II SA/SZ 771/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Szczecin odmawiającą przyznania zasiłku stałego. Skarżący, osoba ze znacznym stopniem niepełnosprawności, przebywa w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym na mocy środka zabezpieczającego orzeczonego przez Sąd Okręgowy. Organy administracji odmówiły zasiłku, opierając się na art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, który wyłącza prawo do świadczeń dla osób odbywających karę pozbawienia wolności. Argumentowano, że pobyt w zakładzie psychiatrycznym na mocy środka zabezpieczającego zapewnia całodobowe utrzymanie i zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych z budżetu państwa, co czyni przyznanie zasiłku stałego niecelowym i niezgodnym z celem pomocy społecznej. Skarżący podnosił, że art. 13 dotyczy wyłącznie osób skazanych, a nie osób objętych środkami zabezpieczającymi, oraz że jego sytuacja finansowa jest trudna, a środki z zasiłku stałego byłyby mu potrzebne na leczenie i bieżące wydatki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd uznał, że interpretacja art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej obejmuje również osoby, wobec których orzeczono środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym, ponieważ w obu przypadkach podstawowe potrzeby życiowe są zaspokajane przez państwo. Sąd podkreślił, że celem pomocy społecznej jest przezwyciężenie trudności, których osoba nie może pokonać własnymi zasobami, a w sytuacji skarżącego te zasoby (w postaci zapewnionego utrzymania) są już dostarczane przez państwo.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w kontekście osób objętych środkami zabezpieczającymi w zakładach zamkniętych.
Dotyczy specyficznej sytuacji osób umieszczonych w zakładach psychiatrycznych na mocy środków zabezpieczających, a nie ogólnych zasad przyznawania zasiłków stałych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy osobie umieszczonej w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym na mocy środka zabezpieczającego przysługuje zasiłek stały z pomocy społecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, osobie umieszczonej w zakładzie psychiatrycznym na mocy środka zabezpieczającego nie przysługuje zasiłek stały, ponieważ ma zapewnione podstawowe potrzeby życiowe z budżetu państwa, co czyni przyznanie dodatkowego świadczenia niecelowym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, wyłączający prawo do świadczeń dla osób odbywających karę pozbawienia wolności, ma zastosowanie również do osób objętych środkami zabezpieczającymi w postaci pobytu w zakładzie zamkniętym, gdyż w obu przypadkach państwo zapewnia całodobowe utrzymanie i zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.
Czy interpretacja art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej jako obejmującego osoby objęte środkami zabezpieczającymi jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, taka interpretacja jest zgodna z prawem, ponieważ celem pomocy społecznej jest przezwyciężenie trudności, których osoba nie może pokonać własnymi zasobami, a w przypadku osób objętych środkami zabezpieczającymi te zasoby (w postaci zapewnionego utrzymania) są już dostarczane przez państwo.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że pobyt w zakładzie psychiatrycznym na mocy środka zabezpieczającego, podobnie jak odbywanie kary pozbawienia wolności, oznacza zapewnienie przez państwo podstawowych potrzeb życiowych, co wyłącza potrzebę przyznawania dodatkowych świadczeń z pomocy społecznej.
Przepisy (12)
Główne
u.p.s. art. 13 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
Przepis wyłącza prawo do świadczeń z pomocy społecznej dla osób odbywających karę pozbawienia wolności, a także dla osób, wobec których orzeczono środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w zakładzie zamkniętym, gdyż w obu przypadkach państwo zapewnia całodobowe utrzymanie i zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.
Pomocnicze
u.p.s. art. 8 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
Określa zasady i warunki przyznawania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, wskazując na kryterium dochodowe i wystąpienie trudnych okoliczności życiowych.
u.p.s. art. 37 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
Zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego.
u.p.s. art. 2 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
Celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.
k.k.w. art. 202
Kodeks karny wykonawczy
Określa cele wykonywania środka zabezpieczającego, w tym zapewnienie odpowiedniego postępowania leczniczego, rehabilitacyjnego lub resocjalizacyjnego.
k.k. art. 93a § 1
Kodeks karny
Środek zabezpieczający w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym można orzec w celu zapobieżenia ponownemu popełnieniu czynu zabronionego.
u.o.z.p. art. 10
Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego
Świadczenia zdrowotne w zakresie psychiatrycznej opieki zdrowotnej udzielane osobie z zaburzeniami psychicznymi są bezpłatne.
u.ś.o.z.f.ś.p. art. 12 § 4
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Świadczenia opieki zdrowotnej udzielane są bezpłatnie bez względu na uprawnienia z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego.
u.ś.o.z.f.ś.p. art. 5 § 38
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Świadczenia zdrowotne obejmują również świadczenia towarzyszące, w tym zakwaterowanie i wyżywienie w szpitalu.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeżeli uzna, że zaskarżony akt lub czynność nie narusza prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Osoba umieszczona w zakładzie psychiatrycznym na mocy środka zabezpieczającego ma zapewnione podstawowe potrzeby życiowe z budżetu państwa, co wyłącza potrzebę przyznania zasiłku stałego. • Interpretacja art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej obejmująca osoby objęte środkami zabezpieczającymi jest zgodna z celem pomocy społecznej.
Odrzucone argumenty
Art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej dotyczy wyłącznie osób odbywających karę pozbawienia wolności, a nie osób objętych środkami zabezpieczającymi. • Skarżący, mimo pobytu w zakładzie, ma trudną sytuację finansową i potrzebuje zasiłku stałego na leczenie i bieżące wydatki. • Inni pacjenci szpitala otrzymują wsparcie z pomocy społecznej.
Godne uwagi sformułowania
Osoba przebywająca w zakładzie psychiatrycznym w ramach środka zabezpieczającego, będąc przymusowo umieszczona w ośrodku zamkniętym na podstawie orzeczenia sądu, ma zapewnione warunki niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, a koszty w tym zakresie pokrywane są z budżetu Państwa. • Zabezpieczenie społeczne opiera się na zasadach pomocniczości i solidarności. • Pobyt w obu tych zakładach izolacyjnych w całości finansowany jest ze środków publicznych.
Skład orzekający
Renata Bukowiecka-Kleczaj
przewodniczący sprawozdawca
Marzena Iwankiewicz
sędzia
Joanna Świerzko-Bukowska
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w kontekście osób objętych środkami zabezpieczającymi w zakładach zamkniętych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osób umieszczonych w zakładach psychiatrycznych na mocy środków zabezpieczających, a nie ogólnych zasad przyznawania zasiłków stałych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego na styku prawa karnego wykonawczego i pomocy społecznej, pokazując, jak środki zabezpieczające wpływają na prawa obywatelskie.
“Czy pobyt w szpitalu psychiatrycznym z mocy sądu pozbawia prawa do zasiłku stałego? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.