II SA/SZ 77/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy decyzję Burmistrza o odmowie przyznania zasiłku stałego. Skarżący, zaliczony do osób niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym, przebywał w szpitalu psychiatrycznym w ramach zastosowanego przez sąd środka zabezpieczającego. Organy administracji uznały, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, osoba odbywająca karę pozbawienia wolności (a przez analogię również osoba objęta środkiem zabezpieczającym w zamkniętym zakładzie) nie ma prawa do świadczeń z pomocy społecznej, ponieważ jej podstawowe potrzeby życiowe są zapewnione przez państwo. Skarżący argumentował, że status pacjenta szpitala psychiatrycznego różni się od statusu osoby skazanej, a szpital nie ma obowiązku zapewnienia mu środków higieny osobistej czy odzieży, w przeciwieństwie do zakładu karnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że pobyt w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym w ramach środka zabezpieczającego oznacza całodobowe utrzymanie przez państwo, co wyłącza potrzebę przyznania zasiłku stałego, którego celem jest zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych. Sąd uznał, że warunki zapewnione w takim zakładzie odpowiadają warunkom zabezpieczonym przez państwo w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności, a ewentualne różnice w zakresie zapewnienia odzieży czy środków higieny nie mają znaczenia, gdyż całość pobytu jest finansowana ze środków publicznych. Sąd odwołał się również do utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych w podobnych sprawach.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie stanowiska sądów administracyjnych w kwestii prawa do zasiłku stałego dla osób przebywających w zakładach zamkniętych (w tym psychiatrycznych) na koszt państwa.
Dotyczy specyficznej sytuacji osoby objętej środkiem zabezpieczającym, a nie ogólnej sytuacji pacjentów szpitali psychiatrycznych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy osobie przebywającej w szpitalu psychiatrycznym w ramach zastosowanego przez sąd środka zabezpieczającego przysługuje zasiłek stały z pomocy społecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, osobie przebywającej w zakładzie psychiatrycznym w ramach środka zabezpieczającego, która jest na całodobowym utrzymaniu państwa, nie przysługuje zasiłek stały.
Uzasadnienie
Pobyt w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym w ramach środka zabezpieczającego zapewnia osobie wszystkie niezbędne warunki do życia, które są finansowane ze środków publicznych. W związku z tym, osoba taka nie ponosi podstawowych wydatków życiowych, a zasiłek stały, którego celem jest zaspokojenie tych potrzeb, nie jest jej należny.
Czy zastosowanie środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w szpitalu psychiatrycznym jest równoznaczne z odbywaniem kary pozbawienia wolności w kontekście prawa do świadczeń z pomocy społecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w kontekście prawa do świadczeń z pomocy społecznej, warunki zapewnione przez państwo osobie objętej środkiem zabezpieczającym w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym odpowiadają warunkom zabezpieczonym przez państwo w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności.
Uzasadnienie
Zarówno w przypadku odbywania kary pozbawienia wolności, jak i pobytu w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym w ramach środka zabezpieczającego, osoba jest na całodobowym utrzymaniu państwa, co wyłącza potrzebę przyznawania zasiłku stałego. Ewentualne różnice w zakresie zapewnienia odzieży czy środków higieny nie mają znaczenia, gdyż kluczowe jest to, że podstawowe potrzeby bytowe są zaspokajane przez państwo.
Przepisy (13)
Główne
u.p.s. art. 2 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
Pomoc społeczna ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.
u.p.s. art. 13 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
Osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej.
u.p.s. art. 37 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
Określa przesłanki warunkujące przyznanie pomocy społecznej w formie zasiłku stałego.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.o.z.p. art. 10
Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego
Za świadczenia zdrowotne w zakresie psychiatrycznej opieki zdrowotnej udzielane osobie z zaburzeniami psychicznymi nie pobiera się od niej opłat.
u.ś.o.f.ś.p. art. 12
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Świadczenia opieki zdrowotnej udzielane są bezpłatnie bez względu na uprawnienia z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego.
u.ś.o.f.ś.p. art. 5 § 38
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Świadczenia zdrowotne obejmują również świadczenia towarzyszące, w tym zakwaterowanie i wyżywienie w szpitalu.
k.k.w. art. 109
Kodeks karny wykonawczy
k.k.w. art. 110
Kodeks karny wykonawczy
k.k.w. art. 111
Kodeks karny wykonawczy
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 32
Zasada równości wobec prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Osoba przebywająca w zakładzie psychiatrycznym w ramach środka zabezpieczającego jest na całodobowym utrzymaniu państwa, co wyłącza prawo do zasiłku stałego. • Zapewnione w zakładzie izolacyjno-leczniczym warunki pobytu odpowiadają warunkom zabezpieczonym przez państwo w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności.
Odrzucone argumenty
Status pacjenta szpitala psychiatrycznego różni się od statusu osoby skazanej, a szpital nie ma ustawowego obowiązku zapewnienia środków higieny osobistej czy odzieży. • Inni pacjenci szpitala otrzymują zasiłki stałe, co narusza zasadę równości wobec prawa.
Godne uwagi sformułowania
pobyt w obu tych zakładach izolacyjnych w całości finansowany jest ze środków publicznych • osoba taka – mając już zapewnione podstawowe potrzeby bytowe - bezwzględnie pozbawiona jest prawa do świadczeń z pomocy społecznej
Skład orzekający
Katarzyna Sokołowska
przewodniczący
Joanna Świerzko-Bukowska
członek
Joanna Wojciechowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie stanowiska sądów administracyjnych w kwestii prawa do zasiłku stałego dla osób przebywających w zakładach zamkniętych (w tym psychiatrycznych) na koszt państwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby objętej środkiem zabezpieczającym, a nie ogólnej sytuacji pacjentów szpitali psychiatrycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia z zakresu pomocy społecznej i praw osób objętych środkami zabezpieczającymi, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i socjalnym.
“Czy pobyt w szpitalu psychiatrycznym zamyka drogę do zasiłku stałego? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.