II SA/SZ 766/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2025-01-30
NSAbudowlaneWysokawsa
pozwolenie na budowęwygaśnięcie decyzjiprawo budowlaneelektrownie wiatrowetermin rozpoczęcia budowyprace przygotowawczeprzepisy przejścioweustawa o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowychpostępowanie administracyjnesąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego, uznając, że pozwolenie na budowę elektrowni wiatrowych nie wygasło, ponieważ budowa została rozpoczęta w terminie, a przepisy przejściowe ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych przedłużyły moc obowiązującą decyzji.

Skarżący domagał się stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę zespołu elektrowni wiatrowych, argumentując, że budowa nie została rozpoczęta w terminie. Organy administracji obu instancji odmówiły stwierdzenia wygaśnięcia, wskazując na dowody rozpoczęcia prac przygotowawczych w terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę, uznając, że budowa została rozpoczęta zgodnie z art. 41 Prawa budowlanego, a przepisy przejściowe ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych przedłużyły moc obowiązującą decyzji, a terminy do jej wygaśnięcia jeszcze nie upłynęły.

Sprawa dotyczyła skargi K. B. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego utrzymującą w mocy decyzję Starosty S. odmawiającą stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia 11 marca 2011 r. o pozwoleniu na budowę zespołu elektrowni wiatrowych. Skarżący argumentował, że budowa nie została rozpoczęta w terminie 3 lat od uzyskania ostateczności decyzji, co zgodnie z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego powinno skutkować jej wygaśnięciem. Organy administracji obu instancji uznały, że prace przygotowawcze (wytyczenie geodezyjne, niwelacja terenu) zostały podjęte w terminie, co potwierdza rozpoczęcie budowy. Dodatkowo, organy powołały się na przepisy przejściowe ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (art. 13 ust. 2 i 2a), które przedłużyły moc obowiązującą pozwoleń na budowę dla elektrowni wiatrowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że rozpoczęcie budowy następuje z chwilą podjęcia prac przygotowawczych, a katalog tych prac jest zamknięty. Sąd stwierdził, że dowody, w tym wpisy do dziennika budowy i protokoły kontrolne, potwierdzają rozpoczęcie budowy w terminie. Ponadto, Sąd uznał, że terminy wynikające z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego, w kontekście przepisów przejściowych ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, jeszcze nie upłynęły, co czyniło badanie przerwy w budowie przedwczesnym. Sąd oddalił również wnioski dowodowe skarżącego, wskazując na ograniczone możliwości dowodowe sądu administracyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, rozpoczęcie prac przygotowawczych, takich jak wytyczenie geodezyjne obiektów w terenie i wykonanie niwelacji terenu, jest traktowane jako rozpoczęcie budowy w rozumieniu art. 41 Prawa budowlanego.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że katalog prac przygotowawczych wymieniony w art. 41 ust. 2 Prawa budowlanego jest zamknięty i obejmuje m.in. wytyczenie geodezyjne oraz niwelację terenu. Podjęcie tych czynności jest równoznaczne z rozpoczęciem budowy, co zapobiega jej wygaśnięciu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

u.p.b. art. 37 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 41 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 41 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.i.z.e.w. art. 13 § 2

Ustawa z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych

u.i.z.e.w. art. 13 § 2a

Ustawa z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych

Pomocnicze

k.p.a. art. 162 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.b. art. 45 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 7

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 77

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 80

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 85

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 136 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 138 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozpoczęcie budowy następuje z chwilą podjęcia prac przygotowawczych (art. 41 Prawa budowlanego). Przepisy przejściowe ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (art. 13 ust. 2 i 2a) przedłużyły moc obowiązującą pozwoleń na budowę elektrowni wiatrowych, a terminy do ich wygaśnięcia na podstawie art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego należy liczyć od dnia 16 lipca 2021 r. Sąd administracyjny kontroluje legalność decyzji na podstawie akt sprawy i nie przeprowadza własnego postępowania dowodowego.

Odrzucone argumenty

Budowa nie została rozpoczęta w terminie 3 lat od uzyskania ostateczności decyzji o pozwoleniu na budowę, co powinno skutkować jej wygaśnięciem z mocy prawa (art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego). Organy administracji nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego, w tym oględzin terenu, co narusza zasady postępowania administracyjnego. Brak uzyskania pozwolenia na użytkowanie w terminie 5 lat od wejścia w życie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych powinien skutkować wygaśnięciem decyzji.

Godne uwagi sformułowania

rozpoczęcie budowy następuje z chwilą podjęcia prac przygotowawczych na terenie budowy katalog działań nazwanych przez ustawodawcę 'pracami przygotowawczymi' ma charakter zamknięty przepisy przejściowe ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych uregulowały kwestie związane z pozostawaniem w obiegu prawnym decyzji o pozwoleniu na budowę elektrowni wiatrowych Sądy administracyjne co do zasady nie dokonują własnych ustaleń, gdyż kontrola zaskarżonych aktów odbywa się na podstawie akt sprawy

Skład orzekający

Joanna Wojciechowska

przewodniczący

Katarzyna Sokołowska

sprawozdawca

Joanna Świerzko-Bukowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wygaśnięcia pozwoleń na budowę elektrowni wiatrowych, w szczególności w kontekście przepisów przejściowych ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz definicji rozpoczęcia budowy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej kategorii inwestycji (elektrownie wiatrowe) i przepisów przejściowych, które mogą być ograniczone czasowo.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia wygaśnięcia pozwolenia na budowę, co ma znaczenie dla wielu inwestycji. Interpretacja przepisów przejściowych i definicji rozpoczęcia budowy jest kluczowa dla praktyki.

Pozwolenie na budowę elektrowni wiatrowej nie wygasło mimo lat bezczynności? Kluczowa interpretacja przepisów przejściowych.

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 766/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-01-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-09-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Świerzko-Bukowska
Joanna Wojciechowska /przewodniczący/
Katarzyna Sokołowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 162 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 682
art. 37 ust. 1, art. 41 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 724
art. 13 ust. 2 i ust. 2a
Ustawa z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 7, art. 106 par. 3, art. 133, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska Protokolant starszy inspektor sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 27 czerwca 2024 r. nr AP-2.7840.13.2024.JKO(5) w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z 14 grudnia 2023 r., nr BS.6740.166.2023.Y, wydaną na podstawie
art. 37 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r., poz. 682 ze zm., zwanej dalej: "u.p.b." ), art. 104, art. 162 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku K. B. (zwanego dalej: "wnioskodawcą" lub "skarżącym"), Starosta S. (zwany dalej: "organem I instancji") odmówił stwierdzenia wygaśnięcia decyzji własnej z dnia 11 marca 2011 r., nr [...] o pozwoleniu na budowę zespołu elektrowni wiatrowych typu [...],0 [...] w miejscowości J. i J. gmina D. - elektrownie wiatrowe szt. 7, sieć kablowa elektroenergetyczna 20 kV i telefoniczna oraz drogi. Inwestycja realizowana na działkach Nr [...] obręb ewidencyjny J. oraz [...] obręb ewidencyjny J. , gmina D., wydaną na rzecz E. Spółka z o.o. z siedzibą w P. (dalej zwanym: "inwestorem").
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu 6 kwietnia 2023 r., wnioskodawca wystąpił o stwierdzenie wygaśnięcia wskazanej wyżej decyzji. Wniosek uzupełniono pismem z 13 kwietnia 2023 r. Organ przedstawił przebieg postępowania oraz opisał korespondencję, która wpłynęła do badanej sprawy od: wnioskodawcy, inwestora, Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. (dalej: "PINB w S.") oraz od Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie (dalej: "ZWINB").
Organ I instancji wyjaśnił, że dokonał analizy zgromadzonych dokumentów oraz akt sprawy dotyczącej decyzji nr [...], pod kątem art. 37 ust. 1 u.p.b. oraz art. 13 ustawy z 2 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. 2021 r., poz. 724 ze zm., zwanej dalej: "u.i.z.e.w."). Do akt sprawy dołączono także kopie dokumentów będących w posiadaniu organu, związanych z postępowaniem administracyjnym prowadzonym na wniosek z 6 listopada 2014 r. o stwierdzenie wygaśnięcia ważności decyzji nr [...], zakończonym wydaniem decyzji odmownej.
Według ustaleń organu I instancji, decyzja nr [...] stała się ostateczna
13 kwietnia 2011 r. Rozpoczęcie prac budowlanych inwestycji objętej tą decyzją winno rozpocząć się przed dniem 13 kwietnia 2014 r. W tym celu sprawdzono pierwsze wpisy w dzienniku budowy oraz zdarzenia i okoliczności zachodzące w toku wykonywania robót (art. 45 ust. 1 u.p.b.), dokonane w dniu 10 kwietnia 2014 r. przez kierownika budowy oraz przez geodetę. Z ustaleń wynikało, że dokonano wytyczenia geodezyjnego fundamentów siłowni, trasy linii kablowych oraz dróg dojazdowych i przystąpiono do prac związanych z niwelacją terenu, zdjęcia warstwy humusu (wpis do dziennika budowy z 11 kwietnia 2014 r.). Jak wskazał organ, rozpoczęcie budowy następuje z chwilą rozpoczęcia prac przygotowawczych (art. 41 ust. 1 i 2 u.p.b.), a do nich zalicza się m.in. wytyczenie geodezyjne obiektów w terenie, wykonanie niwelacji terenu. Potwierdzeniem faktów opisanych w dzienniku budowy jest protokół z czynności kontrolnych dokonanych w dniu 14 stycznia 2015 r. przez PINB w S., stwierdzający rozpoczęcie budowy.
W związku z powyższym organ I instancji uznał, że bezzasadnym pozostaje stwierdzenie wnioskodawcy, iż w terminie 3 lat od daty w której decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna, nie zostały rozpoczęte prace budowlane oraz, że prace budowlane rozpoczęły się dopiero w obecnym terminie. Organ wskazał także na przedstawiony przez inwestora szereg dowodów dokumentujących prowadzone prace budowlane (zdjęcia, dokumenty z przeprowadzonych tyczeń geodezyjnych, protokoły odbioru robót drogowych), natomiast wnioskodawca przedstawił trzy zdjęcia
na dowód rozpoczęcia dopiero w obecnym terminie robót budowlanych.
Odnosząc się do wskazywanej przez wnioskodawcę przesłanki z art. 13 ust. 2 u.i.z.e.w., organ I instancji wyjaśnił, iż w sprawie mieć trzeba na względzie art. 13 ust. 2a u.i.z.e.w. (dodany ustawą zmieniającą u.i.z.e.w. z 19 lipca 2019 r., Dz.U. z 2019 r., poz. 1524) i wynikający z tego ostatniego przepisu trzyletni termin odnoszący się do przerwy w prowadzeniu prac budowanych. Zdaniem organu I instancji, w świetle tego ostatniego przepisu, przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji na budowę zespołu elektrowni wiatrowych nie stanowi podnoszony przez wnioskodawcę fakt, iż inwestycja nie uzyskała decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w ciągu 5 lat od dnia wejścia w życie u.i.z.e.w. Przedstawione przez inwestora dowody nie wskazują, że do dnia wejścia w życie przedmiotowej ustawy, tj. do 16 lipca 2016 r. nastąpiła przerwa w prowadzeniu robót budowlanych trwająca dłużej niż 3 lata.
Mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy organ I instancji uznał,
iż w przedmiotowej sprawie nie zaszły przesłanki pozwalające stwierdzić wygaśnięcie decyzji nr [...].
Wnioskodawca wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji, której zarzucił naruszenie: art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a., w zw. z art. 80 k.p.a., w zw. z art. 41 ust. 1 i ust. 2 u.p.b., oraz art. 161 § 1 pkt 1 k.p.a., w zw. z art. 37 ust. 1 u.p.b., poprzez uznanie, że nie zachodzi przesłanka do wygaszenia decyzji o pozwoleniu na budowę, zaś inwestor w terminie 3 lat od uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę rozpoczął roboty budowlane pomimo, że dowody w sprawie (wpisy do dziennika) stanowią inaczej. Pismem z 30 stycznia 2024 r. wnioskodawca uzupełnił swoje odwołanie o dokumentację fotograficzną "z lotu ptaka", obrazującą stopień zaawansowania robót budowlanych. Następnie pismem z 24 czerwca 2024 r. wnioskodawca podtrzymał przedstawione w treści odwołania i uzupełnienia stanowisko, rozszerzając przy tym dotychczasową argumentację.
Decyzją z 27 czerwca 2024 r., nr [...], wydaną
na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 82 ust. 3 u.p.b., Wojewoda Zachodniopomorski (zwany dalej: "organem II instancji"), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał na mający zastosowanie w sprawie przepis szczególny, względem art. 162 § 1 k.p.a., tj. art. 37 ust. 1 u.p.b. Organ wskazał też na art. 13 ust. 2 oraz art. 13 ust. 2a u.i.z.e.w. i wyjaśnił, że przepisy te przedłużyły moc obowiązującą pozwoleń na budowę dla elektrowni wiatrowych wydanych przed wejściem w życie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Przedłużenie mocy obowiązującej pozwoleń na budowę elektrowni wiatrowych przewidziane w art. 13 ust. 2 odnosiło się wyłącznie do pozwoleń, które w dacie wejścia w życie ustawy (tj. 16 lipca 2016 r.) były ważne i aktualne w obrocie prawnym, czyli do takich, które do tego momentu nie wygasły, albowiem inwestor prowadził roboty budowlane w warunkach niewypełniających hipotezy art. 37 ust. 1 u.p.b.
Jak podniósł dalej organ II instancji, ze znajdującej się w aktach sprawy kserokopii dziennika budowy wynika, że w dniu 10 marca 2014 r. przystąpiono do wytyczenia geodezyjnego: osi fundamentów siłowni, osi tras linii kablowych oraz osi dróg dojazdowych, co potwierdzone zostało wpisem do dziennika budowy uprawnionego geodety. Kolejnego wpisu dokonano w dniu 11 marca 2014 r, gdzie kierownik budowy, stwierdził rozpoczęcie prac ziemnych (tj. niwelacji terenu) po obrysie wytyczonych tras kablowych oraz fundamentów, co potwierdza również załączona dokumentacja fotograficzna. Z protokołu kontroli PINB w S. z 14 stycznia 2015 r. wynika, iż w trakcie kontroli stwierdzono legalne rozpoczęcie robót budowlanych na podstawie decyzji nr [...].
Zdaniem organu II instancji, w świetle art. 41 ust. 1 i 2 u.p.b. oraz przytoczonych wyżej argumentów, nie sposób zaprzeczyć, że roboty budowlane zostały rozpoczęte w terminie określonym w art. 37 ust. 1 u.p.b. Organ dodał, że ze znajdujących się w aktach sprawy ZWINB znak: [...], dokumentów wynika, że inwestor podejmuje próby kontynuowania robót budowlanych lub też ich wznowienia.
Organ II instancji wyjaśnił że dokonał analizy dokumentów przedstawionych zarówno przez inwestora, jak i wnioskodawcę, zawierających dokumentację fotograficzną oraz dokumenty budowy. Wyjaśnił, że dokonał analizy wypożyczonych akt sprawy ZWINB, jednak nie stanowiły one podstawy dla przedmiotowego rozstrzygnięcia, gdyż w ocenie organu II instancji, kluczową kwestią celem oceny przesłanek wygaszenia decyzji, było zbadanie czy roboty budowlane zostały rozpoczęte w terminie wynikającym z art. 37 ust. 1 u.p.b., przez wejściem w życie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych.
Mając zaś na względzie regulacje wynikające z art. 13 ust. 2 oraz ust. 2a u.i.z.e.w. oraz aktualny stan prawny i faktyczny niniejszej sprawy, organ II instancji stwierdził, iż w świetle wskazanych przepisów nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nr [...].
K. B., zastępowany przez adwokata, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na decyzję organu II instancji z 27 czerwca 2024 r. wnosząc o jej uchylenie, a także uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Wydanej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego mające wpływ na treść oraz kierunek rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji, mianowicie naruszenie:
1. art. 7 k.p.a., w zw. z art. 77 k.p.a., w zw. art. 80 k.p.a., w zw. z art. 85 k.p.a. w zw.
z art. 41 ust. 1 oraz ust. 2 u.p.b., w zw. z art. 37 ust. 1 a contrario u.p.b., w zw. z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 138 § 2 k.p.a. wyrażające się:
1.1. w uznaniu przez organ II instancji, że rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu
I instancji z 14 grudnia 2023 r. w materii odmowy stwierdzenia wygaśnięcia ostatecznej nr [...] jest w pełni prawidłowe, w szczególności zostało oparte na wszechstronnej, dokonanej z uwzględnieniem reguł logiki i prawidłowego rozumowania analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym także:
1.2. w uznaniu przez organ II instancji, że rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu
I instancji z 14 grudnia 2023 r. zostało oparte na kompleksowej, rzetelnej analizie dokumentacji w postaci wpisów z dziennika budowy, z których wynikało, iż inwestor rozpoczął z zachowaniem 3 letniego terminu od daty uzyskania przez decyzję
nr [...] przymiotu prawomocności, prace budowlane zmierzające do finalnej realizacji objętego zakresem decyzji przedsięwzięcia, w szczególności iż ówczesny inwestor w terminie 3 lat od daty uzyskania przez decyzję nr [...] przymiotu prawomocności przystąpił do wykonania prac przygotowawczych w postaci:
a) wytyczenia geodezyjne obiektów w terenie,
b) wykonania niwelacji terenu,
c) zagospodarowania terenu budowy wraz z budową tymczasowych obiektów, oraz
w rezultacie,
1.3. w uznaniu przez organ II instancji, że decyzja organu I instancji została poprzedzona przeprowadzeniem wszystkich możliwych i koniecznych z punktu widzenia materii sprawy czynności dowodowych, a także poprzedzona poczynieniem przez organ I instancji całokształtu niezbędnych z punktu widzenia materii sprawy ustaleń,
a w konsekwencji,
1.4. w uznaniu przez organ II instancji, że decyzja organu I instancji jest zarówno zgodna:
a) z dyspozycją art. 7 k.p.a., w zw. z art. 77 k.p.a., w zw. art. 80 k.p.a.,
b) jak też została poprzedzona prawidłową, kumulatywną wykładnią regulacji art. 41
ust. 1 oraz ust. 2 u.p.b., w zw. z art. 37 ust. 1 a contrario u.p.b., w zw. z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., oraz finalnie:
1.5. w uznaniu przez organ II instancji, że nie zachodzą podstawy do zmiany wyszczególnionej decyzji organu I instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., lub uchylenia przedmiotowej decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz wydaniu rozstrzygnięcia w materii utrzymania rzeczonej decyzji w mocy, w sytuacji gdy,
1.6. szczegółowa analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dokonana zgodnie z dyspozycją art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. art. 80 k.p.a., prowadzi do wniosku, iż:
a) zawarte w decyzji organu I instancji rozstrzygnięcie w materii uznania, iż nie ziściły się przesłanki warunkujące zastosowanie instytucji stwierdzenia wygaśnięcia decyzji
nr [...], zostało sformułowane w warunkach braku uwzględnienia oraz przeprowadzenia przez organ I instancji analizy istotnego dowodu przedłożonego uprzednio do akt sprawy oraz zaliczonego na poczet materiału dowodowego sprawy,
a mianowicie dowodu w postaci wykonanej w sierpniu 2023 r. dokumentacji zdjęciowej, obrazującej aktualny (poprzedzający bezpośrednio datę wydania zaskarżonej decyzji), stan terenu inwestycyjnego, na którym miało zostać zrealizowane przedsięwzięcie objęte zakresem przedmiotowym decyzji nr [...], a w rezultacie,
1.7. szczegółowa analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dokonana zgodnie z dyspozycją art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., prowadzi do wniosku, iż:
a) rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu I instancji z 14 grudnia 2023 r. zostało sformułowane w warunkach pominięcia istotnego dowodu tamującego okoliczność uprzedniego wykonania przez inwestora prac przygotowawczych na terenie inwestycyjnym, a finalnie tamującego okoliczność spełnienia wymogu rozpoczęcia prac budowlanych w ciągu 3 lat od uzyskania przez decyzję nr [...] przymiotu ostateczności, a więc,
b) rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu I instancji z 14 grudnia 2023 r. zostało sformułowane w warunkach pominięcia dowodu explicite potwierdzającego, iż na terenie inwestycyjnym w 2023 r., a więc okresie bezpośrednio poprzedzającym datę wydania zaskarżonej decyzji, a także przypadającym 12 lat od daty wydania decyzji i 9 lat od upływu 3 letniego okresu od uzyskania przez decyzję przymiotu ostateczności, nie zostały podjęte jakiekolwiek prace, w tym prace przygotowawcze wymienione enumeratywnie na kanwie art. 41 ust. 2 u.p.b., a w rezultacie potwierdzającego ziszczenie się przesłanki warunkującej wygaśnięcie decyzji nr [...] ex lege określonej na kanwie art. 37 ust. 1 u.p.b. w zw. art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., a ponadto,
1.8. szczegółowa analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego dokonana zgodnie z dyspozycją art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz przy zastosowaniu regulacji art. 85 k.p.a. ujawnia, iż zawarte w decyzji organu I instancji rozstrzygnięcie
w materii braku odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nr [...], zostało sformułowane w sytuacji braku uwzględnienia sformułowanego uprzednio przez skarżącego w toku postępowania w sprawie wniosku dowodowego w postaci przeprowadzenia oględzin terenu inwestycyjnego, a więc wniosku dowodowego zmierzającego bezpośrednio do potwierdzenia wynikającej z przedłożonej do akt sprawy przez skarżącego dokumentacji zdjęciowej okoliczności braku realizacji na terenie inwestycyjnym w 2023 r., a więc okresie bezpośrednio poprzedzającym datę wydania zaskarżonej decyzji, a także przypadającym 12 lat od daty wydania decyzji i 9 lat od upływu 3.letniego okresu od uzyskania przez decyzję przymiotu ostateczności nie zostały podjęte jakiekolwiek prace, w tym prace przygotowawcze wymienione enumeratywnie na kanwie art. 41 ust.2 u.p.b., a w rezultacie potwierdzającego ziszczenie się przesłanki warunkującej wygaśnięcie decyzji nr [...] ex lege określonej na kanwie art. 37 ust. 1 u.p.b., w zw. art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., oraz w konsekwencji:
1.9. szczegółowa analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ujawnia, iż organ I instancji:
a) wydał rozstrzygnięcie w materii braku odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji
nr [...], w sytuacji braku przeprowadzenia oględzin terenu inwestycyjnego oraz braku weryfikacji w oparciu o przeprowadzone oględziny terenu inwestycyjnego rzeczywistego stanu terenu inwestycyjnego, w szczególności w sytuacji,
b) braku ustalenia przez organ I instancji w oparciu o dowód w postaci oględzin terenu inwestycyjnego, a więc jedyny miarodajny, bezpośredni oraz obiektywny środek dowodowy:
- czy na terenie inwestycyjnym faktycznie zostały przeprowadzone w terminie 3 lat od daty uzyskania przez decyzję nr [...] przymiotu prawomocności, prace określone na kanwie art. 41 ust.2 u.p.b. określone w dzienniku budowy,
- czy też na terenie inwestycyjnym jak wynika z przedłożonej do akt sprawy przez skarżącego dokumentacji zdjęciowej brak jest śladów przeprowadzenia do sierpnia
2023 r., a więc także w okresie 3 lat daty uzyskania przez decyzję nr [...] przymiotu prawomocności prac określonych na kanwie art. 41 ust.2 u.p.b., a finalnie,
1.9.1. szczegółowa analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ujawnia, iż organ I instancji wydał rozstrzygnięcie w materii braku odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nr [...], w sytuacji braku weryfikacji w oparciu o miarodajny, obiektywny (dowód – dopisek Sądu) w postaci oględzin terenu inwestycyjnego, czy
w rzeczywistości ziściła się statuowana na kanwie art. 37 ust.1 u.p.b. w zw. z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., przesłanka warunkująca stwierdzenie wygaśnięcia decyzji nr [...]
w postaci braku rozpoczęcia robót budowlanych w terminie 3 lat od uzyskania przez decyzję przymiotu ostateczności, a w rezultacie,
1.9.2. szczegółowa analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ujawnia, iż:
a) rozstrzygnięcie w materii braku odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nr [...] zostało wydane w warunkach naruszenia regulacji art. 7 k.p.a., w zw. z art. 77 k.p.a., w zw. art. 80 k.p.a, w zw. art. 85 k.p.a. w zw. z art. 41 ust. 1 oraz ust. 2 u.p.b., w zw. z art. 37 ust.1 a contrario u.p.b., w zw. z art. art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a.,
b) rozstrzygnięcie zawarte w decyzji z 14 grudnia 2023 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nr [...] ma charakter wadliwy, kreujący podstawę do zmiany rzeczonej decyzji, względnie jej uchylenia w następstwie rozpoznania przez organ II instancji odwołania oraz w konsekwencji,
1.9.3. w świetle szczegółowej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego rozstrzygnięcie organu II instancji w materii utrzymania w mocy decyzji organu I instancji z 14 grudnia 2023 r., w sytuacji gdy rzeczona decyzja narusza w sposób kwalifikowany regulację art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., a także art. 85 k.p.a. ma charakter contra legem, w szczególności narusza dyspozycje art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., względnie art. 138 § 2 k.p.a.;
2. art. 7 k.p.a., w zw. z art. 77 k.p.a., w zw. z art. 80 k.p.a., w zw. art. 85 k.p.a. w zw. z art. 136 § 1 k.p.a., w zw. z art. 41 ust. 1 oraz ust. 2 u.p.b., w zw. z art. 37 ust.1 a contrario u.p.b., w zw. z art. art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., wyrażające się w:
2.1. uznaniu a priori przez organ II instancji, iż zasadnicze ustalenia stanowiące podstawę rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu I instancji w sprawie, a mianowicie:
a) ustalenie, iż inwestor rozpoczął z zachowaniem 3. letniego terminu od daty uzyskania przez decyzję nr [...] przymiotu prawomocności prace budowlane, zmierzające do finalnej realizacji objętego zakresem decyzji nr [...] przedsięwzięcia, w szczególności, iż ówczesny inwestor w terminie 3 lat od daty uzyskania przez decyzję nr [...] przymiotu prawomocności przystąpił do wykonania prac przygotowawczych w postaci: wytyczenia geodezyjne obiektów w terenie; wykonania niwelacji terenu; zagospodarowania terenu budowy wraz z budową tymczasowych obiektów, a w rezultacie:
b) ustalenie, iż budowa przedsięwzięcia objętego zakresem decyzji nr [...] została rozpoczęta z zachowaniem 3. letniego terminu od uzyskania przez rzeczoną decyzję przymiotu ostateczności,
c) ustalenie, iż nie ziściła się statuowana na kanwie art. 37 ust.1 u.p.b. przesłanka do stwierdzenia wygaśnięcia rzeczonej decyzji, są zgodne ze stanem faktycznym zaistniałym na kanwie postępowania oraz znajdują odzwierciedlenie w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji,
2.2. uznaniu przez organ II instancji ustaleń kształtujących rozstrzygnięcie zawarte
w decyzji organu I instancji w sprawie za bezsporne oraz uczynienie rzeczonych ustaleń również podstawą rozstrzygnięcia inkorporowanego w decyzji ostatecznej wydanej
w sprawie prowadzonej przez organ II instancji oraz finalnie,
2.3. uznaniu przez organ II instancji, iż w związku z bezspornością oraz wewnętrzną spójnością ustaleń kształtujących rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu I instancji
w sprawie, zachodzi podstawa do wydania rozstrzygnięcia w materii utrzymania rzeczonej decyzji w mocy, bez konieczności uzupełnienia postępowania dowodowego
w sprawie prowadzonej przez organ II instancji w trybie i na podstawie art. 136 § 1 k.p.a.,
a także,
2.4. wydaniu przez organ II instancji decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu
I instancji z 14 grudnia 2023 r. w warunkach:
a) braku uwzględnienia wniosku dowodowego sformułowanego przez skarżącego
w odwołaniu w przedmiocie przeprowadzenia przez organ II instancji w toku postępowania przed organem II instancji oględzin terenu inwestycyjnego, na których ma zostać posadowiona objęta przedmiotem decyzji nr [...] inwestycja, oraz
b) braku uzupełnienia na etapie poprzedzającym wydanie decyzji ostatecznej materiału dowodowego w trybie art. 136 § 1 k.p.a., poprzez przeprowadzenie przedmiotowych oględzin, w sytuacji gdy,
2.5. uzupełnienie przez organ II instancji materiału dowodowego w toku postępowania
II instancji w trybie oraz na podstawie art. 136 § 1 k.p.a., poprzez przeprowadzenie oględzin terenu inwestycyjnego przedsięwzięcia objętego przedmiotem decyzji
nr [...] było konieczne oraz celowe dla weryfikacji w oparciu o miarodajny, obiektywny i bezsporny środek dowodowy w postaci oględzin terenu inwestycyjnego, kluczowej z punktu widzenia prawidłowej oceny materii sprawy (w szczególności oceny, czy ziściły się przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nr [...],
a w konsekwencji oceny prawidłowości decyzji organu I instancji w sprawie
nr [...]), kwestii czy w rzeczywistości ziściła się statuowana na kanwie art. 37 ust. 1 u.p.b. w zw. z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., przesłanka warunkująca stwierdzenie wygaśnięcia decyzji nr [...] w postaci braku rozpoczęcia robót budowlanych
w terminie 3 lat od uzyskania przez decyzję przymiotu ostateczności, a więc,
2.6. uzupełnienie przez organ II instancji materiału dowodowego w toku postępowania
II instancji w trybie oraz na podstawie art. 136 § 1 k.p.a., było konieczne oraz celowe
dla realizacji dekodowanego z regulacji art. 7 k.p.a., w zw. z art. 77 k.p.a., w zw. art. 80 k.p.a., w zw. art. 85 k.p.a. w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. obowiązku rzetelnego wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wydania rozstrzygnięcia w sytuacji uwzględnienia interesu społecznego skarżącego, w tym obowiązku wszechstronnej analizy postępowania dowodowego oraz przeprowadzenia wszelkich czynności dowodowych zmierzających do weryfikacji i poczynienia kluczowych z punktu widzenia materii sprawy ustaleń faktycznych, a finalnie,
2.7. wydanie przez organ II instancji rozstrzygnięcia w materii utrzymania w mocy rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu I instancji z 14 grudnia 2023 r., w sytuacji braku uzupełnienia materiału dowodowego o przeprowadzenie oględzin terenu inwestycyjnego, tożsame jest naruszeniem dekodowanego z regulacji art. 7 k.p.a., w zw. z art. 77 k.p.a., w zw. art. 80 k.p.a., w zw. art. 85 k.p.a. w zw. z art. 136 § 1 k.p.a., obowiązku rzetelnego wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wydania rozstrzygnięcia w sytuacji uwzględnienia interesu społecznego skarżącego, w tym obowiązku wszechstronnej analizy postępowania dowodowego oraz przeprowadzenia wszelkich czynności dowodowych zmierzających do weryfikacji i poczynienia kluczowych z punktu widzenia materii sprawy ustaleń faktycznych, a w rezultacie,
2.8. wydanie przez organ II instancji rozstrzygnięcia w materii utrzymania w mocy rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu I instancji z 14 grudnia 2023 r. w sytuacji braku uzupełnienia materiału dowodowego o przeprowadzenie oględzin terenu inwestycyjnego, powoduje iż ostateczna decyzja organu II instancji ma charakter contra legem;
3. art. 7 k.p.a., w zw. z art. 77 k.p.a., w zw. art. 80 k.p.a., w zw. z art. 85 k.p.a., w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. w zw. z art. 13 ust. 2a u.i.z.e.w., w zw. z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na:
3.1. uznaniu przez organ II instancji zasadności i prawidłowości wyrażonego w decyzji organu I instancji z 14 grudnia 2023 r. stanowiska, iż:
a) w świetle regulacji art. 13 ust. 2a u.i.z.e.w. brak uzyskania przez inwestora decyzji
o pozwoleniu na użytkowanie przedsięwzięcia objętego przedmiotem decyzji nr [...] w terminie do 16 lipca 2021 r., nie stanowi perse przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nr [...], albowiem,
b) w wypadku rzeczonego przedsięwzięcia w świetle regulacji art. 13 ust. 2a u.i.z.e.w. stwierdzenie wygaśnięcia decyzji będzie możliwe w wypadku braku rozpoczęcia lub wznowienia robót budowlanych w terminie 3 lat od 16 lipca 2021 r., w tym,
b) uznaniu przez organ II instancji, iż nie zaistniała podstawa do zastosowania instytucji stwierdzenia wygaszenia decyzji nr [...] ze względu na stwierdzone uprzednie rozpoczęcie prac przygotowawczych w terminie 3 lat od nabycia przez decyzję nr [...] przymiotu ostateczności, a w rezultacie,
3.3. wydaniu przez organ II instancji rozstrzygnięcia w materii utrzymania w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji,
3.4. zaniechania podjęcia przez organ II instancji czynności w zakresie uzupełnienia dowodów i materiałów postępowania w trybie i na podstawie art. 136 § 1 k.p.a., obejmującej:
a) przeprowadzenia oględzin terenu inwestycyjnego, na którym ma zostać
zlokalizowana inwestycja objęta przedmiotem decyzji nr [...] na okoliczność:
- ustalenia, czy pomiędzy 2014 r. oraz 2017 r., tj.: pomiędzy datą, w której miały zostać przeprowadzone prace przygotowawcze, budowa inwestycji została przerwana oraz, czy podjęto ją w terminie 3 lat od daty przerwania,
- w tym ustalenia, czy przed datą 16 lipca 2024 r. budowa inwestycji została na nowo podjęta oraz jaki był stan budowy w tej dacie,
- ustalenia, czy wskazane w przywołanej w decyzji ostatecznej dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy ZWINB nr [...].AS okoliczności dotyczące podejmowania przez inwestora prób kontynuowania robót budowlanych lub też ich wznowienia, skutkują lub skutkowały faktycznym wznowieniem przez inwestora robót budowlanych przed upływem terminu określonego na kanwie art. 13 ust. 2a u.i.z.e.w.,
b) przeprowadzenia analizy stosownej dokumentacji dotyczącej procesu realizacji inwestycji objętej przedmiotem decyzji nr [...], w szczególności dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy ZWINB nr [...]. AS na okoliczność:
- ustalenia, czy pomiędzy 2014 r. oraz 2017 r., tj.: pomiędzy datą w której miały zostać przeprowadzone prace przygotowawcze, budowa inwestycji została przerwana oraz czy podjęto ją w terminie 3 lat od daty przerwania,
- w tym ustalenia, czy wynikające z przedmiotowej dokumentacji podjęte przez inwestora próby kontynuowania robót budowlanych oraz ich wznowienia mogą zostać utożsamione z faktycznych wznowieniem robót budowlanych w terminie określonym w art. 13 ust. 2a u.i.z.e.w. oraz art. 37 ust.1 u.p.b.,
- ustalenia, czy przed datą 16 lipca 2024 r. budowa inwestycji została na nowo podjęta oraz jaki był stan budowy w tej dacie, a więc w sytuacji,
3.5. zaniechania podjęcia przez organ II instancji czynności istotnej z punktu widzenia ustalenia i weryfikacji w sposób kompleksowy i bezsporny czy zaistniały statuowane
na kanwie art. 13 ust. 2 u.i.z.e.w. oraz art. 37 ust. 1 u.p.b. przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nr [...], a w konsekwencji,
3.6. zaniechania podjęcia przez organ II instancji czynności, której przeprowadzenie warunkowało zgodność decyzji ostatecznej organu II instancji z dyspozycją art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a oraz art, 80 k.p.a.
W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił argumentację
na potwierdzenie stawianych przeciwko zaskarżonej decyzji zarzutów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W piśmie z 25 stycznia 2025 r., będącym uzupełnieniem skargi, skarżący, zastępowany przed adwokata, wniósł w trybie art. 106 § 3 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z przedłożonych dokumentów w postaci pisemnych oświadczeń na okoliczność braku realizacji w okresie lat 2011-2025 prac związanych z realizacją przedsięwzięcia objętego decyzją nr [...].
Ponadto skarżący zawarł we wskazanym piśmie aktualne stanowisko merytoryczne odnoszące się do istoty sprawy. Powoływał okoliczność wystąpienia nowych dowodów w postaci pisemnych oświadczeń mieszkańców miejscowości J., których nieruchomości znajdują się w sąsiedztwie obszaru inwestycyjnego, świadczących o tym, że w okresie od 2011 r. do dnia dzisiejszego brak jest realizacji prac na budowie zespołu elektrowni wiatrowych. Powyższe ma potwierdzać okoliczność braku realizacji inwestycji a w rezultacie ma wykazać okoliczność ziszczenia się przesłanki warunkującej wygaśnięcie decyzji nr [...] ex lege, określonej na kanwie art. 37 ust. 1 u.p.b. w zw. art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. W konsekwencji skarżących podniósł, błędność wydanych w sprawie decyzji organu I i II instancji, co powinno skutkować uwzględnieniem skargi i uchyleniem w całości wskazanych decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Skarżący domagał się stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Starosty S. z dnia 6 listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę zespołu elektrowni wiatrowych w miejscowościach J. i J. , w gminie D., jako podstawę żądania wskazując art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a.
Zgodnie z treścią przywołanego przepisu organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony.
W badanej sprawie wniosek dotyczy decyzji wydanej na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane, która w art. 37 ust. 1 przewiduje, że decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa, jeżeli budowa nie została rozpoczęta przed upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna lub budowa została przerwana na czas dłuższy niż 3 lata. Przepis ten stanowi lex specialis w stosunku do art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a.
Podkreślenia przy tym wymaga, iż wygaśnięcie decyzji na podstawie art. 37 ust. 1 u.p.b. następuje z mocy prawa, a decyzja organu wydana w sprawie wygaszenia decyzji o pozwoleniu na budowę ma charakter deklaratoryjny.
W tym miejscu wyjaśnić należy, że rozpoczęcie budowy, stosownie do art. 41 ust. 1 u.p.b. następuje z chwilą podjęcia prac przygotowawczych na terenie budowy. W myśl art. 41 usr. 2 u.p.b. pracami przygotowawczymi są:
1) wytyczenie geodezyjne obiektów w terenie;
2) wykonanie niwelacji terenu;
3) zagospodarowanie terenu budowy wraz z budową tymczasowych obiektów;
4) wykonanie przyłączy do sieci infrastruktury technicznej na potrzeby budowy.
Zauważyć przy tym trzeba, że katalog działań nazwanych przez ustawodawcę "pracami przygotowawczymi" ma charakter zamknięty, co oznacza, że tylko wymienione w treści przepisu działania mogą zostać potraktowane jako rozpoczęcie budowy.
Wbrew wywodom inwestora, nie każde działanie można i należy traktować jako rozpoczęcie budowy, w szczególności pojęciem tym nie można obejmować prac koncepcyjnych, czy projektowania poszczególnych działań, dotyczących planowanej budowy.
Zauważyć również należy, że rozpoczęcie budowy nie musi się wiązać z podjęciem prac dostrzegalnych dla przeciętnego obserwatora, bowiem na przykład prace geodezyjne zazwyczaj nie dają widocznych efektów.
Analiza akt postępowania, w szczególności dziennika budowy, prowadzi do wniosku, że budowa została rozpoczęta. Świadczą o tym przede wszystkim wpisy dokonane w dzienniku budowy, w tym wpis Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., z dnia 14 stycznia 2015 r., a także pismo tego organu z dnia 16 stycznia 2015 r., skierowane do Starosty S. . Z pisma tego wynika, iż PINB w S. przeanalizował dane dotyczące uzyskania przez decyzję o pozwoleniu na budowę przymiotu ostateczności (5 kwietnia 2011 r.), zawiadomienia o zamiarze rozpoczęcia budowy (27 luty 2014 r.) z dniem 7 marca 2014 r., przejęcia placu budowy przez kierownika budowy (10 marca 2014 r.), przystąpienia do pracy przez geodetę (10 marca 2014 r.), rozpoczęcia wykonywania prac ziemnych (11 marca 2014 r.) i uznał, że budowa została rozpoczęta przed upływem terminu, o którym mowa w art. 37 ust. 1 u.p.b.
Jak słusznie zauważył organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ustalenie, czy budowa została rozpoczęta miało istotne znaczenie dla dalszych rozważań dotyczących możliwości wygaszenia decyzji o pozwoleniu na budowę. Stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego, że budowa nie została rozpoczęta musiałoby skutkować uznaniem, iż pozwolenie na budowę wygasło z mocy prawa, a w konsekwencji wydaniem decyzji na podstawie art. 37 ust. 1 u.p.b. Skoro jednak, jak już wyżej wskazano, organ nadzoru budowlanego potwierdził rozpoczęcie budowy przed upływem trzyletniego terminu, o którym mowa w art. 37 ust. 1 u.p.b., a skarżący nie przedstawił żadnego dowodu, który wskazywałby na to, że budowa nie została rozpoczęta, to należało przyjąć, że pozwolenie na budowę pozostawało w obiegu prawnym w dniu wejścia w życie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, to jest w dniu 16 lipca 2016 r.
Okoliczność ta ma istotne znaczenie, bowiem przepisy przejściowe ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych uregulowały kwestie związane z pozostawaniem w obiegu prawnym decyzji o pozwoleniu na budowę elektrowni wiatrowych, wydanych przed wejściem w życie ustawy. W art. 13 ust. 2 u.i.z.e.w. przewidziano, że pozwolenia na budowę dotyczące elektrowni wiatrowych, wydane przed dniem wejścia w życie ustawy oraz wydane na podstawie postępowania, o którym mowa w ust. 3, zachowują moc, o ile w ciągu 5 lat od dnia wejścia w życie ustawy wydana zostanie decyzja o pozwoleniu na użytkowanie.
W dniu 19 lipca 2019 r. uchwalono ustawę o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1524), która w art. 5 dokonała zmiany art. 13 u.i.z.e.w., wprowadzając po ust. 2 ust. 2a w brzmieniu "do pozwoleń na budowę dotyczących elektrowni wiatrowych, dla których nie wydano decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w terminie, o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepis art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, przyjmując, że terminy w nim określone liczy się od dnia upływu terminu, o którym mowa w ust. 2".
Analiza przywołanych przepisów prowadzi do wniosku, że termin ważności decyzji o pozwoleniu na budowę wydanych przed wejściem w życie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych został ograniczony do 5 lat od dnia wejścia w życie tej ustawy i to tylko pod warunkiem, że w tym czasie inwestor uzyska pozwolenie na użytkowanie. Decyzje, o których mowa, nie wygasły jednak w związku z wejściem w życie art. 13 ust. 2a, który niejako przywrócił stosowanie art. 37 ust. 1 u.p.b., wskazując jednocześnie, od którego momentu zaczynają biec terminy w przepisie tym określone.
Przekładając powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy uznać, że po pierwsze kwestionowana przez skarżącego decyzja o pozwoleniu na budowę pozostawała w obiegu prawnym w dacie wejścia w życie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, a po wtóre, że okres jej obowiązywania został przedłużony do dnia 16 lipca 2021 r., o ile do tego dnia inwestor uzyskałby pozwolenie na użytkowanie.
Po tym dniu decyzja o pozwoleniu na budowę wygasłaby bez względu na to, czy inwestor podejmował jakiekolwiek prace budowlane w celu realizacji zamierzonej inwestycji, gdyby nie wejście w życie art. 13 ust. 2a.
Ustawodawca nie przewidział przy tym w art. 13 ust. 2 u.i.z.e.w., jak ma to miejsce w art. 37 ust. 1 u.p.b., z jaką częstotliwością mają być podejmowane działania na terenie budowy, aby można było uznać, że nie została ona przerwana, co zdaniem Sądu oznacza, że art. 13 ust. 2 u.i.z.e.w. jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 37 ust. 1 u.p.b., zatem nawet jeżeli w ciągu 5 lat inwestor nie podejmował prac budowlanych bądź prowadził je opieszale, to dopóki nie upłynął określony w art. 13 ust. 2 u.i.z.e.w. termin decyzja miała moc obowiązującą.
Konsekwencją uchwalenia art. 13 ust. 2a było z kolei pozostawienie w obiegu prawnym decyzji wydanych przed wejściem w życie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych nawet, jeżeli inwestor w terminie 5 lat nie uzyskał pozwolenia na użytkowanie. W odniesieniu do takich decyzji inwestor powinien stosować się do wskazań i terminów wynikających z art. 37 ust. 1 u.p.b. przy czym terminy te należy liczyć od dnia 16 lipca 2021 r.
W realiach badanej sprawy organ prawidłowo zatem przyjął, że skoro budowa została rozpoczęta przed dniem wejścia w życie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych to okres obowiązywania decyzji o pozwoleniu na budowę uległ przedłużeniu o 5 lat, a skoro inwestor nie uzyskał pozwolenia na użytkowanie, to dla oceny, czy budowa nie została przerwana na okres dłuższy niż 3 lata zastosowanie znajduje art. 37 ust. 1 u.p.b., a terminy w nim określone biegną od dnia 16 lipca 2021 r. Oznacza to, że trzyletni termin, dotyczący przerwania robót budowlanych, o którym mowa we wskazanym przepisie upłynął w dniu 16 lipca 2024 r., a więc po wydaniu zaskarżonej decyzji (27 czerwca 2024 r.). Dopiero zatem po tym dniu organ mógłby badać, czy inwestor kontynuuje budowę oraz, czy nie przerwał robót budowlanych na okres dłuższy niż 3 lata.
Z powyższych względów Sąd nie podzielił zarzutów skargi. Wszelkie czynności dowodowe, czy analiza widniejących w dzienniku budowy zapisów byłaby, w ocenie Sądu, przedwczesna skoro terminy z art. 37 ust. 1 u.p.b. jeszcze nie upłynęły.
Sąd nie zgodził się z wykładnią przepisów zaprezentowaną w skardze, bowiem gdyby intencją ustawodawcy było jednoczesne stosowanie art. 37 ust. 1 u.p.b. i art. 13 ust. 2 u.i.z.e.w., to znalazłoby to odzwierciedlenie w treści tego ostatniego przepisu. Tymczasem ustawodawca wprowadzenie pięcioletniego okresu, o którym mowa w treści art. 13 ust. 2 obwarował tylko jednym warunkiem – uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie. Oznacza to, że inwestorowi pozostawiono swobodę w sposobie prowadzenia budowy w okresie wskazanych 5 lat. Wprowadzenie do ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych art. 13 ust. 2a potwierdza ten tok rozumowania.
Odnosząc się do złożonych w skardze wniosków dowodowych Sąd wskazuje, iż nie jest możliwe ich przeprowadzenie w postępowaniu sądowym.
Sądy administracyjne co do zasady nie dokonują własnych ustaleń, gdyż kontrola zaskarżonych aktów odbywa się na podstawie akt sprawy (art. 133 p.p.s.a.). Oznacza to, że Sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji na podstawie ustaleń faktycznych dokonanych i przyjętych przez organy podatkowe. Sąd nie ma prawa ani obowiązku przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, a wyjątkowo może to uczynić wówczas, gdy poweźmie istotne wątpliwości co do ustaleń poczynionych przez organy oraz o ile postępowanie takie nie naruszy przewidzianej w art. 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 – j.t.), dalej jako "p.p.s.a.", zasady szybkości postępowania sądowego.
Dopuszczalny jest jedynie dowód z dokumentu, pełniący rolę uzupełniającą. Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., na co zwraca się uwagę w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami procedury administracyjnej, a następnie, czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń.
Zauważyć należy, iż sąd administracyjny nie powinien przeprowadzać środków dowodowych i dokonywać ustaleń, które miałyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwianej decyzją administracyjną, a do tego de facto musiałaby się sprowadzać ocena wnioskowanych przez pełnomocnika dowodów. Sąd nie zastępuje organów administracji, postępowanie sądowe nie jest kontynuacją postępowania administracyjnego.
Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. nie daje także podstaw do dopuszczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym dowodu z protokołu, który zawiera zeznania świadka, czy też pisma zawierającego oświadczenie świadka na okoliczności stanowiące przedmiot sprawy. Byłoby to bowiem obejście prawa, które zezwala wyłącznie na przeprowadzenie dowodu z dokumentu. Przepis ten nie jest również instrumentem służącym do zwalczenia ustaleń faktycznych, z którymi strona skarżąca się nie zgadza (por. wyrok NSA z 20.01.2010 r., sygn. I FSK 1306/08). Z tych względów wnioski dowodowe zawarte w skardze należało oddalić.
Analiza akt postępowania prowadzi do wniosku, że organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, który był wystarczający do podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zaskarżona decyzja została oparta o prawidłowo zinterpretowane przepisy prawa i zawiera wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne.
W tym stanie rzeczy Sąd, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI