. 6r ust. 3, obowiązki te w całości lub w części przejmie gmina jako część usługi w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości w zamian za uiszczoną przez właściciela opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi (vide: art. 5 ust. 1 pkt 1). Jak wynika z treści cytowanego przepisu, ustawodawca ustalił alternatywny obowiązek wyposażenia nieruchomości przez właściciela - w worki lub pojemniki, przy czym to w regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy organ gminy ustala rodzaj i minimalną pojemność pojemników lub worków, przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości (vide: art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy). Zdaniem Sądu, w świetle powyższych regulacji, Rada Gminy Dobra miała prawo wybrać jedną z powyższych opcji gromadzenia odpadów komunalnych i określić w zaskarżonej uchwale obowiązek stosowania wyłącznie pojemników, w przypadku gromadzenia odpadów stanowiących części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych i ogrodów, przeznaczonych do odbioru przez przedsiębiorcę. Jak wyjaśnił organ konieczność taka powstała z uwagi na wymogi przedsiębiorcy realizującego te usługi w imieniu Gminy, co niewątpliwie też uzasadnia przyjęte w uchwale rozwiązanie. Z tego też względu zarzut skarżącego odnośnie naruszenia, w powyższym zakresie, przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy nie jest zasadny. Natomiast zarzut skarżącego dotyczący sprzecznego z prawem ustalenia w zaskarżonej uchwale maksymalnej pojemności pojemnika na posesji zamiast minimalnej pojemności pojemników nie mógł odnieść skutku w tej sprawie, gdyż wprowadzona wielkość maksymalna do 120 l pojemników dotyczy ograniczenia ilości bioodpadów z terenów zielonych ogródków przydomowych, wprowadzonego w uchwale na zasadzie art. 6r ust. 3a ustawy, nie zaś regulaminowych zasad utrzymania czystości i porządku na terenie gminy (vide: art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy). Nie ma racji również skarżący, iż art. 6r ust. 3a ustawy nie ma zastosowania do bioodpadów pochodzących z gospodarstw domowych. Według art. 1a ustawy, w sprawach dotyczących postępowania z odpadami komunalnymi w zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2022 r. poz. 699, 1250, 1726 i 2127). Z kolei w myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2021 r. poz. 779), ilekroć w ustawie mowa o bioodpadach - rozumie się przez to ulegające biodegradacji odpady z ogrodów i parków, odpady spożywcze i kuchenne z gospodarstw domowych, gastronomii, zakładów zbiorowego żywienia, jednostek handlu detalicznego, a także porównywalne odpady z zakładów produkujących lub wprowadzających do obrotu żywność. Wymienione regulacje w żaden sposób nie pozostają w sprzeczności z unormowaniem art. 1b ustawy, zgodnie z którym do postępowania z odpadami komunalnymi stanowiącymi części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych lub cmentarzy, a także z targowisk, stosuje się przepisy dotyczące postępowania z bioodpadami stanowiącymi odpady komunalne. Z przepisu tego wynika nakaz stosowania przepisów dotyczących postępowania z bioodpadami stanowiącymi odpady komunalne do postępowania z odpadami komunalnymi, które stanowią części roślin pochodzące z pielęgnacji terenów zielonych lub cmentarzy, a także z targowisk, czyli te ostatnie odpady komunalne podlegają zasadom gospodarowania właściwym dla bioodpadów, wynikającym z komentowanej ustawy, ustawy o odpadach oraz aktów wykonawczych wydanych na ich podstawie. Konkludując należy stwierdzić, że zapis § 3 ust. 2 kwestionowanej skargą uchwały nie narusza prawa w żadnym stopniu, co czyni skargę nieuzasadnioną i dlatego Sąd skargę oddalił, orzekając jak sentencji wyroku, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI