II SA/Sz 755/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2023-11-30
NSAAdministracyjneŚredniawsa
przywrócenie terminuodwołaniekodeks postępowania administracyjnegobrak winysamorządowe kolegium odwoławczeświadczenia rodzinneuchylenie postanowienia

WSA uchylił postanowienie SKO odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uznając, że skarżąca uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu z powodu losowych zdarzeń.

Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, twierdząc, że ostatniego dnia terminu nie mogła dostać się do mieszkania z powodu awarii zamka, co uniemożliwiło jej skompletowanie i nadanie odwołania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przywrócenia terminu, uznając, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie SKO, stwierdzając, że organ błędnie ocenił przesłankę braku winy i nie wziął pod uwagę wszystkich okoliczności.

Sprawa dotyczyła skargi K. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta K. w sprawie ustalenia wysokości nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu, wskazując, że ostatniego dnia terminu (24 lutego 2023 r.) nie mogła nadania odwołania z powodu awarii zamka w drzwiach mieszkania, co uniemożliwiło jej wejście do lokalu i skompletowanie dokumentów z banku. SKO odmówiło przywrócenia terminu, uznając, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy, a przedstawione okoliczności były niewystarczające i niepoparte dowodami. Organ odwoławczy podkreślił, że przywrócenie terminu wymaga wykazania braku winy, a lekkomyślność lub niedbalstwo wykluczają jego przyznanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżone postanowienie SKO. Sąd uznał, że organ odwoławczy błędnie ocenił przesłankę braku winy, nadmiernie wymagając od skarżącej dowodów i nie biorąc pod uwagę wszystkich przedstawionych przez nią okoliczności, w tym złego stanu drzwi, konieczności opieki nad niepełnosprawną córką oraz ograniczeń czasowych związanych z okresem ferii zimowych. Sąd podkreślił, że wystarczy uprawdopodobnienie braku winy, a organ powinien podjąć działania wyjaśniające wątpliwości. W ocenie Sądu, skarżąca wykazała prawdopodobieństwo zaistnienia nadzwyczajnej przeszkody losowej, która uniemożliwiła jej dotrzymanie terminu, mimo dołożenia należytej staranności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, skarżąca uprawdopodobniła brak swojej winy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ odwoławczy błędnie ocenił przesłankę braku winy, nie biorąc pod uwagę wszystkich okoliczności przedstawionych przez skarżącą, takich jak awaria zamka, konieczność opieki nad dzieckiem i ograniczenia czasowe. Organ nadmiernie wymagał dowodów i nie podjął działań wyjaśniających.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (4)

Główne

k.p.a. art. 58 § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit.c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

k.p.a. art. 63 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) wnosi się na piśmie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu.

p.p.s.a. art. 119 § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawa może być rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu z powodu losowych zdarzeń (awaria zamka, konieczność opieki nad dzieckiem). Organ odwoławczy błędnie ocenił przesłankę braku winy i nadmiernie obciążył skarżącą obowiązkiem przedstawienia dowodów. Organ nie wziął pod uwagę wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych istotnych dla sprawy.

Odrzucone argumenty

Argumenty SKO o braku uprawdopodobnienia winy przez skarżącą i niewystarczających dowodach.

Godne uwagi sformułowania

uprawdopodobnienie prowadzi do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie rzeczywiście miało miejsce. brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy strona nie była w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub nie narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. organ w istocie poprzestał na skrótowym opisaniu przyczyn uchybienia terminowi opisanych przez skarżącą, nie kwestionując ich prawdziwości w żadnym zakresie.

Skład orzekający

Joanna Wojciechowska

sprawozdawca

Renata Bukowiecka-Kleczaj

przewodniczący

Wiesław Drabik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki braku winy w przywróceniu terminu procesowego na gruncie K.p.a., zwłaszcza w kontekście zdarzeń losowych i obowiązku organu do wyjaśniania wątpliwości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z awarią techniczną i opieką nad dzieckiem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu i jak sąd może interweniować, gdy organ administracji zbyt pochopnie odmawia jego uwzględnienia, nawet w przypadku zdarzeń losowych.

Awaria zamka uniemożliwiła złożenie odwołania. Czy sąd administracyjny przywróci termin?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 755/23 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Wojciechowska /sprawozdawca/
Renata Bukowiecka-Kleczaj /przewodniczący/
Wiesław Drabik
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 58 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 listopada 2023 r. sprawy ze skargi K. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie
Uzasadnienie
Postanowieniem z [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 59 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775; dalej "K.p.a"), po rozpatrzeniu wniosku K. W. (dalej "strona", "skarżąca"), odmówiło jej przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta K. nr [...] [...] z dnia [...] w sprawie ustalenia wysokości nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych przyznanych decyzją nr [...] [...] z dnia 4 [...] r. uchyloną decyzją [...] [...] z dnia 25 listopada 2022 r. i zobowiązania do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że organ I instancji decyzją nr [...] [...] z dnia 7 lutego 2023 r. ustalił wysokość nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w łącznej wysokości [...] zł w postaci zasiłku rodzinnego na J. F. i A. B., dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka na J. F., dodatku z tytułu kształcenia
i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na A. B. za okres od 1 listopada 2021 r. do 30 września 2022 r. oraz dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego [...] na J. F. i A. B. za okres od 1 września
2022 r. do 30 września 2022 r. z odsetkami ustawowymi i zobowiązał stronę do ich zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi naliczonymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty ww. świadczeń do dnia spłaty.
W powyższej decyzji pouczono stronę, iż odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od daty jej doręczenia decyzji. Kolegium, badając w fazie wstępnej odwołanie wniesione przez stronę ustaliło, iż zostało ono wniesione z uchybieniem terminu, bowiem kontestowana decyzja została doręczona stronie w dniu 10 lutego 2023 r., zatem odwołanie należało wnieść osobiście do organu I instancji w terminie do dnia 24 lutego 2023 r., lub w tożsamym dniu nadać za pośrednictwem poczty polskiej. Tymczasem odwołanie zostało złożone przez stronę osobiście w Centrum Usług Społecznych w K. w dniu 27 lutego 2023 r. Strona, wnosząc odwołanie od przedmiotowej decyzji organu I instancji, równocześnie w dniu 28 lutego 2023 r. wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Organ wyjaśnił, że kwestię przywrócenia terminu regulują przepisy art. 58 K.p.a. Przepis art. 58 § 1 K.p.a. stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Według art. 58 § 2 K.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie
z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Zacytowany wyżej przepis art. 58 § 1 K.p.a. stanowi zatem, że strona starająca się
o przywrócenie terminu musi uprawdopodobnić, że do uchybienia terminu doszło bez jej winy. Zważyć należy, że w pojęciu winy mieści się każdy jej rodzaj, a więc także wina nieumyślna, która może polegać na niedołożeniu należytej staranności
w załatwianiu sprawy. Jak wyjaśniło Kolegium, skarżąca uzasadniając wniosek
o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazywała, iż złożenie odwołania wymagało uzyskania wydruków z konta bankowego potwierdzających miesięczne wpłaty stanowiące wynagrodzenie za pracę córki za okres od października 2021 r. do września 2022 r., które otrzymała z opóźnieniem (okres ferii zimowych - urlop pracownika banku i wyjazd córki na ferie), tj. w dniu 24 lutego 2023 r. Ponadto
w tym dniu podczas powrotu do domu w godzinach wieczornych (około 19.00) miała miejsce awaria zamka, co uniemożliwiło otwarcie mieszkania i konieczność nocowania u rodziny oraz konieczność wymiany zamka. Skarżąca podkreśliła , że w wydarzeniach tych uczestniczyła również nieletnia córka, która jest dzieckiem autystycznym
w sytuacjach stresowych sprawiająca problemy. Powyższe trudności z wejściem do mieszkania stały się przyczyną niemożności nadania przesyłki za pomocą poczty
w tym dniu, tj. w terminie.
Kolegium wyjaśniło także, że w art. 58 § 1 i 2 K.p.a. zostały ustanowione cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie:
1) uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy; 2) wniesienie przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu, 3) dochowanie terminu (nieprzywracalnego) do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu;
4) dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracalny termin. Odwołanie się w art. 58 § 1 K.p.a. do braku winy powoduje, że przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły stronie dotrzymanie terminu. Przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest dopuszczalne, gdy strona zawiniła uchybienie terminu, choćby
w postaci lekkiego niedbalstwa. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub nie narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe.
Zdaniem organu odwoławczego, skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w nieterminowym wniesieniu odwołania. W ocenie organu, przedstawione okoliczności zawarte we wniosku, nie są wystarczające do uprawdopodobnienia uchybienia terminu do wniesienia odwołania bez winy wnoszącego środek odwoławczy. Skarżąca w złożonym wniosku o przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie przedstawiła na tę okoliczność żadnych dokumentów dla uprawdopodobnienia uchybienia terminu bez jej winy. Takim podstawowym dokumentem mogłoby być pisemne potwierdzenie otrzymania przesyłki z banku. Według organu odwoławczego, okoliczności podane przez skarżącą były lakoniczne i nie uzasadniały uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Przedstawione uzasadnienie wniosku nie czyniło zadość sformułowanym przepisami wymogom przedstawionym na wstępie. Organ podał, że skarżąca wobec świadomości upływu terminu do wniesienia odwołania w przedstawionej sytuacji nie skorzystała również z innych właściwych (wskazanych w art. 63 § 1 K.p.a.) do wniesienia odwołania środków komunikacji dopuszczających możliwości złożenia odwołania i nie zajęła żadnego stanowiska w tej sprawie. Zgodnie z art. 63 § 1 K.p.a. podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) wnosi się na piśmie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu. Powołując się na wybrane orzecznictwo sądów administracyjnych Kolegium wskazało, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w uchybieniu terminu można zaś mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Uprawdopodobnienie istnienia kryterium braku winy istotne dla oceny zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej i jest spełnione tylko wtedy, gdy strona uprawdopodobni, że mimo całej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, to jest, że zachodziły przeszkody od niej niezależne oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. W powyższym przypadku skarżącej powyższe okoliczności nie wystąpiły.
Skarżąca złożyła skargę na ww. postanowienie, gdyż w jej ocenie jest ono podjęte pochopnie przez organ, który nie przeanalizował rzetelnie jej wniosku
o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Skarżąca szczegółowo opisała przebieg zdarzeń zaistniałych w ostatnim dniu terminu na wniesienie odwołania wskazując, że po dotarciu pod adres zamieszkania
o godzinie 19.00, stwierdziła zatrzaśnięcie drzwi w zajmowanym przez nią lokalu komunalnym. Drzwi te znajdują się w fatalnym stanie, jednak mimo stosownego wniosku nie zostały one naprawione przez administratora. Skarżąca nie dysponuje zaś środkami pozwalającymi na taką naprawę. W następstwie powyższego zdarzenia losowego, skarżąca nie mogła się dostać do mieszkania, w którym znajdowały się niezbędne dokumenty, które nie zostały jej wydane przez bank we wcześniejszym terminie. Podniosła także, że urzędy pocztowe są czynne do godziny 20.00, co sprawiło że wniesienie odwołania okazało się niemożliwe w tym dniu. Skarżąca nadmieniła też, że samotnie wychowuje niepełnosprawna córkę, którą jest niezdolna do samodzielnej egzystencji, a noc po powyższym zdarzeniu spędziła u swojej matki.
W odpowiedzi na skargę Kolegium, podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie.
Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej "p.p.s.a.").
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:
Przedmiotem skargi jest postanowienia organu odwoławczego, który po rozpatrzeniu stosownego wniosku skarżącej, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Natomiast materialnoprawną podstawę skarżonego postanowienia stanowił art. 58 § 1 i § 2 K.p.a. Zgodnie z powyższym przepisem w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, przy czym prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
Powyższy przepis określa cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą zostać spełnione kumulatywnie:
1) zainteresowany złożył prośbę o przywrócenie terminu;
2) uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie przez niego uprawdopodobniony;
3) prośba o przywrócenie terminu została złożona w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi;
4) zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin, jednocześnie ze złożeniem prośby o przywrócenie terminu.
W badanej sprawie organ orzekający o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uznał, iż okolicznością uzasadniającą wydanie rozstrzygnięcia odmownego jest brak uprawdopodobnienia przez wnioskodawczynię braku swojej winy w nieterminowym wniesieniu odwołania, a okoliczności przedstawione we wniosku, nie są wystarczające do uprawdopodobnienia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
W zakresie oceny powyższej przesłanki nie budzi wątpliwości, że ustawodawca nie wymaga więc od osoby zainteresowanej udowodnienia, a jedynie uprawdopodobnienia braku swojej winy w niedochowaniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Powyższe rozwiązanie prawne świadczy
o odformalizowaniu i uproszczeniu postępowania oraz ułatwieniu osobie zainteresowanej przedstawienia swoich racji (por. wyrok NSA z 14 maja 1998 r., sygn. akt IV SA 1153/96). Uprawdopodobnienie jest bowiem środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, niedającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Jest to środek zwolniony od ścisłych formalności dowodowych, pozwalający na przyspieszenie postępowania. Osoba zainteresowana powinna więc uwiarygodnić swoją prośbę o przywrócenie terminu argumentacją, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej (może pojawić się nawet w ostatnim dniu terminu) oraz trwała po jego upływie. Zainteresowany przywróceniem terminu powinien więc wykazać, że mimo należytej staranności (przy użyciu największego
w danych warunkach wysiłku) nie udało mu się zachować terminu, tak by umożliwić organowi administracji publicznej powzięcie przekonania o prawdopodobieństwie braku winy w uchybieniu terminowi po stronie zainteresowanego (por. wyrok NSA z 14 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 794/99; wyrok WSA w Warszawie z 25 stycznia 2013 r., I SA/Wa 673/12).
Rozpatrując skargę Sąd podzielił stanowisko przedstawione przez NSA
w wyroku z 25 września 2013 r. o sygn. akt II GSK 1791/13, w którym stwierdzono, że "uprawdopodobnienie prowadzi do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie rzeczywiście miało miejsce. Jednakże sam fakt występowania w przepisie instytucji uprawdopodobnienia nie zwalnia organu z konieczności podjęcia wszelkich działań, których efektem będzie potwierdzenie przez osobę wnioskującą wiarygodności okoliczności, na które powołała się, podając przyczynę niedopełnienia w terminie określonych czynności procesowych". W podobny sposób wypowiedział się NSA
w wyroku z 22 marca 2013 r. o sygn. akt II OSK 2267/11, wskazując, że w sytuacji, gdy strona twierdzi, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy, a organ prowadzący postępowanie administracyjne będzie miał wątpliwości co do okoliczności powoływanych przez stronę, to powinien podjąć działania niezbędne do wyjaśnienia kwestii budzącej wątpliwość. "Tylko takie stanowisko jest bowiem do pogodzenia
z zasadą informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Sam fakt występowania w art. 58 § 1 K.p.a. instytucji uprawdopodobnienia braku winy przez zainteresowanego przywróceniem terminu nie zwalnia organu od podjęcia działań, których celem z uwagi na słuszny interes obywateli będzie dokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy i potwierdzenie przez osobę wnioskującą wiarygodności okoliczności, na które powołała się, podając przyczynę niedopełnienia w terminie określonych czynności procesowych. Wysoce prawdopodobna jest bowiem sytuacja, w której podmiot wnoszący o przywrócenie terminu, po powzięciu informacji o wątpliwościach organu administracji publicznej, będzie w stanie przedstawić okoliczności prowadzące do nabrania przez organ prowadzący postępowanie pewności co do istnienia okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej" (por. też wyrok NSA z 11 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 222/10; wyrok WSA w Łodzi z 24 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 1341/13).
W badanej sprawie organ w istocie poprzestał na skrótowym opisaniu przyczyn uchybienia terminowi opisanych przez skarżącą, nie kwestionując ich prawdziwości
w żadnym zakresie. Natomiast braku uprawdopodobnienia winy skarżącej upatruje
w braku "pisemnego potwierdzenia otrzymania przesyłki z banku" czy też braku przedstawienia "dokumentów dla uprawdopodobnienia uchybienia terminu bez winy skarżącej".
Nie jest jasne w jaki sposób potwierdzenie otrzymania przesyłki z banku miałoby potwierdzić prawdziwość twierdzeń skarżącej o braku możliwości dostania się do mieszkania z powodu uszkodzenia drzwi. Podobnie nie sposób stwierdzić jakie zdaniem organu "dokumenty" mogłyby uprawdopodobnić zaistnienie okoliczności opisywanych przez stronę, które miały być podstawową przyczyną uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Warto zresztą dostrzec, iż z treści wniosku nie sposób wywnioskować, żeby skarżąca twierdziła, iż otrzymała "przesyłkę" z banku. Twierdziła bowiem jedynie, że dokumenty dołączone do odwołania zostały skompletowane dopiero "24 lutego 2023 r." Wskazać należy, że organ nie kwestionuje ani samego faktu zatrzaśnięcia się drzwi, ich złego stanu, o którego naprawę miała zabiegać skarżąca u administratora budynku, ani też konieczności zapewnia niepełnosprawnej (młodszej) córce, znajdującej się wówczas w trudnej emocjonalnie sytuacji, innego miejsca noclegu. Organ w toku swoich rozważań pominął całkowicie podnoszoną przez skarżąca okoliczność, iż okres na sporządzenie odwołania przypadał w okresie ferii zimowych. Powyższe według jej oświadczeń miało utrudniać dostęp do pracodawcy (starszej) córki wydającego zaświadczenie oraz pracownika banku obsługującego jej konto skutkując zasadnością złożenia odwołania dopiero w ostatnim okresie jego biegu. Organ nie odniósł się do argumentacji skarżącej, iż jedyną osobą która mogła jej pomóc w zaistniałej sytuacji był brat, który zamieszkuje jednak
w takiej odległości, iż nie był w stanie dotrzeć na miejsce w czasie umożlwiającym nadanie odwołania na poczcie.
Organ odwoławczy, zarzucając stronie brak przedłożenia dokumentów potwierdzających zasadność jej wniosku nie poddał wreszcie w żadnym zakresie ocenie dowodu przedłożonego przez stronę, tj. pisma administratora budynku z dnia
6 września 2022 r., w którym zakwalifikowano drzwi wejściowe do jej lokalu jako kwalifikujące się do wymiany Z ww. pisma wynikało, że z uwagi na ograniczone środki stosowny remont przewidziano dopiero na rok 2026. Tymczasem powyższe pismo
w istocie uprawdopodabnia twierdzenie strony o złym stanie drzwi w lokalu, w którym zamieszkuje, i że z uwagi na niemożliwość samodzielnego sfinansowania naprawy była ona zmuszona z korzystania z nich mimo złego stanu.
Nie sposób uznać też za prawidłowe stanowiska organu jakoby podstawę do odmowy przywrócenia terminy do wniesienia odwołania mógł w realiach badanej sprawy stanowić brak skorzystania z innych właściwych (wskazanych w art. 63 § 1 K.p.a.) do wniesienia odwołania środków komunikacji, dopuszczających możliwości złożenia odwołania. Organ, wskazując, że art. 63 § 1 k.p.a. określa, iż podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) wnosi się na piśmie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu nie wyjaśnił w jakikolwiek racjonalny sposób jak skarżąca miałaby nadać pismo wraz załącznikami zamknięte w domu w jeden z powyższych sposobów. Jest wiedzą powszechną, iż organy administracji zwykle nie umożliwiają obywatelom po godzinie 19.00 składania oświadczeń ustnie do protokołu. Natomiast przyjęcie twierdzeń organu, że w opisanych okolicznościach i dacie możliwe było nadanie pisma w urzędzie pocztowym, jak i nadanie faksu wymagałoby potwierdzenia, iż jednostki lub instytucje, oferujące tego rodzaju usługi były czynne. Skarżąca wyjaśniła, że urzędy pocztowe w jej miejscowości, będącej zresztą również siedzibą organu odwoławczego, są zamykane najpóźniej o godzinie 20.00. Organ takich twierdzeń nie podważył, jak natomiast stwierdził Sąd na podstawie danych zawartych na stronach internetowych Poczty Polskiej, podawane przez skarżącą dane
o godzinach otwarcia placówek pocztowych w K. jawią się wiarygodnymi.
Wobec powyższego, jeśli uwzględnić opisywane przez skarżącą okoliczności, tj. podjęcie nieskutecznych prób dostania się do zatrzaśniętego mieszkania, konieczność zapewnienia niepełnosprawnemu dziecku miejsca noclegu
i uspokojenia po zaistniałej stresującej sytuacji związanej z niemożnością dostania się do swojego domu, możliwość skorzystania ze wskazywanych przez organ alternatywnych sposobów wniesienia odwołania jawi się jako czysto hipotetyczna oraz nierealna - i to nawet gdyby skarżąca odstąpiła od zamiaru dołączenia do odwołania zgromadzonych dokumentów. Jak wynikało z akt, skarżąca sporządza swoje pisma odręcznie, co wskazuje, że nie posługuje się innymi środkami technicznymi, a być może nawet nie ma do nich faktycznego dostępu.
Tym samym w ocenie Sądu, organ błędnie uznał, że wskazane w postanowieniu okoliczności mogą stanowić "normalnie dostępne środki" umożliwiające pokonanie, opisanej przez skarżącą nadzwyczajnej przeszkody o charakterze losowym, której zaistnienie nie zostało w żaden sposób podważone, a nawet jawi się w świetle zgromadzonego materiału dowodowego jako prawdopodobne i wiarygodne.
W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż oceniając brak winy w nieterminowym wniesieniu odwołania należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy w realiach badanej sprawy. Mając na względzie ustalenia poczynione przez organ, Sąd nie dopatrzył się takich uchybień w zakresie staranności, które dawałyby podstawę negatywnego rozpatrzenia wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji. Tym samym Sąd za uzasadnione uznał zarzuty skargi, iż organ nienależycie wnikliwie ocenił jej stanowisko i w konwencji błędnie uznał, że nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania.
Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a., Sąd orzekł jak
w sentencji orzeczenia.
Powołane wyżej orzeczenia są dostępne pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI