II SA/Sz 759/24

II SA/Sz 759/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-11-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Katarzyna Sokołowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono sprzeciw
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 105 par. 1, art. 136, art. 138 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 64a, art. 64b par.3, art. 64c par. 4, art. 64d par. 1, art. 64e, art. 151a par. 1 zd. 1 i par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1130
art. 61 ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.)
Dz.U. 2023 poz 1478
art. 16 pkt 65
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 listopada 2024 r. sprawy ze sprzeciwu M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy oddala sprzeciw.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 3 kwietnia 2024 r., na podstawie art. 105 § 1, ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2023 poz. 775 ze zm.), dalej jako "k.p.a.", Wójt Gminy K., po rozpatrzeniu wniosku M. K. Sp. z o.o. w S., dalej jako "strona", "skarżąca", umorzył postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na przebudowie istniejącego układu melioracyjnego, poprzez likwidację rowów melioracyjnych i wykonanie nowych, na działkach ewidencyjnych nr [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], obręb K., gmina K., jako bezprzedmiotowe.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wyjaśnił, że planowana inwestycja miała na celu przystosowanie terenu na cele budownictwa mieszkaniowego.
Organ wyjaśnił, że zgodnie ze Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy K., przyjętym uchwałą z dnia 16 listopada 2015 r., [...], dla przedmiotowego terenu wskazano kierunek rozwoju: użytki zielone. Uchwała nie została zmieniona.
Organ zaakcentował, że wniosek dotyczy terenów w większości położonych na obszarze zagrożenia powodzią, a także znajdujących się w strefie chronionego krajobrazu Natura 2000.
Wskazano następnie, ze zgodnie z art. 16 pkt 65 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo Wodne (Dz.U. z 2023 r. poz. 1478 ze zm.), rowy melioracyjne są urządzeniami wodnymi regulującymi stosunki wodne w celu polepszenia zdolności produkcyjnych gleby, ułatwienia jej uprawy oraz ochrony użytków rolnych przed powodzią, spełniając przesłanki art. 195 prawa wodnego.
Zestawienie przepisów ustawy Prawo wodne i przedmiotu wniosku, który dotyczy przebudowy istniejącego układu melioracyjnego, a także niwelacji terenu oraz jego podniesienia do rzędnych 1,7 m do 2,7 m n.p.m. wyłącznie w celu przygotowania działek pod zabudowę mieszkaniową, doprowadziło organ do przekonania, że postępowanie jest bezprzedmiotowe. Nie chodzi bowiem o urządzenia melioracyjne, które mają być wykonane w celu uprawy gruntów rolnych, w rozumieniu wskazanego przepisu prawa wodnego, a o budowę urządzeń wodnych, zapewniających odwodnienie gruntów przeznaczonych na inwestycje mieszkaniowe.
Strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie, podnosząc zarzuty istotnej, mającej wpływ na treść wydanej decyzji obrazy przepisów postępowania, a mianowicie:
1. Art. 105 § 1 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i umorzenie niniejszego postępowania, pomimo braku podstaw do takiego umorzenia
2. Art. 11 w zw. z art. 8 § 1 i art. 6 k.p.a. i wyrażonych w nich, zasad generalnych postępowania administracyjnego, tj.: zasady wyjaśniania zasadności przesłanek zasady pogłębiana zaufania i zasady praworządności - poprzez ich niezastosowanie i zaniechanie w zakresie uzasadnienia przesłanek które uzasadniały podjęcie decyzji o umorzeniu przedmiotowego postępowania, czego dalszą implikacją było uchybienie zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej i naruszenie zasady praworządności, z której w sposób oczywisty wynika obowiązek działania w granicach i na podstawie prawa - tym samym, wywiązania się przez organ z obowiązku wskazania i uzasadnienia przesłanek, które leżą u podstaw wydanej decyzji.
Podnosząc powyższe zarzuty, strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
Działając w oparciu art. 24 § 3 k.p.a., strona wniosła o wyłączenie od udziału w postępowaniu w sprawie:
1. M. S. - Wójta Gminy K.
2. Wszystkich pracowników Urzędu Gminy K.
Wobec istnienia okoliczności, które wywołują istotne wątpliwość co do bezstronności zarówno samej M. S. - Wójta Gminy K., jak i innych, podległych jej pracowników Urzędu Gminy K..
W uzasadnieniu odwołania skarżąca zakwestionowała stanowisko organu co wystąpienia przesłanki bezprzedmiotowości wskazując, ze czym innym jest bezzasadność żądania strony, a czym innym bezprzedmiotowość postępowania. Podkreśliła, że w niniejszej sprawie przedmiot postępowania istnieje, a organ nie przytoczył argumentacji, która wskazywałaby na bezprzedmiotowość postępowania.
Skarżąca szeroko uzasadniła wniosek o wyłączenie Wójta Gminy K. i podległych mu pracowników od rozpoznania sprawy, wskazując na publikacje przez Wójta w mediach społecznościowych niesprawdzonych i godzących w dobre imię informacji dotyczących Prezesa skarżącej Spółki. W ocenie strony świadczy to o braku obiektywizmu pełniącej funkcję wójta M. S. i budzi wątpliwości co do bezstronności podległych jej pracowników.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie, decyzją z dnia 14 sierpnia 2024 r., orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu decyzji, organ odwoławczy przytoczył przepisy ustawy z dnia 27 marca 2002 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 – j.t.), dalej jako "u.p.z.p."
Następnie, odnosząc się do pojęcia bezprzedmiotowości postępowania wyjaśnił, że w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w literaturze, przyjmuje się, że bezprzedmiotowość postępowania zachodzi wtedy, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego bezzasadne jest dalsze prowadzenie postępowania w związku z brakiem możliwości wydania decyzji pozytywnej lub negatywnej. Chodzi zatem o takie okoliczności, które czynią prawnie niemożliwym wydanie decyzji z uwagi na brak przedmiotu sprawy, w której organ jest władny i zobowiązany rozstrzygnąć na mocy przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Umorzenie postępowania związane jest zatem z powstaniem trwałej i nieusuwalnej przeszkody w kontynuacji postępowania. O umorzeniu postępowania mówi się również wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, co powoduje, że sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego traci pierwotny charakter sprawy administracyjnej. Ponadto w orzecznictwie, jak i literaturze podkreśla się, że bezprzedmiotowość może wynikać z przyczyn przedmiotowych - np. sprawa została rozstrzygnięta już w formie decyzji administracyjnej, brak jest przepisu prawa materialnego przewidującego załatwienie sprawy w formie decyzji administracyjnej, i podmiotowych - utrata statusu strony postępowania (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2022 r., sygn. akt II GSK 258/22; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2021 r., sygn. akt II OSK 3012/18; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2022 r., sygn. akt III OSK 694/21; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I GSK 2078/19; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 września 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2220/15; "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", pod red. prof. zw. dr hab. B. Adamiak i prof. zw. dr hab. J. Borkowski, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2012).
Kolegium wyjaśniło, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania. W ocenie organu odwoławczego przywołane w uzasadnieniu organu I instancji okoliczności mogą natomiast stanowić przesłankę do wydania decyzji o odmowie ustalenia warunków zabudowy z uwagi na niespełnienie przesłanek, o których mowa w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Nie można bowiem mówić, że w stanie faktycznym sprawy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, powstała trwała i nieusuwalna przeszkoda w kontynuowaniu postępowania, sprawa została rozstrzygnięta już w formie decyzji administracyjnej, brak jest przepisu prawa materialnego, przewidującego załatwienie sprawy w formie decyzji administracyjnej, czy zaszły jakiekolwiek podmiotowe przesłanki bezprzedmiotowości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie podkreśliło, że na tym etapie nie przesądza, czy inwestor spełnił ustawowe wymagania dla uzyskania pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy, tj. spełnił przesłanki stypizowane w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Nadmieniło jednak, że inwestycja polegająca na przebudowie rowu melioracyjnego nie wymaga spełnienia warunku kontynuacji funkcji zabudowy, tzw. dobrego sąsiedztwa, jak i warunku dostępu do drogi publicznej. Tym samym skoro nie jest konieczne przeprowadzenie analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie dobrego sąsiedztwa, jak i inwestycja nie wymaga określenia parametrów nowej zabudowy (tj. linii zabudowy, wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy, szerokości elewacji frontowej, wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki oraz geometrii dachu), to nie jest konieczne wyznaczenie obszaru analizy (patrz, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 października 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 438/17; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 838/08; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 marca 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 86/12).
Ponadto organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 64 ust. 1 u.p.z.p., do decyzji o warunkach zabudowy znajdują zastosowanie przepisy art. 53 ust. 1a-1d, 3-5a i 5c-5f u.p.z.p., a zatem decyzja w sprawie ustalenia warunków zabudowy podlega uzgodnieniu z odpowiednimi organami, w tym organami właściwymi w sprawach melioracji wodnych, czy dyrektorem regionalnego zarządu gospodarki wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie - w odniesieniu do obszarów, o których mowa w art. 169 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1087) - obszarów szczególnego zagrożenia powodzią.
Kolegium wskazało, że podziela pogląd, iż co do zasady realizacja obowiązku uzgodnieniowego, stosownie do przywołanych przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym powinna nastąpić niezależnie od tego jaką decyzję planuje wydać organ I instancji, tj. decyzję ustalającą, czy decyzję odmawiającą ustalenia warunków zabudowy.
M. K. Spółka z o. o. wystąpiła ze sprzeciwem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie
1. Art. 24 § 3 k.p.a. w zw. z art. 26 § 3 k.p.a. i art. 25 § 1 pkt 1 k.p.a. - poprzez jego niezastosowanie i nierozpoznanie wniosku o wyłącznie pracowników organu I instancji od załatwienia sprawy, złożonego jeszcze przed organem I instancji, co skutkowało de facto na przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania, pracownikom organu co do których w postępowaniu złożony jest, nierozpoznany wniosek o ich wyłączenie, a w dalszej kolejności:
2. Art. 7 w zw. z art. 8 i art. 6 k.p.a. i wyrażonych w nim zasad generalnych postępowania administracyjnego - odpowiednio: zasady prawdy obiektywnej, zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej i zasady praworządności - poprzez pominięcie przy kształtowaniu rozstrzygnięcia w zakresie skutków uchylenia decyzji organu I instancji, faktu złożenia przez skarżącego, jeszcze przed organem I instancji, wniosku o wyłącznie pracowników organu I instancji, nie rozpoznanie tego wniosku i mimo braku jego rozpoznania, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sprawy przez organ I instancji, wobec pracowników którego, złożony jest wniosek o wyłączenie.
Podnosząc powyższe zarzuty, wniosła o:
1. Dokonanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie autokontroli zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 64c § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wyłączenie pracowników Gminy K. objętych wnioskiem Skarżącej złożonym w trybie art. 24 § 3 Kpa od udziału w postępowaniu, a następnie wyznaczenie w oparciu o dyspozycję art. 26 § 3 Kpa innego organu do rozpoznania niniejszej sprawy w charakterze organu I instancji,
A w przypadku nieuwzględnienia wniosku w zakresie autokontroli:
2. Uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zaskarżonej decyzji organu II instancji w części dotyczącej przekazania jej do ponownego rozpoznania Gminie K. - Wójtowi Gminy K. jako organowi I instancji, celem ponownego wydania decyzji w uchylonym zakresie.
W uzasadnieniu sprzeciwu skarżąca w pierwszej kolejności zwróciła uwagę na to, że organ nie rozpoznał sformułowanych w odwołaniu wniosków o wyłączenie Wójta Gminy K. i podległych mu pracowników, co w jej ocenie ma istotne znaczenie dla dalszego toku postępowania.
Skarżąca przytoczyła w uzasadnieniu szeroką argumentację na poparcie tej tezy wskazując, że obowiązkiem organu II instancji, jest nie tylko zbadanie "trafności" decyzji organu I instancji, ale również sprawdzenie, czy wydana ona została wskutek prawidłowo przeprowadzonego postępowania. Zauważyła, że rozstrzygnięcie organu II instancji, różni się od rozstrzygnięcia organu I instancji tym, że oprócz wypowiedzenia się przez organ II instancji co do istoty rozstrzygnięcia organu I instancji, w przypadku uchylenia decyzji organu I instancji, organ II instancji, w swojej decyzji, jeśli sam nie rozpozna istoty sprawy co do istoty, musi zawrzeć część, w której określi co stanie się z postępowaniem po uchyleniu decyzji organu I instancji.
Zdaniem skarżącej, właśnie w zakresie rozstrzygnięcia tej drugiej kwestii, czyli decyzji, jakie będą losy postępowania po uchyleniu decyzji organu I instancji, kluczowe znaczenie ma rozstrzygnięcie kwestii pobocznych - w tym, nierozpoznanego wniosku o wyłączenie pracowników. Decyzja organu II instancji bowiem, oprócz funkcji kontrolnej w zakresie prawidłowości decyzji wydanej w sprawie przez organ I instancji, powinna mieć również charakter projektujący, skutkujący takim ukształtowaniem procesu ponownego rozpoznania sprawy, aby kolejna wydana decyzja, była decyzją prawidłową, wydaną wskutek prawidłowo przeprowadzonego ponownie w I instancji postępowania.
W odpowiedzi na sprzeciw organ wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:
Sprzeciw nie jest zasadny.
Na wstępie rozważań, jako że przedmiotem sprzeciwu jest wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. decyzja Wójta Gminy K., który umorzył – jako bezprzedmiotowe postępowanie w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na przebudowie istniejącego układu melioracyjnego na wskazanych w sentencji decyzji działkach, położonych w obrębie K., gmina K., należy poczynić kilka uwag dotyczących sprzeciwu od decyzji.
Stosownie do art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 – j.t.), dalej jako "p.p.s.a.", od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw.
W myśl art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy uwzględnić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Tym samym, organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy organ pierwszej instancji rozpatrując sprawę nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji (zob. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1386/15). Kasacyjne rozstrzygnięcie może zapaść wyłącznie, gdy wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a.
Postępowanie w przedmiocie sprzeciwu ma w porównaniu do postępowania ze skargi uproszczony charakter, albowiem organ administracji nie ma obowiązku udzielać odpowiedzi na sprzeciw (art. 64c § 4 p.p.s.a.), nie biorą w nim udziału uczestnicy, a jedynie strona skarżąca i organ, który wydał zaskarżoną decyzję (art. 64b § 3 p.p.s.a.), a sąd co do zasady rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 64d § 1 p.p.s.a.).
Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (art. 64e p.p.s.a.), to jest bada, czy w okolicznościach danej sprawy były podstawy do uchylenia decyzji organu I instancji decyzją kasacyjną. Uwzględniając zatem sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 1 zd. 1 p.p.s.a.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należało uznać, że organ odwoławczy prawidłowo ocenił, iż doszło do naruszenia przepisów postępowania – art. 105 § 1 k.p.a., bowiem nie było podstaw do umorzenia postępowania.
Wyjaśnić należy, że postępowanie administracyjne może zostać wszczęte na wniosek lub z urzędu. W badanej sprawie postępowanie zostało wszczęte wnioskiem skarżącej Spółki o ustalenie warunków zabudowy, zatem przedmiotem procedowania organu I instancji powinno być ustalenie, czy zachodzą określone w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. warunki umożliwiające wydanie decyzji o warunkach zabudowy, czy też ustalenie, że warunki umożliwiające pozytywne rozpatrzenie wniosku nie zostały spełnione. Dodać należy, że decyzja o warunkach zabudowy ma charakter związany, co oznacza, że jeżeli zostały spełnione przewidziane przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym warunki, organ nie może odmówić ustalenia warunków zabudowy. Jeżeli organ dojdzie do przekonania, że nie ma podstaw do wydania decyzji, powinien wydać decyzję odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji objętej wnioskiem.
Obie decyzje – o ustaleniu warunków zabudowy o odmowie ustalenia warunków zabudowy mają charakter merytoryczny, organ winien zatem przeprowadzić postępowanie zgodnie z regułami rządzącymi postępowaniem administracyjnym i wydać decyzję, w której powinien szczegółowo uzasadnić swoje stanowisko w sprawie.
Wydanie decyzji o umorzeniu postępowania z powodu bezprzedmiotowości ma charakter procesowy. Kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera definicji bezprzedmiotowości, na co trafnie zwrócił uwagę organ odwoławczy. W orzecznictwie przyjmuje się, że istotą decyzji o umorzeniu postępowania jest zapobieżenie zbędnym na danym etapie sprawy czynnościom procesowym organu lub zakończenie postępowania bez wydania merytorycznego rozstrzygnięcia z powodów przewidzianych prawem (np. śmierć strony postępowania, nieistnienie przedmiotu sprawy). Organ wówczas nie rozważa zastosowania przepisów prawa materialnego bowiem uniemożliwiają to względy procesowe (por. wyrok NSA z dnia 29 października 2024 r., sygn. akt II OSK 1902/24). Wskazuje się także, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza brak jednego z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Może ona wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych, ale zawsze oznacza brak przedmiotu postępowania, którym jest konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Bezprzedmiotowość, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a., oznacza brak podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania danej sprawy. Wiąże się to z brakiem któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, co skutkuje tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Zachodzi ona zatem w sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego nie mamy do czynienia ze sprawą administracyjną mogącą być przedmiotem postępowania. Bezprzedmiotowość może mieć charakter podmiotowy, jak i przedmiotowy. W przypadku przyczyny o charakterze przedmiotowym, brak jest przedmiotu faktycznego do rozpoznania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 23 września 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 1109/24, WSA w Bydgoszczy z dnia 20 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Bd 377/24).
W badanej sprawie organ I instancji umorzył postępowanie administracyjne, zainicjowane wnioskiem skarżącej Spółki, uznając, że skoro celem inwestora jest przebudowa istniejącego układu melioracyjnego nie po to, aby polepszyć zdolności produkcyjne gleby, o czym stanowi art. 16 pkt 65 ustawy Prawo wodne, ale po to aby przygotować teren pod budownictwo mieszkaniowe, wniosek dotyczy terenu częściowo zagrożonego powodzią i położonego w granicach obszaru Natura 2000, to zachodzi bezprzedmiotowość postępowania.
Rozstrzygnięcie to świadczy o niezrozumieniu przez organ I instancji istoty bezprzedmiotowości postępowania, na co zasadnie zwróciło uwagę Kolegium uchylając zaskarżoną odwołaniem decyzję. Dopóki bowiem w obrocie prawnym pozostaje wniosek skarżącej Spółki, dopóty nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania w niniejszej sprawie. Skarżąca Spółka nie cofnęła wniosku, co oznacza, że organ winien sprawę rozpoznać merytorycznie, zgodnie ze wskazaniami organu odwoławczego.
Z tego względu rozstrzygnięcie organu odwoławczego odpowiada prawu, bowiem doszło do naruszenia przepisów postępowania – art. 105 § 1 k.p.a., a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Analiza akt postępowania prowadzi do wniosku, że organ I instancji praktycznie nie przeprowadził postępowania w niniejszej sprawie, a zatem art. 136 k.p.a. nie mógł mieć zastosowania.
Sąd dostrzega, iż w odwołaniu zostały złożone wnioski o wyłączenie Wójta Gminy K. i pracowników Urzędu Gminy K., które nie zostały właściwie rozpoznane. Samo wyjaśnienie złożone w piśmie z dnia 7 maja 2024 r., przekazującym odwołanie skarżącej Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Szczecinie jest daleko niewystarczające, bowiem wnioski te powinny zostać przez właściwe organy rozpatrzone procesowo.
Nie zmienia to jednak oceny prawidłowości i zgodności z prawem podjętego przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu sprzeciwu.