II SA/SZ 771/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła sprzeciwu wniesionego przez D. P. i B. P. od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. o umorzeniu postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania lokali mieszkalnych na użytkowe. Skarżący zarzucili organowi odwoławczemu naruszenie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) poprzez bezpodstawne uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił sprzeciw, uznając go za niezasadny. Sąd podkreślił, że kontrola decyzji kasacyjnej (wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.) przez sąd administracyjny jest ograniczona do oceny istnienia przesłanek do jej wydania. Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie istniały podstawy do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ konieczne było przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego zgodnie z art. 71a ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, a także dlatego, że postępowanie w sprawie legalizacji obu lokali powinno być prowadzone oddzielnie. Sąd uznał, że instytucja rozstrzygnięcia kasacyjnego chroni prawo strony do dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Pozostałe zarzuty skarżących nie mogły być uwzględnione w tym postępowaniu, które ogranicza się do oceny prawidłowości zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPrawidłowe stosowanie art. 138 § 2 k.p.a. przez organ odwoławczy w sprawach dotyczących zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych, gdy konieczne jest postępowanie legalizacyjne.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ odwoławczy uchyla decyzję organu pierwszej instancji w celu przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy decyzja ta dotyczyła umorzenia postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania lokali?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ istniały przesłanki do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, w tym konieczność przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny ocenił jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej (art. 138 § 2 k.p.a.), a nie meritum sprawy. Stwierdzono, że konieczność przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego zgodnie z art. 71a Prawa budowlanego oraz potrzeba oddzielnego rozpatrzenia legalizacji obu lokali uzasadniały zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a., co chroni zasadę dwuinstancyjności postępowania.
Jaki jest zakres kontroli sądu administracyjnego nad decyzją kasacyjną organu odwoławczego wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zakres kontroli jest ograniczony do oceny istnienia przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej, a nie do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasacyjnej ocenia jedynie, czy organ odwoławczy miał podstawy do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., czyli czy decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a wyjaśnienie sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Czy zmiana sposobu użytkowania lokali mieszkalnych na użytkowe, bez wymaganego zgłoszenia, uzasadnia zastosowanie art. 71a Prawa budowlanego i prowadzi do konieczności przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia obliguje organ nadzoru budowlanego do wstrzymania użytkowania i nałożenia obowiązku przedstawienia dokumentów legalizacyjnych.
Uzasadnienie
Przepisy Prawa budowlanego (art. 71 ust. 1, 2, 5 oraz art. 71a) jasno określają wymogi dotyczące zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, w tym konieczność zgłoszenia i możliwość wstrzymania użytkowania oraz nałożenia obowiązku legalizacji w przypadku samowolnej zmiany.
Przepisy (10)
Główne
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 64a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 64e
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151a § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.b. art. 71 § ust.1 pkt. 2
Prawo budowlane
p.b. art. 71 § ust.2
Prawo budowlane
p.b. art. 71 § ust.3
Prawo budowlane
p.b. art. 71 § ust.5
Prawo budowlane
p.b. art. 71a § ust.1 pkt 2
Prawo budowlane
Pomocnicze
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. ze względu na konieczność przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego i potrzebę oddzielnego rozpatrzenia legalizacji obu lokali.
Odrzucone argumenty
Organ odwoławczy bezpodstawnie uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, naruszając art. 138 § 2 k.p.a.
Godne uwagi sformułowania
decyzja kasacyjna, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. jest typowym rozstrzygnięciem procesowym, nie przesądza o istocie sprawy administracyjnej, lecz jest ostatnim aktem wydanym w toku instancji, który w inny sposób kończy postępowanie. • Rola sądu administracyjnego sprowadza się w takim postępowaniu jedynie do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z unormowania przewidzianego w art. 138 § 2 k.p.a. • Instytucja rozstrzygnięcia kasacyjnego organu II instancji w ocenie Sądu chroni prawo strony do dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia jej sprawy, a więc prawo strony do realizacji wyrażonej w art. 15 k.p.a. i doprecyzowanej w art. 127 k.p.a., zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Skład orzekający
Wiesław Drabik
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Prawidłowe stosowanie art. 138 § 2 k.p.a. przez organ odwoławczy w sprawach dotyczących zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych, gdy konieczne jest postępowanie legalizacyjne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ odwoławczy uchyla decyzję organu pierwszej instancji w celu przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa budowlanego i procedury administracyjnej, a mianowicie prawidłowości stosowania decyzji kasacyjnej przez organ odwoławczy. Jest to istotne dla prawników procesualistów i praktyków prawa budowlanego.
“Kiedy organ odwoławczy może uchylić decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia? Wyjaśnienie WSA w Szczecinie.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.