II SA/Sz 775/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2024-02-01
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo jazdybadania lekarskiestan zdrowiazdolność psychofizycznaodczyn urojeniowybezpieczeństwo ruchu drogowegopostępowanie administracyjneorzecznictwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę kierowcy na decyzję o skierowaniu go na badania lekarskie, uznając, że rozpoznany u niego odczyn urojeniowy stanowi uzasadnione zastrzeżenie co do jego stanu zdrowia.

Skarżący został skierowany na badania lekarskie w celu ustalenia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, po tym jak organ administracji powziął informację o rozpoznaniu u niego reaktywnego odczynu urojeniowego na podstawie opinii sądowo-psychiatrycznej. Skarżący kwestionował zasadność skierowania, argumentując, że opinie te nie dotyczyły jego zdolności do kierowania pojazdami. Sąd administracyjny uznał jednak, że rozpoznanie psychiatryczne, nawet jeśli nie dotyczyło bezpośrednio prowadzenia pojazdów, stanowi uzasadnione zastrzeżenie co do stanu zdrowia, a bezpieczeństwo ruchu drogowego wymaga weryfikacji stanu psychofizycznego kierowcy.

Sprawa dotyczyła skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kategorii AB. Podstawą decyzji były fragmenty opinii sądowo-psychiatrycznej z 2019 r. i jej uzupełnienia z 2020 r., w których stwierdzono u skarżącego reaktywny odczyn urojeniowy. Organ administracji uznał, że rozpoznanie to stanowi poważne i uzasadnione zastrzeżenie co do stanu zdrowia kierowcy, a weryfikacja jego zdolności do bezpiecznego kierowania pojazdami jest konieczna dla zapewnienia bezpieczeństwa na drodze. Skarżący zarzucał organom błędną wykładnię przepisów, dowolną ocenę materiału dowodowego oraz naruszenie zasad postępowania, twierdząc, że opinie psychiatryczne nie dotyczyły jego zdolności do kierowania pojazdami i nie ma związku przyczynowo-skutkowego między jego stanem psychicznym a możliwością prowadzenia pojazdów. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo oceniły, iż opinie psychiatryczne, mimo że nie dotyczyły bezpośrednio prowadzenia pojazdów, wzbudziły uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego. Sąd podkreślił, że bezpieczeństwo ruchu drogowego wymaga weryfikacji sprawności psychofizycznej kierowców, a rozpoznanie psychiatryczne, zwłaszcza z tendencją do rozszerzania kręgu osób objętych urojeniami (w tym organów ścigania), może mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego kierowania pojazdami. Sąd zaznaczył również, że brak dowodów na podjęcie przez skarżącego leczenia psychiatrycznego dodatkowo uzasadniał potrzebę skierowania na badania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, rozpoznanie reaktywnego odczynu urojeniowego, nawet jeśli opinia nie dotyczyła bezpośrednio zdolności do kierowania pojazdami, stanowi uzasadnione i poważne zastrzeżenie co do stanu zdrowia kierowcy, uzasadniające skierowanie go na badania lekarskie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że bezpieczeństwo ruchu drogowego wymaga weryfikacji stanu psychofizycznego kierowców. Rozpoznanie psychiatryczne, zwłaszcza z tendencją do rozszerzania kręgu osób objętych urojeniami (w tym organów ścigania), może mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego kierowania pojazdami. Brak dowodów na podjęcie leczenia przez skarżącego dodatkowo uzasadniał potrzebę badań.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.k.p. art. 75 § ust. 1 pkt 5

Ustawa o kierujących pojazdami

Badaniu lekarskiemu podlega osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do jej stanu zdrowia.

u.k.p. art. 99 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o kierujących pojazdami

Starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia.

Pomocnicze

u.k.p. art. 75 § ust. 2 pkt 2

Ustawa o kierujących pojazdami

p.r.d. art. 129 § ust. 2

Prawo o ruchu drogowym

Policja realizuje zadanie czuwania nad bezpieczeństwem i porządkiem ruchu na drogach, kierowania ruchem oraz jego kontrolowania.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 12

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada szybkości i prostoty postępowania.

k.p.a. art. 7a

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada zaufania do władzy publicznej.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozpoznanie reaktywnego odczynu urojeniowego stanowi uzasadnione zastrzeżenie co do stanu zdrowia kierowcy. Bezpieczeństwo ruchu drogowego wymaga weryfikacji stanu psychofizycznego kierowców. Opinia sądowo-psychiatryczna z postępowania karnego może być podstawą do skierowania na badania lekarskie. Organ administracji jest zobowiązany do wszczęcia postępowania z urzędu w celu zapewnienia bezpieczeństwa.

Odrzucone argumenty

Opinie psychiatryczne nie dotyczyły zdolności do kierowania pojazdami i nie mogą stanowić podstawy do skierowania na badania. Brak związku przyczynowo-skutkowego między stanem psychicznym a możliwością kierowania pojazdami. Postępowanie zostało wszczęte na wniosek osoby trzeciej (sąsiada), co jest niezgodne z przepisami.

Godne uwagi sformułowania

poważne i uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia weryfikacja istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami wymaga odpowiedniej wiedzy medycznej szeroko rozumiana sprawność psychofizyczna kierujących jest istotnym aspektem dla zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego skierowanie na badanie lekarskie nie jest równoznaczne z pozbawieniem kierowcy uprawnień

Skład orzekający

Wiesław Drabik

przewodniczący

Katarzyna Sokołowska

sędzia

Krzysztof Szydłowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie skierowania kierowcy na badania lekarskie na podstawie opinii psychiatrycznej z postępowania karnego, nawet jeśli nie dotyczy ona bezpośrednio zdolności do kierowania pojazdami, oraz znaczenie stanu psychofizycznego dla bezpieczeństwa ruchu drogowego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji rozpoznania reaktywnego odczynu urojeniowego i może wymagać oceny indywidualnej w innych przypadkach zaburzeń psychicznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak problemy zdrowia psychicznego mogą wpływać na uprawnienia do kierowania pojazdami, co jest istotne dla bezpieczeństwa drogowego i budzi zainteresowanie zarówno prawników, jak i potencjalnie szerszej publiczności.

Czy problemy psychiczne mogą odebrać prawo jazdy? Sąd wyjaśnia, kiedy kierowca musi przejść badania lekarskie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 775/23 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-02-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Katarzyna Sokołowska
Krzysztof Szydłowski /sprawozdawca/
Wiesław Drabik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 622
art. 75 ust. 1 pkt 5, ust. 2 pkt 2, art. 99 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami  - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1047
art. 129 ust. 2
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesław Drabik Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 lutego 2024 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z 27 kwietnia 2023 r. nr [...], działając na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 5 oraz art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, Prezydent Miasta S. orzekł o skierowaniu M. G. (dalej: "Strona" lub "Skarżący") na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie kategorii AB prawa jazdy.
Jak wyjaśnił organ w uzasadnieniu powyższej decyzji, poważne i uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia Strony organ administracyjny powziął po otrzymaniu fragmentu opinii sądowo-psychiatrycznej z dnia 7 czerwca 2019 r. w której zawarto rozpoznanie odczynu urojeniowego. W toku postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu organ pozyskał z akt postępowania karnego odpis powyższej opinii oraz opinii stanowiącej jej uzupełnienie. W obu tych dokumentach biegli psychiatrzy zgodnie stwierdzili, iż Strona cierpi na reaktywny zespół urojeniowy ze wskazaniem podjęcia leczenia psychiatrycznego w placówce leczniczej o charakterze otwartym oraz ze wskazaniem rozważenia stosowania leków o przedłużonym działaniu.
Mając na względzie powołane przepisy oraz orzecznictwo sądów administracyjnych organ uznał za konieczne nałożenie na Stronę obowiązku poddania się badaniu lekarskiemu w celu uzyskania aktualnej oceny jego stanu zdrowia w kontekście dalszej możliwości kierowania przez niego pojazdami w ruchu drogowym z związku z rozpoznanym reaktywnym odczynem urojeniowym. W ocenie organu zasadnym stało się bowiem medyczne ustalenie czy Strona z uwagi na swój stan zdrowia nadal jest zdolna do bezpiecznego kierowania pojazdami na drodze co przekłada się na zachowanie bezpieczeństwa na drodze.
Odnosząc się natomiast do wniosków dowodowych składanych przez Stronę w toku postępowania, organ wskazał, że nie uwzględniono żądania strony zgłoszonego do protokołu a dotyczącego zwrócenia się przez organ do Policji o informację w zakresie ilości punktów karnych, rodzaju wykroczeń drogowych, ewentualnie przestępstw na drodze. Wyjaśniono, że powyższe żądanie strony nie dotyczy - w ocenie organu - przedmiotu niniejszej sprawy jakim jest istnienie poważnych i uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia Strony. Ewentualna policyjna informacja o ilości punktów karnych, rodzaju wykroczeń drogowych czy ewentualnych przestępstw na drodze nie mogłaby mieć bowiem charakteru medycznego, istotnego dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Innymi słowy złożone żądanie dowodowe nie mogłoby wpłynąć na treść wydanej w niniejszej sprawie decyzji, a jedynie prowadziłoby do niepotrzebnego przewleczenia sprawy wbrew ogólnej zasadzie szybkości i prostoty postępowania wyrażonej w art. 12 k.p.a.
Od powyższej decyzji Strona wywiodła odwołanie zarzucając zaskarżonej decyzji: niewłaściwe zastosowanie i nadinterpretację art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami; naruszenie art. 7a ust. 1 i art. 77 k.p.a.; przekroczenie granic swobodnego uznania administracyjnego; naruszenie art. 80 § 1 k.p.a., obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść zaskarżonej decyzji; błąd w ustaleniach faktycznych.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, decyzją z 30 czerwca 2023 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie orzekło o utrzymaniu skarżonego rozstrzygnięcia w mocy.
Po przywołaniu. 99 ust. 1 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 5 oraz art. 75 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami oraz przedstawieniu przyjętego w toku orzekania ich rozumienia, organ odwoławczy wyjaśnił, iż w realiach badanej sprawy z zebranego materiału dowodowego wynika, że u Strony rozpoznano reaktywny odczyn urojeniowy. Jak dostrzegło Kolegium ze znajdującej się w aktach sporządzonych przez biegłych psychiatrów opinii wynika, że sam Skarżący podał, że był leczony psychiatrycznie.
W ocenie Kolegium Organ I instancji zajął również prawidłowe stanowisko odnośnie wniosku Skarżącego o zwrócenie się do Policji o informację w zakresie dokonanych przez niego naruszeń przepisów ruchu drogowego, tj. ilości punktów karnych, rodzaju wykroczeń drogowych. Zgłoszone żądanie nie dotyczy bowiem przedmiotu niniejszego postępowania, jakim jest istnienie poważnych i uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia Skarżącego. Rzeczone informacje nie miałyby bowiem wpływu na treść zaskarżonej decyzji, gdyż organ zobowiązany był ustalić, czy istnieją poważne i uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierującego. Innymi słowy przedmiotem sprawy nie był zakres naruszeń przez kierującego przepisów drogowych.
Pismem z 1 sierpnia 2023 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu:
I. naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej, nie zaś swobodnej oceny materiału dowodowego, z naruszeniem zasad doświadczenia życiowego, wyrażającej się w błędnym ustaleniu przez organ I instancji oraz organ II instancji, iż:
a) opinia sądowo-psychiatryczna z dnia 7 czerwca 2019 r. stanowi wystarczającą podstawę do uznania, iż skarżący może potencjalnie mieć przeciwskazania do prowadzenia pojazdów mechanicznych, w sytuacji, gdy przedmiotowa opinia swoim zakresem nie obejmuje kompetencji skarżącego do kierowania pojazdami, a zatem niemożliwe jest na jej podstawie nawet hipotetyczne założenie, że istnieją w stosunku do Skarżącego przeciwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami w zakresie kategorii A i B prawa jazdy,
b) opinia sądowo-psychiatryczna z dnia 2 czerwca 2020 r. stanowi wystarczającą podstawę do uznania, iż Skarżący może potencjalnie mieć przeciwskazania do prowadzenia pojazdów mechanicznych, w sytuacji, gdy przedmiotowa opinia swoim zakresem nie obejmuje kompetencji Skarżącego do kierowania pojazdami, a zatem niemożliwe jest na jej podstawie nawet hipotetyczne założenie, że istnieją w stosunku do skarżącego przeciwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami w zakresie kategorii A i B prawa jazdy,
- art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania do władzy publicznej wskutek rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący i uznanie, iż wydana przez Prezydenta Miasta Szczecin decyzja z dnia 27 kwietnia 2023 r. odpowiada prawu, a jej podstawą był reaktywny odczyn urojeniowy, w sytuacji gdy takie postępowanie organu II instancji wskazuje na fakt, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy został oceniony w sposób tendencyjny, oderwany od stanu faktycznego w sprawie, albowiem opinie sądowo-psychiatryczne przedłożone w zawiadomieniu — stanowiące podstawę wydania decyzji przez organ I instancji - nie oceniają możliwości prowadzenia pojazdów mechanicznych przez Skarżącego, zatem nie mogą stanowić podstawy do skierowania go na badania lekarskie, celem zweryfikowania, czy istnieją poważne uzasadnione przeciwskazania co do jego możliwości kierowania pojazdami mechanicznymi,
II. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
- art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż opinie sądowo-psychiatryczne wydane w sprawach karnych, których przedmiotem nie było sprawdzenie możliwości prowadzenia przez skarżącego pojazdów mechanicznych, mogą stanowić podstawę do uznania, iż istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia, gdy tymczasem obydwie opinie sądowo-psychiatryczne w żaden sposób nie podważają możliwości Skarżącego do uczestniczenia w ruchu drogowym, a wręcz przeciwnie, wynika z nich, iż prawidłowo orientuje się on w otaczającej go rzeczywistości i nie zagraża nikomu,
- art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż organ może podjąć przedmiotowe postępowanie na wniosek osoby trzeciej i w ten sposób dojść do przekonania, iż konieczne jest skierowanie kierowcy na badania lekarskie, w sytuacji gdy przepis ten wyraźnie wskazuje, jakie podmioty mogą zawiadomić, a zatem złożone sąsiada Skarżącego - jako osobę trzecią - zawiadomienie nie zostało przez ustawodawcę przewidziane, co prowadzi do wniosku, iż organ nie działał w ramach wykonywanych zadań własnych i brak było podstaw do wszczęcia postępowania przeciwko niemu.
Wskazując na powyższe, pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazano w szczególności, iż niezrozumiałe dla Skarżącego jest twierdzenie, jakoby jego reaktywny odczyn urojeniowy, który dotyczy wyłącznie sąsiada, z którym pozostaje w konflikcie oraz jego żony, a także wymiaru sprawiedliwości, miał mieć jakikolwiek wpływ na możliwość prowadzenia przez niego pojazdów mechanicznych. Już treści przedmiotowych opinii przeczą takowemu założeniu. Można z nich wprost wyczytać, iż skarżący nie jest osobą upośledzoną umysłowo, prawidłowo orientuje się w czasie i przestrzeni, jest prawidłowo przysposobiony społecznie, nie zagraża nikomu. Twierdzenia zatem jakoby powyższe zaburzenia miały determinować o jego sprawności i możliwości kierowania pojazdami mechanicznymi jawią się jako oczywiście nieuprawnione. Brak jest jakiegokolwiek związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zdrowiem psychicznym Skarżącego a jego możliwościami do kierowania pojazdami mechanicznymi.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Na rozprawie w dniu 1 lutego 2024 r. pełnomocnik Skarżącego podtrzymał w całości zarzuty i wnioski zawarte w skardze oraz podkreślił, że brak było uzasadnionych podstaw do skierowania Skarżącego na badania lekarskie wynikające z ustawy. Skarżący podkreślał natomiast, że nigdy nie był w szpitalu psychiatrycznym i wszystko było zainicjonowane przez sąsiada.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm. – zwanej dalej: "p.p.s.a.").
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie była decyzja Kolegium utrzymująca w mocy wcześniejszą decyzję Prezydenta Miasta S. na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie kategorii A i B prawa jazdy.
Marterialnoprawną podstawę skrążonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 622 z późn. zm.).
I tak, zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia.
Stosownie zaś do treści art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, podlega między osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia.
Przywołane powyższe regulacje nie wskazują precyzyjnie, jakie zastrzeżenia należy uznać za wystarczające do skierowania danego kierowcy na badania lekarskie. Mowa jest tylko, aby były one uzasadnione i poważne. Natomiast sformułowanie, że mają one być uzasadnione oznacza przede wszystkim, że powinny być one oparte na wiarygodnych podstawach (por. wyrok NSA z 28 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 1052/17).
Wyjaśnić należy, że powziąwszy wiedzę o istniejących zastrzeżeniach dotyczących stanu zdrowia kierowcy starosta jest obowiązany ową przesłankę ocenić. Ma zatem obowiązek ustalić, czy zawiadomienie jest na tyle uzasadnione, że wynikają z niego okoliczności, które uzasadniają skierowanie kierowcy na badania lekarskie, aby podczas nich można było stwierdzić istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami (por. wyrok NSA z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt I OSK 564/13).
W badanej sprawie organy przyjęły, iż wnioski z pozyskanych w toku postępowania administracyjnego opinie sądowo-psychiatryczne z 7 czerwca 2019 r. i 2 czerwca 2020 r. powodują powstanie uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia Skarżącego a w konwekcji dają podstawy do skierowania go na badania. Natomiast pełnomocnik Skarżącego wskazuje w szczególności, iż powyższe opinie jako nie obejmujące swoim zakresem kompetencji Skarżącego do kierowania pojazdami nie stanowią wystarczającej podstawy do uznania, iż skarżący może potencjalnie mieć przeciwskazania do prowadzenia pojazdów mechanicznych
W ocenie Sądu organy orzekające w sprawie trafnie uznały, że opinia sądowo - psychiatryczna wraz z opinią uzupełniającą dotyczące stanu zdrowia Skarżącego wzbudzają uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jego zdrowia w zakresie kierowania pojazdami i uprawniały organy administracji do skierowania go na stosowne, przewidziane w ustawie na badania lekarskie.
Przywołane wyżej opinie zostały sporządzone przez biegłych psychiatrów w toczącym się postępowaniu karnym. Pierwsza opinia została sporządzona przez biegłych lekarzy i jednoznacznie wskazuje na rozpoznanie u Skarżącego reaktywnego odczynu urojeniowego, który sprawił, iż w czasie zarzucanego mu w postępowaniu karnym czynu miał z przyczyn chorobowych zniesioną zdolność rozpoznawania znaczenia czynu i kierowania swoim postępowaniem. Ustalono też, iż odczynem urojeniowym Skarżącego są objęci wskazani imiennie sąsiedzi, przy czym opiniowany ujawnia skłonność do rozszerzania kręgu osób i instytucji objętych odczynem urojeniowym, włączając w to między innymi Policję, Prokuraturę i biegłych. Biegli opiniujący Skarżącego dla potrzeb postępowania karnego ustalili, iż istnieje niskie prawdopodobieństwo popełnienia przez opiniowanego w przyszłości czynów podobnych o ile jednak podejmie właściwe leczenie psychiatryczne w warunkach ambulatoryjnych. Powyższy aspekt tj. potrzeby podjęcia właściwego leczenia psychiatrycznego został podkreślony w opinii uzupełniającej. Biegli wyjaśnili nadto, że przy braku właściwego leczenia i stosowania właściwych leków neuroleptycznych prawdopodobieństwo nasilenia się objawów psychotycznych i podejmowanych w obrazie psychozy działań szkodliwych społecznie rośnie i w takiej sytuacji należy rozważyć zastosowanie środka zabezpieczającego.
Rozważając stanowisko Skarżącego jakoby stwierdzone o niego schorzenie -jako dotyczące sąsiada, z którym pozostaje w konflikcie oraz jego żony, a także wymiaru sprawiedliwości nie miało jakiegokolwiek wpływu na możliwość prowadzenia pojazdów mechanicznych a nadto o braku jakiegokolwiek związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zdrowiem psychicznym Skarżącego a jego możliwościami do kierowania pojazdami mechanicznymi należy zauważyć, iż w ustawie o kierujących pojazdami w licznych przypadkach ustawodawca wymaga przeprowadzenia badań psychologicznych. Powyższe sprawia, że szeroko rozumiana sprawność psychofizyczna kierujących jest istotnym aspektem dla zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego. Odnosząc się do stanowiska zawartego w skardze nie można też nie dostrzegać, że choćby z faktu, iż Skarżący ujawnia skłonność do rozszerzania kręgu osób i instytucji objętych odczynem urojeniowym na takie organy jak Policja przedstawiane przezeń stanowisko jest nieprzekonujące. Policja realizuje zadanie czuwania nad bezpieczeństwem i porządkiem ruchu na drogach, kierowanie ruchem oraz jego kontrolowania oraz uprawnionego do podejmowania szeregu czynności wobec uczestników ruchu (art. 129 ust. i ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1047 z późn. zm.). Zatem regularny kontakt z powyższym organem, choćby w postaci obowiązku stosowania się poleceń wydawanych kierującym pojazdami przez policjantów czy poddawania się ich kontroli jest wpisany w typowe okoliczności ruchu drogowego. Stąd też twierdzenia o braku znaczenia stwierdzonego u Skarżącego odczynu urojeniowego dla jego zdolności do prowadzenia pojazdów jawią się jako całkowicie nieuprawnienie i nieprzekonujące.
Nie można też nie dostrzegać, iż ze zgromadzonych w aktach opinii wynika jednoznacznie, że dla stanu zdrowia Skarżącego oraz dla uniknięcia nasilania się objawów jego choroby znacznie ma podjęcie odpowiedniego leczenia, co do którego wdrożenia Skarżący nie przedłożył żadnych dowodów. Co więcej z twierdzeń Skarżącego podnoszonych w toku wywiadu przeprowadzanego przez biegłych wynika, że w toku wcześniejszego leczenia psychiatrycznego przepisywanych mu leków "nie mógł brać". Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia, iż Skarżący stosuje się do zaleceń lekarskich a w konsekwencji, iż podjął leczenie mające na celu uniknięcie dalszego rozwoju choroby.
Mając na względzie powyższe nie sposób zakwestionować prawidłowości stanowiska organów administracji, iż zaistniały uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia Skarżącego a weryfikacja istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami wymaga odpowiedniej wiedzy medycznej i powinna być dokonana przez osoby posiadające stosowne uprawnienia.
Organy prawidłowo dostrzegły także, że mają obowiązek czuwania nad tym, aby osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą w tym zakresie sprawność i to nie tylko w chwili ubiegania się o uprawnienia, ale również w okresie późniejszego z nich korzystania. W interesie społecznym jest bowiem, aby wszyscy kierowcy posiadali predyspozycje zdrowotne do prowadzenia pojazdów silnikowych, w sposób, który nie będzie zagrażał nie tylko ich zdrowiu i życiu, lecz również wszystkich innych użytkowników dróg.
Wyjaśnić przy tym należy, że skierowanie na badanie lekarskie nie jest równoznaczne z pozbawieniem kierowcy uprawnień do kierowania pojazdami, bowiem jego celem jest wyjaśnienie istniejących w tym przedmiocie wątpliwości. Przeprowadzone w tym zakresie badanie może prowadzić bądź do stwierdzenia istnienia przeciwwskazań do kierowania pojazdami bądź ustalenia, że takie przeciwwskazania nie występują.
Odnosząc się do innych zarzutów skargi nie można też tracić z pola widzenia, że biegli nie oceniali możliwości prowadzenia pojazdów mechanicznych przez Skarżącego choćby z tej przyczyny, iż nie taki był cel ich opinii opracowywanej dla potrzeb postępowania karnego. Warto też nadmienić, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie budzi wątpliwości, że opinia sądowo-psychiatryczna sporządzona dla potrzeb postępowania karnego, może stanowić podstawę dla uznania zaistnienia poważnych i uzasadnionych wątpliwości co do stanu zdrowia kierowcy a tym samym dla wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie (por. stanowisko wyrażone w wyrokach NSA z 24 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1170/19, z 21 września 2021 r. sygn. akt II GSK 747/21 oraz z 30 maja 2023 r. sygn. akt II GSK 932/22).
Odnosząc do zarzutów skargi dotyczących wadliwego wszczęcia i prowadzenia postępowania, w ocenie Sądu nie dają one podstaw do uchylenia skarżonych decyzji. Organ administracji powziąwszy wiedzę o zdiagnozowaniu u Skarżącego odczynu urojeniowego wpływającego na jego poczytalność był uprawniony a nawet zobowiązany do wszczęcia stosownego postępowania i jego prowadzenia z urzędu, co też uczynił prawidłowo. Ustawowym obowiązkiem starosty jest podejmowanie działań dla zapewnienia maksymalnego bezpieczeństwa ruchu, do odpowiedniej weryfikacji powziętych informacji w odpowiednim postępowaniu administracyjnym oraz do dalsze podejmowanie stosownych działań przewidzianych w ustawie.
Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji.
Cytowane w uzasadnieniu wyroku sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępnej na stronie www. orzeczenia.nsa.gov.pl.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI