II SA/Sz 737/22

II SA/Sz 737/22 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2022-12-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Arkadiusz Windak /przewodniczący/
Krzysztof Szydłowski /sprawozdawca/
Patrycja Joanna Suwaj
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151,art. 119 pkt 3, art. 3 par 1 , art. 145 par 1 , art. 134 par 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 97 par 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi D. G. na postanowienie Wojewódzkiego [...] w Szczecinie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2022 r., D. G. (dalej: "skarżący" lub "wnioskodawca"), wystąpił do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. (dalej: "Powiatowy Zespół") o ponowne ustalenie stopnia niepełnosprawności.
W toku rozpatrzenia powyższego wniosku, postanowieniem z [...] maja 2022 r., nr [...], Powiatowy Zespół, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 i art. 101 Kodeksu postępowania administracyjnego orzekł o zawieszeniu postępowania w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Wyjaśnił, iż przed sądem powszechnym nadal toczy się postępowanie odwoławcze dotyczące wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] kwietnia 2021 r. co powoduje konieczność zawieszenia postępowania do czasu otrzymania prawomocnego wyroku sądowego w przedmiotowej sprawie.
Pismem z [...] maja 2022 r. skarżący wniósł zażalenie do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. (dalej: "Wojewódzki Zespół" lub "organ odwoławczy") podnosząc, że wnioskował o wydanie kolejnego orzeczenia bowiem orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności jest ważne tylko do [...] maja 2022 r. a aktualny stan uniemożliwia mu uzyskanie zasiłku pielęgnacyjnego.
Po rozpatrzeniu powyższego zażalenia, Wojewódzki Zespół, postanowieniem z [...] czerwca 2022 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie zawieszające postępowanie.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, iż w dniu [...] marca 2021 r. wnioskodawca złożył w Powiatowym Zespole wniosek o wydanie orzeczenia o ustalenie stopnia niepełnosprawności. Powyższy wniosek został rozpatrzony w [...] maja 2021 r. poprzez zaliczenie zainteresowanego do lekkiego stopnia niepełnosprawności do [...] maja 2022 r. Od tej decyzji strona odwołała się do Wojewódzkiego Zespołu, który [...] lipca 2021 r. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Następnie, orzekany złożył odwołanie do sądu rejonowego właściwego do spraw pracy i ubezpieczeń społecznych, które zostało przekazane przez organ II instancji do Sądu Rejonowego S. w S. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Postępowanie sądowe do chwili obecnej nie zakończyło się wydaniem prawomocnego wyroku i w związku z powyższym przedmiotowe postępowanie nie zostało ostatecznie rozstrzygnięte.
Wobec powyższego, w ocenie organu odwoławczego, zaistniały podstawy do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., bowiem rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Sąd powszechny wydając wyrok w sprawie może zmienić orzeczenie organu w dowolnym zakresie, a więc również co do daty jego ważności. Rozpatrzenie wniosku z [...] kwietnia 2022 r. przed rozpatrzeniem przez sąd odwołania od orzeczenia z [...] lipca 2021 r., mogłoby doprowadzić do uzyskania przez stronę dwóch różnych decyzji rozstrzygających ten sam stan faktyczny.
Pismem z [...] lipca 2022 r. kurator wnioskodawcy wystąpił ze skargą na powyższe postanowienie domagając się dla podopiecznego powołania komisji do spraw orzekania o niepełnosprawności.
Wskazał, iż nie jest zrozumiałe, dlaczego odmówiono komisji synowi. Decyzja ta spowodowała zawieszenie oraz zabranie wszystkich uprawnień wynikających z posiadania orzeczenia o niepełnosprawności a postępowanie Wojewódzkiego Zespołu w obecnej sprawie jak i poprzedniej, która jest w sądzie świadczy o dyskryminacji chorej upośledzonej osoby. Nadmienił, iż decyzje wcześniejsze oraz obecna pozbawiają syna prawa do zatrudnienia, ponieważ żaden pracodawca bez orzeczenia o niepełnosprawności go nie zatrudni. Nadto w ocenie skarżącego postępowanie sądowe w sprawie przeciwko Wojewódzkiemu Zespołowi jest niezasadnie przeciągane w związku z ciągłym kwestionowaniem ustaleń biegłych sądowych przez organ administracji.
W uzupełnieniu powyższego stawiska, w piśmie z [...] listopada 2022 r., oświadczył dodatkowo, iż obecnie sprawa sądowa o sygnaturze akt [...] toczy się przed sądem powszechnym ponad rok a sprawa może potrwać jeszcze kolejne dwa lata. Wnioskował bowiem o powołanie biegłych z zakresu genetyki. Sytuacja ta spowoduje całkowite zablokowanie możliwości nowej komisji lekarskiej.
Do swojego pisma skarżący przedłożył dokumenty z postępowania przed sądem powszechnym.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Zespół wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją wcześniejszą argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Sprawa jako dotycząca postanowienia wydanego przez organ administracji podlegała rozpatrzeniu w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej: P.p.s.a.).
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 – dalej: "P.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również podkreślić, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).
W rozpatrywanej sprawie przedmiotem kontroli jest postanowienie Wojewódzkiego Zespołu, na mocy którego zawieszono postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącego o ponowne ustalenie stopnia niepełnosprawności.
Podstawę wydania skarżonego postanowienia stanowił art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm., dalej: "k.p.a."). Zgodnie z jego treścią, organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Wyjaśnić tu należy, że istotnym elementem zagadnienia wstępnego w rozumieniu wyżej wskazanego przepisu jest istnienie ścisłej zależności (związku przyczynowego) pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Zagadnieniem prejudycjalnym w znaczeniu omawianego przepisu może być jedynie taka kwestia, która bezwzględnie uzależnia rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji od uprzedniego jej rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno zależeć rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle - brak rozstrzygnięcia określonego zagadnienia musi uniemożliwiać zakończenie sprawy administracyjnej co do istoty, nie zaś jedynie determinować kierunek wydawanej przez organ administracji publicznej decyzji.
W sprawie jest bezspornym, że wcześniejsze orzeczenie Powiatowego Zespołu, wydane na podstawie wniosku z [...] marca 2021 r. a zaliczające skarżącego do lekkiego stopnia niepełnosprawności do dnia [...] maja 2022 r. zostało zaskarżone Wojewódzkiego Zespołu, który utrzymał je w mocy. Przy czym powyższa decyzja organu odwoławczego nie stała się prawomocna wobec jej zaskarżenia do sądu powszechnego. Nie jest także sporne, iż do daty zawieszenia postępowania postępowanie toczące się przed sądem powszechnym nie zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem.
Kwestią sporną pozostaje natomiast to, czy postępowanie toczące się przed sądem powszechnym po zaskarżeniu orzeczenia Zespołu Wojewódzkiego z dnia [...] lipca 2021 r. stanowi zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., a w rezultacie czy może stanowić podstawę zawieszenia postępowania toczącego się na wniosek skarżącego wniesiony w dniu [...] kwietnia 2022 r.
Powyższa kwestia była już przedmiotem rozstrzygania przez sądy administracyjne w tym przez Naczelny Sąd Administracyjny. I tak, NSA w wyroku z 30 października 2018 r. sygn. akt I OSK 2900/16 (publ. Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl), przekonująco wyjaśnił, iż stosownie do § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 857) osoba niepełnosprawna posiadająca orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności wydane na czas określony może wystąpić z wnioskiem, o którym mowa w § 6 ust. 1, o wydanie orzeczenia o ponowne ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, nie wcześniej niż 30 dni przed upływem ważności posiadanego orzeczenia. Warunkiem koniecznym do rozpoznania wniosku złożonego w trybie § 15 ust. 1 rozporządzenia, jest zatem istnienie w obrocie prawnym orzeczenia na czas określony oraz upływ terminu w nim przewidzianego.
Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela przy tym stanowisko NSA wyrażone w powyższym wyroku, iż pomimo tego, że zaskarżone do sądu powszechnego orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu oraz wniosek skarżącego dotyczą różnych okresów, istnieje między nimi bezpośredni związek. W przypadku zastosowania przez Sąd powszechny rozpoznający odwołanie, art. 47714 § 6 k.p.c., czyli w razie uchylenia orzeczenia organu i przekazania sprawy do rozpoznania Wojewódzkiemu Zespołowi, skarżący w ogóle nie będzie posiadał orzeczenia, na podstawie którego mógłby wystąpić z wnioskiem o ponowne ustalenie niepełnosprawności. Wobec powyższego, złożonemu przez skarżącego wnioskowi z [...] kwietnia 2021 r. nie mógł zostać nadany dalszy bieg, z uwagi na zagadnienie wstępne (kwestia prawna – ustalenie prawa), które ujawniło się w toku postępowania i jednocześnie ma istotny związek z prowadzoną sprawą.
I tak, w sytuacji wyeliminowania poprzedniego orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu, brak będzie podstaw do uznania zasadności wniosku o wydanie ponownego orzeczenia. Nie można bowiem wydać ponownego orzeczenia, gdy nie istnieje wcześniejsze orzeczenie o niepełnosprawności. Natomiast w sytuacji zmiany orzeczenia przez sąd powszechny, wydane przez organ nowego orzeczenia na skutek rozpoznania kolejnego wniosku skarżącego, nosiłoby wadę w postaci odmiennego rozstrzygnięcia aniżeli w ustalonym przez sąd powszechny wyroku.
W świetle powyższych rozważań uznać należało, że postępowanie toczące się przez Sądem Rejonowym w S. sygn. akt [...] w sprawie odwołania od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu stanowi okoliczność obligującą organy administracji do zwieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.
Z tych względów, stosownie do art. 151 P.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu.