II SA/SZ 774/19

II SA/Sz 774/19 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2019-11-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-08-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Marzena Iwankiewicz
Stefan Kłosowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Sygn. powiązane
III OSK 2731/21 - Wyrok NSA z 2023-09-26
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2268
art. 34 pkt 4, art. 269 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 1202
art. 3 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 7, art. 77, art. 80, art. 11 w zw. z art. 107 par. 1 pkt 6 i 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 listopada 2019 r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Informacją kwartalną za okres od [...] stycznia 2018 r. do [...] marca 2018 r. (I kwartału 2018 r.) w dniu [...] maja 2019 r. Prezydent Miasta, na podstawie art. 272 ust. 22 ustawy z dnia 20 lipca 2017r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 2268 z późn. zm.), dalej "Prawo wodne" ustalił O. Sp. z o.o. z siedzibą w O. (dalej: "Spółka") opłatę za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2, na działce nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w S., robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej.
Przedmiotowa informacja została doręczona podmiotowi zobowiązanemu w dniu [...] maja 2019 r.
W dniu [...] maja 2019 r., Spółka reprezentowana przez adwokata M. B. złożyła reklamację, w której podniesiono, że wskazana informacja ustalająca wysokość opłaty jest nieuzasadniona, ponieważ:
- brak jest podstaw faktycznych i prawnych uzasadniających ustalenie opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej ponieważ przedmiotowa działka posiada system kanalizacji otwartej lub zamkniętej,
- organ nie poczynił jakichkolwiek ustaleń w przedmiocie ustalenia czy zainstalowany na przedmiotowej działce system prowadzi do zmniejszenia naturalnej retencji wodnej,
- organ pominął treść pozwolenia wodno-prawnego z dnia [...] września 2011 r. wydanego przez Prezydenta Miasta dla powyżej wskazanej działki, która określa specyfikację systemu zamkniętego determinującego brak podstaw do ustalenia opłaty z tytułu zmniejszenia naturalnej retencji terenu,
- organ przyjął, iż na działce nr [...] z obrębu [...] doszło do zmniejszenia zdolności retencyjnej, jednak nie zostało to w żadnej mierze przez organ udowodnione.
Prezydent Miasta nie uznał ww. reklamacji i decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. znak [...] wydaną na podstawie art. 273 ust. 6 w związku z art. 269 ust. 1 pkt. 1, art. 270 ust. 7, art. 272 ust. 8,10, 22, 23 ustawy Prawo wodne oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 t.j. ze zm.) dalej: "K.p.a." określił Spółce wysokość opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości na działce nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w S. o powierzchni powyżej 3500 m2, robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej, za okres [...] stycznia 2018 r. - [...] marca 2018 r. w wysokości równej: [...] PLN.
Opłata została obliczona zgodnie z art. 272 ust. 8 ww. ustawy Prawo wodne
oraz § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2502).
Wysokość opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na ww. nieruchomości obliczonego jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wyrażonej w m2, wielkości utraconej powierzchni biologicznie czynnej oraz czasu wyrażonego w latach. Wysokość jednostkowych stawek opłat za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej zależy od zastosowania urządzeń do retencjonowania wody z powierzchni uszczelnionych.
Dane do obliczenia wysokości opłaty:
. powierzchnia całkowita nieruchomości [...] m2
. powierzchnia objęta robotami lub obiektami budowlanymi mającymi wpływ na zmniejszenie naturalnej retencji terenowej spełniającymi wymogi art. 270 ust. 7 i art. 272 ust.8 ustawy Prawo wodne: [...] m2, (w skład której wchodzą: obiekty budowlane oraz parkingi, drogi i inne szczelne powierzchnie wyłączone z powierzchni biologicznie czynnej), co stanowi 90,28% całkowitej powierzchni nieruchomości;
. urządzenia do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych - skrzynki rozsączające o objętości wynoszącej [...] m3;
. czas wyrażony w latach objęty naliczoną opłatą: 0,25 roku;
. przyjęta jednostkowa stawka opłat za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej: 0,30 zł za 1 m2na 1 rok,
. wyliczeń 0,30 zł/za m2 na rok x [...] m2 x 0,25 roku = [...] zł.
Z uwagi na zastosowane na działce nr [...] obręb [...] przy ul. [...]
w S. urządzenia do odprowadzania wód opadowych z terenów uszczelnionych do ziemi poprzez wyloty kanalizacji deszczowej oraz zespoły skrzynek rozsączających, organ uznał że nieruchomość znajduje się na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej, zatem spełniona została ostatnia przesłankę przesądzającą o naliczeniu opłaty.
W tym zakresie organ wskazał na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 października 2018 r., sygn. II SA/Sz738/18, w którym stwierdzono, iż "intencją prawodawcy było objęcie opłatą za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej podmiotów, których nieruchomości nie znajdują się na obszarach ujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej, co należy rozumieć jako nieujęcie danej nieruchomości w funkcjonujący na danym obszarze system kanalizacji otwartej lub zamkniętej. Nie jest zatem wystarczające istnienie na danej nieruchomości systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej, jeżeli system ten nie współfunkcjonuje z istniejącym na danym obszarze (a nie wyłącznie na danej nieruchomości) systemu kanalizacji".
Teza zawarta w powyższym wyroku jest tożsama z wyjaśnieniem przepisów zawartych w piśmie Departamentu Usług Wodnych Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia
[...] lutego 2019 r., znak: [...], gdzie zawarto informacje, że w przepisie art. 269 ust. 1 pkt. 1 Prawa wodnego zwrot "obszar" funkcjonuje obok pojęcia "nieruchomość". Kierując się zakazem wykładni synonimicznej, z której wynika, że różnym zwrotom umieszczonym w jednym akcie prawnym nie można nadawać tego samego znaczenia należy stwierdzić, że zwrotu "obszar" nie należy utożsamiać z pojęciem "nieruchomości". Za obszar należy zatem uznać taką część powierzchni, która jest większa od nieruchomości i która obejmuje oprócz nieruchomości, dodatkowo nieruchomości położone w jej sąsiedztwie...
Przepis art. 269 ust.1 pkt. 1 in fine prawa wodnego wiąże system kanalizacji otwartej lub zamkniętej z obszarem. Innymi słowy system kanalizacji otwartej lub zamkniętej winien funkcjonować na danym obszarze, a nie tylko na nieruchomości zagospodarowanej w sposób, który doprowadził do zmniejszenia naturalnej retencji terenowej. Samo funkcjonowanie systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej
na obszarze jest niewystarczające do przyjęcia, ze zachodzi negatywna przesłanka
do ponoszenia opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej. Dodatkowo konieczne jest przyłączenie nieruchomości do funkcjonującego na danym obszarze systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej. A contrario, nieujęcie nieruchomości, o której mowa w art. 269 ust. 1 pkt. 1 Prawa wodnego w funkcjonujący na danym obszarze system kanalizacji otwartej lub zamkniętej stanowi przesłankę, której spełnienie skutkuje obowiązkiem poniesienia opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej ...Funkcjonowanie na nieruchomości zagospodarowanej w sposób, który doprowadził do zmniejszenia naturalnej retencji terenowej wewnętrznego systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej, który służy do odprowadzania do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych z danej nieruchomości nie jest wystarczające do przyjęcia, że w takim przypadku nie znajduje zastosowania norma prawna wynikająca z przepisu art. 269 ust. 1 pkt. 1 Prawa wodnego.
Odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do studni chłonnych lub skrzynek rozsączających należy zakwalifikować jako niepodlegające opłacie za usługi wodne za odprowadzanie wód opadowych do urządzeń wodnych. Korzystanie z tej usługi wodnej nie stanowi okoliczności wyłączającej obowiązek ponoszenia opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej, albowiem okoliczność taką stanowi wyłącznie ujęcie nieruchomości w funkcjonujący na danym obszarze system kanalizacji otwartej lub zamkniętej
W niniejszym przypadku nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] obręb [...] (która powstała z podziału działki [...], na podstawie decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] lipca 2013 r., znak: [...]), nie została przyłączona do systemu kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej funkcjonującej w okolicy. Wody opadowe i roztopowe zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym - decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2011 r., znak: [...], odprowadzane są poprzez urządzenia wodne - skrzynki rozsączające do ziemi, na terenie przedmiotowej nieruchomości, co - biorąc pod uwagę również pozostałe przesłanki do naliczenia opłaty za utraconą retencję terenową - przesądziło ojej naliczeniu.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów zawartych w reklamacji, Prezydent S. stwierdził, iż nieprawdą jest, że organ nie dopuścił dowodu z pozwolenia wodno-prawnego, ponieważ właśnie ze względu na zastosowane w tym pozwoleniu rozwiązanie polegające na odprowadzaniu wód opadowych i roztopowych poprzez urządzenia wodne do ziemi, zwrócono się do właściciela terenu o wypełnienie oświadczenia, zawierającego inne niezbędne dane potrzebne do naliczenia opłaty. Zapisy operatu wodnoprawnego, na podstawie którego wydano decyzję, jak i samej decyzji, posłużyły dalej do wyboru przez organ odpowiedniego wskaźnika jednostkowej stawki opłat za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej.
Wskazywane przez reklamującego nieodpowiednie kierowanie się definicjami słownikowymi pojęć potrzebnych przy kwalifikowaniu nieruchomości do opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej, ma zastosowanie nie tylko w interpretacjach PGW Wody Polskie KZGW w W., ale też w powszechnym orzecznictwie, jeśli brak takowych definicji w aktach prawnych. Tak też się stało np. przy interpretacji pojęcia "systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej" jako zespołu urządzeń służących do odprowadzania z danego obszaru wód opadowych i roztopowych.
Zgodnie z art. 298 pkt 1 i 2 ustawy Prawo wodne, Spółka z o.o. O. , jako podmiot korzystający z usługi wodnej jak i osoba prawna będąca wieczystym użytkownikiem gruntu dz. nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w S. - która na skutek wykonywania robót i obiektów mających wpływ na zmniejszenie naturalnej retencji terenowej doprowadziła do zmniejszenia tej retencji, jest obowiązana ponosić opłatę za usługi wodne.
W rozpoznawanej sprawie zaistniała zatem przesłanka obligująca Prezydenta Miasta do wydania decyzji określającej wysokość opłaty za utraconą retencję terenową za okres I kwartału (od [...] stycznia 2018r. do [...] marca 2018 r.), albowiem reklamacja firmy O. Sp. z o.o. nie została uznana przez Prezydenta Miasta.
Określenia wysokości opłaty zmiennej organ dokonał w oparciu o art. 272 ust. 8, 10 ustawy Prawo wodne oraz § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2017r., poz.2502).
Z uwagi na zastosowanie skrzynek rozsączających charakteryzujących się pewną pojemnością retencyjną, w tym przypadku - [...] m3, organ przyjął obniżoną jednostkową stawkę opłat za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej z 0,50 zł na
0,30 zł za 1 m2 na 1 rok.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją O. Sp. z o.o. reprezentowana przez adw. M. B. zaskarżyła ją w całości skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając jej:
I. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1. art. 269 oraz 272 ustawy - Prawo wodne poprzez przyjęcie, iż na działce nr [...] obręb [...] w S. dochodzi do zmniejszenia retencji wodnej pomimo,
iż nieruchomość ta wyposażona jest w system urządzeń wodnych w postaci:
- wylotów kanalizacji deszczowej;
- zespołu 220 skrzynek retencyjno-rozsączających do wprowadzania oczyszczonych ścieków deszczowych;
- urządzeń do podczyszczania ścieków opadowych (separatorów lamelowych zintegrowanych z piaskownikiem o nominalnym przepływie 15 dm3/s),
co oznacza, że nieruchomość jest ujęta w system kanalizacji zamkniętej bądź otwartej, który nie prowadzi do zmniejszenia retencji wodnej nieruchomości i sam przez się niweczy możliwość ustalenia opłaty z tytułu zmniejszenia retencji wodnej, o której stanowi art. 272 ust 8 ustawy Prawo wodne;
2. art. 269 ustawy Prawo wodne w zw. z art. 3 pkt 3a i pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowalne poprzez zakwalifikowanie placów i dróg znajdujących się na przedmiotowej działce do obiektów budowlanych, podczas gdy zgodnie ze wskazywanymi powyżej przepisami prawa budowlanego drogi stanowią obiekty liniowe, a place - urządzenia budowlane;
3. § 9 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne poprzez jego zastosowanie, podczas gdy działka nr [...] z obrębu [...] w S. wyposażona jest w system urządzeń wodnych służących odprowadzaniu wód opadowych do ziemi,
a zatem nieruchomość jest ujęta w system kanalizacji zamkniętej bądź otwartej.
II. Naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 7 K.p.a., 77 k.p.a. oraz 80 K.p.a. poprzez:
a) nieuzasadnione przyjęcie, że na przedmiotowej działce doszło do zajęcia powierzchni biologicznie czynnej o wartości ponad 70% powierzchni działki podczas gdy na przedmiotowej nieruchomości posadowione są budynki, drogi oraz place, co nie pozwala na uznanie, iż doszło do zajęcia ponad 70% powierzchni biologicznie czynnej, a tym samym wymierzenia skarżącej opłaty w oparciu o treść art. 272 ustawy Prawo wodne;
b) pominięcie, że działka nr [...] obręb [...] w S. wyposażona jest w system wskazanych wyżej urządzeń wodnych,
co oznacza, że nieruchomość jest ujęta w system kanalizacji zamkniętej bądź otwartej, a ziemia na działce nr [...] obręb [...] stanowi miejsce do odprowadzania wody zgodnie z treścią pozwolenia wodno-prawnego z dnia [...] września 2011 r, wydanego przez Prezydenta Miasta (znak: [...] [...]);
2. art. 7a K.p.a., poprzez ustalenie opłaty mimo braku definicji legalnych
i jednoznacznego wskazania czy system kanalizacji istniejący na działce skarżącej ma charakter zamknięty czy otwarty, oraz posiłkowanie się interpretacjami i wykładnią z aktów prawnych niższych rangą (rozporządzenie) tudzież definicjami słownikowymi podczas gdy wskazany przepis postępowania nakazuje organom administracji publicznej - w sytuacjach, w których pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej - wątpliwości te rozstrzygać na korzyść strony,
3. art. 11 w zw. z art. 107 8 1 pkt 6 i 3 K.p.a., poprzez brak wyjaśnienia dlaczego opłata za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej została określona dla całej powierzchni nieruchomości:
W oparciu o przedstawione wyżej zarzuty skarżąca, na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a., wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania administracyjnego oraz o zasądzenie od Prezydenta Miasta na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skargi obszernie rozwinięto przedstawione powyżej zarzuty.
Odpowiadając na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.
Podstawą materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji stanowią przepis obowiązującej od 1 stycznia 2018 r. ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, dalej określanej też jako "Prawo wodne" lub "ustawa". Ustawą tą wprowadzono m.in. nowe regulacje związane z korzystaniem z wód i z usługami wodnymi, z czym wiąże się obowiązek uiszczania opłat, który stanowi jeden z instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami.
Zgodnie z obowiązującą treścią art. 34 pkt 4 Prawa wodnego, jako szczególne korzystanie z wód zakwalifikowane zostało wykonywanie na nieruchomości
o powierzchni powyżej 3.500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych
z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie naturalnej retencji terenowej przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nie ujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej.
Stosownie do postanowień art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy, za tego rodzaju usługę wodną uiszcza się opłatę.
Przesłankami skutkującymi obowiązkiem poniesienia przedmiotowej opłaty są zatem:
- odpowiednia powierzchnia (powyżej 3.500 m2) i lokalizacja nieruchomości na obszarach nie ujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej),
- wyłączenie więcej niż 70 % powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej, poprzez wykonywanie robót i obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, skutkującej zmniejszeniem naturalnej retencji terenowej.
Z treści skargi wynika, że każda z tych przesłanek jest kwestionowana, ale zasadnicza oś sporu przebiega wokół kwestii, czy istniejące na terenie nieruchomości urządzenia wodne służące do odprowadzania wód opadowych winny być zakwalifikowane, jako istniejący system kanalizacji otwartej lub zamkniętej, której istnienie – zdaniem skarżącej Spółki – wyklucza możliwość naliczenia opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej tych wód, innymi słowy – czy nieruchomość skarżącej winna być zakwalifikowana jako obszar objęty systemem kanalizacji otwartej lub zamkniętej. Rozważając tę kwestię należy zwrócić uwagę, że ustawodawca w art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy posłużył się pojęciem "nieruchomości" oraz odwołał się do jej usytuowania na "obszarach" nieujętych w system kanalizacji. Prawodawca odróżnił zatem powierzchnię samej nieruchomości od powierzchni obszaru, w którym jest usytuowana stanowiąc jego część. Przepisy Prawa wodnego wielokrotnie odwołują się do pojęcia obszaru rozumianego jako część przestrzeni. Dotyczy to m.in. obszarów dorzeczy (art. 16 pkt 31), obszarów narażonych na niebezpieczeństwo powodzi (art. 16 pkt 33), obszarów szczególnego narażenia powodzią (art. 16 pkt 34), regionów wodnych (art. 16 pkt 46), zlewni (art. 16 pkt 77). Każde z tych pojęć zasadniczo odnosi się do większych powierzchniowo obszarów (por. M. Białek, D. Chojnacki, T. Grabarczyk "Opłaty za usługi wodne w nowym prawie wodnym", wyd. z 2018 r., s. 46-47). Obszar w rozumieniu art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy należy rozumieć jako pojęcie szersze od samej nieruchomości, której dane postępowanie dotyczy.
W związku z tym, że w ustawie brak jest definicji "systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej", pojęcie to należy rozumieć jako zespół urządzeń służących do odprowadzania z danego obszaru wód opadowych i roztopowych.
Treść wskazanego wyżej przepisu wskazuje, iż intencją prawodawcy było objęcie opłatą za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej, (spowodowanej wyłączeniem ponad 70 % nieruchomości o powierzchni nie przekraczającej 3.500 m2) z powierzchni biologicznie czynnej, tych podmiotów, których nieruchomości nie znajdują się na obszarach ujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej, co należy rozumieć jako nieujęcie danej nieruchomości w funkcjonujący na danym obszarze system kanalizacji otwartej lub zamkniętej. Nie jest zatem wystarczające istnienie na samej nieruchomości systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej, jeżeli system ten nie współfunkcjonuje z istniejącym na danym obszarze (a nie wyłącznie na danej nieruchomości) systemem kanalizacji. Takie stanowisko zajął tutejszy Sąd w wyroku z dnia 11 października 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 738/18.
Nie wyłącza zatem z obowiązku uiszczenia opłaty za ograniczenie retencji zebranie poprzez istniejący na danej nieruchomości system wód opadowych
i roztopowych. W analizowanym przepisie art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy nie chodzi zatem o zebranie wód z opadów atmosferycznych do jakiegokolwiek wewnętrznego systemu kanalizacji, ale o ich odprowadzenie do systemu, który przewidziany jest na danym obszarze do odbioru wód opadowych i roztopowych, tj. odpowiednio w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania odpadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. Istotne są tu pojęcia "obszar" oraz "system kanalizacji", wskazujące na zewnętrzny wobec nieruchomości zabudowanej w sposób określony w art. 269 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego aspekt odprowadzania wód opadowych. Z powyższego wynika, iż urządzenia wodne na określonej nieruchomości, służące zbieraniu i odprowadzaniu wód opadowych z terenu zabudowanego do wewnętrznego systemu kanalizacji, nie stanowią systemu kanalizacji, o którym mowa w ww. przepisie.
Należy też mieć na uwadze, iż obowiązek poniesienia opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji wód jest opłatą alternatywną do opłaty za usługi wodne wiążące się z odprowadzaniem do wód, wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast (art. 35 ust. 3 pkt 7 ustawy). Przy tym opłaty za odprowadzanie do wód wód opadowych i roztopowych pobierają Wody Polskie, a za zmniejszenie retencji organ administracji samorządowej szczebla gminnego.
Obowiązek uiszczenia przedmiotowej opłaty jest ściśle związany z wykonaniem na nieruchomości robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie retencji. Definicja obiektu budowlanego została sformułowana przez ustawodawcę w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202). Wedle powyższego przepisu, przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych.
Sąd nie podziela zatem zarzutu skargi, jakoby organ błędnie zakwalifikował drogi wewnętrzne na nieruchomości jako obiekty budowlane wobec definicji obiektów liniowych, o jakich mowa w art. 3 pkt 3a ustawy Prawo budowlane. W myśl tego przepisu, ilekroć w tej ustawie mowa jest o obiekcie liniowym – należy przez to rozumieć obiekt budowlany, którego charakterystycznym parametrem jest długość, w szczególności droga wraz ze zjazdami, linia kolejowa, wodociąg, kanał, gazociąg, ciepłociąg, rurociąg, linia i trakcja elektroenergetyczna, linia kablowa nadziemna i umieszczona bezpośrednio w ziemi, podziemna, wał przeciwpowodziowy oraz kanalizacja kablowa, przy czym kable w niej zainstalowane nie stanowią obiektu budowlanego lub jego części ani urządzenia budowlanego. Skoro w samej definicji obiektu liniowego prawodawca jego charakterystykę rozpoczął od wskazania, że jest to obiekt budowlany, kwestionowanie przez skarżącego uznania drogi za obiekt budowlany jest niezrozumiałe.
Natomiast place postojowe to urządzenia budowlane związane z obiektem budowlanym jakim jest droga (art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane). Niewątpliwie stanowią one efekt wykonanych robót budowlanych, których skutkiem jest zmniejszenie naturalnej retencji terenowej. Zarówno drogi wewnętrzne oraz place postojowe są trwale związane z gruntem i wyłączają powierzchnię nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej. Pojęcie "terenu biologicznie czynnego", wynikające z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422), oznacza teren o nawierzchni urządzonej w sposób zapewniający naturalną wegetację roślin i retencję wód opadowych, a także 50% powierzchni tarasów i stropodachów z taką nawierzchnią oraz innych powierzchni zapewniających naturalną wegetację roślin, o powierzchni nie mniejszej niż 10 m2, oraz wodę powierzchniową na tym terenie (§ 3 pkt 22 rozporządzenia).
Jako nieuzasadniony Sąd ocenił również stawiany przez skarżącego zarzut naruszenia przez organ § 9 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia
2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne. Skarżący nie wykazał w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowym, aby na przedmiotowej działce nr [...] obręb [...] znajdowały się urządzenia do retencjonowania wody. Za takie nie mogą być uznane wskazanie w reklamacji, jak i w skardze wyloty z kanalizacji deszczowej oraz skrzynki rozsączające służące do wprowadzania oczyszczonych ścieków deszczowych. Służą one do retencjonowania tych wód w ograniczonym zakresie ([...] m3), a zasadniczo służą do odprowadzania tych wód z powierzchni zabudowanych, a nie do ich retencjonowania.
Nie stanowią one zatem systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej w rozumieniu art. 269 ust. 1 pkt 1 ale system kanalizacji wewnętrznej, co – jak wyżej wskazano -nie uzasadnia wyłączenia nieruchomości z opłat za zmniejszenie retencji.
Z niepodważonych przez skarżącego ustaleń organu wynika, że ponad 90 % przedmiotowej nieruchomości zostało zabudowane w sposób ograniczający retencję wód z opadów atmosferycznych, przy czym nieruchomość ta nie została przyłączona do systemu kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej funkcjonującej w okolicy.
W tej sytuacji, uznać należało, że ustalenie opłaty jest uzasadnione i odpowiada dyspozycji art. 269 § 1 pkt 1 ustawy oraz zostało prawidłowo wyliczone. Wody opadowe i roztopowe zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym - decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2011 roku, znak: [...], odprowadzane są poprzez urządzenia wodne - skrzynki retencyjno-rozsączające na terenie tej nieruchomości. Zatem zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego
w zakresie art. 269 oraz 272 ustawy Prawo wodne poprzez przyjęcie, że na działce dochodzi do zmniejszenia retencji wodnej, pomimo iż nieruchomość wyposażona jest
w system urządzeń wodnych, uznać należy za nieuzasadniony. To samo odnosi się również do zarzutu naruszenia § 9 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 roku w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne poprzez jego zastosowanie, gdy działka nr [...] wyposażona jest w system urządzeń wodnych.
Nie podlega prawdzie zarzut, że opłata określona w zaskarżonej decyzji została określona dla całej powierzchni nieruchomości. Organ w uzasadnieniu w/w aktów precyzyjnie opisał sposób naliczenia opłaty, wyjaśniając, że do iloczynu określającego wysokość opłaty przyjęto powierzchnię objętą robotami lub obiektami mającymi wpływ na zmniejszenie naturalnej retencji terenowej, określoną w oświadczeniu Spółki jako [...] m2, czyli wyrażoną w m2 wielkość utraconej powierzchni biologicznie czynnej. Oznacza to, że powierzchnia biologicznie czynna, określona w ww. oświadczeniu jako [...] m2, została z opłaty wyłączona. Ponadto organ trafnie zastosował niższą stawkę jednostkową opłaty 0,30 zł (zamiast 0,50 zł) za 1m3 na rok z tytułu częściowego retencjonowania wód opadowych w wymiarze [...] m3, co znajduje swoje uzasadnienie w treści § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne.
W konsekwencji nie sposób za uzasadnione uznać zarzutów dotyczących rzekomego naruszenia przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, a więc art. 7 K.p.a., art. 77 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a., a także art. 7a K.p.a.
i art. 11 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 i 3 K.p.a.
Sąd nie podzielił również stanowiska skarżącego co do konieczności rozstrzygania w sprawie według zasady in dubio pro tributario, bowiem zasada ta ma zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy wykładnia przepisu prawa przy uwzględnieniu wszystkich jej aspektów (językowego, systemowego, funkcjonalnego) nie daje jednoznacznego rezultatu. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, przeprowadzona przez organ wykładnia spornych przepisów, w szczególności art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy, była prawidłowa, przy tym przekonująca i merytorycznie uzasadniona.
Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia skargi, również wychodząc poza zarzuty w niej sformułowane, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), orzekł o jej oddaleniu.