II SA/Sz 775/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Szczecinie oddalił skargę spółki na decyzję Prezydenta Miasta w sprawie opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej, uznając, że system kanalizacji wewnętrznej na nieruchomości nie wyłącza obowiązku opłaty, jeśli nieruchomość nie jest przyłączona do zewnętrznego systemu kanalizacji obszaru.
Spółka zaskarżyła decyzję Prezydenta Miasta o nałożeniu opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej, argumentując, że jej nieruchomość posiada system kanalizacji wewnętrznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę, stwierdzając, że kluczowe jest przyłączenie nieruchomości do zewnętrznego systemu kanalizacji obszaru, a nie tylko posiadanie wewnętrznego systemu. Sąd uznał, że drogi i place na działce są obiektami budowlanymi trwale związanymi z gruntem, zmniejszającymi retencję, a wewnętrzny system nie zwalnia z opłaty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał sprawę ze skargi O. Spółki z o.o. na decyzję Prezydenta Miasta dotyczącą opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej. Spółka kwestionowała nałożenie opłaty, podnosząc, że jej nieruchomość jest wyposażona w system urządzeń wodnych (wyloty kanalizacji deszczowej, skrzynki retencyjno-rozsączające, separatory), co powinno wykluczać opłatę, gdyż nieruchomość jest ujęta w system kanalizacji zamkniętej lub otwartej. Prezydent Miasta ustalił opłatę, argumentując, że nieruchomość nie została przyłączona do funkcjonującego na danym obszarze systemu kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, co jest warunkiem wyłączenia z opłaty. Sąd oddalił skargę, wyjaśniając, że przepis art. 269 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego wymaga, aby nieruchomość znajdowała się na obszarze ujętym w system kanalizacji otwartej lub zamkniętej, a nie tylko posiadała wewnętrzny system. Sąd uznał, że drogi i place na działce są obiektami budowlanymi trwale związanymi z gruntem, które zmniejszają retencję, a wewnętrzny system odprowadzania wód nie jest tożsamy z zewnętrznym systemem kanalizacji obszaru. Sąd podkreślił, że opłata jest alternatywna do opłaty za odprowadzanie wód opadowych do zewnętrznych systemów kanalizacji. W związku z tym, sąd uznał, że ustalenie opłaty było uzasadnione, a zarzuty skargi niezasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, posiadanie wewnętrznego systemu odprowadzania wód opadowych na nieruchomości nie wyłącza obowiązku uiszczenia opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej, jeśli nieruchomość nie jest przyłączona do funkcjonującego na danym obszarze zewnętrznego systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 269 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego odnosi się do obszaru, w którym znajduje się nieruchomość, a nie tylko do samej nieruchomości. Kluczowe jest przyłączenie nieruchomości do zewnętrznego systemu kanalizacji obszaru, a nie tylko posiadanie wewnętrznego systemu odprowadzania wód.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
u.p.w. art. 269 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Opłatę za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej uiszcza się, gdy na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 wykonano roboty lub obiekty budowlane trwale związane z gruntem, mające wpływ na zmniejszenie retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej, na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.w. art. 272 § ust. 22
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
u.p.w. art. 34 § pkt 4
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Szczególne korzystanie z wód obejmuje wykonywanie na nieruchomości o powierzchni powyżej 3.500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie naturalnej retencji terenowej przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6 i 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo budowlane art. 3 § pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja obiektu budowlanego obejmuje budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem.
Prawo budowlane art. 3 § pkt 3a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Obiekt liniowy to obiekt budowlany, którego charakterystycznym parametrem jest długość, w szczególności droga wraz ze zjazdami.
Prawo budowlane art. 3 § pkt 9
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Urządzenie budowlane to obiekt budowlany związany z obiektem budowlanym, stanowiący jego uzupełnienie lub usytuowany w pobliżu obiektu budowlanego, jeśli wymaga tego jego przeznaczenie.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie § § 3 pkt 22
Definicja terenu biologicznie czynnego.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne § § 9 pkt 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieruchomość nie była przyłączona do zewnętrznego systemu kanalizacji obszaru, co uzasadniało nałożenie opłaty za zmniejszenie retencji. Drogi i place na nieruchomości są obiektami budowlanymi trwale związanymi z gruntem, zmniejszającymi retencję. Wewnętrzny system odprowadzania wód nie jest tożsamy z zewnętrznym systemem kanalizacji obszaru w rozumieniu Prawa wodnego.
Odrzucone argumenty
Posiadanie wewnętrznego systemu kanalizacji (wyloty, skrzynki rozsączające) na nieruchomości wyłącza obowiązek opłaty za zmniejszenie retencji. Drogi i place na działce nie powinny być kwalifikowane jako obiekty budowlane zmniejszające retencję. Zastosowanie § 9 rozporządzenia o stawkach opłat było niezasadne z uwagi na istnienie systemu urządzeń wodnych.
Godne uwagi sformułowania
"obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej" "Nie jest zatem wystarczające istnienie na danej nieruchomości systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej, jeżeli system ten nie współfunkcjonuje z istniejącym na danym obszarze (a nie wyłącznie na danej nieruchomości) systemem kanalizacji." "Urządzenia wodne na określonej nieruchomości, służące zbieraniu i odprowadzaniu wód opadowych z terenu zabudowanego do wewnętrznego systemu kanalizacji, nie stanowią systemu kanalizacji, o którym mowa w ww. przepisie." "Skoro w samej definicji obiektu liniowego prawodawca jego charakterystykę rozpoczął od wskazania, że jest to obiekt budowlany, kwestionowanie przez stronę skarżącą uznania drogi za obiekt budowlany jest niezrozumiałe."
Skład orzekający
Katarzyna Sokołowska
przewodniczący sprawozdawca
Patrycja Joanna Suwaj
sędzia
Arkadiusz Windak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"obszar nieujęty w system kanalizacji otwartej lub zamkniętej\" w kontekście opłat za zmniejszenie retencji terenowej oraz rozróżnienie między wewnętrznym a zewnętrznym systemem kanalizacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów Prawa wodnego i Prawa budowlanego, stosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych i prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zagospodarowania terenów i opłat związanych z retencją wód opadowych, a interpretacja sądu dotycząca rozróżnienia systemów kanalizacji ma praktyczne znaczenie dla właścicieli nieruchomości.
“Czy własny system odprowadzania deszczówki zwalnia z opłaty za retencję? WSA: Niekoniecznie!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Sz 775/19 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2020-02-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-08-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Arkadiusz Windak Katarzyna Sokołowska /przewodniczący sprawozdawca/ Patrycja Joanna Suwaj Symbol z opisem 6099 Inne o symbolu podstawowym 609 Hasła tematyczne Wodne prawo Sygn. powiązane III OSK 2732/21 - Wyrok NSA z 2023-09-26 Skarżony organ Prezydent Miasta Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 2268 art. 269 ust. 1 pkt 1 , art. 272 ust. 22, Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne - tekst jednolity Dz.U. 2018 poz 2096 art. 7,7a,11,77,80,107 par. 1 pkt 6 i 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2018 poz 1202 art. 3 pkt 1 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Sędzia WSA Arkadiusz Windak Protokolant starszy inspektor sądowy Aneta Ciesielska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 lutego 2020 r. sprawy ze skargi O. Spółki z o.o. w O. na decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej oddala skargę. Uzasadnienie Prezydent Miasta, informacją z dnia 7 maja 2019 r., działając na podstawie art. 269 ust. 1 pkt 1 oraz art. 272 ust. 22 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096), dalej jako "u.p.w.", ustalił O. Spółce [...] z siedzibą w O., opłatę w wysokości [...] zł, za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej, na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2, tj. na działce nr [...], obręb [...], przy ul. [...] w S., robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie tej retencji, przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej, na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej, za okres od 1 kwietnia 2018 r. do 30 czerwca 2018 r. Kwestionując wskazaną opłatę, Spółka wniosła od niej reklamację, podnosząc: - brak podstaw faktycznych i prawnych uzasadniających ustalenie opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej w sytuacji, gdy przedmiotowa działka została ujęta w system kanalizacji otwartej lub zamkniętej, - brak dokonania przez organ jakichkolwiek ustaleń, czy zainstalowany na przedmiotowej działce system prowadzi do zmniejszenia naturalnej retencji wodnej, - pominięcie przez organ treści pozwolenia wodno-prawnego, z dnia 9 września 2011 r., wydanego przez Prezydenta Miasta dla wyżej wskazanej działki, która określa specyfikację systemu zamkniętego, determinującego brak podstaw do ustalenia opłaty z tytułu zmniejszenia naturalnej retencji terenu, - arbitralne przyjęcie przez organ, iż na działce nr [...] doszło do zmniejszenia zdolności retencyjnej, która nie została przez organ udowodniona. Prezydent Miasta nie uznał reklamacji i decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 273 ust. 6 w związku z art. 269 ust. 1 pkt 1, art. 270 ust. 7, art. 272 ust. 8,10, 22, 23 ustawy Prawo wodne oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 t.j. ze zm.), określił firmie O. w O. opłatę w wysokości [...] zł - za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na działce nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w S. o powierzchni powyżej 3500 m2, robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie tej retencji, przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej, na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej, za okres od 1 kwietnia 2018 r. do 30 czerwca 2018 r., w wysokości równej [...] zł. Opłata została obliczona zgodnie z art. 272 ust. 8 u.p.w. oraz § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r., w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2502). W dalszej części uzasadnienia organ wyjaśnił, że system kanalizacji otwartej lub zamkniętej, o którym mowa w art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne winien funkcjonować na danym obszarze, a nie tylko na nieruchomości zagospodarowanej w sposób, który doprowadził do zmniejszenia naturalnej retencji terenowej. Samo funkcjonowanie systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej na obszarze jest niewystarczające do przyjęcia, że zachodzi negatywna przesłanka do ponoszenia opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej. Dodatkowo konieczne jest przyłączenie nieruchomości do funkcjonującego na danym obszarze systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej. Prezydent podkreślił, że przedmiotowa nieruchomość zlokalizowana na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w S. nie została przyłączona do systemu kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej funkcjonującej w okolicy, co przesądziło o naliczeniu opłaty za utraconą retencję terenową. Jednocześnie, z uwagi na zastosowanie skrzynek rozsączających charakteryzujących się pewną pojemnością retencyjną, w tym przypadku - [...] m3, organ przyjął obniżoną jednostkową stawkę opłat za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej z [...] zł do [...] zł za 1 m2 na 1 rok. Nie zgadzając się z powyższą decyzją, O. Spółka [...] zaskarżyła ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1. art. 269 oraz 272 u.p.w., poprzez przyjęcie, iż na działce nr [...] obręb [...] w S. dochodzi do zmniejszenia retencji wodnej, pomimo iż nieruchomość ta wyposażona jest w system urządzeń wodnych w postaci: - wylotów kanalizacji deszczowej; - zespołu [...] skrzynek retencyjno-rozsączających do wprowadzania oczyszczonych ścieków deszczowych; - urządzeń do podczyszczania ścieków opadowych (separatorów lamelowych zintegrowanych z piaskownikiem o nominalnym przepływie 15 dm3/s), co oznacza, że nieruchomość jest ujęta w system kanalizacji zamkniętej bądź otwartej, który nie prowadzi do zmniejszenia retencji wodnej nieruchomości i niweczy możliwość ustalenia opłaty z tytułu zmniejszenia retencji wodnej, o której stanowi art. 272 ust 8 ustawy Prawo wodne; 2. art. 269 ustawy Prawo wodne w zw. z art. 3 pkt 3a i pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez zakwalifikowanie placów i dróg znajdujących się na przedmiotowej działce do obiektów budowlanych, podczas gdy zgodnie ze wskazywanymi powyżej przepisami prawa budowlanego drogi stanowią obiekty liniowe, a place - urządzenia budowlane; 3. § 9 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne poprzez jego zastosowanie, podczas gdy przedmiotowa działka wyposażona jest w opisany wyżej system urządzeń wodnych, co oznacza, że nieruchomość została ujęta w system kanalizacji zamkniętej bądź otwartej. Ponadto Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 7 k.p.a., 77 k.p.a. oraz 80 k.p.a. poprzez: a) nieuzasadnione przyjęcie, że na przedmiotowej działce doszło do zajęcia powierzchni biologicznie czynnej o wartości ponad 70% powierzchni działki, podczas gdy na przedmiotowej nieruchomości posadowione są budynki, drogi oraz place, co nie pozwala na uznanie, iż doszło do zajęcia ponad 70% powierzchni biologicznie czynnej, a tym samym wymierzenia skarżącej opłaty w oparciu o treść art. 272 ustawy Prawo wodne; b) pominięcie, że działka nr [...] obręb [...] w S. wyposażona jest w system wskazanych wyżej urządzeń wodnych, co oznacza, że nieruchomość jest ujęta w system kanalizacji zamkniętej bądź otwartej, a ziemia na tej działce stanowi miejsce do odprowadzania wody zgodnie z treścią pozwolenia wodno-prawnego z dnia 9 września 2011 r., wydanego przez Prezydenta Miasta; 2. art. 7a k.p.a., poprzez ustalenie opłaty mimo braku definicji legalnych i jednoznacznego wskazania czy system kanalizacji istniejący na działce skarżącej ma charakter zamknięty czy otwarty, oraz posiłkowanie się interpretacjami i wykładnią z aktów prawnych niższych rangą (rozporządzenie), jak też definicjami słownikowymi, podczas gdy wskazany przepis postępowania nakazuje organom administracji publicznej - w sytuacjach, w których pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej - wątpliwości te rozstrzygać na korzyść strony, 3. art. 11 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 i 3 k.p.a., poprzez brak wyjaśnienia, dlaczego opłata za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej została określona dla całej powierzchni nieruchomości. Mając powyższe na względzie skarżąca, na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a., wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania administracyjnego oraz o zasądzenie od Prezydenta Miasta na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że organ ustalając opłatę, pominął fakt istnienia systemu kanalizacji zainstalowanego na przedmiotowej nieruchomości, który zapewnia prawidłowe odprowadzanie i retencję wód opadowych i roztopowych z zagospodarowanej przestrzeni na tej nieruchomości. Ponadto przy ustaleniu opłaty organ oparł się na nieprecyzyjnych i niejasnych przepisach ustawy, które nie zawierają wytycznych dotyczących klasyfikacji nieruchomości oraz zainstalowanych na nich systemów urządzeń wodnych. Odpowiadając na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji stanowią przepisy obowiązującej od 1 stycznia 2018 r. ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, na mocy której wprowadzono m.in. nowe regulacje związane z korzystaniem z wód i z usługami wodnymi, z czym wiąże się obowiązek uiszczania opłat, który stanowi jeden z instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami. Zgodnie z obowiązującą treścią art. 34 pkt 4 u.p.w., jako szczególne korzystanie z wód zakwalifikowane zostało wykonywanie na nieruchomości o powierzchni powyżej 3.500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie naturalnej retencji terenowej przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej. Stosownie do postanowień art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy, opłatę za usługi wodne uiszcza się za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej. Z powyższego przepisu wynika, że przesłankami skutkującymi obowiązkiem poniesienia przedmiotowej opłaty są: - odpowiednia powierzchnia (powyżej 3.500 m2) i lokalizacja nieruchomości na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej, - wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej, poprzez wykonywanie robót i obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, skutkującej zmniejszeniem naturalnej retencji terenowej. Skarżąca zakwestionowała wystąpienie każdej z wymienionych przesłanek, przy czym zasadniczą sporną kwestią jest, czy istniejące na terenie nieruchomości Spółki urządzenia wodne służące do odprowadzania wód opadowych powinny być zakwalifikowane, jako istniejący system kanalizacji otwartej lub zamkniętej, której istnienie – zdaniem skarżącej – wyklucza możliwość naliczenia opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej tych wód, innymi słowy czy jej nieruchomość powinna być zakwalifikowana jako obszar objęty systemem kanalizacji otwartej lub zamkniętej. Rozważając tę kwestię należy zwrócić uwagę, że ustawodawca w art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy posłużył się pojęciem "nieruchomości" oraz odwołał się do jej usytuowania na "obszarach" nieujętych w system kanalizacji. Prawodawca odróżnił zatem powierzchnię samej nieruchomości od powierzchni obszaru, w którym jest usytuowana stanowiąc jego część. Przepisy Prawa wodnego wielokrotnie odwołują się do pojęcia obszaru rozumianego jako część przestrzeni. Dotyczy to m.in. obszarów dorzeczy (art. 16 pkt 31), obszarów narażonych na niebezpieczeństwo powodzi (art. 16 pkt 33), obszarów szczególnego narażenia powodzią (art. 16 pkt 34), regionów wodnych (art. 16 pkt 46), zlewni (art. 16 pkt 77). Każde z tych pojęć zasadniczo odnosi się do większych powierzchniowo obszarów (por. M. Białek, D. Chojnacki, T. Grabarczyk "Opłaty za usługi wodne w nowym prawie wodnym", wyd. z 2018 r., s. 46-47). Obszar w rozumieniu art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy należy rozumieć jako pojęcie szersze od samej nieruchomości, której dane postępowanie dotyczy. Wobec stwierdzenia, że w ustawie brak jest definicji "systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej", pojęcie to należy rozumieć jako zespół urządzeń służących do odprowadzania z danego obszaru wód opadowych i roztopowych. Zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, należy podzielić pogląd wyrażony w wyroku z dnia 11 października 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 738/18, zgodnie z którym intencją prawodawcy było objęcie opłatą za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej tych podmiotów, których nieruchomości nie znajdują się na obszarach ujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej, co należy rozumieć jako nieujęcie danej nieruchomości w funkcjonujący na danym obszarze system kanalizacji otwartej lub zamkniętej. Nie jest zatem wystarczające istnienie na danej nieruchomości systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej, jeżeli system ten nie współfunkcjonuje z istniejącym na danym obszarze (a nie wyłącznie na danej nieruchomości) systemem kanalizacji. Nie wyłącza zatem z obowiązku uiszczenia opłaty za ograniczenie retencji zebranie poprzez istniejący na danej nieruchomości system wód opadowych i roztopowych. W analizowanym przepisie art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy nie chodzi zatem o zebranie wód z opadów atmosferycznych do jakiegokolwiek wewnętrznego systemu kanalizacji, ale o ich odprowadzenie do systemu, który przewidziany jest na danym obszarze do odbioru wód opadowych i roztopowych, czyli odpowiednio w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania odpadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. Istotne są tu pojęcia "obszar" oraz "system kanalizacji", wskazujące na zewnętrzny wobec nieruchomości zabudowanej w sposób określony w art. 269 ust. 1 pkt 1 u.p.w. aspekt odprowadzania wód opadowych. Z powyższego wynika, iż urządzenia wodne na określonej nieruchomości, służące zbieraniu i odprowadzaniu wód opadowych z terenu zabudowanego do wewnętrznego systemu kanalizacji, nie stanowią systemu kanalizacji, o którym mowa w ww. przepisie. Należy mieć na uwadze, iż obowiązek poniesienia opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji wód jest opłatą alternatywną do opłaty za usługi wodne wiążące się z odprowadzaniem do wód, wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast (art. 35 ust. 3 pkt 7 ustawy). Przy tym opłaty za odprowadzanie do wód - wód opadowych i roztopowych pobierają Wody Polskie, a za zmniejszenie retencji organ administracji samorządowej szczebla gminnego. Obowiązek uiszczenia przedmiotowej opłaty jest ściśle związany z wykonaniem na nieruchomości robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie retencji. Definicja obiektu budowlanego została sformułowana przez ustawodawcę w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202). Wedle powyższego przepisu, przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Sąd nie podziela zatem zarzutu skargi, jakoby organ błędnie zakwalifikował drogi wewnętrzne na nieruchomości jako obiekty budowlane wobec definicji obiektów liniowych, o jakich mowa w art. 3 pkt 3a ustawy Prawo budowlane. W myśl tego przepisu, ilekroć w tej ustawie mowa jest o obiekcie liniowym – należy przez to rozumieć obiekt budowlany, którego charakterystycznym parametrem jest długość, w szczególności droga wraz ze zjazdami, linia kolejowa, wodociąg, kanał, gazociąg, ciepłociąg, rurociąg, linia i trakcja elektroenergetyczna, linia kablowa nadziemna i umieszczona bezpośrednio w ziemi, podziemna, wał przeciwpowodziowy oraz kanalizacja kablowa, przy czym kable w niej zainstalowane nie stanowią obiektu budowlanego lub jego części ani urządzenia budowlanego. Skoro w samej definicji obiektu liniowego prawodawca jego charakterystykę rozpoczął od wskazania, że jest to obiekt budowlany, kwestionowanie przez stronę skarżącą uznania drogi za obiekt budowlany jest niezrozumiałe. Z kolei place postojowe to urządzenia budowlane związane z obiektem budowlanym, jakim jest droga (art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane). Niewątpliwie stanowią one efekt wykonanych robót budowlanych, których skutkiem jest zmniejszenie naturalnej retencji terenowej. Zarówno drogi wewnętrzne oraz place postojowe są trwale związane z gruntem i wyłączają powierzchnię nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej. Pojęcie "terenu biologicznie czynnego", wynikające z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422), oznacza teren o nawierzchni urządzonej w sposób zapewniający naturalną wegetację roślin i retencję wód opadowych, a także 50% powierzchni tarasów i stropodachów z taką nawierzchnią oraz innych powierzchni zapewniających naturalną wegetację roślin, o powierzchni nie mniejszej niż 10 m2, oraz wodę powierzchniową na tym terenie (§ 3 pkt 22 rozporządzenia). Za niezasadny Sąd uznał zarzut dotyczący naruszenia przez organ § 9 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne. Skarżąca nie wykazała bowiem zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowym, aby na przedmiotowej działce nr [...] znajdowały się urządzenia do retencjonowania wody. Za takie nie mogą być uznane wskazanie w reklamacji, jak i w skardze wyloty kanalizacji deszczowej oraz skrzynki rozsączające służące do wprowadzania oczyszczonych ścieków deszczowych. Służą one do retencjonowania tych wód w ograniczonym zakresie ([...] m3), a zasadniczo służą do odprowadzania tych wód z powierzchni zabudowanych, a nie do ich retencjonowania. Nie stanowią one zatem systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej w rozumieniu art. 269 ust. 1 pkt 1, ale system kanalizacji wewnętrznej, co jak wyjaśniono wyżej nie uzasadnia wyłączenia nieruchomości z opłat za zmniejszenie retencji. Z niepodważonych przez skarżącą ustaleń organu wynika, że ponad 90% przedmiotowej nieruchomości zostało zabudowane w sposób ograniczający retencję wód z opadów atmosferycznych, przy czym nieruchomość ta nie została przyłączona do systemu kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej funkcjonującej w okolicy. W tej sytuacji, uznać należało, że ustalenie opłaty jest uzasadnione i odpowiada dyspozycji art. 269 § 1 pkt 1 ustawy oraz zostało prawidłowo wyliczone. Wody opadowe i roztopowe zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym Prezydenta Miasta z dnia [...] roku, nr: [...], odprowadzane są poprzez urządzenia wodne – skrzynki retencyjno-rozsączające znajdujące się na terenie tej nieruchomości. Zatem zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego w zakresie art. 269 oraz 272 ustawy Prawo wodne poprzez przyjęcie, że na działce dochodzi do zmniejszenia retencji wodnej, pomimo iż nieruchomość wyposażona jest w system urządzeń wodnych, uznać należy za nieuzasadniony. To samo odnosi się również do zarzutu naruszenia § 9 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 roku w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy działka nr [...] wyposażona jest w system urządzeń wodnych. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut, że opłata ustalona w zaskarżonej decyzji została określona dla całej powierzchni nieruchomości. Organ w uzasadnieniu ww. aktów precyzyjnie opisał sposób naliczenia opłaty, wyjaśniając, że do iloczynu określającego wysokość opłaty przyjęto powierzchnię objętą robotami lub obiektami mającymi wpływ na zmniejszenie naturalnej retencji terenowej, określoną w oświadczeniu Spółki jako [...] m2, czyli wyrażoną w m2 wielkość utraconej powierzchni biologicznie czynnej. Oznacza to, że powierzchnia biologicznie czynna, określona w ww. oświadczeniu jako [...] m2, została z opłaty wyłączona. Ponadto organ trafnie zastosował niższą stawkę jednostkową opłaty [...] zł (zamiast [...] zł) za 1m3 na rok z tytułu częściowego retencjonowania wód opadowych w wymiarze [...] m3, z uwagi na zastosowanie skrzynek rozsączających co znajduje swoje uzasadnienie w treści § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne. W konsekwencji nie sposób za uzasadnione uznać zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, a więc art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., a także art. 7a k.p.a. i art. 11 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 i 3 k.p.a. Sąd nie podzielił również stanowiska skarżącego co do konieczności rozstrzygania w sprawie według zasady in dubio pro tributario, bowiem zasada ta ma zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy wykładnia przepisu prawa przy uwzględnieniu wszystkich jej aspektów (językowego, systemowego, funkcjonalnego) nie daje jednoznacznego rezultatu. Zdaniem Sądu, przeprowadzona przez organ wykładnia spornych przepisów, w szczególności art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy, była prawidłowa, przy tym przekonująca i merytorycznie uzasadniona. W tym stanie rzeczy, ponieważ zawarte w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – j.t.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI