II SA/Sz 753/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka, uznając prawo do wyrównania świadczenia do nowej, wyższej kwoty obowiązującej po zmianie przepisów.
Skarżąca A. K. domagała się przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka w nowej, wyższej kwocie 1000 zł, która weszła w życie od 1 stycznia 2006 r. Wójt Gminy i Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły, uznając, że świadczenie zostało już przyznane w niższej kwocie. Sąd uchylił te decyzje, stwierdzając, że skarżącej przysługuje prawo do wyrównania dodatku do aktualnej wysokości, zgodnie z zasadą sprawiedliwości społecznej i równości wobec prawa.
Sprawa dotyczyła wniosku A. K. o przyznanie zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu urodzenia dziecka. Wójt Gminy pierwotnie przyznał świadczenia, w tym dodatek w kwocie [...] zł, zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie złożenia wniosku. Po zmianie przepisów od 1 stycznia 2006 r. wysokość dodatku wzrosła do 1000 zł. Skarżąca złożyła kolejny wniosek, domagając się wyrównania do nowej kwoty. Wójt i Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły, uznając, że świadczenie zostało już przyznane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał skargę za zasadną. Sąd wskazał, że zgodnie z przepisami, dodatek przysługuje jednorazowo w kwocie 1000 zł, jeśli dochód rodziny nie przekracza określonego progu. Kluczowe było stwierdzenie, że maksymalny termin na ubieganie się o dodatek to pierwszy rok życia dziecka. Sąd uznał, że w przypadku zmiany wysokości dodatku w tym okresie, stronie służy prawo do wystąpienia o wyrównanie. Inne rozumienie przepisów prowadziłoby do nierównego traktowania obywateli, naruszając zasady sprawiedliwości społecznej i równości konstytucyjnej. Sąd podkreślił również, że organ I instancji powinien był wyjaśnić wątpliwości skarżącej co do dochodzonej kwoty, a odmowa przyznania zasiłku rodzinnego była nieprawidłowa, gdyż świadczenie to zostało już przyznane. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, stronie przysługuje prawo do wystąpienia z wnioskiem o wyrównanie dodatku do kwoty aktualnie określonej przepisami ustawy, jeśli dziecko nie ukończyło jeszcze pierwszego roku życia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że maksymalny termin do ubiegania się o dodatek to pierwszy rok życia dziecka. W przypadku zmiany wysokości dodatku w tym okresie, stronie służy prawo do wystąpienia z wnioskiem o wyrównanie. Inne rozumienie prowadziłoby do nierównego traktowania obywateli, naruszając zasady sprawiedliwości społecznej i równości konstytucyjnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
u.ś.r. art. 9 § ust. 1 i 3
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka przysługuje jednorazowo w kwocie 1000 zł, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 504 zł. Do końca 2005 r. wysokość tego dodatku wynosiła 500 zł.
u.ś.r. art. 5 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka przysługuje jednorazowo.
Pomocnicze
u.ś.r. art. 4 § ust. 2
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 6 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 47 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 15b
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Dotyczy jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka.
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa odmowy przyznania świadczenia.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do dokładnego wyjaśnienia i załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 155
Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość rozważenia wniosku strony w kontekście tego przepisu.
p.u.s.a. art. 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej.
Konstytucja RP art. 30 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada proporcjonalności (zakaz nadmiernej ingerencji).
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo do wyrównania dodatku do zasiłku rodzinnego do nowej, wyższej kwoty obowiązującej po zmianie przepisów, w sytuacji gdy dziecko nie ukończyło jeszcze pierwszego roku życia. Naruszenie zasad sprawiedliwości społecznej i równości konstytucyjnej przez nierówne traktowanie obywateli w zależności od daty złożenia wniosku. Obowiązek organu do dokładnego wyjaśnienia sprawy i prawidłowego rozpatrzenia wniosku.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów administracji o braku podstaw do przyznania świadczenia, gdyż zostało ono już wypłacone w niższej kwocie.
Godne uwagi sformułowania
Inne rozumienie przepisów ww. ustawy doprowadziłoby do nierównego traktowania osób uprawnionych do otrzymania tegoż dodatku w zależności od daty złożenia wniosku, co byłoby naruszeniem art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zasadę sprawiedliwości społecznej uzupełnia zasada proporcjonalności (...) oraz zasada równości (...). W przypadku gdy organ I instancji miał wątpliwości co do złożonego przez stronę wniosku (...) zgodnie z art. 7 Kpa winien podjąć kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia i załatwienia sprawy, tj. zapytać się strony jakiego świadczenia i w jakiej wysokości się domaga.
Skład orzekający
Mirosława Włodarczak-Siuda
przewodniczący
Barbara Gebel
sędzia
Joanna Wojciechowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń rodzinnych, prawo do wyrównania świadczenia po zmianie przepisów, zasady sprawiedliwości społecznej i równości wobec prawa w kontekście świadczeń socjalnych."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji zmiany wysokości dodatku w trakcie okresu uprawniającego do jego pobrania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak zmiany w przepisach mogą wpływać na prawa obywateli i jak sądy interpretują zasady sprawiedliwości społecznej w praktyce. Jest to przykład, gdzie prawo chroni obywatela przed skutkami zmian legislacyjnych.
“Czy możesz dostać więcej pieniędzy za urodzenie dziecka, nawet jeśli już otrzymałeś dodatek?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Sz 753/06 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2006-11-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-07-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Barbara Gebel Joanna Wojciechowska /sprawozdawca/ Mirosława Włodarczak-Siuda /przewodniczący/ Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2003 nr 228 poz 2255 Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel Asesor WSA Joanna Wojciechowska (spr) Protokolant Beata Radomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2006r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r Nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu urodzenia dziecka I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] r. Nr [...] II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Uzasadnienie W dniu [...] r. A. K. złożyła w Ośrodku Pomocy Społecznej wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka P. K. w dniu [...]r. Wójt Gminy decyzją z dnia [...]r. nr [...] na podstawie m.in. art. 9 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych przyznał A. K. zasiłek rodzinny w kwocie [...]zł płatny miesięcznie i jednorazowy dodatek do tegoż zasiłku z tytułu urodzenia dziecka P. K. w wysokości [...]zł. W dniu [...] r. A. K. złożyła wniosek do ww. ośrodka pomocy o ustalenie prawa do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka P. K. i w dniu [...] r. Wójt Gminy decyzja nr [...] a podstawie art. 15b ustawy o świadczeniach rodzinnych przyznał jej powyższą zapomogę w wysokości [...]zł. W dniu [...]r. A. K. złożyła wniosek na druku urzędowym do ww. ośrodka pomocy o przyznanie zasiłku rodzinnego na córkę P. i dodatku do tegoż zasiłku z tytułu jej urodzenia. Wójt Gminy decyzją z dnia [...]r. nr [...] na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm./ oraz art. 4 ust.2, art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 47 ust. 1 , art. 9 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych / Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm./ oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne /Dz. U. Nr 105, poz. 881/, odmówił przyznania A. K. zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu urodzenia dziecka. Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ powołał się na swoją decyzję z dnia [...]r., którą przyznał stronie przedmiotowy zasiłek i dodatek do niego z tytułu urodzenia córki P. w wysokości zgodnej z wówczas obowiązującymi przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wójt podał, że nie widzi podstaw do przyznania stronie powtórnie tego samego świadczenia. A. K. złożyła odwołanie od powyższej decyzji, gdyż według niej po zmianie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych od stycznia 2006r. należy się jej drugi dodatek z tytułu urodzenia dziecka w wysokości 1000zł, w przypadku gdy dochód w rodzinie nie przekracza na osobę miesięcznie kwoty 504zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 9 ust. 1 i 3 stawy o świadczeniach rodzinnych po rozpatrzeniu odwołania A. K. od decyzji Wójta Gminy z dnia [....]r., utrzymalo w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium podało, że organ I instancji działał prawidłowo, gdyż przyznał stronie zasiłek rodzinny oraz jednorazowy dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia córki P. decyzją z dnia [...]r. w kwocie [...]zł. Dopiero od 1 stycznia 2006r. w wyniku zmiany przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych powyższy dodatek wynosi 1000zł. Organ II instancji wskazał, że wobec powyższego wniosek strony z dnia [...]r. jest bezzasadny, bowiem zostały przedmiotowe świadczenia przyznane. A. K. złożyła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wskazując że jest ona dla niej krzywdząca. Skarżąca uważa, że po zmianie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych od stycznia 2006 r. należy się jej niezależnie od wcześniej wypłaconych świadczeń, dodatek z tytułu urodzenia dziecka w kwocie 1000zł, gdyż miesięczny dochód w jej rodzinie nie przekracza kwoty 504zł. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje : Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz.U. Nr 153, poz. 1269 / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga jest zasadna. Zgodnie art. 5 ust. 1 w związku z art. 9 ust. 1 i 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych /w obecnym jej brzmieniu/, dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka przysługuje jednorazowo matce lub ojcu albo opiekunowi prawnemu w kwocie 1000zł, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 504zł. Do końca 2005 r. wysokość tego dodatku wynosiła 500zł. Wniosek o taki dodatek może złożyć osoba uprawniona w terminie do ukończenia przez dziecko pierwszego roku życia. W niniejszej sprawie A. K. złożyła wniosek o zasiłek rodzinny i dodatek z tytułu urodzenia córki w dniu [...] r., dlatego też decyzją Wójta Gminy z dnia [...]r przyznano jej ww. świadczenia, w tym dodatek w kwocie [...]zł zgodnie z wówczas obowiązującymi przepisami. W przypadku gdyby strona złożył taki wniosek po 1 stycznia 2006 r., otrzymałaby dodatek do tegoż zasiłku w wysokości 1000zł. Zdaniem Sądu skoro maksymalny termin do ubiegania się o powyższy dodatek określono "ukończeniem przez dziecko pierwszego roku życia", oznacza to, że w przypadku zmiany wysokości tego dodatku w tymże terminie stronie służy prawo do wystąpienia z wnioskiem o wyrównanie dodatku do kwoty aktualnie, określonej przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych. Inne rozumienie przepisów ww. ustawy doprowadziłoby do nierównego traktowania osób uprawnionych do otrzymania tegoż dodatku w zależności od daty złożenia wniosku, co byłoby naruszeniem art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . Art. 2 Konstytucji stanowi, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Organy tworząc prawo winny dążyć do zachowania równowagi w stosunkach społecznych i powstrzymać się od kreowania niesprawiedliwych, niepopartych obiektywnymi wymogami i kryteriami przywilejów oraz obowiązków dla wybranych grup obywateli. Zasadę sprawiedliwości społecznej uzupełnia zasada proporcjonalności, określana też jako zakaz nadmiernej ingerencji, wymieniona w art. 30 ust. 2 Konstytucji oraz zasada równości, sformułowana w art. 32 Konstytucji. Zasada zakazu nadmiernej ingerencji oznacza, że ingerencja ustawodawcy jak i innych organów stanowiących prawo, w prawa i wolności obywatela musi być usprawiedliwiona szczególnymi okolicznościami. Z art. 32 Konstytucji wynika nakaz jednakowego traktowania podmiotów prawa w obrębie określonej klasy ( kategorii). Wszystkie podmioty prawa charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną powinny być traktowane równo, a wiec według jednakowej miary, bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 18 stycznia 2000 r., sygn. akt K17/99). W przypadku gdy organ I instancji miał wątpliwości co do złożonego przez stronę wniosku z dnia [...] r. o przyznanie ponownie zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu urodzenia córki P. zgodnie z art. 7 Kpa winien podjąć kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia i załatwienia sprawy, tj. zapytać się strony jakiego świadczenia i w jakiej wysokości się domaga. Zaniechanie Wójta w tym zakresie doprowadziło do wydania decyzji z [...] r., w której odmówiono stronie tegoż zasiłku i dodatku. Decyzja ta jest nieprawidłowa, niezależnie od przyczyn wcześniej wskazanych przez Sąd, również z tego powodu, że odmawia ona zasiłku rodzinnego w sytuacji, gdy zasiłek został już stronie przyznany, zaś nie zmieniły się w tym zakresie przepisy, co winno prowadzić do umorzenia postępowania w tej części. Zaznaczyć należy, że organ mógł też wniosek strony rozważyć w kontekście art. 155 Kpa. Wyjaśnić należy stronie, że domaganie się przez nią dodatkowo dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka w kwocie [...]ł jest nieporozumieniem, gdyż ustawodawca zmienił jedynie wysokość dodatku, który otrzymała ona już w dniu [...] r. / w wysokości [...]zł/. Stronie należy się jedynie kwota [...]zł do sumy już przez nią otrzymanej do łącznej kwoty [...]zł tj. obecnej wysokości tegoż dodatku. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy, co stanowiło podstawę do uwzględnienia skargi. Wskazanie ww. naruszenia stanowi jednocześnie wskazówkę dla organu orzekającego co do sposobu interpretacji art. 9 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych przy ponownym rozstrzyganiu sprawy. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 152 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz.1270 z póź. zm. /, orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI