II SA/Sz 745/22

II SA/Sz 745/22 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2022-10-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Arkadiusz Windak /przewodniczący/
Katarzyna Grzegorczyk-Meder /sprawozdawca/
Krzysztof Szydłowski
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 28, art. 29-31, art. 30 ust. 1b
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 12, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3, art. 156 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 106 par. 3, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 153, art. 200, art. 205 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 października 2022 r. sprawy ze skargi P. R. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego P. R. kwotę [...]([...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W dniu [...] marca 2022 r. P. R. (zwany dalej: "stroną"
lub "skarżącym") złożył w Starostwie Powiatowym w P. zgłoszenie zamiaru wymiany pokrycia dachowego w budynku gospodarczym, na terenie działki nr [...]
w W. , gm. D..
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2022 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 30 ust. 5c i art. 30 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm., zwanej dalej: "p.b.") oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a."), Starosta P. (zwany dalej: "organem I instancji") wniósł sprzeciw do ww. zgłoszenia zamiaru wymiany pokrycia dachowego w budynku gospodarczym.
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ I instancji wyjaśnił, że analiza akt sprawy wykazała nieprawidłowości w zgłoszeniu strony. Postanowieniem z dnia [...] marca 2022 r. organ I instancji zobowiązał stronę do uzupełnienia braków zgłoszenia, tj.: - przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dla działki nr [...] będącej pasem drogowym, gdyż - zdaniem organu,
budynek gospodarczy położony jest również na tej działce,
- wskazania sposobu odprowadzenia wód deszczowych z budynku,
- wskazania sposobu zagospodarowania odpadów powstałych w wyniku wymiany poszycia dachu,
- wskazania, czy na dachu przedmiotowego budynku znajdują się gniazda lęgowe ptaków.
Po przeanalizowaniu złożonych przez stronę wyjaśnień (pisma z dnia
[...] i [...] kwietnia 2022 r.) oraz załączonych do uzupełnienia dokumentów organ stwierdził, że strona nie dostarczyła oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dla działki nr [...], będącej pasem drogowym.
Organ I instancji nie podzielił stanowiska strony dotyczącego spełnienia
ww. wymogu. W oparciu o dokumenty znajdujące się w zasobach wydziału geodezji, kartografii i katastru Starostwa Powiatowego w P. organ ustalił, że budynek objęty zgłoszeniem położony jest na działce nr [...] oraz na działce nr [...] - stanowiącej pas drogowy drogi gminnej (ul. P. ). Skoro planowane roboty budowlane mają być wykonywane również w granicach działki nr [...], do zgłoszenia należało dodatkowo dołączyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania przedmiotową działką. Organ nie znalazł możliwości odstąpienia od tego wymogu.
Ponieważ strona do dnia wydania ww. decyzji, nie wywiązała się w pełni
z nałożonego obowiązku uzupełnienia zgłoszenia, zgodnie z art. 30 ust. 5c i art. 30 ust. 5 p.b., organ zgłosił sprzeciw do przedmiotowego zgłoszenia strony.
Strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji, której zarzuciła wydanie z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 77
§ 1, art. 8, art. 10 § 1 i art. 79a k.p.a., mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem strony, brak było w postępowaniu pierwszej instancji informacji przekazanych trybie art. 10 § 1 i art. 79a k.p.a. Organ nie wyjaśnił czy strona jest zobowiązana do złożenia oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością do działki
nr [...], która nie jest objęta zgłoszeniem. Strona zadeklarowała, że będzie realizowała przedmiotowe roboty budowlane wyłącznie na terenie działki nr [...] (pismo z [...] kwietnia 2022 r.).
Nadto strona podniosła m.in., iż nie ma żadnego sporu pomiędzy Gminą
a inwestorem o granice nieruchomości. Wskazała, że Gmina D. nie wniosła zastrzeżeń dotyczących położenia budynku gospodarczego. Wątpliwość budzą wskazane przez organ I instancji dokumenty, znajdujące się w zasobach geodezji kartografii i katastru Starostwa Powiatowego, które zdigitalizowane do postaci cyfrowej z zasobów map papierowych mogą być obarczone błędem.
Zdaniem strony, organ I instancji nie odniósł się uzasadnieniu decyzji
do okoliczności działających na korzyść strony, a powinien wziąć pod uwagę okoliczności działające na korzyść i niekorzyść strony (wyrok WSA w Warszawie
z dnia 22 marca 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2282/12).
Decyzją z dnia [...] czerwca 2022 r., nr [...], wydaną
na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Wojewoda Z. (zwany dalej: "organem II instancji" lub "Wojewodą") utrzymał w mocy decyzję organu I instancji
z dnia [...] kwietnia 2022 r.
Przedstawiając motywy podjętego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał,
że organ I instancji wydając postanowienie z dnia [...] marca 2022 r., zobowiązał stronę m.in. do uzupełnienia zgłoszenia o oświadczenie o posiadanym prawie
do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dla działki nr [...], obr. W. , gm. D., gdyż - zdaniem organu - budynek gospodarczy położony jest również na tej działce, stanowiącej pas drogowy drogi gminnej - ul. [...].
Odnosząc się do zarzutów strony, Wojewoda wskazał, że organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie zgłoszeniowe, wydając postanowienie na podstawie art. 30 ust. 5c p.b. Decyzję wydano z zachowaniem 21 dni
od dnia odebrania przez stronę postanowienia do usunięcia braków zgłoszenia.
W międzyczasie strona złożyła w organie dwa pisma, przeprowadziła również, jak wynika z pisma z [...] kwietnia 2022 r., rozmowę telefoniczną z pracownikiem organu
I instancji. Organ I instancji opierając się na wydruku roboczym z kopii mapy ewidencyjnej, wskazał w ww. postanowieniu, iż zakres przedmiotowego zgłoszenia obejmuje oprócz działki nr [...], również działkę nr [...], oraz pouczył stronę, że w razie nieuzupełnienia zgłoszenia we wskazanym zakresie i terminie, wydana zostanie decyzja wnosząca sprzeciw do zgłoszenia zamiaru wykonania ww. robót budowlanych.
Organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji dotyczące konieczności uzupełnienia zgłoszenia o wpisanie działki nr [...] do oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wskazał, że podczas postępowania odwoławczego uzyskano kopię mapy ewidencyjnej w skali 1:1000, zgodną z treścią materiału państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, będącej odzwierciedleniem znajdującego się w aktach wydruku roboczego kopii mapy zasadniczej. Z dokumentu tego wynika, iż objęty zgłoszeniem budynek gospodarczy (oznaczony jako [...], o powierzchni [...] m2 - informacja z kartoteki budynków) zlokalizowany jest na działce nr [...] oraz na działce [...] obr. W. , gm. D.. Według Wojewody, słusznie organ I instancji zobowiązał inwestora do uzupełnienia zgłoszenia o wskazanie w oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane również dla działki nr [...]. Jednakże inwestor nie wykonał tego zobowiązania twierdząc, iż w ramach zgłoszenia podjęte zostaną prace mające na celu wymianę pokrycia dachowego, które wykonywane będą wyłącznie na działce nr [...].
Podsumowując Wojewoda stwierdził, że w niniejszej sprawie zasadnym było wniesienie sprzeciwu w związku z nieuzupełnieniem przez stronę zgłoszenia
o oświadczenie o posiadanym prawie budowlanym (zgodnie z brzmieniem przepisów art. 30 ust. 2a w związku z art. 32 ust. 4 p.b.).
P. R. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Szczecinie ze skargą na decyzję organu II instancji z dnia [...] czerwca 2022 r., wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji. Ewentualnie skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji w całości i rozpoznanie sprawy co do istoty w związku z udokumentowanym tytułem posiadania do działki nr [...], obr. W. , gm. D. - aktualną kopią mapy ewidencyjnej załączonej do skargi, która jest bezspornym dowodem jej posiadania
i dysponowania na cele budowlane oraz uznanie, że decyzja wydana została
z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie od organu kosztów postępowania i o rozpoznanie niniejszej skargi w trybie uproszczonym.
Wydanej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.:
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, przez co wydano decyzję, która narusza słuszny interes obywateli,
- art. 8 k.p.a., poprzez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego
z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela
do organów państwa,
- art. 10 § 1 i art. 79a k.p.a., tj. brak informacji przekazanych w tym trybie, niewyjaśnienie czy skarżący jest zobowiązany do złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w stosunku do działki nr [...], która nie jest objęta zgłoszeniem; wobec wątpliwości organu I instancji skarżący zadeklarował, że prace będą wykonywane wyłącznie na terenie działki nr [...], której jest właścicielem (pismo strony z dnia [...] kwietnia 2022 r. stanowiące uzupełnienie odpowiedzi z dnia [...] kwietnia 2022 r.); działania organu II instancji oparły się wyłącznie na ustaleniach organu I instancji dotyczących posiadanych zasobów map ewidencyjnych, które są obarczone błędami związanymi z ich przeniesieniem do warstw cyfrowych; działania te były również niezgodne z Krajowym Programem Oczyszczania Kraju z Azbestu na lata 2009-2032, którego głównymi celami jest usunięcie i unieszkodliwienie wyrobów zawierających azbest, minimalizacja negatywnych skutków zdrowotnych spowodowanych obecnością azbestu na terytorium kraju oraz likwidacja szkodliwego oddziaływania azbestu na środowisko, a kwestie te nie zostały objęte postępowaniem I i II instancji, wskutek czego miało to wpływ na treść orzeczenia.
W uzasadnieniu skargi wnoszący ją argumentował, że w przedmiotowym
w sprawie zgłoszeniu wskazywał, że nie nastąpi zmiana konstrukcji dachu,
oraz że budynek gospodarczy nie jest zabytkowy, a nowe pokrycie dachu będzie wykonane z blachy. Podniósł, że odpady azbestowe pochodzące z pokrycia dachowego, jak wielokrotnie wskazano w zgłoszeniu i odpowiedzi na wezwanie, będą usuwane w ramach Programu usuwania wyrobów zawierających azbest na terenie Gminy D., realizowanego przez Wójta Gminy D., na podstawie złożonego przez skarżącego wniosku oraz umowy zawartej przez Gminę z uprawnionym do wykonania prac podmiotem, który przeprowadzi akcję demontażu i zbiórki wyrobów azbestowych.
Jak podniósł skarżący, właściciel działki nr [...] położonej w W. - Gmina D., nie wniosła do wniosku skarżącego jakichkolwiek zastrzeżeń dotyczących wskazanego przez organ domniemanego położenia budynku gospodarczego na wyżej wymienionej działce. Organ nie odniósł się również do informacji skarżącego, że według jego wiedzy główne budynki gospodarcze były budowane przed II wojną światową, natomiast kolejne zostały wybudowane przez rodziców skarżącego w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku, na działce nr [...] obr. W. , której byli właścicielami.
Zdaniem skarżącego, organ I i II instancji opierając się wyłącznie na mapach ewidencyjnych, nie podjął jakichkolwiek działań, które pozwoliłyby na ich aktualizację zgodnie z wnioskiem skarżącego. Budynki te były budowane zgodnie
z obowiązującymi w tym czasie przepisami. Budynki ujęte były w ewidencji gruntów
i w tym czasie zarówno rodzice skarżącego, jak i skarżący płacili regularnie należne podatki. Wątpliwości budzą wskazane przez organ dokumenty, znajdujące się
w zasobach geodezji, kartografii i katastru Starostwa Powiatowego w P., które
- w ocenie skarżącego - zdigitalizowane do postaci cyfrowej z zasobów map papierowych, mogą być obarczone błędem. Ponadto skarżący wskazał, że informacje dotyczące żądania organu przedstawiono w Urzędzie Gminy D., który stwierdził, że nie ma podstaw do dysponowania jego nieruchomością w zakresie objętym zgłoszeniem. W zaistniałej sytuacji, nie zachodzi też potrzeba rozgraniczenia nieruchomości, która powstaje gdy między właścicielami nieruchomości sąsiednich istnieje spór co do prawidłowego przebiegu poszczególnych granic albo gdy nie zostały wytyczone i utrwalone granice nowo utworzonej nieruchomości. Pomiędzy skarżącym a Gminą nie ma jakiegokolwiek sporu o granice nieruchomości. Wobec zaistniałych okoliczności skarżący we własnym zakresie podjął się ich aktualizacji, czego wynikiem jest załączony do skargi uproszczony wypis z ewidencji gruntów, według stanu na dzień [...] lipca 2022 r. z załączoną kopią mapy ewidencyjnej.
Dodatkowo skarżący wskazał, że jego działania były zgodne z Krajowym Programem Oczyszczania Kraju z Azbestu na lata 2009-2032. Stanowisko organu
jest - w ocenie skarżącego - niezgodne z ww. Programem i utrudnia obywatelom jego realizację, zamiast ich wspierać.
Zdaniem skarżącego, decyzje organu I i II instancji zostały wydane z istotnym naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego i wymagają kontroli instancyjnej. Organy w żaden sposób nie odniosły się w uzasadnieniu decyzji
do ewentualnych okoliczności działających na korzyść strony, a w szczególności zamiaru wykonywania prac wyłącznie na działce nr [...], położonej w W.
i w orzeczeniu odniosły się do działki nr [...], która nie była objęta zgłoszeniem. Organy całkowicie pominęły tę kwestię nie tylko nie wskazując, jakie fakty działałyby na korzyść strony, ale również nie wykazując, że okoliczności takie nie istnieją. Przy czym organ zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę okoliczności działających tak na korzyść jak i niekorzyść strony (wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 marca 2013 r., sygn. VII SA/Wa 2282/12). Jak podniósł skarżący, załączona kopia mapy ewidencyjnej będąca wynikiem działań skarżącego potwierdza poprawność zgłoszenia i bezprawne działania organów I i II instancji.
Według skarżącego, organ I instancji podkreślał w uzasadnieniu okoliczności działające na niekorzyść strony, które z kolei zostały poddane rozbudowanej analizie.
W tym jednak zakresie – zdaniem skarżącego - organ doszedł do mylnych wniosków, które doprowadziły do wydania bezzasadnej decyzji - sprzeciwu do prac mających na celu usunięcie azbestu.
Skarżący uważa, że istnieje konieczność zweryfikowania, czy organ prawidłowo uzasadnił wybór rozstrzygnięcia. Okoliczności podniesione przez organ I i II instancji nie potwierdzają zasadności wydanych decyzji. Wskazane okoliczności działające na korzyść skarżącego zostały pominięte w rozstrzygnięciach organu I i II instancji. Z uwagi na powyższe oraz nowe okoliczności wskazane w ww. uproszczonym wypisie z ewidencji gruntów, z załączoną kopią mapy ewidencyjnej, skarżący wniósł jak w skardze.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W piśmie z dnia [...] sierpnia 2022 r., skarżący wskazał, że nie polega na prawdzie twierdzenie organu, zawarte z odpowiedzi na skargę w zakresie tego, że kontury budynku gospodarczego objętego zgłoszeniem leżą poza granicami działki nr [...] i obejmują fragment obszaru spornej działki nr [...]. W niniejszej sprawie przeprowadzone zostało postępowanie o wznowienie granic, w wyniku którego ustalono, że rzeczony budynek gospodarczy leży w całości w granicach działki nr [...] (około 60 cm od granicy z działką nr [...]). Wskazane dokumenty strona złożyła zarówno w organie II instancji w toku postępowania, jak i Sądzie w związku z postępowaniem, którego tyczy się niniejsze pismo. W tym stanie rzeczy brak jest – zdaniem skarżącego podstaw do twierdzenia, że strona winna uzyskać od Gminy D. jakikolwiek dokument uprawniający stronę do dysponowania działką nr [...]. Jak podał skarżący, decyzję o wznowieniu granic,
jak i mapy geodezyjne zostały załączone zarówno do złożonego u Wojewody Z. odwołania, jak i w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym
w związku ze złożeniem skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej zwanej: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Niniejsza skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym
w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Dokonując kontroli sprawy w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że złożona skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiot sprawy objętej skargą w niniejszej sprawie dotyczy wniesienia sprzeciwu przez organ architektoniczno-budowlany w sprawie zgłoszenia robót budowlanych.
Na wstępie należy wyjaśnić, że w świetle art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm., zwanej dalej: "p.b."), inwestor przed przystąpieniem do realizacji robót budowlanych powinien uzyskać decyzję
o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29-31p.b. W przepisach art. 29-31 p.b. określone zostały sytuacje, w których inwestor zwolniony jest z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a budowę lub roboty budowlane może wykonać po zgłoszeniu organowi administracji architektoniczno-budowlanej takiego zamiaru.
Jak wynika z brzmienia art. 30 ust. 1b p.b., zgłoszenia budowy lub wykonywania innych robót budowlanych dokonuje się organowi administracji architektoniczno-budowlanej. W zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres, miejsce i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia (art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego). Przepis art. 30 ust. 2a Prawa budowlanego określa jakie dokumenty należy dołączyć do zgłoszenia stanowiąc o:
1) oświadczeniu, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2;
2) odpowiednich szkicach lub rysunkach - w zależności od potrzeb;
3) pozwoleniu, uzgodnieniu i opinii, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw, w szczególności decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, zgodnie z art. 72 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
4) projekcie zagospodarowania działki lub terenu wraz z opisem technicznym instalacji, wykonany przez projektanta posiadającego odpowiednie uprawnienia budowlane w przypadku budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 9, 23 i 30, oraz instalowania, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. e;
5) projekcie zagospodarowania działki lub terenu, wykonany przez projektanta posiadającego wymagane uprawnienia budowlane, w przypadku budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 27 i 28.
W sprawie nie kwestionowana jest między stronami dopuszczalność dokonania zgłoszenia zamiaru wymiany pokrycia dachowego w budynku gospodarczym, będącym własnością skarżącego, który to budynek - według skarżącego – znajduje się na działce nr [...], obr. W. , gm. D.. Zgłoszenia takiego skarżący dokonał w organie I instancji w dniu [...] marca 2022 r.
Osią sporu jest natomiast ustalenie organów obu instancji, że budynek gospodarczy skarżącego położony jest również na działce nr [...], obr. W. , gm. D., która to działka stanowi pas drogowy drogi gminnej (ul. P. ), będącej własnością Gminy D.. Uznając, że planowane roboty budowlane będą wykonywane także na ww. działce, organy obu instancji zgodnie uznały, że skarżący winien dodatkowo dołączyć do ww. zgłoszenia oświadczenie o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością nr [...] na cele budowlane. Na wezwanie organu I instancji, skarżący nie przedstawił żądanego oświadczenia o prawie do dysponowania działką drogi gminnej, podnosząc, że nie będzie wykonywał robót budowlanych w obrębie drogi gminnej, ale wyłącznie na działce nr [...]. Dodatkowo skarżący poddawał w wątpliwość wiarygodność położenia przedmiotowego budynku gospodarczego, które organy obu instancji ustaliły na podstawie dokumentów dołączonych do zasobów wydziału geodezji, kartografii
i katastru Starostwa Powiatowego w P..
W zaistniałym sporze Sąd uznał trafność zarzutów skargi o naruszeniu zaskarżoną decyzją przepisów postępowania w sposób istotny mający wpływ na wynik sprawy, albowiem nie wszystkie okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy zostały wyjaśnione w postępowaniu toczącym się na skutek zgłoszenia skarżącego z dnia [...] marca 2022 r. Sąd zaznacza przy tym, że stwierdzona wadliwość nie kwalifikuje się do naruszeń, których waga uzasadniałby stwierdzenie nieważności wydanych w sprawie decyzji (art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a.).
Analiza zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji wskazuje, że ocenę o potrzebie przedłożenia przez skarżącego oświadczenia
o posiadania prawa do działki nr [...] w W. , organy oparły o ustalenia wynikające z dokumentów pozyskanych z powiatowej ewidencji rejestru gruntów. Sąd co do zasady uznaje za trafne stanowisko organów, iż w przypadku wymiany poszycia dachowego również w części budynku, która znajduje się na działce sąsiedniej, konieczne byłoby wykazanie przez inwestora posiadania prawa do tej nieruchomości, bez względu na to czy prace budowlane będą prowadzone od strony działki, która jest własnością inwestora. Organ II instancji uznał prawidłowość kierowanego przez organ I instancji do skarżącego wezwania do usunięcia braków zgłoszenia z dnia [...] marca 2022 r., poprzez m.in. przedłożenie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania działką nr [...]. Zgodnie kopią mapy ewidencyjnej, którą dysponował organ I instancji kontury budynku skarżącego, objętego zgłoszeniem, leżą poza granicami działki nr [...] i obejmują fragment obszaru pasa drogowego – działki nr [...] w W. . Ustalenie powyższe potwierdził organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podnosząc, że w toku postępowania odwoławczego organ ten pozyskał kopię mapy ewidencyjnej w skali 1:1000, zgodnej z treścią materiału państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, będącej odzwierciedleniem znajdującego się w aktach organu I instancji wydruku roboczego kopii mapy zasadniczej. W konsekwencji braku usunięcia przedmiotowego braku organ II instancji uznał, że sprzeciw organu I instancji do robót planowanych zgłoszeniem skarżącego był zasadny.
Z uwagi na sformułowane w skardze zarzuty co do niesporności granic nieruchomości działki, na której znajduje się budynek gospodarczy skarżącego, Sąd pragnie wyjaśnić, że w ramach postępowania administracyjnego toczącego się na skutek zgłoszenia prac budowlanych nie mieści się rozstrzyganie przez organ architektoniczno – budowlany praw właścicielskich do nieruchomości, które objętej są zamiarem robót budowlanych. Nie jest też rzeczą tego organu badanie inwestycji pod kątem zgodności z powołanym przez skarżącego Krajowymi Programem służącymi finansowaniu poprawy warunków korzystania z budynków. Choć niewątpliwie tego rodzaju programy pełnią ważną rolę z punktu widzenia ochrony środowiska i życia obywateli, to ich problematyka nie wchodzi w zakres działalności organów obu instancji, które zostały powołane w celu sprawowania nadzoru i kontroli przestrzegania przepisów prawa budowlanego. Zadania i kompetencje tych organów określa ustawa Prawo budowlane. Istotne jest natomiast na gruncie sprawy przypomnienie, że organy architektoniczno – budowlane mają obowiązek weryfikować zgodność oświadczeń o posiadanym prawie inwestora do nieruchomości ze stanem rzeczywistym, jeżeli nasuwa to uzasadnione wątpliwości, np. w przypadku badania obszaru inwestycji. Organ architektoniczno-budowlany ma jedynie ustalić, czy z dokumentów będących w jego dyspozycji można jednoznacznie wywieść, że inwestor wykazał, iż posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Pomocne są w tym przypadku informacje pochodzące z państwowych ewidencji, jak np. ewidencja gruntów i budynków (EGiB), czy też z księgi wieczystej, będącej rejestrem, w których zamieszczane są wszelkie informacje dotyczące stanu prawnego nieruchomości. Bez wątpienia istotny jest walor aktualności informacji zgromadzonych w ww. rejestrach, a ten na gruncie sprawy budzi istotne wątpliwości, na które zwrócił uwagę skarżący.
W skardze i jej uzupełnieniu skarżący powoływał się bowiem na nowe okoliczności w sprawie, a mianowicie wznowienia granic, w wyniku którego ustalono,
że rzeczony budynek gospodarczy leży w całości w granicach działki nr [...],
w W. , gm. D.. Na potwierdzenie powyższego skarżący dołączył kopię mapy ewidencyjnej opatrzonej datą [...] lipca 2022 r. Skarżący podkreślał, że dokumenty wskazujące ww. położenie budynku gospodarczego złożył w organie II instancji. Sąd w związku z tym zauważa, że w aktach administracyjnych II instancji znajduje się kopia mapy ewidencyjnej opatrzona datą [...] czerwca 2022 r., wskazująca usytuowanie budynkugospodarczego zgodnego z ustaleniami organów obu instancji.
W ocenie Sądu, na rozwianie nasuwających się wątpliwości co do rzeczywistego usytuowania przedmiotowego budynku gospodarczego, nie pozwala materiał dowodowy dotychczas zgromadzony w aktach administracyjnych sprawy. W szczególności nie wiadomo kiedy było przeprowadzone wskazane przez skarżącego postępowanie dotyczące wznowienia granic działek nr [...] i nr [...] w W. . Dokumentów dotyczących postępowania rozgraniczeniowego skarżący nie dołączył do odwołania od decyzji organu I instancji, ani wcześniej, jak również nie dołączył ich do skargi. Ustaleń koniecznych w ww. zakresie nie może dokonać Sąd, gdyż byłoby to sprzeczne z kryterium kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne, w ramach której Sąd bada zgodność wydanej decyzji z przepisami prawa procesowego i prawa materialnego. Sąd administracyjny nie jest natomiast uprawniony do zastępowania organów administracji publicznej w poczynieniu przez nie pełnych ustaleń stanu faktycznego, którego elementem jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. stanowi, że sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, którego celem jest ustalenie stanu faktycznego, a jedynie weryfikuje legalność wydanych przez organy administracji aktów. Przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. może mieć miejsce wyjątkowo, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Przywołany przepis wyraźnie stanowi
o przeprowadzeniu dowodu, a nie o prowadzeniu postępowania dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 21 września 2022 r., sygn. akt III FSK 3494/21).
Zgodnie natomiast z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego,
to organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów - art. 80 k.p.a.). Po przeprowadzonym postępowaniu, jeśli sprawa jest dostatecznie wyjaśniona oraz taką formę rozstrzygnięcia przewidują odpowiednie przepisy, organ wydaje decyzję, uwzględniając wytyczne co do jej elementów składowych, wskazanych w art. 107 k.p.a., przedstawiając m.in. przyjęty w sprawie stan faktyczny (art. 107 § 3 k.p.a.).
Sąd stwierdza, że kontrolowana sprawa administracyjna nie dojrzała do
merytorycznego rozstrzygnięcia w świetle wymogów stawianych przepisami prawa budowlanego, z uwagi na brak jednoznacznego wyjaśnienia przez organy rzeczywistego, zgodnego z właściwą ewidencją, usytuowania budynku gospodarczego objętego zgłoszeniem skarżącego z dnia [...] marca 2022 r. Czyni to wniesioną skargę zasadną, z uwagi na prowadzenie postępowania administracyjnego przez organy z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do wydania kwestionowanych skargą decyzji z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie obowiązku przedstawienia pełnego stanu faktycznego sprawy.
Dostrzegając wagę dostrzeżonych wadliwości oraz uwzględniając zasadę szybkości i prostoty postępowania (art. 12 k.p.a.), Sąd uznał za niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy, uchylenie jedynie zaskarżonej decyzji.
Ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji uwzględni - zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocenę prawną zaprezentowaną przez Sąd w uzasadnieniu wyroku oraz podejmie działania w kierunku wyjaśnienia okoliczności wznowienia granic działek
nr [...] i nr [...] obr. W. , gm. D., a w szczególności daty, w której rozstrzygnięcie wznowienia miało miejsce, co powinno doprowadzić do usunięcia nasuwających się wątpliwości w kwestii aktualności stanu faktycznego, którym kierował się organ badając sprawę skarżącego.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję, o czym orzekł, jak w pkt I sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania zasądzonych na rzecz skarżącej od organu, Sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ww. ustawy.
Orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w uzasadnieniu wyroku są dostępne w Internecie na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.