II SA/Sz 77/06

II SA/Sz 77/06 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2006-05-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-01-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Grzegorz Jankowski /przewodniczący/
Iwona Tomaszewska /sprawozdawca/
Joanna Wojciechowska
Symbol z opisem
6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędziowie: Sędzia NSA Iwona Tomaszewska /spr./ Asesor WSA Joanna Wojciechowska Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2006 r. sprawy ze skargi M. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie opłaty adiacenckiej I u c h y l a zaskarżone postanowienie i postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, II stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, III z a s ą d z a od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi M. D. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta z dnia [...] w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu podziału nieruchomości.
Z przedłożonych akt administracyjnych wynika następujący tok sprawy:
Burmistrz Miasta decyzją z dnia [...] Nr [...], ustalił M. D. opłatę adiacencką w kwocie [...] z tytułu wzrostu wartości nieruchomości obejmującej działkę gruntu nr [...] o pow. [...] ha położoną w [...] przy ul. [...].
Decyzja powyższa – jak wynika to ze znajdującego się w aktach administracyjnych dowodu k-[...] - została doręczona stronie w dniu [...].
W dniu [...] M. D. nadał listem poleconym odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia [...].
Burmistrz Miasta w dniu [...] przesłał do Samorządowego Kolegium Odwoławczego odwołanie strony i w piśmie przewodnim [...] stwierdził, że odwołanie wpłynęło po terminie gdyż: decyzję doręczono w dniu [...], termin do złożenia odwołania upłynął [...], strona nadała odwołanie [...], które wpłynęło do organu w dniu [...].
M. D. w piśmie z dnia [...] (data wpływu do SKO – [...]) skierowanym do organu odwoławczego podniósł, że "w nawiązaniu do pisma Nr [...] z dnia [...] (otrzymanego [...]) informuję, że decyzja Nr [...] Burmistrza została doręczona do mojego miejsca zamieszkania w dniu [...]. Decyzję tę odebrał (pod moją nieobecność) mój ojciec A. D. w obecności dwóch dorosłych domowników. Dlatego nie rozumiem skąd w w/w piśmie wzięła się data doręczenia [...]. Ponieważ faktyczną datą otrzymania decyzji jest [...] nie może być mowy o wpłynięciu odwołania po ustawowym terminie".
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...], [...], na podstawie art. 134 Kpa, stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania i postanowiło pozostawić odwołanie bez rozpoznania.
Organ odwoławczy ustalił, że decyzja organu I instancji z dnia [...] została doręczona M. D. w dniu [...], zatem termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...]. Odwołanie zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu [...] a więc po upływie terminu do wniesiona odwołania.
Odwołujący się został pouczony przez organ I instancji o sposobie i terminie wniesienia odwołania. M. D. składając odwołanie nie złożył jednocześnie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Następnie Kolegium przytoczyło treść pisma strony z dnia [...] i uznało, że argumenty w nim podniesione nie zasługują na uwzględnienie, gdyż nie zostały poparte żadnymi dowodami. Tak więc Kolegium uznało, że odwołanie zostało złożone po upływie wymaganego prawem terminu.
W dniu [...] M. D. złożył do Burmistrza Miasta wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji tego organu wydanej w dniu [...] w sprawie opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek podziału. We wniosku podniósł, że w dniu [...] przedstawił ojcu A. D. kserokopię zwrotnego poświadczenia w/w decyzji organu I instancji, który kategorycznie stwierdził, że pismo to doręczono w dniu [...] oraz, że słowo "[...]" i data "[...]" zostały napisane przez inną osobę. Jednocześnie w złożonym oświadczeniu stwierdził, że jest gotów poddać się badaniom grafologicznym.
Burmistrz Miasta postanowieniem z dnia [...], nie uwzględnił prośby M. D. w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej. M. D. zgodnie z pouczeniem zawartym w powyższym postanowieniu złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które postanowieniem z dnia [...] uchyliło postanowienie Burmistrza Miasta z dnia [...] jako wydane z naruszeniem przepisów o właściwości. Zgodnie bowiem z art. 59 § 2 Kpa wniosek o przywrócenie terminu rozpatruje organ odwoławczy, a nie organ I instancji.
Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze przystąpiło do rozpoznania wniosku M. D. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta z dnia [...] i postanowieniem z dnia [...] na podstawie art. 59 § 2 Kpa – odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu postanowienia Kolegium podniosło, że z akt sprawy wynika, iż decyzja z dnia [...] została doręczona stronie (domownikowi) w dniu [...]. Termin do wniesienia odwołania upłynął [...], a odwołanie nadano w urzędzie pocztowym w dniu [...].
Postanowieniem z dnia [...] Kolegium stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Postanowienie to strona otrzymała [...]. Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania wpłynął do Burmistrza w dniu [...].
We wniosku strona podniosła, że jego ojciec odbierając decyzję na zwrotnym poświadczeniu złożył tylko podpis, pozostały wpis nie został dokonany przez odbierającego decyzję.
W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że zgodnie z art. 58 Kpa prośbę o przywrócenie terminu wnosi się w ciągu 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia.
Jednocześnie należy dokonać uchybionej czynności czyli wnieść odwołanie. Strona wniosła odwołanie w dniu [...], wniosek natomiast złożono po terminie, po otrzymaniu postanowienia Kolegium.
Ponadto Kolegium wywiodło, że "nie jest to typowa sytuacja, bowiem uprawdopodobnienie, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony opiera się na zarzucie fałszerstwa ze strony pracownika Urzędu (?), czy też doręczyciela (?). Jeżeli nawet przyjmiemy, że taki fakt miał miejsce, to przecież strona miała możliwości natychmiastowej reakcji (po otrzymaniu w dniu [...] postanowienia Kolegium z dnia [...]). Natomiast wniosek o przywrócenie terminu strona wniosła dopiero w dniu [...]. Wprawdzie Kolegium nie jest organem właściwym do przeprowadzenia dochodzenia w sprawie ewentualnego fałszerstwa, jak to twierdzi strona, to jednak analiza pozostałych zwrotek wydaje się wyjaśnić problem, mianowicie na zwrotce znajdującej się w Kolegium /przy postanowieniu / również data odbioru i słowo "[...]" jest wpisane innym charakterem. Należy domniemywać, że uczynił to pracownik poczty".
Mając powyższe na względzie oraz fakt, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony po upływie prawie trzech miesięcy od dowiedzenia się o uchybieniu terminowi, Kolegium orzekło jak w rozstrzygnięciu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie M. D. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i zasądzenia kosztów postępowania.
Skarżący zarzucił, że postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 58 kpa oraz art. 6, 7 i 8 Kpa. W uzasadnieniu skargi podniósł, że decyzję organu I instancji odebrał w dniu [...] Jego ojciec A. D.. Niezwłocznie po otrzymaniu zawiadomienia o przesłaniu akt do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, poinformował organ odwoławczy, że decyzję otrzymał w dniu [...]. Kolegium w postanowieniu stwierdzającym uchybienie terminowi, stwierdziło, że nie daje wiary tym twierdzeniom, wobec nie przedstawienia na tę okoliczność żadnych dowodów. W dalszej części skargi, skarżący wyjaśnił, że Jego ojciec odmówił złożenia stosownego oświadczenia i uczynił to dopiero w [...] i potwierdził, że na zwrotnym poświadczeniu odbioru decyzji złożył tylko podpis.
Skarżący podkreślił, że skoro Kolegium dostrzegło w zaskarżonym postanowieniu zasadność zarzutów, to winno rozważyć możliwość wznowienia postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sad Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Na wstępie, wobec zawartego w skardze wniosku, niezbędne jest wyjaśnienie skarżącemu, że Sąd administracyjny, nie zastępuje właściwych w sprawie organów administracji publicznej w merytorycznym rozstrzyganiu spraw należących do ich właściwości.
Zakres kompetencji sądów administracyjnych określony został w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Zgodnie z tym przepisem, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Takie określenie kompetencji Sądu skutkuje tym, że w przypadku stwierdzenia, że dany akt administracyjny dotknięty jest istotnymi wadami prawnymi, Sąd eliminuje z obrotu prawnego taki wadliwy akt - w zależności od rodzaju stwierdzonego uchybienia - poprzez jej uchylenie lub stwierdzenie jej nieważności.
Granice tej kontroli zakreślone zostały w art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej określonej jako P.p.s.a.
Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a – Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wskazać też trzeba, że stosownie do art. 135 P.p.s.a – Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wysokich postępowaniach w granicach sprawy, której skarga dotyczy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.
Zdaniem Sądu, ocena zaskarżonego postanowienia wymaga odniesienia się do sprawy w pełnym zakresie, a więc z uwzględnieniem okoliczności i rozstrzygnięć administracyjnych poprzedzających wydanie zaskarżonego postanowienia, zwłaszcza w sytuacji gdy istnieje między nimi związek.
Zgodnie z art. 58 Kpa dla przywrócenia terminu konieczne jest spełnienie następujących przesłanek:
1/ brak winy zainteresowanego,
2/ uprawdopodobnienie,, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego,
3/ wniesienie prośby /podania wniosku/ o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.
4/ równoczesne /jednocześnie z wniesieniem prośby/ dopełnienie czynności, dla której termin był przewidziany.
W aktach sprawy przedłożonej Sądowi znajduje się dowód doręczenia decyzji organu I instancji z dnia [...] adresowanej do skarżącego, z którego wynika, że decyzję odebrała osoba o nazwisku D. (brak w podpisie imienia). Niekwestionowane jest w sprawie, że osobą tą był ojciec skarżącego A. D.. Na dowodzie tym widnieje data doręczenia – [...].
Organ I instancji- jak wynika to z pisma z dnia [...] - przesyłając akta z odwołaniem skarżącego, zawarł w tym piśmie informację, że odwołanie wpłynęło po terminie, gdyż decyzja została doręczona w dniu [...], termin do odwołania upłynął w dniu [...], a odwołanie wniesiono [...].
Powyższe pismo Burmistrza M. zostało doręczone skarżącemu do wiadomości, jednakże w aktach sprawy nie ma dowodu doręczenia, a według twierdzeń skarżącego pismo to otrzymał w dniu [...].
W dniu [...] skarżący wystosował do Kolegium pismo, w którym poinformował organ, że doręczenie decyzji organu I instancji nastąpiło w dniu [...], decyzję odebrał jego ojciec i nie rozumie skąd w piśmie Burmistrza wzięła się data [...].
Organ odwoławczy nie podjął żadnych kroków w celu wyjaśnienia daty doręczenia decyzji. Natomiast w postanowieniu z dnia [...] przyjął, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Z uzasadnienia tego postanowienia wynika ponadto, że Kolegium odrzuciło twierdzenie skarżącego kwestionującego przyjętą datę doręczenia decyzji z powodu nie przedłożenia przez stronę dowodów na poparcie jej twierdzeń.
Jednocześnie Kolegium podkreśliło, że skarżący nie złożył umotywowanego ważnymi powodami wniosku o przywrócenie terminu do wniesieni odwołania.
Powyższe postanowienie Kolegium z dnia [...] stało się ostateczne, skarżący nie wnosił skargi do sądu administracyjnego.
W ocenie Sądu, z powyższego wynika, że w sprawie niniejszej zachodzi do tej pory nie usunięta wątpliwość co do tego, czy w ogóle skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania i jaki charakter prawny miało Jego pismo z dnia [...].
Wprawdzie przy takim stanie sprawy zostało wydane w dniu [...] postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, w którym organ orzekający w przedmiocie przywrócenia terminu był związany, jednakże tenże organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia również zwrócił uwagą na tę okoliczność tj. na wątpliwości co do daty doręczenia stronie decyzji organu I instancji.
Lektura pisemnych motywów zaskarżonego postanowienia zwłaszcza w tym jego fragmencie, który odnosi się do stanowiska Kolegium o nietypowości zaistniałej sytuacji , nie pozwala Sądowi na prześledzenie toku rozumowania organu.
Zdaniem Sądu, uzasadnienie zaskarżonego postanowienia narusza art. 107 § 3 Kpa, gdyż zawiera niedokończone zdania, a użycie znaków zapytania bardziej przypomina notatki niż uzasadnienie aktu administracyjnego, którego wymogi określa powyższy przepis.
W takiej zaś sytuacji jaka wystąpiła w niniejszej sprawie, uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Jak już zostało to podkreślone na wstępie niniejszego uzasadnienia, Sąd zgodnie z art. 135 P.p.s.a. władny jest uchylić nie tylko zaskarżony akt, ale również stosować przewidziane ustawą z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych przed aktem zaskarżonym. Korzystając z tego uprawnienia Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, w pierwszej kolejności rzeczą organu będzie wyjaśnienie z jaką datą została doręczona stronie decyzja organu Instancji, skoro w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Kolegium dostrzegło, że data i miejscowość na dowodzie doręczenia została napisana przez inną osobę niż podpis. W takiej zaś sytuacji twierdzeń skarżącego co do daty doręczenia decyzji nie można a priori uznać za gołosłowne. Wyjaśnienie tej kwestii wymaga co najmniej przesłuchania skarżącego, Jego ojca oraz doręczyciela, a także dołączenia do akt sprawy drugiej części zwrotnego potwierdzenia odbioru doręczenia decyzji, bowiem w aktach znajduje się tylko kserokopia pierwszej strony.
W tych okolicznościach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 P.p.s.a Sąd orzekł jak w pkt. I wyroku. Orzeczenie w pkt II wyroku zostało wydane w oparciu o przepis art. 152 P.p.s.a, zaś w pkt III o przepis art. 200 tej ustawy.