II SA/Sz 712/17

II SA/Sz 712/17 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2017-09-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2017-06-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Arkadiusz Windak /przewodniczący sprawozdawca/
Marzena Iwankiewicz
Stefan Kłosowski
Symbol z opisem
6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
I OSK 2748/17 - Wyrok NSA z 2019-02-28
II OSK 2748/17 - Wyrok NSA z 2019-10-03
VII SA/Wa 2173/16 - Wyrok WSA w Warszawie z 2017-07-31
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 1066
art.1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
Dz.U. 2017 poz 1369
art.134 par.1, art.145 par.1 pkt.1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2016 poz 1782
art.94 ust.1
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Dz.U. 2016 poz 716
art.5  ust.1 pkt.1
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 września 2017 r. sprawy ze skargi W. Z. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w K. z dnia [...] nr [...].
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w S., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), art. 94 ust. 1 oraz art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2016 r., poz. 1782 ze zm.) i § 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez policjantów (Dz. U. z 2013 r. poz. 864 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w K. z dnia [...] r., odmawiającą przyznania pomocy finansowej W. Z. na uzyskanie domu jednorodzinnego. Z uzasadnienia decyzji wynika, że została ona wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 22 lutego 2017 r. W. Z. złożył wniosek w sprawie przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego położonego
w K.gm. . Do wniosku dołączył m.in.:
- decyzję S. K z dnia [...]r. nr [...]
zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą W. Z. pozwolenia na budowę budynku rekreacyjnego położonego w K. – W.,
- opis techniczny do projektu zagospodarowania działki, wedle którego budynek rekreacyjny przeznaczony jest do zamieszkania całorocznego, budynek w całości wypełniać będzie funkcję obiektu rekreacyjnego, powierzchnia użytkowa domu wynosi [...], dom posiada 4 sypialnie, których powierzchnia mieszkalna wynosi [...]m2,
- operat szacunkowy wartości rynkowej nieruchomości wraz z budynkiem w stanie budowy.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Komendant Powiatowy Policji w K.P. odmówił przyznania pomocy finansowej W. Z; na cel wskazany we wniosku, ponieważ uznał, że budowany przez funkcjonariusza dom jednorodzinny nie spełnia wymogów "domu" określonego w art. 3 pkt. 2a Prawa Budowlanego.
Od powyższego orzeczenia W. Z. złożył odwołanie wnosząc
w nim o przyznanie pomocy finansowej na kontynuację budowy domu jednorodzinnego.
Komendant Wojewódzki Policji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, utrzymującej w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w K. P. z dnia [...] r. wskazał, że na podstawie art. 88 ustawy o Policji, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych.
Z tak określonym prawem do lokalu wiążą się przewidziane ustawą resortową formy zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy Policji, a w szczególności przydział lokalu mieszkalnego (art. 90 ustawy), prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (art. 92 ust. 1 ustawy), prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (art. 94 ust. 1 ustawy).
Prawo do lokalu mieszkalnego realizowane jest przede wszystkim przez przydzielenie lokalu, a dopiero gdy przydziału nie dokonano, policjantowi w służbie stałej przysługuje m.in. pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego
w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość.
Organ zauważył, że pomoc finansowa na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych ma ścisły związek z interesem służby i pozostaje aktualna tylko w tym zakresie, w jakim potrzeby mieszkaniowe policjanta nie są należycie zaspokojone. Pomoc finansowa nie może być traktowana jako przywilej policjantów, lecz jako instytucja podyktowana interesem służby - sprawnego wykonywania obowiązków przez funkcjonariusza. Pomoc finansowa ma na celu zaspokojenie podstawowych potrzeb mieszkaniowych policjanta, a nie służyć poprawie jego poziomu i komfortu życia.
Następnie organ powołał się na:
- wymogi jakie stawia § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez policjantów, określający dokumenty jakie winien złożyć funkcjonariusz wraz z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej,
- definicję pozwolenia na budowę wynikającą z art. 3 pkt 12 ustawy Prawo budowlane,
- definicję budynku rekreacji indywidualnej zawartą w § 3 pkt 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422),
- definicję budynku mieszkalnego jednorodzinnego określoną w art. 3 pkt 2a ustawy Prawo budowlane.
- definicję samodzielnego lokalu mieszkalnego wynikającą z art. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2015 r. poz. 1892).
Konkludując, Komendant Wojewódzki Policji wskazał, że bezsporne jest, że W. Z. jest właścicielem działki nr [...] położonej w K.; działka położona jest na terenie rekreacyjno-sportowym, co wynika z planu zagospodarowania przestrzennego gminy W.; na podstawie wydanego pozwolenia na budowę uzyskał on pozwolenie na budowę domu rekreacyjnego położonego w [...] który to dom przeznaczony jest do okresowego wypoczynku.
Zdaniem organu II instancji, nie można zatem zakwalifikować ww. nieruchomości jako domu jednorodzinnego służącego do zaspakajania potrzeb mieszkaniowych policjanta. Wobec tego nie spełnia on przesłanki określonej w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji.
Pismem z dnia 8 czerwca 2017 r. W. Z. złożył skargę na ww. decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego oraz błędną interpretację zapisów art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, co miało istotny wpływ na wynik postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że przedmiotowy budynek ma służyć zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych jego i jego rodziny. Zarówno z operatu szacunkowego jak i projektu budowlanego i pozwolenia na budowę wynika, że budynek będzie spełniał funkcje zamieszkania całorocznego. Skarżący podkreślił,
że w orzecznictwie sądowym prezentowany jest pogląd, że o zakwalifikowaniu budynku do kategorii budynków mieszkalnych, w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przesądza zamiar przebywania właściciela i jego bliskich w tym budynku jako centrum życiowym.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w S. wniósł
o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a.").
Przeprowadzona według wskazanych reguł kontrola zaskarżonej decyzji doprowadziła Sąd do uznania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2016 r. poz. 1782 ze zm.). w myśl którego, policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość.
Szczegółowe zasady przyznawania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, zasady zwrotu tej pomocy oraz jej wysokość określa, wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 94 ust. 2 ustawy o Policji, rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. z 2013 r. poz. 864 ze zm.).
Zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji, skoro budynek zlokalizowany na działce nr [...] w W., stanowiącej własność małżonków Z., został w decyzji o pozwoleniu na budowę określony jako budynek rekreacyjny, to w takim przypadku pomoc finansowa policjantowi nie przysługuje, bowiem budynek rekreacyjny nie może być uznany za dom jednorodzinny służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych.
Przepisy ustawy o Policji, jak i przepisy cyt. rozporządzenia z dnia 17 października 2001 r. nie zawierają definicji lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej, domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Uzasadnionym jest zatem poszukiwanie istnienia takiej definicji w ramach innych przepisów prawa administracyjnego materialnego. Pomocnym jest tu odwołanie się do definicji budynku mieszkalnego jednorodzinnego zamieszczonej w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm. (podobnie: WSA w Lublinie w wyroku z dnia 16 kwietnia 2013 r., sygn. akt III SA/Lu 84/13).
Zgodnie z art. 3 pkt 2a ustawy Prawo budowlane, za budynek mieszkalny jednorodzinny należy rozumieć budynek wolno stojący albo budynek
w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku.
Według przedstawionej definicji, budynek, który spełnia warunki określone w art. 3 pkt 2a ustawy Prawo budowlane, należy uznać za budynek mieszkalny jednorodzinny.
Zdaniem Sądu, definicja ta obejmuje również dom realizowany przez skarżącego, a określony w decyzji S. K. z dnia [...]r. o pozwoleniu na budowę, jako dom rekreacyjny. W ocenie Sądu, wskazany we wniosku skarżącego o przyznania pomocy finansowej budynek spełnia warunki do uznania go za budynek mieszkalny jednorodzinny w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 2a ustawy Prawo budowlane. Bezspornie bowiem jest to budynek wolnostojący, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, zaś powierzchnia budynku, technologia jego wykonania oraz zapewnienie mediów przesądzają, że jego konstrukcja pozwala na całoroczne zamieszkiwanie w nim. Dodatkowo, według oświadczenia skarżącego w budynku tym skarżący wraz z rodziną zamierza się zameldować, a więc ma on służyć zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych policjanta. Z zatwierdzonego projektu budowlanego wynika, że objęty pozwoleniem na budowę dom jest domem przystosowanym do całorocznego zamieszkania. Potwierdza to opis techniczny do projektu zagospodarowania działki nr [...] w [...]. Również z zatwierdzonego projektu budowlanego domu mieszkalnego typu M-69/4 wynika, że dom ten jest domem wolnostojącym, przeznaczonym do realizacji na terenach podmiejskich na działkach budowlanych jako dom mieszkalny. Nie powinno zatem budzić wątpliwości, że może on służyć zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych.
Zdaniem Sądu, stanowisku temu nie stoi na przeszkodzie okoliczność funkcjonowania w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie definicji budynku rekreacji indywidualnej (§3 pkt 7), sformułowanej na potrzeby wyłącznie tegoż rozporządzenia i mającej zastosowanie wyłącznie w postępowaniach prowadzonych na podstawie prawa budowlanego.
Wskazać należy, że z treści art. 94 ust. 1 ustawy o Policji jednoznacznie wynika, że każdemu policjantowi w służbie stałej, który nie ma zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego, bądź równoważnik pieniężny albo pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego, lub domu jednorodzinnego. Możliwość uzyskania prawa do pomocy finansowej, uzależniona jest od istnienia merytorycznych przesłanek, jakimi są najogólniej ujmując, niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe.
W tym miejscu zasadnym jest przypomnienie, że pomoc finansowa, o jakiej mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, ma za zadanie wesprzeć policjanta w służbie stałej i członków jego rodziny w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych. Cel ten może być osiągnięty m.in. poprzez nabycie (budowę) przez policjanta domu, który będzie spełniał wymóg zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza.
Przedstawiona wykładnia mających zastosowanie w sprawie przepisów jest nie tylko zgodna z ich celem, ale wpisuje się w dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych, odnoszące się do rozumienia pojęcia budynku (domu) mieszkalnego na gruncie przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 716 ze zm.). W przeważającej części orzecznictwa prezentowany jest bowiem pogląd, że kryterium decydującym o zaliczeniu budynku do poszczególnych kategorii budynków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, w tym do budynków mieszkalnych lub pozostałych (np. letniskowych, rekreacyjnych) i jego opodatkowaniu według określonej stawki, jest kryterium zaspokajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich. Budynek rekreacyjny będzie się mieścił w pojęciu budynku mieszkalnego, a tym samym podlegać będzie opodatkowaniu według stawki uprzywilejowanej przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a ww. ustawy, wówczas, gdy będzie użytkowany faktycznie przez właściciela (jego bliskich), służąc tym samym zaspokajaniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych, a nie rekreacyjnych, wypoczynkowych bądź w celu lokaty kapitału (por.: wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 9 maja 2017 r. sygn. akt I SA/Rz 142/17; wyrok WSA w Łodzi z dnia 24 lipca 2009 r. sygn. akt I SA/Łd 1506/08).
W świetle przedstawionej wykładni analizowanych przepisów ustawy o Policji należy przyjąć, że istotną cechą budynku, uzasadniającą jego zakwalifikowanie do kategorii budynków (domów) mieszkalnych, a tym samym przyznanie na jego uzyskanie (budowę) pomocy finansowej na podstawie art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, jest posiadanie albo budowa budynku w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych właściciela i jego bliskich w sensie skupiania się w nim ich centrum życiowego. Będzie to zatem miejsce, gdzie realizowane są podstawowe funkcje życiowe rodziny, a takim miejscem w rozpatrywanej sprawie ma być, co wynika z całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, budynek mieszkalny stanowiący własność skarżącego i jego małżonki, zlokalizowany na działce nr [...] w W.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę obowiązkiem organu będzie uwzględnienie przedstawionej w niniejszym wyroku wykładni przepisów prawa materialnego.