II SA/Sz 721/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2021-11-04
NSAAdministracyjneWysokawsa
odpady komunalnesprawozdaniekara pieniężnaustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminachBDOpodwykonawcaobowiązek sprawozdawczynieruchomości niezamieszkałenieruchomości zamieszkałe

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymując w mocy karę pieniężną za niezłożenie sprawozdania dotyczącego odbioru odpadów z nieruchomości niezamieszkałych.

Spółka R. P. Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za brak złożenia sprawozdania za 2019 rok dotyczącego odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości niezamieszkałych. Spółka twierdziła, że obowiązek ten spoczywał na jej podwykonawcy, który faktycznie odbierał odpady. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę spółki, uznając, że każdy podmiot wpisany do rejestru działalności regulowanej ma obowiązek złożenia sprawozdania, nawet jeśli jest to sprawozdanie zerowe, a fakt korzystania z podwykonawcy nie zwalnia z tego obowiązku.

Sprawa dotyczyła skargi R. P. Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji nakładającą na spółkę karę pieniężną za niezłożenie w terminie sprawozdania za 2019 rok dotyczącego odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości niezamieszkałych. Organ pierwszej instancji uznał, że spółka miała obowiązek złożyć dwa odrębne sprawozdania: jedno dotyczące nieruchomości zamieszkałych (na podstawie umowy z gminą) i drugie dotyczące nieruchomości niezamieszkałych (na podstawie umów z właścicielami). Spółka twierdziła, że nie miała takiego obowiązku, ponieważ odpady z nieruchomości niezamieszkałych odbierał jej podwykonawca, który złożył stosowne sprawozdanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało karę w mocy, podtrzymując stanowisko organu pierwszej instancji co do obowiązku złożenia dwóch sprawozdań. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę spółki, stwierdzając, że każdy podmiot wpisany do rejestru działalności regulowanej ma obowiązek złożenia sprawozdania, nawet zerowego, jeśli nie odbierał odpadów. Sąd podkreślił, że korzystanie z podwykonawcy nie zwalnia z tego obowiązku, a przepisy prawa oraz rozporządzenia wykonawcze jasno wskazują na konieczność składania dwóch odrębnych sprawozdań w zależności od rodzaju umowy (z gminą lub z właścicielem nieruchomości). Sąd uznał również, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, podmiot wpisany do rejestru działalności regulowanej ma obowiązek złożenia sprawozdania, nawet zerowego, niezależnie od tego, czy faktycznie odbierał odpady, a fakt korzystania z podwykonawcy nie zwalnia go z tego obowiązku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że obowiązek sprawozdawczy wynika wprost z ustawy i obejmuje każdego przedsiębiorcę wpisanego do rejestru. Niezłożenie sprawozdania, nawet zerowego, stanowi naruszenie prawa, a korzystanie z podwykonawcy nie przenosi tego obowiązku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.c.p.g. art. 9n § ust. 1-2, ust. 6

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest zobowiązany do sporządzania rocznych sprawozdań, a w przypadku braku odbioru odpadów - do złożenia sprawozdania zerowego.

u.c.p.g. art. 9x § ust. 1 pkt 4-5

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, który przekazuje po terminie sprawozdanie, podlega karze pieniężnej.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.c.p.g. art. 9q § ust. 1-4

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Obowiązek sprawozdawczy gminy w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi.

k.p.a. art. 10 § par. 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

k.p.a. art. 189f § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanki odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.

Ustawa z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2

Przesunięcie terminów składania sprawozdań za rok 2019.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podmiot wpisany do rejestru działalności regulowanej ma obowiązek złożenia sprawozdania, nawet zerowego, niezależnie od faktycznego odbioru odpadów. Fakt korzystania z usług podwykonawcy nie zwalnia przedsiębiorcy z obowiązku sprawozdawczego. Przepisy prawa i rozporządzenia wykonawcze nakładają obowiązek składania dwóch odrębnych sprawozdań (dla nieruchomości zamieszkałych i niezamieszkałych). Przepis art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. nie ma zastosowania w sprawach kar za opóźnienie w złożeniu sprawozdania, gdzie sankcja jest naliczana za każdy dzień.

Odrzucone argumenty

Obowiązek złożenia sprawozdania spoczywa na podmiocie faktycznie odbierającym odpady, a nie na pośredniku. Ustawa nie nakłada obowiązku składania dwóch odrębnych sprawozdań. Organ powinien był wezwać do uzupełnienia lub poprawienia sprawozdania zamiast nakładać karę. Naruszenie przepisów postępowania (art. 10 § 1 k.p.a.) miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Godne uwagi sformułowania

Każdy podmiot wpisany do rejestru działalności regulowanej ma obowiązek składania sprawozdania niezależnie od tego, czy rzeczywiście w danym okresie odpady odbierała. Okoliczność, że mimo zarejestrowanej działalności dany podmiot nie odbiera faktycznie odpadów od właścicieli nieruchomości nie zwalnia go od obowiązku sporządzenia sprawozdania, a obliguje go do złożenia sprawozdania zerowego. Skarżącej Spółki nie mógł uwolnić od obowiązku złożenia sprawozdania fakt odbierania części odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości przez podwykonawcę. W sprawach kar za przekazanie sprawozdania po terminie nie ma zastosowania art. 9zc u.c.p.g., jak zauważono w rozważaniach prawnych.

Skład orzekający

Arkadiusz Windak

przewodniczący

Stefan Kłosowski

sprawozdawca

Krzysztof Szydłowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Obowiązek sprawozdawczy podmiotów odbierających odpady komunalne, odpowiedzialność za niezłożenie sprawozdania, interpretacja przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, stosowanie przepisów k.p.a. w sprawach kar administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z okresem sprawozdawczym 2019 r. i przepisami obowiązującymi w tym czasie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego obowiązku sprawozdawczego w branży gospodarki odpadami i pokazuje, jak sądy interpretują odpowiedzialność przedsiębiorców, nawet gdy korzystają z podwykonawców. Jest to istotne dla wielu firm z tej branży.

Czy podwykonawca zwalnia z obowiązku sprawozdawczego w branży odpadów? Sąd administracyjny wyjaśnia.

Sektor

gospodarka odpadami

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 721/21 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2021-11-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-06-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Arkadiusz Windak /przewodniczący/
Krzysztof Szydłowski
Stefan Kłosowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Hasła tematyczne
Odpady
Sygn. powiązane
III OSK 495/22 - Wyrok NSA z 2023-09-05
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1439
art.9b ust. 1-2, art. 9c ust. 1, art. 9n ust. 1, art. 9x ust. 1 pkt 4-5, 9q ust. 1-4
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art.10 par. 1, art. 189f par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.) Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 listopada 2021 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...], B. M. dalej : "Organ I instancji", po przeprowadzeniu postępowania wszczętego z urzędu, powołując się na przepisy art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) dalej "k.p.a." oraz art. 9n ust. 1 i 6, art. 9x ust. 1 pkt. 5, art. 9zb ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1439 ze zm.), dalej: "u.c.p.g." lub "ustawa" :
- w pkt 1. nałożył na R. S. P. Sp. z o.o. z siedzibą
w P. (dalej jako: "strona", "Spółka" lub "Skarżąca") jako podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości karę pieniężną w łącznej wysokości [...] zł - za brak przekazania w terminie sprawozdania za 2019 r. W – pkt 2. określił obowiązek uiszczenia nałożonej kary w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna na wskazany rachunek Gminy i M. M..
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Organ I instancji wskazał, że Spółka od [...] lutego 2012 roku posiada wpis do rejestru działalności regulowanej prowadzonego przez B. M. w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości oraz na podstawie umowy nr [...] z dnia [...] maja 2018 roku, zawartej w wyniku przeprowadzonego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego z Gminą i M. M., wykonywała w 2019 roku usługę odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości zamieszkałych. Gmina i M. M. nie objęła systemem odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne - art. 6c ust. 2 ustawy. Właściciele tych nieruchomości winni posiadać indywidualne umowy na odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych zawarte z podmiotem wpisanym do rejestru, o którym mowa wyżej.
W dniu [...] sierpnia 2019 roku Spółka złożyła - za pośrednictwem BDO - sprawozdanie podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości za 2019 rok. Sprawozdanie zostało skorygowane przez Spółkę [...] października 2020 r. Z informacji zawartych w sprawozdaniu o (ilości odpadów i ilości nieruchomości, od których zostały odebrane odpady komunalne) wynika, że sprawozdanie za 2019 rok złożone przez Spółkę dotyczy jedynie nieruchomości zamieszkałych obsługiwanych przez Spółkę na podstawie umowy zawartej z Gminą i M. M., o której mowa powyżej.
Spółka nie złożyła natomiast sprawozdania dotyczącego nieruchomości niezamieszkałych.
Obowiązek składania sprawozdań nakłada na podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości art. 9n ustawy, który w brzmieniu obowiązującym od dnia 12 sierpnia 2019 roku nakazuje sporządzania rocznych sprawozdań.
Sprawozdanie jest przekazywane wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta za pośrednictwem Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO) w terminie do dnia 31 stycznia za poprzedni rok kalendarzowy. W dniu 16 maja 2020 r. weszła w życie ustawa z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r. poz. 875), która wprowadziła przesunięcie terminów na złożenie sprawozdań w wersji elektronicznej dotyczących gospodarki odpadami za rok 2019, a składanych w 2020 roku. Podmioty odbierające odpady komunalne zostały zobowiązane do złożenia rocznych sprawozdań w terminie do dnia 31 sierpnia 2020 r.
Podmiot, który w danym półroczu nie odbierał na terenie gminy odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości (zamieszkałych lub niezamieszkałych) zobowiązany był do przekazania sprawozdania zerowego, o którym mowa w art. 9n ust.6 ustawy, również za pośrednictwem BDO.
Z analizy art. 9n ustawy wprost wynika, że spółka odbierająca odpady komunalne od właścicieli nieruchomości zobowiązana była do:
1) sporządzenia i złożenia sprawozdania dotyczącego nieruchomości zamieszkałych w związku zawartą umową z gminą,
2) sporządzenia i złożenia sprawozdania dotyczącego nieruchomości niezamieszkałych lub,
3) sporządzenia i złożenia sprawozdania zerowego w przypadku gdy nie odbierała odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości niezamieszkałych.
Ponadto obowiązek składania dwóch sprawozdań jasno wynikał z aktu wykonawczego do ustawy - rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 lipca 2018 roku w sprawie wzorów sprawozdań o odebranych i zebranych odpadach komunalnych, odebranych nieczystościach ciekłych oraz realizacji zadań z zakresu gospodarki odpadami komunalnymi (Dz.U. 2018 r. poz. 1627) obowiązującego do dnia 13 sierpnia 2019 r. Podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, na podstawie umowy z gminą i jednocześnie na podstawie umów z właścicielami nieruchomości, przekazuje dwa oddzielne sprawozdania w tym zakresie. W punkcie 2 objaśnień do wzoru sprawozdania półrocznego sporządzanego przez podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości zawarte zostało następujące pouczenie : "Podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, na podstawie umowy z gminą i jednocześnie na podstawie umów z właścicielami nieruchomości, przekazuje dwa oddzielne sprawozdania w tym zakresie".
Natomiast w przypadku gdy Spółka nie odbierała odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości niezamieszkałych miała obowiązek sporządzenia i złożenia sprawozdania zerowego, o którym mowa w art. 9n ust. 6 ustawy.
Wprowadzony ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2019 poz. 1403) obowiązek przekazywania sprawozdań za pośrednictwem BDO wymaga, aby podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, na podstawie umowy z gminą i jednocześnie na podstawie umów z właścicielami nieruchomości, przekazywał dwa oddzielne sprawozdania w tym zakresie.
Spółka za 2019 rok złożyła za pośrednictwem BDO jednie sprawozdanie podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości zamieszkałych, obsługiwanych na podstawie umowy zawartej z Gminą i M. M.. Spółka, pomimo ciążącego na niej obowiązku, nie złożyła sprawozdania o odebranych odpadach komunalnych na podstawie umów z właścicielami nieruchomości, a w przypadku gdy Strona nie odbierała w danym półroczu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości nie objętych gminnym systemem gospodarki odpadami (nieruchomości niezamieszkałych) zobowiązana była do przekazania sprawozdania zerowego, czego nie dopełniła.
Spółka złożyła odwołanie od powyższej decyzji, zaskarżając ją w całości i zarzucając :
- błędną wykładnię przepisów prawa materialnego - art. 9n u.c.p.g. poprzez przyjęcie, że z przepisu tego wynika obowiązek sporządzania dwóch półrocznych sprawozdań podczas, gdy z przepisu tego taki obowiązek nie wynika;
- błędną wykładnię przepisów prawa materialnego - 9x ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. poprzez niezastosowanie tego przepisu i niewezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia sprawozdania w przypadku stwierdzenia przez organ I instancji, że nie zawiera ono wymaganych informacji;
- błędną wykładnię przepisów prawa materialnego - art. 9n u.c.p.g. poprzez przyjęcie, że obowiązek złożenia sprawozdania spoczywa na Skarżącej jako pośredniku, a nie na podmiocie faktycznie wykonującym odbieranie odpadów;
- naruszenie przepisów postępowania - art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. - poprzez jego niezastosowanie i brak analizy, czy naruszenie obowiązku złożenia sprawozdania było obarczone istotną lub znikomą wagą, podczas gdy w niniejszej sprawie należało zbadać charakter naruszenia, a wyniki tego badania powinny doprowadzić do wniosku, że należało odstąpić od nałożenia kary na Spółkę, ponieważ sprawozdanie półroczne zostało złożone przez podwykonawcę.
W konkluzji Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości
i umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości.
W uzasadnieniu odwołania rozwinięto powyższe zarzuty.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej : "SKO", "Kolegium" lub "Organ odwoławczy") decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. oraz art. 9n ust. 1 i 6, 7, art. 9x ust. 1 pkt 5, art. 9zf u.c.p.g.
- w punkcie -1. uchyliło decyzję organu I instancji co do punktu 2. i umorzyło postępowanie w tym zakresie - w punkcie 2. - utrzymało w mocy decyzję Organu I instancji w pozostałej części.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Organ odwoławczy wskazał, iż w myśl art. 9n ust. 1 u.c.p.g. podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do sporządzania rocznych sprawozdań. Sprawozdanie jest przekazywane wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta w terminie do dnia 31 stycznia za poprzedni rok kalendarzowy (art. 9n ust 2 u.c.p.g.). Podmiot, o którym mowa w ust. 1, który w danym roku nie odbierał na terenie danej gminy odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, przekazuje wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, w terminie, o którym mowa w ust. 2, sprawozdanie zerowe (art. 9n ust. 6 u.c.p.g.). Artykułem 2 pkt 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2020 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U z 2020 r., poz. 150) zmieniono ustawę u.c.p.g. z dniem 31 stycznia 2020 r. poprzez dodanie art. 12a, który w ust. 1 określił, iż sprawozdania za 2019 r., o których mowa w art. 9n ust. 1, art. 9na ust. 1 i art. 9nb ust. 1, przekazuje się w terminie do dnia 30 czerwca 2020 r. Następnie - artykułem 7 ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2
' (Dz.U. z 2020 poz. 875), w przepisach u.c.p.g. wprowadzono zmiany dotyczące terminów składania poszczególnych sprawozdań za rok 2019 - zmianie uległo brzmienie art. 12a ust. 1 u.c.p.g. Zgodnie z jego brzmieniem obowiązującym od 16 maja 2020 r., sprawozdania za 2019 r., o których mowa w art. 9n ust. 1, art. 9na ust. 1 i art. 9nb ust. 1 u.c.p.g. - przekazuje się w terminie do dnia 31 sierpnia 2020 r.
Sprawozdanie jest przekazywane wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta za pośrednictwem Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (art. 9n ust. 7 u.c.p.g.). Na mocy art. 12 ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 2422), przepisy art. 9n ust. 7 u.c.p.g. stosuje się po raz pierwszy do sprawozdań za rok 2019.
Unormowania prawne dotyczące wyżej wspomnianej Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami, (BDO) znajdują się w ustawie z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2020 r. poz. 797). BDO jest prowadzona w systemie teleinformatycznym w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (art. 82 ust. 1 ustawy o odpadach). Z kolei w art. 84 ustawy o odpadach, wskazano delegację do wydania rozporządzenia przez Ministra właściwego do spraw klimatu, w którym określi:
1) adres strony internetowej rejestru umożliwiającej dostęp do indywidualnego konta w BDO,
2) zakres uprawnień dla poszczególnych użytkowników - mając na uwadze zapewnienie sprawnego przetwarzania informacji zgodnie z wymaganiami informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, a także zakres zadań publicznych realizowanych przez użytkowników.
W rozporządzeniu Ministra Klimatu z dnia 11 grudnia 2019 r. w sprawie funkcjonowania Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (Dz. U. z 2019 r. poz. 2414) - które obowiązywało w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 22 czerwca 2020 r., a także w rozporządzeniu Ministra Klimatu z dnia 10 czerwca 2020 r. w sprawie funkcjonowania Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1071) - które obowiązuje od 23 czerwca 2020 r., określono adres strony internetowej umożliwiającej dostęp do BDO: www.bdo.mos.gov.pl. W celu ułatwienia przygotowania sprawozdań w systemie BDO powinno zapoznać się z instrukcją złożenia sprawozdania, które dostępne są na ww. stronie internetowej w panelu "Instrukcje". Instrukcja wskazuje, jak krok po kroku wypełnić poszczególne tabele w sprawozdaniu podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, poprzez wpisanie w nie wymaganych informacji.
Zgodnie z art. 9x ust. 1 pkt 5 u.c.p.g. przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, który przekazuje po terminie sprawozdanie, o którym mowa w art. 9n - podlega karze pieniężnej w wysokości 100 zł za każdy dzień opóźnienia, nie więcej jednak niż za 365 dni. Kary pieniężne, o których mowa w art. 9x ust. 1 i 2, nakłada, w drodze decyzji, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, właściwy ze względu na miejsce wpisania przedsiębiorcy do rejestru działalności regulowanej, o którym mowa w art. 9b ust. 2. (art. 9zb ust. 1 u.c.p.g.). Natomiast art. 9b ust. 1 u.c.p.g. stanowi, iż działalność w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości jest działalnością regulowaną w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców.
W art. 9c ust. 1 u.c.p.g., określono, że przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do uzyskania wpisu do rejestru w gminie, na terenie której zamierza odbierać odpady komunalne od właścicieli nieruchomości. Rejestr działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, prowadzi wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, (art. 9b ust 2 u.c.p.g.). W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/G1 19/20, skład orzekający stwierdził, iż - "W tym przepisie ustawodawca posłużył się pojęciem "przedsiębiorca odbierający odpady" w stosunku do podmiotu, który nie mógł jeszcze legalnie podjąć faktycznie takiej działalności. Skoro wyrażenie to występuje wielokrotnie w ustawie, należy mu nadać jednolite znaczenie. Zwrot ten nie odnosi się zatem jedynie do czynności faktycznej (odbierania odpadów), ale także oznaczonego rodzaju działalności, którą dany podmiot prowadzi lub zamierza prowadzić. (...) Organy nie mogą domniemywać, że dany podmiot nie prowadzi działalności, mimo wpisu do rejestru. Obowiązek sprawozdawczy pozwala organom na wykonanie własnego obowiązku z art. 9q ustawy i nadzór nad podmiotem z konsekwencjami z art. 9j ustawy w postaci wykreślenia przedsiębiorcy z rejestru. Podstawą wydania takiej decyzji nie jest jednak niepodjęcie lub zaprzestanie działalności. (...) Przepis art. 9x ust. 6 ustawy, jednoznacznie odsyła do ust. 1, stanowiąc o obowiązkach podmiotu odbierającego odpady komunalne, który w danym okresie nie odbierał odpadów komunalnych. Chodzi o każdy podmiot, wpisany do ewidencji. Przepis art. 9x ust. 1 pkt 5 ustawy penalizuje przekazanie po terminie sprawozdania, o którym mowa w art. 9n, a zatem każdego sprawozdania, w tym sprawozdania zerowego, o którym mowa w ust. 6. Jego redakcja jest zatem jasna. Gdyby wolą ustawodawcy było wyłączenie od odpowiedzialności w postaci kary pieniężnej w przypadku sprawozdania zerowego, wówczas mowa byłaby o sprawozdaniu, o którym mowa w art. 9n ust. 1 ustawy."
Przepis art. 9zc u.c.p.g., stanowi, że przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, o których mowa w art. 9x ust. 1 pkt 2-4, art. 9xa pkt 2, art. 9xaa pkt 1, art. 9xb pkt 1, art. 9y ust. 1 pkt 2-4 i art. 9z ust. 1 pkt 2 i ust. 4, organ bierze pod uwagę stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasową działalność podmiotu, które to przepisy nie dotyczą przedmiotowej kary administracyjnej. W pozostałym zaś zakresie, zgodnie z art. 9zf u.c.p.g. przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach odsyłają do przepisów działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Zgodnie z art. 189a § 2 k.p.a. w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej oraz odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia nie stosuje się przepisów działu IVa k.p.a. w tym zakresie. Z tego względu uznaje się, że wobec uregulowania kary w przepisach szczególnych i odesłania w nich do przepisów ordynacji podatkowej instytucja odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej, uregulowana w dziale IVa k.p.a. nie ma zastosowania (por. wyroki WSA w Szczecinie z 6 września 2018 r., II SA/Sz 425/18; WSA w Kielcach, II SA/Ke 108/18 i WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 6 lutego 2019 r., II SA/Go 753/18). Z tych przyczyn uregulowane w dziale IVa k.p.a dyrektywy wymiaru kar administracyjnych oraz przesłanki odstąpienia od nakładania takich kar nie mają zastosowania do przedmiotowej kary. Nie da się ich bowiem zastosować do kar skonstruowanych w oparciu o ściśle określony mechanizm sankcji pieniężnych, czyli taryfikację. W takim bowiem przypadku nie ma zakresu dyskrecjonalności, w ramach którego organ może ocenić stopień naruszenia prawa lub jego skutki w danej sprawie (por. wyroki WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 6 lutego 2019 r., II SA/Go 753/18, oraz WSA w Warszawie z dnia 11 lipca 2018 r., VIII SA/Wa 205/18).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, Kolegium stwierdza, iż kwestią niesporną jest, iż Spółka była wpisana do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości na terenie Gminy i M. M. od 2012 r. Również złożenie w dniu [...] sierpnia 2020 r. sprawozdania rocznego, jak i jego korekta w dniu [...] października 2020 r. sporządzane przez podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, także nie jest sporne. Kwestią sporną jest, czy sprawozdanie roczne, o którym mowa w art. 9n u.c.p.g. Spółka powinna złożyć zarówno w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na podstawie umowy z gminą (nieruchomości zamieszkałe), a także na podstawie umów z właścicielami nieruchomości (niezamieszkałych, nie objętych gminnym systemem gospodarowania odpadami komunalnymi), w tym sprawozdania zerowego.
Z analizy materiału dowodowego zgromadzonego przez organ I instancji wynika, iż Spółka złożyła wyłącznie sprawozdanie obejmujące dane z nieruchomości zamieszkałych (umowa z urzędem gminy), które obsługiwała na mocy umowy zawartej z gminą z dnia [...] maja 2018 r. Spółka w treści odwołania sama przyznała, iż sporne sprawozdanie zawiera wyłącznie dane dotyczące nieruchomości zamieszkałych, od których odbierała odpady na mocy ww. umowy. Spółka twierdzi, iż odbieranie odpadów z nieruchomości niezamieszkałych przez jej podwykonawcę niejako zwalnia ją z obowiązku sprawozdawczego w zakresie nieruchomości niezamieszkałych, bo winien czynić to podmiot, który faktycznie odbiera odpady. Zdaniem Organu odwoławczego, zapatrywanie się Spółki na interpretacje przepisów art. 9n u.c.p.g. jest błędne. SKO przychyla się do stanowiska prezentowanego przez B. M., iż w systemie BDO sprawozdania składa się odrębnie - jedno dotyczy odbioru odpadów od właścicieli nieruchomości, na podstawie umowy z gminą, a drugie dotyczy odbioru odpadów od właścicieli nieruchomości, na podstawie umów z właścicielami nieruchomości. Okoliczność kto faktycznie odbiera odpady w imieniu Spółki (tutaj : podwykonawca) jest irrelewantna.
Z powołanych wyżej przepisów wynika, iż każdy przedsiębiorca wpisany do prowadzonego rejestru działalności regulowanej w zakresie odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, ma obowiązek składania sprawozdania niezależnie od tego, czy rzeczywiście w danym okresie odpady odbierał. Nie jest przy tym istotne czy działalność prowadzi we własnym imieniu czy też jako podwykonawca (zob. wyrok WSA w Kielcach z dnia 26 lipca 2018 r., II SA/Ke 336/18, wyrok WSA w Kielcach z dnia 5 czerwca 2019 r., II SA/Ke 251/19, wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 września 2020 r., IV SA/Wa 2775/19). Kolegium w pełni aprobuję poglądy zaprezentowane w powyższych orzeczeniach.
Z twierdzeń Spółki zawartych w odwołaniu wynika, iż odpady z nieruchomości niezamieszkałych były faktycznie odbierane przez podwykonawcę. Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, iż Spółka w dniu [...] czerwca 2019 r. zawarła umowę na odbiór odpadów komunalnych ze Skarbem Państwa Państwowym Gospodarstwem Leśnym Lasy Państwowe N. M., na odbiór odpadów z siedziby Nadleśnictwa w M.. Umowę zawarto na czas określony tj. od [...] lipca 2019 r. do [...] czerwca 2021 r. Z pisma Nadleśniczego N. M. z dnia [...] października 2020 r. wynika, iż w II półroczu 2019 r. to Spółka była wystawcą faktur za usługę, a faktycznego odbioru odpadów dokonywał podwykonawca. Z kolei Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] w piśmie z dnia [...] października 2020 r. poinformowała, iż w II półroczu 2019 r. miała podpisaną umowę z dnia [...] czerwca 2017 r. na odbiór odpadów (z siedziby Biura Powiatowego Agencji mieszczącej się w M.), a wystawcą faktur za usługę była także Spółka. Umowa obowiązywała w okresie od [...] sierpnia 2017 r. do [...] lipca 2020 r. Spółka zatem zawierała umowy z właścicielami nieruchomości (niezamieszkałych) i była zobligowania do wykazania tego faktu w odrębnym sprawozdaniu wraz z wykazem właścicieli, jednak tego nie uczyniła. Wobec powyższego zarzuty w przedmiocie realizowania przez podwykonawcę ww. umów są bezpodstawne.
Rezultat wykładni art. 9n u.c.p.g. zaprezentowany powyżej jest jasny i nie budzi wątpliwości. Jednakże nawet w przypadku wykładni na podstawie dyrektyw wykładni systemowej, funkcjonalnej i historycznej uznać należy, że z art. 9n u.c.p.g., jak i rozwiązań zawartych w systemie teleinformatycznym, jakim jest BDO wynika, że przedsiębiorca ma składać dwa sprawozdania z podziałem na odpady odbierane z nieruchomości zamieszkałych (umowa z urzędem gminy) i niezamieszkałych (umowa z właścicielami nieruchomości). System BDO rozróżnia rodzaje sprawozdań ze względu na podmioty z którymi zawierało się umowy i każde z nich składa się odrębnie w systemie. Determinowane jest to z kim podmiot odbierający odpady komunalne ma zawartą umowę. Z rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 lipca 2018 r. w sprawie wzorów sprawozdań o odebranych i zebranych odpadach komunalnych, odebranych nieczystościach ciekłych oraz realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1627), jak i z rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 17 czerwca 2016 r. w sprawie wzorów sprawozdań o odebranych i zebranych odpadach komunalnych, odebranych nieczystościach ciekłych oraz realizacji zadań z zakresu gospodarki odpadami komunalnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 934 ze zm.) wynikało także, iż podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, na podstawie umowy z gminą i jednocześnie na podstawie umów z właścicielami nieruchomości, przekazuje dwa oddzielne sprawozdania w tym zakresie. Z rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 15 maja 2012 r. w sprawie wzorów sprawozdań o odebranych odpadach komunalnych, odebranych nieczystościach ciekłych oraz realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 630) wynikało, że przedsiębiorca ma złożyć sprawozdanie bez podziału na odpady odbierane z nieruchomości zamieszkałych i niezamieszkałych. Innymi słowy przedsiębiorca składał jedno sprawozdanie uwzględniające te nieruchomości. Jednakże w nowych rozporządzeniach z 2016 i 2018 (przywołanych wyżej), a w szczególności w systemie BDO wprowadzono to rozróżnienie i obowiązek składania dwóch odrębnych sprawozdań, tj. jedno dot. umowy z urzędem gminy, a drugie dot. umowy z właścicielami nieruchomości.
Przekazanie sprawozdania w tym też zerowego ma kluczowe znaczenie dla dokonania analizy stanu gospodarowania odpadami komunalnymi. Brak sprawozdania nie pozwalałby bowiem na dokonanie prawidłowej analizy, gdyż nie byłoby pewności czy przekazane dane są kompletne. Dopiero złożenie sprawozdania przez wszystkie podmioty wpisane do rejestru, w tym złożenie sprawozdań zerowych pozwala na dokonanie właściwej analizy stanu gospodarowania odpadami. Ponadto obowiązek sprawozdawczy pozwala burmistrzowi na wykonanie obowiązku sporządzania rocznego sprawozdania z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi (art. 9q u.c.p.g.). Realizacja tego obowiązku pozwala także na wykonanie obowiązku związanego z nadzorem nad przedsiębiorcami odbierającymi odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, a w konsekwencji stosowania sankcji w postaci wykreślenia przedsiębiorcy z rejestru (art. 9j u.u.c.p.g.).
Spółka nie złożyła żadnego sprawozdania dotyczącego właścicieli nieruchomości niezamieszkałych (na podstawie umów z właścicielami nieruchomości) w tym sprawozdania zerowego. Kolegium w postępowaniu pod sygn. [...] (za II półrocze 2016r.) już spostrzegło (i pozostaje to nadal aktualne), iż spółka za 2020 r. złożyła jednakże dwa odrębne sprawozdania za pośrednictwem systemu BDO - jedno dotyczyło umowy z urzędem gminy, a drugie dot. umowami z właścicielami nieruchomości. To także wskazuje na to, iż wywody zawarte w odwołaniu dotyczące tej materii, są chybione.
Za fakt niezłożenia przedmiotowego sprawozdania w terminie do [...] sierpnia 2020 r. została na stronę nałożona administracyjna kara pieniężna w prawidłowej wysokości, tj. za 136 dni (okres pomiędzy [...] września 2019 r., a [...] stycznia 2021 r. - dniem poprzedzającym wydanie decyzji) x [...] zł = [...] zł.
Kolegium stwierdziło też, iż w przedmiotowej sprawie brak było przesłanek z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., uzasadniających odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej. W sprawach kar za przekazanie sprawozdania po terminie nie ma zastosowania art. 9zc u.c.p.g., jak zauważono w rozważaniach prawnych. W przypadku uchybienia terminowi do złożenia sprawozdania nie może być mowy o zaprzestaniu naruszenia w rozumieniu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Sankcji podlega bowiem każdy dzień opóźnienia. W sprawach tych nie ma zatem w ogóle zastosowania Dział IV A k.p.a. (vide: wyrok NSA w sprawie o sygn. akt II OSK 1774/18 oraz wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 13 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Go 924/18, i z dnia 6 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Go 754/18). Nawet jeżeli dopuścić pogląd, że Dział IV A k.p.a., ma zastosowanie w niniejszej sprawie, to przepis ten nie może być stosowany w celu obchodzenia ustawy. Przekroczenie terminu do złożenia sprawozdania o każdy dzień powoduje, że każdy delikt jest niejako konsumowany. Spółka nie złożyła spornego sprawozdania w ogóle, a gdyby je nawet złożyła po terminie, to czynność ta nie sanuje deliktów już popełnionych odrębnie za każdy dzień przekroczenia. W takiej sytuacji nie można twierdzić, że nastąpiło zaprzestanie naruszenia prawa, o którym mowa w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Gdyby, nawet przyjąć zapatrywanie Spółki, iż rzeczona instytucja ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie, to waga naruszenia przepisów u.c.p.g. jest znaczna, a sposób zachowania strony, należy ocenić negatywnie. Dzieje się tak, ponieważ, brak złożenia rzetelnych sprawozdań przez Spółkę implikował niemożność lub nierzetelność sporządzenia rocznego sprawozdania z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi przez B. M.. Nietrafne są także zapatrywania Spółki co do możliwości skorygowania spornego sprawozdania. Podmiot odbierający odpady składa dwa odrębne sprawozdania dotyczące nieruchomości zamieszkałych (umowa z gminą), jak i niezamieszkałych (umowa z właścicielami nieruchomości). Przepisy o odpadach – krajowe, jak i unijne - także nie miały w sprawie zastosowania, a u.c.p.g. nie odsyła do ich treści w przedmiocie, jak należy rozumieć pojęcie – "podmiot odbierający odpady" w kontekście sprawozdawczym. Przepisy ustawy o odpadach - jak słusznie dostrzegł Organ pierwszej instancji - stosuje się wyłącznie w sprawach dotyczących postępowania z odpadami komunalnymi, a nadto wyłącznie w zakresie nieuregulowanym w u.c.p.g. Materia kar w u.c.p.g. została unormowana w sposób kompletny, zatem odwoływanie się do przepisów ustawy o odpadach w tym kontekście jest nieuprawnione.
Kolegium analizowało również kwestię przedawnienia do wydania decyzji w przedmiocie nałożenia kary w kontekście przepisów działu III Ordynacji podatkowej, który miał zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Wskazując, iż stosowanie do treści art. 68 § 1 o.p. zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Należy zatem przyjąć, że jest to termin przedawnienia wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Natomiast na podstawie art. 70 § 1 o.p. zobowiązanie do zapłaty administracyjnej kary pieniężnej przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności kary. Przepis ten określa zatem termin przedawnienia egzekwowania administracyjnej kary pieniężnej. W ustalonym stanie faktycznym Strona, nie przekazała sprawozdania rocznego za 2019 r. (w przedmiocie nieruchomości niezamieszkałych) do systemu BDO. Zgodnie z zaprezentowanym wyżej w rozważaniach prawnych brzmieniem art. 12a ust. 1 u.c.p.g. sprawozdanie powinno było zostać wprowadzone do systemu BDO do dnia [...] sierpnia 2020 r. W ocenie Kolegium, jeżeli sprawozdanie powinno było zostać złożone do końca sierpnia 2020 r., to przedawnienie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za przekazanie sprawozdania, winno nastąpić z dniem [...] grudnia 2023 r. Decydujące znaczenie na gruncie art. 68 § 1 o.p. ma fakt wydania i doręczenia decyzji przez organ I instancji do dnia [...] grudnia 2023 r., co niewątpliwie nastąpiło.
Kolegium uznało też, że rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 decyzji Organu I instancji obarczone jest wadą skutkującą uchyleniem w tej części zaskarżonej decyzji i umorzeniem postępowania w tym zakresie. Kolegium w pozostałym zakresie (jak zaprezentowało wyżej) aprobuje podjęte rozstrzygnięcie przez organ pierwszoinstancyjny.
Organ I instancji w pkt 2 sentencji zaskarżonej decyzji zobowiązał spółkę do uiszczenia kary w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja B. M. stała się ostateczna (art. 9zd ust. 1 u.c.p.g.) na rachunek bankowy urzędu gminy. Ustawa u.c.p.g., jak i przepisy k.p.a. nie przewidują zawierania w decyzji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przekazanie po terminie sprawozdania podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości - terminu płatności oraz numeru rachunku bankowego, na który należy uiścić karę pieniężną. W tym kontekście organ nie wydaje rozstrzygnięcia, ponieważ termin płatności określa przepis ustawy. Tego rodzaju informacje organ wydający decyzję winien zawrzeć ewentualnie w uzasadnieniu decyzji lub pouczeniu. Zawarcie powyższego stwierdzenia w pkt 2 sentencji decyzji organu I instancji zostało zatem dokonane bez podstawy prawnej. Wadliwość w powyższym względzie skutkuje koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji w tej części z obrotu prawnego i umorzeniem postępowania w tym zakresie. Zdaniem Kolegium, w pozostałym zakresie zaskarżona decyzja jest prawidłowa i zasługuje na pozostawienie w obrocie prawnym.
Powyższe rozstrzygnięcie Spółka zaskarżyła skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając jej :
I. naruszenie przepisów postępowania - art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak umożliwienia Skarżącej zapoznania się z zebranymi i przeprowadzonymi przez Kolegium dowodami i uniemożliwienie wypowiedzenia się co do tych dowodów, podczas, gdy Kolegium powinno zawiadomić o przeprowadzeniu tych dowodów i umożliwić Skarżącej zapoznanie się i wypowiedzenie się wobec nich;
II. błędną wykładnię przepisów prawa materialnego - art. 9n u.c.i.p.g. poprzez przyjęcie, że z przepisu tego wynika obowiązek sporządzania dwóch rocznych sprawozdań podczas, gdy z przepisu tego taki obowiązek nie wynika;
III. błędną wykładnię - 9x ust. 1 pkt 4 u.c.p.i.g. i 9p ust. 2 u.c.p.i.g. poprzez niezastosowanie tych przepisów i niewezwanie Skarżącej do uzupełnienia lub poprawienia sprawozdania w przypadku stwierdzenia, że nie zawiera ono wymaganych informacji - co stanowiło jednocześnie złamanie zasady proporcjonalności wyrażonej w art. 8 § 1 k.p.a;
IV. błędną wykładnię - art. 9n ustawy u.c.i.p.g. poprzez przyjęcie, że obowiązek złożenia sprawozdania spoczywa na Skarżącej, jako na pośredniku, a nie na podmiocie faktycznie wykonującym odbieranie odpadów,
V. naruszenie przepisów postępowania - art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. - poprzez jego niezastosowanie i brak analizy, czy naruszenie obowiązku złożenia sprawozdania było obarczone istotną lub znikomą wagą podczas, gdy w niniejszej sprawie należało zbadać charakter naruszenia, a wyniki tego badania powinny doprowadzić do wniosku, że należało odstąpić od nałożenia kary na Skarżącego, ponieważ sprawozdanie roczne zostało złożone przez podwykonawcę.
Mając na uwadze powyższe, Skarżąca wniosła o :
- uchylenie w zaskarżonej części decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] oraz
- uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji B. M. z dnia [...] stycznia 2021 r. znak sprawy [...],
- zasądzenie kosztów postępowania na rzecz Skarżącej (w tym kosztów zastępstwa procesowego) według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, iż w uzasadnieniu skarżonej decyzji wskazano, że Kolegium przeprowadziło uzupełniające postępowanie dowodowe w trybie art. 136 k.p.a. Skarżąca nie została jednak poinformowana o tym, że zgromadzono jakiekolwiek dowody na etapie postępowania przed Organem drugiej instancji. Kolegium nie uniemożliwiło więc stronie czynnego udziału w postępowaniu. Skarżąca nie mogła się zapoznać z tym materiałem dowodowym, wypowiedzieć się co do jego treści, ani też zgłosić żądań, o których mowa w art. 10 § 1 k.p.a. Sytuacja ta stanowi rażące naruszenie zasady umożliwienia skarżącej czynnego udziału w postępowaniu na każdym jego etapie i samo w sobie stanowi o wadliwości skarżonej decyzji.
Niezależnie od powyższego naruszenia Skarżąca "z ostrożności procesowej" wskazuje, że nie miała obowiązku złożenia dwóch sprawozdań rocznych, albowiem przepis art. 9n u.c.i.p.g. wskazuje, że podmiot odbierający odpady na podstawie umowy z właścicielem, w sprawozdaniu podaje liczbę właścicieli nieruchomości, od których odebrał odpady komunalne oraz dołącza do sprawozdania wykaz właścicieli nieruchomości, z którymi w okresie objętym sprawozdaniem zawarł umowy na odbieranie odpadów komunalnych, a także wykaz tych właścicieli nieruchomości, z którymi umowy te uległy rozwiązaniu lub wygasły. W wykazach zamieszcza się imię i nazwisko albo nazwę oraz adres właściciela nieruchomości, adres nieruchomości oraz w przypadku rozwiązania umowy - informację, do kiedy umowa obowiązywała.
W ustawie zatem nie ma mowy o dwóch sprawozdaniach, w obowiązek sporządzenia dwóch sprawozdań musi wyraźnie wynikać z ustawy.
Organ I instancji, a za nim Kolegium wskazują, że obowiązek składania dwóch sprawozdań należy wywieść z brzmienia przepisu art. 9n ust. 1 u.c.i.p.g. oraz z instrukcji na stronie www.bdo.mos.gov.pl. Oba argumenty należy uznać za zupełnie chybione.
Zastosowanie liczby mnogiej w słowie "sprawozdanie" w art. 9n ust. 1 ucpig należy interpretować wyłącznie w ten sposób, że jest to obowiązek o charakterze cyklicznym. Każdy kolejny okres aktualizuje obowiązek sporządzenia sprawozdania i w związku z tym obowiązek dotyczy sporządzania sprawozdań za każdy taki okres. Jednocześnie kolejne ustępy art. 9n u.c.p.i.g. posługują się już wyłącznie liczbą pojedynczą słowa "sprawozdanie".
Organ I instancji, a za nim Kolegium pominęły więc interpretację całego art. 9n, który traktuje wyłącznie o jednym, rocznym sprawozdaniu. Nigdzie w tym przepisie nie wskazano, aby obowiązek ten dotyczył sporządzenia dwóch sprawozdań za jeden i ten sam okres roczny.
Argument dotyczący treści instrukcji na stronie www.bdo.mos.gov.pl także należy uznać, za chybiony, bowiem instrukcja taka nie jest źródłem prawa.
Odnosząc się do treści konkretnych dyrektyw wykładni systemowej Kolegium powinno wyjaśnić w jaki sposób należy rozumieć art. 9n u.c.p.i.g. przez pryzmat zasady hierarchiczności aktów prawnych. W niniejszej sprawie mamy przepis rangi ustawowej, który nie wskazuje, że należy składać dwa sprawozdania roczne. Ustawa stoi ponad treściami nie będącymi aktami prawnymi (instrukcja na stronie internetowej) i nie można tak interpretować przepisu, aby rozszerzał on obowiązek przedsiębiorcy odbierającego odpady tylko na podstawie wniosków płynących z instrukcji zawartej na stronie internetowej. Wykładnia Kolegium łamie zasadę hierarchiczności aktów prawnych oraz działania organów administracji publicznej na podstawie i w granicach prawa.
Jeżeli natomiast chodzi o rezultaty wykładni celowościowej, to należy dojść do wniosku, że na podstawie jednego sprawozdania można jednoznacznie ustalić masę odpadów komunalnych odebranych zarówno od właścicieli objętych systemem gminnym, jak i tych, którzy tym systemem nie są objęci. Złożenie dwóch sprawozdań, w tym jednego sprawozdania "zerowego", w żadnym zakresie nie rozszerza zakresu informacji posiadanych przez organ o ilości odpadów odebranych przez stronę.
Nawet jeżeli uznać, że istnieje obowiązek przekazania informacji, których Skarżąca nie zawarła w sprawozdaniu, które przekazała, to wówczas organ powinien wezwać do uzupełnienia lub poprawienia takiego sprawozdania. Wynika to z wykładni art. 9x ust. 1 pkt 4 u.c.p.i.g., zgodnie z którym, kto przekazuje nierzetelne sprawozdanie, o którym mowa w art. 9n - podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 500 zł, jeżeli sprawozdanie zostanie uzupełnione lub poprawione w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, o którym mowa w art. 9p ust. 2, a w przypadku niezastosowania się do wezwania od 500 zł do 5000 zł.
Kolegium, pomimo podnoszenia tego zarzutu w skardze na decyzje Organu I instancji, w ogóle się do niego nie odniosło. Zarzut ten należało więc także podnieść wobec decyzji Kolegium.
Niezastosowanie instytucji wezwania do uzupełnienia lub poprawienia sprawozdania należy także uznać za wyjątkowo krzywdzące dla Skarżącej. Skoro organ mógł postąpić tak, aby Skarżąca nie poniosła negatywnych konsekwencji, to należy tego od niego oczekiwać. Nakazuje tak zasada proporcjonalności, o której mowa w art. 8 § 1 k.p.a.
Skarżąca podkreśla, że odpady z nieruchomości niezamieszkałych były faktycznie odbierane przez jej podwykonawcę, który złożył sprawozdanie za rok 2019 r.
Podstawą złożenia każdego rodzaju sprawozdania (bez względu na to, czy mowa o sprawozdaniu odnoszącym się do nieruchomości zamieszkałych lub niezamieszkałych) jest art. 9n ust. 1 u.c.p.i.g., zgodnie z którym do złożenia sprawozdania zobowiązany jest "podmiot odbierający odpady komunalne" od właścicieli nieruchomości, a zatem podmiot, co do którego przepis wskazuje na faktycznie wykonywane czynności, a nie inny podmiot.
Sama u.c.p.i.g. nie definiuje "podmiotu odbierającego odpady komunalne". Należy natomiast zwrócić uwagę na to, że u.c.p.i.g. nie posługuje się pojęciem "podmiotu prowadzącego działalność w zakresie odbierania odpadów komunalnych", przez które to sformułowanie należałoby rozumieć działalność tę w sposób szeroki. Określenie "podmiot odbierający odpady komunalne" wskazuje na podmiot dokonujący czynności faktycznej, jaką jest odbieranie odpadów komunalnych, bez względu na to, czy posiada zawartą w tym zakresie umowę z gminą, właścicielem nieruchomości niezamieszkałej, czy też w oparciu o umowę podwykonawczą. Wskazuje na to art. 29a ust. 1 ustawy o odpadach, który nakazuje, aby podmiot odbierający odpady komunalne przekazywał odpady komunalne zmieszane bezpośrednio do instalacji komunalnej.
Tym samym podmiot, który nie wykonuje czynności faktycznej jaką jest odebranie odpadów komunalnych od właściciela nieruchomości, nie jest zobowiązany do złożenia sprawozdania, o którym mowa w art. 9n ust. 1 u.c.p.i.g. (w tym z informacjami, o których mowa w art. 9n ust. 4 u.c.p.i.g.).
Zdaniem Skarżącej, w przedmiocie pojęcia "podmiotu odbierającego odpady komunalne" należy posiłkować się przepisami ustawy o odpadach, bowiem przepisy tych dwóch aktów prawnych - zmieniane de facto równolegle wobec wzajemnego zazębiania się zakresów objętych tymi ustawami — wzajemnie się uzupełniają. Wobec tego należy zwrócić uwagę na sposób dokumentowania czynności odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości — w oparciu o karty przekazania odpadów (a obecnie o karty przekazania odpadów komunalnych w systemie BDO), na co z kolei wskazuje art. 67 ust. 1 pkt 3 lit. a) oraz art. 71 a ustawy o odpadach (dalej również: "u.o.").
Należy wskazać, że gdy chodzi o ewidencję odpadów, do jej prowadzenia zobowiązany jest podmiot, który faktycznie odbiera odpady komunalne od właścicieli nieruchomości (czyli w tym przypadku podwykonawca), a nie podmiot, który zleca taką usługę swojemu podwykonawcy (w tym przypadku Skarżący). To podwykonawca posiada wszelkie niezbędne dane w celu złożenia sprawozdania - zarówno w czasie, gdy ewidencja ta była prowadzona w formie papierowej, jak i obecnie, gdy wprowadzany jest system BDO.
W polskim prawie instytucja pośrednika jest przeniesieniem na grunt polskiego systemu prawnego przepisów Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy (dalej jako: "dyrektywa o odpadach"). W jej art. 3 pkt 8 mowa jest o brokerze, którego odpowiednikiem jest definicja pośrednika z polskiej ustawy o odpadach. Zgodnie z definicją z dyrektywy o odpadach, broker oznacza jakikolwiek podmiot organizujący odzysk lub unieszkodliwianie odpadów w imieniu innych stron, w tym oznacza również brokerów, którzy nie obejmują odpadów fizycznie w posiadanie.
Pośrednik, gdy nie jest faktycznym posiadaczem odpadów, nie przejmuje odpowiedzialności za gospodarowanie tymi odpadami, co wynika z treści art. 27 ust. 7 u.o. Zgodnie z tym przepisem, sprzedawca odpadów oraz pośrednik w obrocie odpadami nie przejmują odpowiedzialności za gospodarowanie odpadami, jeżeli nie są posiadaczami tych odpadów. W przedmiotowym stanie faktycznym, Skarżąca występowała jako pośrednik w obrocie odpadami, zatem nie była podmiotem odbierającym odpady. Faktycznego odbioru dokonywał podwykonawca.
Skarżąca podnosi również, że organ administracji publicznej ma obowiązek rozważenia wystąpienia przesłanek odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Przesłanka wskazana w aft. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. wymaga ustalenia spełnienia dwóch warunków: wagi naruszenia prawa oraz sposobu zachowania strony.
Ewentualne naruszenie prawa nie wywołało w żadnym stopniu negatywnych konsekwencji, względem których Organ winien nałożyć administracyjną karę pieniężną. Organ obowiązany jest ustalić wagę naruszenia prawa. Stopień naruszenia prawa obejmuje: naruszenie kwalifikowane, naruszenie, które nie ma aż ciężaru kwalifikowanego, ale dla zachowania porządku prawnego jest istotne i naruszenie prawa nieistotne. Naruszenie prawa nieistotne to naruszenie przepisów prawa, które nie wywołało negatywnych następstw dla wartości podlegających ochronie. Nieistotne naruszenia prawa nakazują Organowi odstąpienie od nałożenia kary. W niniejszej sprawie waga naruszenia prawa jest znikoma.
Odnosząc się do kwestii wyłączenia stosowania działu IV A k.p.a. (zgodnie 189a § 2 k.p.a.) w tym wyłączenia art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.
Skarżąca stwierdza, że regulacja w u.c.p.i.g. nie jest zupełna i nie reguluje wszystkich sytuacji odstąpienia od wymierzenia kary. Tym samym art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. znajdzie zastosowanie w niniejsze sprawie.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną lub postanowienie następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go
z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na wniosek Organu i wobec braku żądania Strony skarżącej przeprowadzenia rozprawy, zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej określanej jako "p.p.s.a.". W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
Mając na uwadze wskazany wyżej zakres kompetencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził, że zaskarżona decyzja Organu II instancji nie narusza prawa w stopniu skutkującym jej uchyleniem.
Osią sporu w sprawie jest ustalenie, czy Skarżąca była podmiotem zobowiązanym do złożenia sprawozdania o odebranych i zebranych odpadach komunalnych od właścicieli nieruchomości niezamieszkałych na podstawie umów z właścicielami nieruchomości na terenie Gminy i M. M. za rok 2019.
Okolicznością niesporną w sprawie jest to, że Skarżąca we wskazanym wyżej okresie była wpisana do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości.
Zgodnie z art. 9n ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w brzmieniu obowiązującym w okresie dotyczącym okresu sprawozdawczego, podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości był zobowiązany do sporządzania półrocznych sprawozdań. Według art. 9n ust. 2 u.c.p.g., sprawozdanie winno być przekazywane wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta w terminie do końca miesiąca następującego po upływie półrocza, którego dotyczy. Po wprowadzeniu zmian w ustawie, szeroko omówionych w zaskarżonej decyzji, skarżąca Spółka miała obowiązek złożenia sprawozdania rocznego za rok 2019 do 31 sierpnia 2020 r. przy czym, stosownie do treści art. 9n ust. 6 podmiot, o którym mowa w ust. 1, który w danym okresie nie odbierał na terenie danej gminy odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, zobowiązany był przekazać wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, w terminie, o którym mowa w ust. 2, sprawozdanie zerowe.
Z przedstawionych regulacji wynika, że każdy podmiot, o którym mowa w art. 9n ust. 1 u.c.p.g., czyli "podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości" miał obowiązek złożyć chociażby sprawozdanie zerowe, jeżeli w danym okresie sprawozdawczym nie odbierał na terenie danej gminy odpadów komunalnych od właścicieli. Z normy ustanowionej w art. 9n ust. 1 u.c.p.g. wynika, że adresatem obowiązku sporządzenia sprawozdań półrocznych jest każdy podmiot prowadzący działalność w przedmiocie odbioru odpadów komunalnych, a nie tylko taki podmiot, który faktycznie w danym półroczu odpady odbiera. Okoliczność, że mimo zarejestrowanej działalności dany podmiot nie odbiera faktycznie odpadów od właścicieli nieruchomości nie zwalnia go od obowiązku sporządzenia sprawozdania, a obliguje go do złożenia sprawozdania zerowego.
Skarżącej Spółki nie mógł uwolnić od obowiązku złożenia sprawozdania fakt odbierania części odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości przez podwykonawcę (por. wyrok NSA z dnia 14 września 2021 r., sygn. akt III OSK 582/21). Z rozważań NSA w przywołanym wyroku wynika także, że jeśli sprawozdaniem podwykonawcy objęto odpady zbierane przez wykonawcę, to obowiązkiem wykonawcy było złożenie sprawozdania zerowego. Przy takim założeniu, obowiązkowi temu nie stoją na przeszkodzie również przytoczone w skardze przepisy ustawy o odpadach dotyczące prowadzenia ewidencji odpadów przez podmiot, który faktycznie odbiera odpady komunalne od właścicieli nieruchomości.
Należy zatem stwierdzić, iż organy orzekające w sprawie prawidłowo przyjęły, że Skarżąca, tak jak każdy przedsiębiorca wpisany do prowadzonego rejestru działalności regulowanej w zakresie odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, miała obowiązek składania sprawozdania niezależnie od tego, czy rzeczywiście w danym okresie odpady odbierała. Takie rozwiązanie miało służyć realizacji przez właściwe organy obowiązku ciągłej analizy stanu gospodarowania odpadami komunalnymi na danym terenie gminy czy miasta. Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w tym tutejszego Sądu oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok WSA W Gliwicach z dnia 13 października 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 307/17, wyrok WSA w Kielcach z dnia 26 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Ke 336/18, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 88/18, wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 234/18, wyrok NSA z dnia 16 czerwca 2020 r., sygn. akt II OSK 3510/19 - wszystkie przytaczane orzeczenia dostępne na: www.nsa.orzeczenia.gov.pl.)
Kolejną kwestią wymagającą wyjaśnienia stało się ustalenie stanu prawnego, który winien mieć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.
Przed 2019 r. obowiązywały przytoczone wyżej przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nakładające obowiązek sporządzania sprawozdań półrocznych i ich przekazywania wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta w terminie do końca miesiąca następującego po upływie półrocza, którego dotyczyły. W dniu 13 sierpnia 2019 r., weszły w życie zmiany do ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wprowadzone mocą art. 2 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1403). Po wejściu w życie nowelizacji podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości zobowiązany jest do składania sprawozdań rocznych, a termin ich złożenia upływa 31 stycznia roku następującego po roku, którego sprawozdanie dotyczy, a kolejna nowelizacja, związana z wprowadzeniem szczególnych rozwiązań prawnych związanych ze stanem epidemii, termin ten został przesunięty do dnia 31 sierpnia 2020 r.
Niesporne jest, że termin ten nie został dotrzymany, w szczególności Spółka nie złożyła za ten okres sprawozdawczy tzw. sprawozdania zerowego, uznając iż w zakresie odbioru odpadów od właściwych nieruchomości niezamieszkałych nie miała obowiązku sprawozdawczego, skoro odpady te odbierał i sprawozdanie złożył podwykonawca tej usługi. Zgodnie z art. 9x ust. 1 pkt 5 u.c.p.g., przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, który przekazuje po terminie sprawozdanie, o którym mowa w art. 9n cytowanej ustawy, podlega karze pieniężnej w wysokości 100 zł za każdy dzień opóźnienia, nie więcej jednak niż za 365 dni.
W odniesieniu do decyzji nakładających karę pieniężną za naruszenie obowiązków wynikających z przepisów prawa, bez wątpienia stosunek administracyjnoprawny (materialny) pomiędzy stroną a organem administracji publicznej w takiej sprawie nawiązuje się (powstaje) z datą zdarzenia, ponieważ ten moment wyznacza treść obowiązku administracyjnoprawnego, a decyzja administracyjna wydana w takiej sprawie konkretyzuje stosunek administracyjnoprawny oraz potwierdza niejako jego istnienie, określając wysokość sankcji za naruszenie obowiązku, wynikającego z przepisów prawa.
Skład orzekający w tej sprawie w pełni podziela pogląd zaprezentowany w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 16 lutego 2021 r., (sygn. akt III OSK 3257/21), zgodnie z którym zasada bezpośredniego działania nowego prawa polega na tym, że nowe przepisy należy stosować do wszelkich stosunków prawnych
i zdarzeń, które powstaną po ich wejściu w życie, jak również tych, które powstały wcześniej, ale nadal pod ich rządami trwają. Zdarzenie stanowiące podstawę wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, którym był niedopełniony przez Skarżącą obowiązek złożenia sprawozdania za 2019 r. upływał 31 sierpnia 2020 r. i od tej daty organ powinien był liczyć termin opóźnienia stanowiący podstawę wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej z art. 9x ust. 1 pkt 5 u.c.p.g., który nie uległ zmianie na skutek nowelizacji. Należy bowiem odróżnić zdarzenie stanowiące podstawę wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej od samego aktu administracyjnego wymierzającego tę karę.
Z tych względów przepis art. 189c K.p.a. nie mógł mieć zastosowania.
Odnosząc się do zarzutu skargi akcentującego brak obowiązku składania dwóch, odrębnych sprawozdań półrocznych, bowiem nie wynika on wyraźnie z przepisów ustawy, Sąd uznał, że zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Nie powinno budzić wątpliwości, że przepisy art. 9n u.c.p.g. obligowały Skarżącą do wskazania, poprzez sprawozdanie, danych dotyczących wszystkich odbieranych odpadów - zarówno ilości odpadów odbieranych od właścicieli nieruchomości na podstawie umowy z gminą, jak również na podstawie umów z właścicielami nieruchomości. Na mocy art. 9t u.c.p.g. Minister Środowiska wydał w dniu 17 czerwca 2016 r. rozporządzenie w sprawie wzorów sprawozdań o odebranych i zebranych odpadach komunalnych, odebranych nieczystościach ciekłych oraz realizacji zadań z zakresu gospodarki komunalnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 934). W załączniku nr 1 rozporządzenia opublikowany został wzór sprawozdania sporządzanego przez podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości wraz z objaśnieniem, w którego pkt 2 jednoznacznie wskazano, że "Podmiot odbierający odpady komunale od właścicieli nieruchomości, na podstawie umowy z gminą i jednocześnie na podstawie umów z właścicielami nieruchomości, przekazuje dwa oddzielne sprawozdania w tym zakresie". Wedle tego wyjaśnienia, ten sam wzór sprawozdania powinien posłużyć do złożenia dwóch odrębnych sprawozdań w przypadku odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości na podstawie umowy z gminą oraz na podstawie umów z właścicielami nieruchomości. Tożsame rozwiązania przewidziano w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 lipca 2018 r. w sprawie wzorów sprawozdań o odebranych i zebranych odpadach komunalnych, odebranych nieczystościach ciekłych oraz realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1627).
Sposób składania sprawozdań, który w rzeczywistości dotyczył kwestii techniczno-organizacyjnych, wbrew podglądowi Skarżącej, nie musiał być określony ustawą. Ustawa określała obowiązek sprawozdawczy odnoszący się do określonych podmiotów i zakresu przedmiotowego sprawozdań, zaś rozporządzenie doprecyzowało rozwiązania o charakterze realizacyjnym – wykonawczym.
Tym samym, wobec posiadania przez Spółkę wiedzy o objaśnieniach do druku sprawozdania przed terminem złożenia sprawozdania w niniejszej sprawie, niezasadna okazała się również argumentacja skargi zarzucająca zaniechanie Organu I instancji i braku wezwania Strony do uzupełnienia złożonego sprawozdania dotyczącego odpadów komunalnych odebranych od właścicieli nieruchomości na podstawie umowy z gminą. Obowiązkiem skarżącej Spółki było bowiem złożenie dwóch odrębnych sprawozdań za 2019 r.
Można tu przytoczyć pogląd NSA wyrażony w wyroku z dnia 31 stycznia 2018 r. (sygn. akt II OSK 1568/17), który skład orzekający w niniejszej sprawie podziela wskazujący, że od racjonalnego podmiotu gospodarczego, który należycie dba o swoje interesy należy oczekiwać wiedzy o swoich obowiązkach wynikających z umów, jak również aktów prawnych kształtujących jego sytuację prawną i że nie ma żadnych podstaw prawnych, aby uznać, że na wójcie (burmistrzu, prezydencie miasta) ciąży obowiązek przypominania przedsiębiorcy, podmiotowi prowadzącemu działalność gospodarczą o zbliżającym się terminie do złożenia sprawozdania na podstawie art. 9n ust. 1 u.c.p.g. Tym bardziej trudno domniemywać by organ miał, w takiej sytuacji jak w rozpoznawanej sprawie, podjąć działania po terminie ustawowym wyznaczonym dla Skarżącej.
Zaznaczyć należy, że ustawodawca nie przewidział sytuacji, w której przedsiębiorca prowadzący działalność z zakresu odbierania odpadów komunalnych na terenie gminy miałby nie złożyć sprawozdania. Brak jest podstawy ustawowej do prowadzenia przez organ postępowania w sprawie niezłożenia sprawozdania przez przedsiębiorcę - zasadą jest bowiem składanie przez przedsiębiorcę sprawozdania. Zgodnie z art. 9x ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. kara jest wymierzana za nierzetelne złożenie sprawozdania, a zgodnie z art. 9x ust. 1 pkt 5 u.c.p.g. sankcja nakładana jest za opóźnienie w jego złożeniu. Obowiązek sprawozdawczy wynika ex lege, a nałożenie sankcji jest bezpośrednią konsekwencją wykładni normy art. 9n ust. 1 u.c.p.g., w myśl której obowiązkiem sprawozdawczym obciążony jest podmiot prowadzący działalność
z zakresu odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości (vide: wyrok NSA z dnia 7 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 1279/15).
Nie bez znaczenia pozostaje sygnalizowany przez organy obowiązek sprawozdawczy gminy, o którym mowa w art. 9q ust. 1-4 u.c.p.g. Brak złożenia sprawozdania powoduje, że gmina nie może złożyć swojego sprawozdania w sposób prawidłowy, gdyż nie dysponuje pełnymi informacjami, w jakim zakresie przedsiębiorca prowadził działalność, nie jest też możliwe m.in. wyliczenie poziomów recyklingu, poziomów ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania i przez to naraża się na sankcje, o których mowa w art. 9z u.c.p.g. Mogą bowiem wystąpić sytuacje, w których na obszarze danej gminy działa przedsiębiorca odbierający odpady wpisany do rejestru działalności regulowanej, odbierający odpady z nieruchomości niezamieszkałych na zasadach komercyjnych. W takim przypadku sprawozdania są jedynym źródłem informacji, co do ilości odebranych odpadów. Brak sprawozdań zerowych uniemożliwia złożenie przez gminę jej sprawozdania w zgodzie z powołanym wyżej przepisem u.c.p.g.
Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia przez Organ odwoławczy obowiązków wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. należy wyjaśnić, że skuteczność zarzutów naruszenia przepisów postępowania wiąże się z wykazaniem, że uchybienia procesowe mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wynika to z przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., który daje sądowi orzekającemu uprawnienie do uchylenia zaskarżonej decyzji jeżeli dojdzie on do przekonania, że wystąpiło prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji, a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjnoprawnego materialnego lub procesowego. Nie każde zatem naruszenie przepisów postępowania skutkuje uwzględnieniem skargi.
W kontekście zarzucanego skargą naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak umożliwienia Skarżącej zapoznania się z zebranymi i przeprowadzonymi przez Kolegium dowodami i uniemożliwienie wypowiedzenia się co do tych dowodów, uchybienie to, w ocenie Sądu, nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy, skoro w postępowaniu przed Organem II instancji nie przeprowadzono w istocie uzupełniającego postępowania dowodowego, Skarżącej zaś umożliwił zapoznanie się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i złożenie wyjaśnień Organ I instancji, czego dowodzą akta postępowania.
Odnosząc się do zarzutu naruszenie przepisów postępowania - art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i brak analizy, czy naruszenie obowiązku złożenia sprawozdania było obarczone istotną lub znikomą wagą, Sąd stwierdził, że zarzut ten jest nieuprawniony. Zgodnie z ww. przepisem, organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa.
W zaskarżonej decyzji Kolegium wskazało, że sankcji podlega każdy dzień opóźnienia. Analizując ten przepis Kolegium trafnie uznało, że "(...) nawet jeżeli dopuścić pogląd, że Dział IV A k.p.a., ma zastosowanie w niniejszej sprawie, to przepis ten nie może być stosowany w celu obchodzenia ustawy. Przekroczenie terminu do złożenia sprawozdania o każdy dzień powoduje, że każdy delikt jest niejako konsumowany. Spółka nie złożyła spornego sprawozdania w ogóle, a gdyby je nawet złożyła po terminie, to czynność ta nie sanuje deliktów już popełnionych odrębnie za każdy dzień przekroczenia. W takiej sytuacji nie można twierdzić, że nastąpiło zaprzestanie naruszenia prawa, o którym mowa w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Gdyby nawet przyjąć zapatrywanie Spółki, iż rzeczona instytucja ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie, to waga naruszenia przepisów u.c.p.g. jest znaczna, a sposób zachowania strony, należy ocenić negatywnie. Dzieje się tak, ponieważ jak wyżej już zauważono, brak złożenia rzetelnych sprawozdań przez Spółkę, implikował niemożność lub nierzetelność sporządzenia rocznego sprawozdania
z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi przez B. M.." Wbrew zatem zarzutowi skargi, w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji Organ II instancji poddał ocenie możliwość zastosowania przytoczonego przepisu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. dając temu wyraz w logicznej i przekonującej argumentacji.
Podsumowując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że wydając zaskarżoną decyzję Organ ustalił w sposób niewadliwy wszystkie okoliczności stanu faktycznego istotne dla podjęcia rozstrzygnięcia, dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego i nie naruszył przepisów postępowania w stopniu, który uzasadniałby uwzględnienie skargi.
Z powyżej wskazanych względów, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI