Orzeczenie · 2025-01-16

II SA/Sz 710/24

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Miejsce
Szczecin
Data
2025-01-16
NSAAdministracyjneWysokawsa
pomoc społecznadom pomocy społecznejodpłatność za pobytalimentacjaprawo rodzinnezdolność do ponoszenia kosztówstan zdrowiazwolnienie z opłatykodeks postępowania administracyjnegoustawa o pomocy społecznej

Sprawa dotyczyła ustalenia odpłatności za pobyt wnuka strony skarżącej w domu pomocy społecznej. Organy administracji obu instancji ustaliły, że skarżący, będący dziadkiem, jest zobowiązany do ponoszenia części kosztów utrzymania wnuka w DPS. Decyzje te opierały się na analizie dochodu skarżącego (emerytura) oraz fakcie posiadania przez niego nieruchomości, którą darował córce i zięciowi w zamian za prawo dożywocia. Organy uznały, że dochód skarżącego przekracza kryterium dochodowe, a umowa dożywocia oznacza, że córka i zięć mają obowiązek ponosić koszty utrzymania ojca. Skarżący, reprezentowany przez córkę, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając organom naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 7, 77, 80 k.p.a.) poprzez brak wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego, w tym sytuacji rodzinnej, finansowej i zdrowotnej wszystkich zobowiązanych do alimentacji, a także naruszenie przepisów prawa materialnego (m.in. art. 61 ust. 2d, art. 103 ust. 2, art. 64 u.p.s.) poprzez błędną wykładnię i zastosowanie przepisów dotyczących ustalania odpłatności i możliwości zwolnienia z niej. Skarżący podkreślał swoją złą sytuację zdrowotną (udar, choroba nowotworowa, leżący tryb życia) oraz fakt, że sam ponosi wysokie koszty swojego pobytu w prywatnym domu opieki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy nie zbadały wystarczająco sytuacji finansowej i zdrowotnej skarżącego, nie uwzględniły jego rzeczywistych możliwości ponoszenia opłat, a także nie rozpoznały wniosku o zwolnienie z opłaty. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza, wskazując, że organy muszą ponownie rozpoznać sprawę, uwzględniając stan zdrowia skarżącego, jego możliwości finansowe oraz możliwość zwolnienia z opłaty na podstawie art. 64 u.p.s.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie odpłatności za pobyt w DPS, uwzględnianie sytuacji zdrowotnej i finansowej zobowiązanych, rozpatrywanie wniosków o zwolnienie z opłat.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania odpłatności za pobyt wnuka w DPS przez dziadka, z uwzględnieniem jego własnych kosztów utrzymania i stanu zdrowia.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organy administracji prawidłowo ustaliły wysokość odpłatności za pobyt osoby w domu pomocy społecznej, uwzględniając wszystkie zobowiązane osoby, ich sytuację finansową i zdrowotną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy nie zbadały wystarczająco sytuacji finansowej i zdrowotnej skarżącego oraz innych zobowiązanych osób, co doprowadziło do naruszenia przepisów prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy powinny wszechstronnie zbadać sytuację finansową i zdrowotną skarżącego oraz innych osób zobowiązanych do ponoszenia opłat, a także uwzględnić jego możliwości płatnicze i przesłanki do zwolnienia z opłaty, zamiast opierać się jedynie na dochodzie i fakcie posiadania nieruchomości.

Czy wniosek o zwolnienie z opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej powinien zostać rozpatrzony przez organ w decyzji ustalającej wysokość tej opłaty?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ jest zobowiązany do rozpatrzenia wniosku o zwolnienie z opłaty w decyzji ustalającej jej wysokość, zwłaszcza gdy wniosek został złożony w toku postępowania.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że zgodnie z aktualnym orzecznictwem, organ powinien orzec o zwolnieniu z opłat w decyzji ustalającej ich wysokość, jeśli taki wniosek został złożony przez stronę w toku postępowania.

Jak należy interpretować pojęcie 'możliwości' przy ustalaniu odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Pojęcie 'możliwości' należy interpretować szeroko, uwzględniając różne okoliczności życiowe, rodzinne i osobiste, które mogą zmniejszać zdolność danej osoby do ponoszenia opłaty, w tym stan zdrowia.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że przy ustalaniu odpłatności należy uwzględniać nie tylko kryterium dochodowe, ale także szeroko rozumiane możliwości osoby zobowiązanej, w tym jej sytuację osobistą, zdrowotną, rodzinną i majątkową.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza G. z dnia 17 października 2023 r. nr OPS 5027-129-268/23.

Przepisy (17)

Główne

u.p.s. art. 61 § 1

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 61 § 2

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 61 § 2d

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 103 § 2

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 64

Ustawa o pomocy społecznej

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 135

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie zbadały wystarczająco sytuacji finansowej i zdrowotnej skarżącego. • Organy nie uwzględniły możliwości płatniczych skarżącego i jego stanu zdrowia. • Organy nie rozpoznały wniosku o zwolnienie z opłaty. • Naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.

Godne uwagi sformułowania

sąd zauważa, że organ ustalający w drodze decyzji opłatę za pobyt mieszkańca domu pomocy społecznej ma powinność określenia zarówno kręgu osób zobowiązanych do pokrycia pozostałej części opłaty, jak i ustalenia warunków finansowo-majątkowych tych osób • analiza możliwości Skarżącego była pobieżna, wręcz iluzoryczna • ustalając przedmiotową opłatę organ ma ustawowy obowiązek uwzględnienia nie tylko kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s., ale również dochodów i możliwości osoby zobowiązanej • przepisy dotyczące zasad ustalania odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej mają charakter bezwzględnie obowiązujący i jako takie muszą być ściśle stosowane, bez możliwości jakichkolwiek odstępstw

Skład orzekający

Patrycja Joanna Suwaj

przewodniczący sprawozdawca

Katarzyna Sokołowska

sędzia

Krzysztof Szydłowski

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie odpłatności za pobyt w DPS, uwzględnianie sytuacji zdrowotnej i finansowej zobowiązanych, rozpatrywanie wniosków o zwolnienie z opłat."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania odpłatności za pobyt wnuka w DPS przez dziadka, z uwzględnieniem jego własnych kosztów utrzymania i stanu zdrowia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest wszechstronne badanie sytuacji życiowej i zdrowotnej osoby zobowiązanej do ponoszenia opłat za pobyt w DPS, a nie tylko sztywne stosowanie kryteriów dochodowych. Podkreśla ludzki wymiar prawa pomocy społecznej.

Czy dziadek musi płacić za wnuka w DPS, gdy sam ledwo wiąże koniec z końcem?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst