II SA/SZ 76/24

II SA/Sz 76/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-03-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Krzysztof Szydłowski /sprawozdawca/
Marzena Iwankiewicz /przewodniczący/
Wiesław Drabik
Symbol z opisem
6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Sygn. powiązane
II GSK 1323/24 - Wyrok NSA z 2024-12-10
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1376
art. 40 ust. 3, ust. 4, ust. 12  pkt 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 marca 2024 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 27 listopada 2023 r. nr SKO.4122.616.2023 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 27 listopada 2023 r. nr SKO.4122.616.2023, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie (przywoływane dalej jako Kolegium lub organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w K. (dalej przywoływana jako Skarżąca lub Wspólnota Mieszkaniowa ), orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 25 stycznia 2023 r., znak EAD.4103.151.2022.MKu, w przedmiocie kary pieniężnej w wysokości: 3.422,10 zł, za zajęcie pasa drogowego ul. [...] w K. (droga gminna, działka nr [...], obręb [...]), polegającym na umieszczeniu kontenerów na odpady komunalne w dniach: 16.12.2022 r., 19.12.2022 r" 20.12.2022 r., 21.12.2022 r., 22.12.2022 r., 27.12.2022 r., 30.12.2022 r., 02.01.2023 r., 03.01.2023 r., 04.01.2023 r., 05.01.2023 r., 09.01.2023 r., bez zezwolenia zarządcy wymaganego przepisami art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.
Jak wyjaśniło Kolegium, decyzją z 25 stycznia 2023 r. Prezydent Miasta K. działając z urzędu, wymierzył Wspólnocie Mieszkaniowej administracyjną karę pieniężną w wysokości: 3.422,10 zł za zajęcie pasa drogowego ul. [...] w K. w oznaczonych w decyzji dniach, przy czym powyższa kara została wymierzona w wysokości dziesięciokrotności opłaty.
W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik Wspólnoty Mieszkaniowej wnosił o uchylenie ww. decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Kolegium rozpatrując powyższe odwołanie, po przywołaniu mających zastosowanie w sprawie przepisów ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych wyjaśniło, iż okolicznościami istotnymi w sprawie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia są: ustalenie faktu zajęcia pasa drogowego przez dany obiekt, podmiotu, który dokonał zajęcia, braku stosownego zezwolenia oraz powierzchni zajętego pasa i liczby dni zajmowania pasa bez zezwolenia. Okoliczności te winny być ustalone w sprawie przez organ zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego. Nadmieniono, że odpowiedzialność za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia ma charakter zobiektywizowany, a ustawową przesłanką nałożenia kary pieniężnej jest faktyczne zajęcie pasa drogowego. Charakter prawny kary pieniężnej określonej w ustawie drogach publicznych jest diametralnie inny od opłaty administracyjnej. Kara (znacznie wyższa) jest środkiem represyjnym za zajęcie pasa drogowego bez zgody zarządcy w sytuacjach określonych w ustawie, natomiast opłata stanowi formę odpłatności za zajęcie pasa drogowego za zezwoleniem zarządcy drogi.
Podkreślono, że związanie właściwego organu dyspozycją art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych uzależnione jest od stwierdzenia określonego tym przepisem stanu faktycznego, tj. w konkretnym przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia lub zawarcia stosownej umowy. Dokonując stosownego ustalenia organ nie bada przyczyny, dla której nastąpił stan nieakceptowalny prawnie. Poza jego zainteresowaniem pozostaje także stopień winy strony przy zajęciu pasa drogowego, nie ma też możliwości miarkowania kary pieniężnej.
Zgodnie z ustaleniami organu odwoławczego działka nr [...] w obrębie [...] w K. przy ul. [...] jest drogą publiczną. Ustalenie w tym przedmiocie wynika, z decyzji nr 131 z dnia 24 czerwca 2009 r. o ustanowieniu trwałego zarządu na rzecz ZDiT w K. , treści księgi wieczystej nr [...] oraz danych z ewidencji gruntów i budynków. Skoro powyższa działka jest drogą publiczną to mają do niej zastosowania regulacje z ustawy o drogach publicznych.
W zakresie zarzutów odwołania Kolegium wskazało, że zgodnie z § 7 ust 1 regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta K. (uchwała Rady Miejskiej w K. nr XXIV/147/2020, Dz. Urz. Woj. Zachpom. z 2020 r., poz. 5709 z późn. zm.), właściciel nieruchomości jest zobowiązany, w celu realizacji obowiązku zbierania odpadów komunalnych, do wyposażenia nieruchomości w pojemniki przeznaczone na niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne oraz pojemniki na odpady zbierane w sposób selektywny, określone w § 2 ust. 3 pkt 1-7, z zastrzeżeniem § 2 ust. 4, 5 i 7. Nadto właściciele nieruchomości zobowiązani są do wyznaczenia i odpowiedniego przygotowania we własnym zakresie i na własny koszt miejsca gromadzenia odpadów komunalnych na terenie nieruchomości albo w innym miejscu, do którego posiadają tytuł prawny, zgodnie z przepisami prawa budowlanego lub innymi przepisami powszechnie obowiązującymi, z uwzględnieniem selektywnego zbierania odpadów, określonego w § 2 ust. 3 pkt 1-9 i 12, umożliwiającego zgodne z § 7 ust. 3 rozmieszczenie pojemników. Zapewnienia utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym i porządkowym miejsc gromadzenia odpadów (§ 7a pkt. 1 i 2 regulaminu).
Powyższy regulamin, który jest aktem prawa miejscowego, wprost nakłada w przedmiotowym przypadku na Wspólnotę Mieszkaniową obowiązek wyznaczenia i odpowiedniego przygotowania we własnym zakresie i na własny koszt miejsca gromadzenia odpadów komunalnych na terenie nieruchomości albo w innym miejscu, do którego posiada się tytuł prawny. Jak ustalił organ, strona nie posiada żadnego tytułu prawnego do miejsca, w którym umieszczono kontenery na odpady komunalne. Odbiorca odpadów komunalnych ma tylko obowiązek je opróżnić. To w interesie strony było i jest by kontenery na odpady posadowione były w miejscu, do którego ma tytuł prawny (por. rozważania WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 3 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 939/18).
W ocenie Kolegium irrelewantnym jest czyją własność stanowią kontenery na odpady komunalne. Wynikające z art. 38 ust. 1 ustawy do drogach publicznych uprawnienie do używania istniejącego obiektu budowlanego (osłony śmietnikowej) znajdującego się w pasie drogowym obowiązywało tylko do czasu jej istnienia. Skoro osłony śmietnikowej od połowy listopada 2022 r. już nie ma, to nie można przyjąć, iż strona ma nadal prawo do zajmowania pasa drogowego. Prawo do zajmowania pasa drogowego było ściśle skorelowane z obiektem budowlanym, a jego likwidacja oznacza "wygaśniecie" uprawienia strony. Okoliczność, czy dany obiekt został rozebrany legalnie, czy nielegalnie jest poza obszarem postępowania dotyczącego kary za zajęcie pasa drogowego i należy do innych organów właściwych rzeczowo.
W ocenie organu odwoławczego z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Wspólnota Mieszkaniowa zajęła objętym decyzją okresie pas drogowy, a sposób obliczenia przez organ I instancji zajętej powierzchni pasa drogowego nie budzi zastrzeżeń. Przyjęcie przez organ I instancji, iż zajęta powierzchnia w dniach 16, 19, 20, 21 grudnia 2022 r. to 50% z 35,70 m2 spowodowane było tym, iż kontenery nie stały w "zwartym szyku" i jest to z korzyścią dla strony.
W zakresie badania ziszczenia się przesłanek z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., czyli przesłanek odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu, Kolegium nadmieniło, że z materiału dowodowego sprawy wynika, iż strona w okresie, za który wymierzana jest kara nie zaprzestała naruszenia prawa, choć wiedziała od dnia 9 grudnia 2022 r., iż postępuje nielegalnie a wiedzę o tym powzięła na podstawie pisma ZDiT z dnia 5 grudnia 2022 r. W ocenie Kolegium w okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób uznać, iż zajmowanie pasa drogowego przez 12 dni bez zezwolenia jest znikomym naruszeniem prawa.
Po pierwsze, strona po uzyskaniu informacji, iż nielegalnie umieściła kontenery w pasie drogowym nie podjęła żadnych działań w celu zmiany miejsca ich posadowienia (tj. na swój teren lub teren, do którego posiada tytuł prawny). Strona do dnia wydania decyzji przez organ I instancji, nie wystąpiła o zezwolenie zarządcy drogi na umieszczenie "śmietników" w pasie drogowym.
Po drugie, stwierdzone zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia odznacza się dużą społeczną szkodliwością czynu, bowiem może zachęcić kolejne podmioty do umieszczania tego typu obiektów bez zgody zarządcy drogi. Z materiału fotograficznego wynika, iż wokół kontenerów - oględnie to ujmując - panuje bałagan, co w pasie drogowym jest niedopuszczalne.
Nie można uznać za naruszenie przepisów prawa, którego waga jest znikoma, naruszenia prawa, które nie budzi żadnych wątpliwości, a do którego doszło na skutek niedołożenia należytej staranności przez podmiot zobowiązany. Pas drogi publicznej jako jeden ze składników majątku publicznego, podlega szczególnej ochronie prawnej wynikającej z przepisów ustawy o drogach publicznych Jest przestrzenią szczególną, gdyż ma ona przede wszystkim umożliwić prowadzenie w niej ruchu drogowego. Zajęcie pasa drogowego bez stosownych zezwoleń nie może być postrzegane jako znikome naruszenie prawa. Poza kontrolą zarządcy drogi w takich przypadkach pozostawałby w szczególności wpływ zajęcia na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Kolegium jednocześnie nie stwierdziło by sprawie wystąpiła przesłanka z art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a.
Pismem z 14 grudnia 2023 r. pełnomocnik Wspólnoty Mieszkaniowej wniosła skargę na powyższą decyzję zarzucając skarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych poprzez niewłaściwe zastosowanie i nałożenie kary pieniężnej na podmiot, który nie zajął pasa drogowego, tj. nałożenie kary pieniężnej na Wspólnotę mieszkaniową, która nie jest właścicielem kontenerów na odpady komunalne wskazanych w decyzji, nie przejmowała tych kontenerów w posiadanie od PGK Sp. z o.o. i nie umieszczała go na terenie pasa drogowego, ani nie wyznaczała pasa drogowego jako miejsca posadowienia tych kontenerów, a kontenery są publicznie dostępne dla wszystkich mieszkańców m. K. , a nie tylko odwołującej się Wspólnoty Mieszkaniowej.
Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. w K. jest właścicielem przedmiotowych kontenerów na odpady i to ten podmiot każdorazowo umieszcza w/w kontenery na terenie do tego nie przeznaczonym, tj. na terenie pasa drogowego, za co Wspólnota Mieszkaniowa nie może ponosić odpowiedzialności,
b) art. 40 ust. 12 pkt 1 w zw. z art. 39 ust. 1 i art. 40 ust. 1 , ust. 2 i 4 oraz w zw. z art. 1, art. 2, art. 5 i art. 7 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - poprzez jego zastosowanie do drogi, co do której organ nie wyjaśnił, że ma status drogi publicznej, pomimo zarzutów strony nie zgromadził żadnych dowodów na tę okoliczność, w szczególności uchwały Rady Miejskiej w K. o nadaniu ulicy [...] statusu drogi gminnej (publicznej) zgodnie z art. 1, art. 2, art. 5 i art. 7 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych,
c) art. 38 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy zgodnie z tym przepisem Wspólnota miała prawo do korzystania z osłony śmietnikowej posadowionej w pasie drogowym w 1974 r. i nadal zachowuje prawo do korzystania z tego miejsca i istniejącego od 1974 r. utwardzonego placu betonowego przeznaczonego do posadowienia pojemników na odpady komunalne, pomimo nielegalnej rozbiórki przez ZDiT w listopadzie 2022r. jedynie niektórych elementów tej osłony śmietnikowej w postaci przegród pionowych;
2) przepisów postępowania:
- art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. z uwagi na nie rozpatrzenie całości materiału dowodowego, niepełne i błędne wyjaśnienie sprawy oraz sprzeczność istotnych ustaleń organu pierwszej instancji z treścią zebranego materiału dowodowego, w szczególności błędne uznanie, że to Wspólnota Mieszkaniowa dokonała zajęcia pasa drogowego, podczas gdy Wspólnota Mieszkaniowa nie jest właścicielem kontenerów na odpady komunalne wskazanych w decyzji, nie przejmowała tych kontenerów w posiadanie od PGK Sp. z o.o. i nie umieszczała ich na terenie pasa drogowego, ani nie wyznaczała pasa drogowego jako miejsca posadowienia tych kontenerów. Nadto brak jest ustaleń, czy droga na ul. [...] ma status drogi publicznej.
Ponadto pełnomocnik Skarżącej wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonych 5 szt. zdjęć pojemników na odpady komunalne postawionych na spornym terenie, na których widnieją naklejki Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. w K. z adnotacją, że są one przeznaczone dla mieszkańców innej wspólnoty mieszkaniowej budynku przy ul. [...] a nie dla mieszkańców skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w K. .
Wskazując na powyższe pełnomocnik Skarżącej wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu powyższego stanowiska wskazano, że żaden z powołanych przez Kolegium dokumentów nie potwierdza, że drogę zaliczono do dróg publicznych np. do kategorii dróg gminnych zgodnie z art. 1, art. 2, art. 5 i art. 7 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. W aktach sprawy nie ma żadnej uchwały Rady Miejskiej w K. zaliczającej ww. drogę ul. [...] w K. do kategorii dróg gminnych lub ustalającej jej przebieg. W księdze wieczystej ani w rejestrze gruntów nie ujawnia się kategorii drogi publicznej, a decyzja o oddaniu gruntu w trwały zarząd jest instytucją z ustawy o gospodarce nieruchomościami, a nie z ustawy o drogach publicznych.
Zdaniem pełnomocnika Skarżącej organ II instancji nie wskazał z jakiego dowodu, jakiego dokumentu wynika, że kontenery na odpadu komunalne zostały umieszczone w miejscu wskazanym przez Skarżącą. Skarżąca nie jest właścicielem tych kontenerów a kontenery umieściła spółka Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. w K. . Brak jest dowodu, że to Skarżąca wskazała temu przedsiębiorstwo to miejsce do posadowienia tych kontenerów. Z osłony korzystają jeszcze mieszkańcy innych budynków np. Wspólnota [...] oraz okoliczne sklepy. Do tych kwestii Organ II instancji w ogóle się nie odniósł. W/w. kontenery na odpady są publicznie dostępne i nie służą wyłącznie użytkowi przez mieszkańców budynku przy ul. [...] w K. . Korzystają z niego także mieszkańcy innych budynków, innych Wspólnot mieszkaniowych.
W ocenie Wspólnoty Mieszkaniowej to Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. w K. jest podmiotem, który dokonał zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia i to ten podmiot powinien być obciążony karami pieniężnymi. PGK w K. winno wstawiać pojemniki po odbiorze odpadów z kontenerów do osłony śmietnikowej, a nie na teren pasa drogowego. Niestety ZDiT w K. zlikwidował osłonę, a PGK wstawia pojemniki na teren, w którym stały od 1974 r., a po rozbiórce na plac, który pozostał po osłonie. Problem z pojemnikami spowodowany jest przez ZDIT w K. , a pojawił się z dniem 17 listopada 2022 r tj. od czasu nielegalnej rozbiórki osłony.
Wyjaśniono dalej, że Wspólnota Mieszkaniowa miała wyznaczone miejsce posadowienia kontenerów na odpady komunalne i co prawda znajdowało się ono na terenie pasa drogowego, gdzie znajdowała się osłona śmietnikowa, jednak Wspólnota miała prawo z niego korzystać bez ponoszenia z tego tytułu opłat, ponieważ osłona śmietnikowa umieszczona została przed rokiem 1985r. Takie uprawnienie wynika z art. 38 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, czego potwierdzeniem jest pismo Zarządu Dróg Miejskich w K. z dnia 5 maja 2014 r.
Zdaniem Skarżącej osłona śmietnikowa została nielegalnie zlikwidowana przez Zarząd Dróg i Transportu w K. w drugiej połowie listopada 2022 r. natomiast akt nielegalnego rozebrania przez zarządcę drogi przegród pionowych i zadaszenia osłony śmietnikowej pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ nadal istnieją pozostałe jej elementy istniejące od 1974r., tj. utwardzony plac betonowy przeznaczony na lokalizację pojemników na odpady. Plac ten istnieje od 1974r., a więc Wspólnota Mieszkaniowa nadal ma prawo z niego korzystać, ponieważ został on wybudowany przed wejściem w życie ustawy o drogach publicznych.
Zdaniem Wspólnoty Mieszkaniowej osłona śmietnikowa nie powodowała żadnego zagrożenia i utrudnień ruchu drogowego i nie zakłócała wykonywania zadań zarządcy drogi. Spełniała ona też warunki techniczne jakie obowiązywały w 1974 r. i spełnia nawet te obecne, które są określone w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Końcowo wskazano, że Wspólnota Mieszkaniowa domagać się będzie od ZDiT przywrócenia stanu poprzedniego i przywrócenia naruszonego posiadania zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, przy czym w świetle art. 38 ustawy o drogach publicznych Wspólnota zachowuje prawo do zajęcia pasa drogowego zgodnie ze stanem istniejącym od 1974r.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.). Nadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie była decyzja Kolegium utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. o nałożeniu na Wspólnotę Mieszkaniowa kary pieniężnej za zajęcie, bez zezwolenia zarządcy drogi, pasa drogowego drogi gminnej.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1376 z późn. zm.).
I tak, zgodnie z art. 40 ust. 3 ustawy o drogach publicznych za zajecie pasa drogowego pobiera się opłatę. Z kolei za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6 art. 40 ustawy o drogach publicznych (art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych
Opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 i 4, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa drogowego, stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego i liczby dni zajmowania pasa drogowego, przy czym zajęcie pasa drogowego przez okres krótszy niż 24 godziny jest traktowane jak zajęcie pasa drogowego przez 1 dzień (art. 40 ust. 4 ustawy o drogach publicznych).
Zarzuty skargi oparte są z jednej strony na twierdzeniu o braku odpowiedzialności Wspólnoty Mieszkaniowej za umieszczenie kontenerów na odpady w pasie drogowym z uwagi na fakt, iż nie jest ich właścicielem oraz ich nie umieszczała w pasie drogowym. Nadto z kontenerów korzystają mieszkańcy innych budynków oraz okoliczne sklepy. Z drugiej zaś strony zarzuty skargi oparte są na twierdzeniu, że Skarżąca miała prawo do korzystania z osłony śmietnikowej posadowionej w pasie drogowym w 1974 r. a jej rozbiórka przez zarządcę drogi w listopadzie 2022 r. była nielegalna i nie pozbawiła Skarżącej prawa korzystania z osłony śmietnikowej. Przy czym doszło do rozbiórki jedynie jej niektórych elementów w postaci przegród pionowych. Zatem w ocenie Wspólnoty Mieszkaniowej uprawnione jest dalsze korzystanie bez opłat za zajęcie pasa drogowego z miejsca, gdzie znajdowała się osłona śmietnikowa, mimo że leży on w pasie drogowym.
Przed przystąpieniem do oceny zasadności powyższych zarzutów w pierwszej kolejności należy dostrzec, iż wbrew twierdzeniom skargi organy administracji w wystarczający sposób ustaliły, że pojemniki na odpady oraz "odpady luzem", których dotyczy postępowanie znajdowały się - w datach których dotyczy decyzja - w pasie drogowym. Z obowiązujących przepisów nie wynika, aby dla takich ustaleń niezbędne było włącznie do akt sprawy uchwały zaliczającej daną drogę do kategorii dróg gminnych. W ocenie Sądu wskazane przez Kolegium dokumenty urzędowe były wystarczające dla poczynienia należycie wnikliwych ustaleń w rozpatrywanej sprawie. Kwestia statusu miejsca składowania odpadów była zresztą przedmiotem oceny na etapie wcześniejszym etapie sporu Wspólnoty Mieszkaniowej i organu (por. Wyrok WSA w Szczecinie z 3 grudnia 2018 r. sygn. akt. II SA/Sz 939/18). W zakresie zarzutu dotyczącego statusu ulica [...] nie można też nie dostrzegać , że znajduje się ona pod oznaczeniem 900158Z w wykazie dróg gminnych Województwa Zachodniopomorskiego a zatem jej charakter jako drogi publicznej jest powszechnie znany. Dokonując oceny stanowiska przedstawionego w skardze nie można też tracić z pola widzenia, iż sama Wspólnota Mieszkaniowa w piśmie z 23 listopada 2022 r. wyjaśniała, że osłona śmietnikowa znajdowała się w pasie drogowym i z tego wywodziła swoje uprawnienie do nieodpłatnego korzystania z tego miejsca na podstawie art. 38 ust. 1 ustawy o drogach publicznych.
W zakresie uprawnień Wspólnoty Mieszkaniowej wywodzony z powyższego przepisu należy dostrzec, że wynika z niego, iż istniejące w pasie drogowym urządzenia obce, które nie powodują zagrożenia i utrudnień ruchu drogowego oraz nie zakłócają wykonywania zadań zarządcy drogi, mogą pozostać w dotychczasowym stanie. Powyższy przepis odnosi się do obiektów budowlanych i urządzeń, które były zlokalizowane w pasie drogowym w dniu wejścia w życie ustawy o drogach publicznych tj. przed 1 października 1985 r. lub znalazły się w pasie drogowym później w związku ze zmianami dotyczącymi samego pasa drogowego.
Przepis powyższy dopuszcza pozostawienie w dotychczasowym stanie obiektów budowlanych i urządzeń niezwiązanych z gospodarką drogową lub obsługą ruchu. Jest to jednak przyzwolenie warunkowe i występuje wyłącznie pod warunkiem, że zostaną spełnione kumulatywnie dwie następujące przesłanki: budowle te i urządzenia nie powodują zagrożenia i utrudnień ruchu drogowego oraz nie zakłócają wykonywania zadań zarządcy.
Zestawienie stanowiska Skarżącej oraz zgromadzonych w sprawie dowodów, prowadzi jednak do wniosku, iż w dacie przeprowadzonych kontroli oraz orzekania przez organy administracji w miejscu, w którym doszło do zajęcia pasa drogowego nie istniało urządzenie obce ("osłona śmietnikowa") wykorzystywana pierwotnie przez Wspólnotę Mieszkaniową. Zgromadzona dokumentacja fotograficzna nakazuje przyjąć, iż kontenery na odpady i pozostałe odpady "luzem" na niej uwidocznione znajdowały się co najwyżej w miejscu usuniętej wiaty.
Zgodzić należy się z Kolegium, iż w toczącym się postępowaniu nie było rolą organów administracji ocena weryfikacji legalności działań zarządcy drogi dotyczących likwidacji powyższej wiaty czy też prawidłowości stanowiska zarządcy, iż wiata przed jej niespornym rozebraniem powodowała zagrożenia i utrudnienia ruchu drogowego. Rola organów sprawdzała się do oceny czy w pasie drogowym istnieje urządzenie obce powstałe przez wejściem w życie ustawy o drogach publicznych. Jak wskazano powyżej w dacie kontroli takiego urządzenia nie było i nie mógł go stanowić wskazywany przez Skarżącą "utwardzony plac" po rozebranej osłonie śmietnikowej. Wbrew twierdzeniom skargi żaden obowiązujący przepis nie uprawnia do twierdzenia, iż w przypadku likwidacji czy usunięcia "urządzenia obcego" znajdującego się w pasie drogowym jego dotychczasowy właściciel jest uprawniony do dalszego korzystania z miejsca, w którym znajdowało się owo urządzenie bez koniczności uzyskania stosownego zezwolenia. Okoliczność, iż - jak twierdzi Skarżąca - miała prawo do korzystania z osłony śmietnikowej posadowionej w pasie drogowym w 1974 r. nie daje podstaw do rozszerzania tego uprawnienia na prawo do dalszego nieodpłatnego (i bez zezwolenia) korzystania z takiego miejsca po jej rozbiórce przez zarządcę drogi.
Jak trafnie zauważył WSA w Szczecinie w powołanym wyżej wyroku z 3 grudnia 2018 r. Skarżąca, w świetle § 8 uchwały Nr XV/179/2015 Rady Miejskiej w K. z dnia 26 listopada 2015 r. była zobowiązana do wyposażenia nieruchomości w pojemniki przeznaczone na odpady zmieszane oraz odpady selektywnie zmieszane. Nadto Skarżąca była zobowiązana powyższą uchwałą do wyznaczenia miejsca, w którym należy ustawić kontenery. Zatem jeśli miejsce to jest usytuowane na gruncie nie będącym własnością Skarżącej, to właśnie na Wspólnocie Mieszkaniowej spoczywał obowiązek uzyskania zgody właściciela nieruchomości sąsiedniej. Przy czym pojemniki na odpady komunalne winny być rozmieszczone na terenie nieruchomości w taki sposób, aby umożliwić dojazd pojazdów przeznaczonych do odbioru odpadów (§ 8 ust. 5 uchwały).
Zlecając Spółce Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej w K. wywóz odpadów komunalnych Skarżąca zobowiązana była do zapewnienia i wskazania odpowiedniego miejsca na umieszczenie pojemników na odpady a brak takiego a także sprawować nadzór nad prawidłowym ustawianiem kontenerów. Bez znaczenia jest również to, że jak twierdzi Wspólnota Mieszkaniowa z kontenerów mogły korzystać także podmioty trzecie szczególnie, że nie były one w żaden sposób zabezpieczone przed nieuprawnionym dostępem. Również kwestia własności kontenerów na odpady nie ma znaczenia dla odpowiedzialności za zajęcie pasa drogowego, bowiem to Skarżąca jako zleceniodawca ponosi odpowiedzialność za miejsce ich ustawienia. Przy czym brak jest podstaw do przyjęcia, iżby Skarżąca dysponowała wymaganym miejscem na składowanie odpadów i wskazała je Spółce wywożącej odpady. Wręcz przeciwnie, także na etapie postepowania sądowego, Wspólnota wskazuje na prawo do nieodpłatnego korzystania z pasa drogowego w miejscu już nie istniejącej osłony czy też wiaty śmietnikowej i to mimo, że takie urządzenie zostało rozebrane a zatem nie może już pełnić swojej roli także w zakresie zabezpieczenia kontenerów śmietnikowych przez niekontrolowanym przemieszczaniem po pasie drogowym. Nadto Wspólnota Mieszkaniowa nie wskazuje na żadne inne niż protokolarnie ustalone przez ograny miejsca na zbieranie odpadów komunalnych mimo, iż była zobowiązana do zapewnienia odpowiedniego miejsca na podstawie stosownych przepisów prawa miejscowego.
Odnosząc się do przedstawianej przez pełnomocnika Skarżącej przy skardze dokumentacji fotograficznej należy stwierdzić, iż nie daje ona podstaw ani do zakwestionowania ustaleń organów administracji ani też nie potwierdza uprawnienia Wspólnoty Mieszkaniowej do korzystania z miejsca, w którym posadowione były kontenery, na odpady. Nie jest przy tym możliwa weryfikacja ani daty ani też miejsca wykonania przedkładanych fotografii stąd nie sposób przypisać im waloru dowodu niezbędnego do wyjaśnienia istotnych wątpliwości.
Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji.
Cytowane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępnej na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl.