II SA/Sz 746/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2006-01-05
NSAAdministracyjneŚredniawsa
kombatancipraca przymusowadeportacjaświadczenia pieniężneII wojna światowarepresjeokres deportacjiustawa kombatancka

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę kombatanta na decyzję odmawiającą przyznania świadczenia pieniężnego za pracę przymusową, uznając, że okres deportacji był krótszy niż wymagane 6 miesięcy.

Skarżący domagał się świadczenia pieniężnego za pracę przymusową, argumentując, że okres represji powinien być liczony do dnia kapitulacji Niemiec. Organ administracji odmówił, wskazując na okres deportacji krótszy niż 6 miesięcy. Sąd administracyjny podzielił stanowisko organu, podkreślając, że praca po wyzwoleniu terenu traci przymiot przymusowości.

Sprawa dotyczyła skargi Z. L. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, który odmówił przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej. Główną przyczyną odmowy był okres deportacji krótszy niż wymagane ustawowo sześć miesięcy. Skarżący argumentował, że okres represji powinien być liczony do daty kapitulacji Niemiec, a także wskazywał na niemożność powrotu do Polski w okresie po wyzwoleniu. Sąd administracyjny, analizując przepisy ustawy o świadczeniach pieniężnych dla osób deportowanych do pracy przymusowej, uznał, że okres deportacji skarżącego wyniósł 5 miesięcy i 15 dni, co nie spełnia wymogu minimalnego okresu 6 miesięcy. Sąd podzielił stanowisko organu, że praca wykonywana po wyzwoleniu terenu spod okupacji hitlerowskiej traci przymiot przymusowości. W związku z tym skarga została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, okres deportacji do pracy przymusowej musi trwać co najmniej 6 miesięcy. Praca wykonywana po wyzwoleniu terenu spod okupacji traci przymiot przymusowości.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowy jest łączny okres deportacji do pracy przymusowej, który musi wynosić co najmniej 6 miesięcy. Praca wykonywana po wyzwoleniu terenu, nawet jeśli była kontynuowana, nie jest już traktowana jako praca przymusowa w rozumieniu ustawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

ustawa o świadczeniach pieniężnych art. 1 § ust. 1

Ustawa o świadczeniach pieniężnych przysługujących osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

ustawa o świadczeniach pieniężnych art. 4 § ust. 1 i 2

Ustawa o świadczeniach pieniężnych przysługujących osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

ustawa o świadczeniach pieniężnych art. 2 § pkt 2 lit. a)

Ustawa o świadczeniach pieniężnych przysługujących osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

Represją jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed 1 września 1939 r., na terytorium III Rzeszy.

ustawa o świadczeniach pieniężnych art. 4 § ust. 1, 2 i 4

Ustawa o świadczeniach pieniężnych przysługujących osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okres deportacji do pracy przymusowej był krótszy niż wymagane 6 miesięcy. Praca wykonywana po wyzwoleniu terenu spod okupacji traci przymiot przymusowości.

Odrzucone argumenty

Okres represji powinien być liczony do daty kapitulacji Niemiec. Rodzice skarżącego nie mogli powrócić do Polski w okresie po wyzwoleniu.

Godne uwagi sformułowania

Z chwilą wyzwolenia danego terenu spod okupacji hitlerowskiej świadczona tam przez deportowanych pracowników praca, choćby była nadal wykonywana, np.: jako konieczna dla zachowania egzystencji, traciła przymiot przymusowości, jak i przymiot wykonywania jej na terenach okupowanych przez III Rzeszę.

Skład orzekający

Barbara Gebel

przewodniczący

Kazimierz Maczewski

członek

Marzena Iwankiewicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogu minimalnego 6-miesięcznego okresu deportacji do pracy przymusowej oraz momentu zakończenia przymusowego charakteru pracy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej ustawy o świadczeniach pieniężnych dla osób deportowanych do pracy przymusowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego historycznie tematu pracy przymusowej i świadczeń dla kombatantów, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na ścisłej interpretacji przepisów dotyczących długości okresu deportacji.

Czy praca przymusowa po wyzwoleniu nadal jest pracą przymusową? Sąd rozstrzyga.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 746/05 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2006-01-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-06-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Barbara Gebel /przewodniczący/
Kazimierz Maczewski
Marzena Iwankiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Hasła tematyczne
Kombatanci
Sygn. powiązane
II OSK 557/06 - Wyrok NSA z 2006-07-26
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.),, Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Protokolant Agata Banc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi Z. L. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tyt. pracy przymusowej oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art.1 ust.1 i art.4 ust.1 i 2 oraz art.2 ustawy z dnia 31.05.1996r. o świadczeniach pieniężnych przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 z późn. zm.) po uprzednim rozpatrzeniu wniosku Z.L. odmówił przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego w związku z deportacją do pracy przymusowej. Przyczyną odmowy był krótszy niż sześciomiesięczny okres deportacji do pracy przymusowej.
W piśmie z dnia [...] r. Z.L. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podnosząc, iż urodził się w W. [...] r. i do końca wojny tj. do maja 1945r. przebywał w tej miejscowości wraz z rodzicami.
Po ponownym rozpoznaniu wniosku na podstawie oraz art. 2 pkt 2 lit. a) i art.4 ust 1, 2 i 4 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz U. Nr 87, poz. 395 z późn.zm.) Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] r.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż represja w rozumieniu w/w ustawy rozpoczęła się [...] r. a zakończyła się [...] r. z dniem zajęcia przez wojska koalicji antyhitlerowskiej miejscowości [...]. Dalsze przebywanie w miejscowości, w której pracowali przymusowo rodzice skarżącego po dacie jej zajęcia nie spełniała warunku ustawy.
Zgodnie z art.2 pkt 2 lit. a cyt. ustawy represją jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed 1 września 1939 r., na terytorium III Rzeszy .
Według ustaleń organu represja skarżącego trwała w sumie 5 miesięcy i 15 dni, a więc krócej niż minimalny okres 6 miesięcy.
Powyższą decyzję Z.L. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...]. Skarżący decyzję organu uznał za nieuzasadnioną, bowiem zdaniem skarżącego organ powinien przyjąć jako datę końcową represji dzień, w którym Niemcy podpisali akt kapitulacji tj. 8 maja 1945r. Ponadto podał, że w okresie od dnia kiedy nastąpiło wyzwolenie miejscowości [...] r. do [...] r. rodzice skarżącego nie mogli powrócić do Polski w jej granicach sprzed 1 września 1939r. gdyż nie mieli takiej możliwości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd właściwy jest do kontroli działalności administracji publicznej, w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia nie 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm./ kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje organów administracyjnych. Tak więc uchylenie decyzji administracyjnych przez Sąd następuje w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z art. 2 pkt 2 lit. a) deportacja /wywiezienie/ do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed 1 września 1993r. na terytorium: III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945.
Represją, w rozumieniu art.2 pkt 2 lit.a/ ustawy z 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonych w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR uprawniającą do świadczenia pieniężnego, jest deportacja do III Rzeszy osoby małoletniej i z tego powodu niezdolnej do pracy fizycznej, jeżeli osoba ta przebywała na tym terenie przez co najmniej 6 miesięcy.
Z dokonanych przez organ ustaleń wynika, iż skarżący urodził się na terenie III Rzeszy w miejscowości [...] gdzie przebywał wraz z rodzicami do maja 1945r. Miejscowość ta została zajęta przez wojska koalicji antyhitlerowskiej [...] r. Okres pobytu skarżącego w warunkach pracy przymusowej trwał 5 miesięcy i 15 dni.
Sąd podziela pogląd wyrażony przez organ w uzasadnieniu decyzji, iż ewentualne dalsze przebywanie w miejscowości, w której pracowali przymusowo rodzice skarżącego po dacie jej zajęcia nie spełnia warunku określonego w cytowanej ustawie.
Z chwilą wyzwolenia danego terenu spod okupacji hitlerowskiej świadczona tam przez deportowanych pracowników praca, choćby była nadal wykonywana, np.: jako konieczna dla zachowania egzystencji, traciła przymiot przymusowości, jak i przymiot wykonywania jej na terenach okupowanych przez III Rzeszę. Stanowisko takie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 9 sierpnia 2001r. sygn. akt V SA 3877/00/publ. lex nr 50162/.
W tym stanie rzeczy w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podnoszone argumenty zawarte w skardze, iż organ powinien przyjąć jako termin końcowy deportacji do pracy przymusowej datę podpisania aktu kapitulacji przez Niemcy jest nieuzasadniony. Stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji jest prawidłowe i nie narusza prawa .
Wobec powyższego na podstawie art. 151 ppsa należało orzec jak w sentencji .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI