II SA/Sz 710/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2006-10-25
NSAAdministracyjneWysokawsa
inspekcja pracybhpbezpieczeństwo i higiena pracypalarniaszafki pracowniczekodeks pracypostępowanie administracyjnedecyzja administracyjnaprawo pracy

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Inspektora Pracy dotyczącą obowiązku urządzenia palarni i zapewnienia szafek pracowniczych, stwierdzając rażące naruszenie prawa przez organ pierwszej instancji w procedurze uchylenia własnej decyzji.

Skarga dotyczyła decyzji Inspektora Pracy nakazującej m.in. urządzenie palarni i zapewnienie szafek pracowniczych. Organ odwoławczy utrzymał w mocy część decyzji, jednak WSA uznał, że organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności, nie rozpatrując wszystkich punktów nakazu. Dodatkowo, Sąd stwierdził nieważność decyzji Inspektora Pracy z tego samego dnia, która została wydana z rażącym naruszeniem przepisów KPA w trybie art. 132 KPA, co było niedopuszczalne w sytuacji, gdy odwołanie nie było w całości uwzględnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę B. G. na decyzję Inspektora Pracy, która nakładała na skarżącą szereg obowiązków, w tym zapewnienie indywidualnych szafek pracowniczych i urządzenia palarni. Skarżąca kwestionowała te nakazy, argumentując m.in. brakiem możliwości lokalowych i ekonomicznych oraz akceptacją przez pracowników alternatywnych rozwiązań. Organ odwoławczy utrzymał w mocy część decyzji, jednak Sąd uznał, że organ ten naruszył zasadę dwuinstancyjności, nie rozpatrując wszystkich nałożonych obowiązków. Co więcej, Sąd stwierdził nieważność decyzji Inspektora Pracy z dnia wydania decyzji odwoławczej, która została wydana w trybie art. 132 KPA. Sąd podkreślił, że organ pierwszej instancji nie mógł uchylić własnej decyzji w części na podstawie tego przepisu, gdyż wymaga on całkowitego uwzględnienia odwołania. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego i stwierdził nieważność decyzji organu pierwszej instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności, ponieważ pominął w swoich rozważaniach i rozstrzygnięciu obowiązki zawarte w punktach 1 do 10 i 13 decyzji organu I instancji.

Uzasadnienie

Organ odwoławczy jest zobowiązany do merytorycznego rozpoznania sprawy w całości, a nie tylko w zakresie objętym odwołaniem, jeśli jest to niezbędne dla jej prawidłowego rozstrzygnięcia. Pominiecie części obowiązków nałożonych przez organ pierwszej instancji skutkuje naruszeniem zasady dwuinstancyjności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (24)

Główne

u.PIP art. 9 § pkt 1 i 2

Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy

k.p. art. 233

Kodeks pracy

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. "c"

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.PIP art. 1

Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy

u.PIP art. 21 § ust. 1 pkt 1 i ust. 2

Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy

u.PIP art. 21a

Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy

u.PIP art. 10

Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy

k.p. art. 2374 § § 1 i 3

Kodeks pracy

Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy § § 15

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy § § 111 i § 34 zał. nr 3

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy § § 111 i § 41 - 42 zał. nr 3

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.z.t. art. 5 § ust.1 pkt 3

Ustawa o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych

u.o.z.t. art. 3 § pkt 1

Ustawa o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy § Rozdział 7 Załącznika Nr 3

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy § § 40 ust.1 załącznika Nr 3

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy § § 41 załącznika Nr 3

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy § § 42 załącznika Nr 3

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 132 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 133

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organ odwoławczy zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Rażące naruszenie prawa przez organ pierwszej instancji przy wydaniu decyzji w trybie art. 132 KPA.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącej dotyczące braku możliwości zorganizowania palarni i zapewnienia szafek pracowniczych z uwagi na warunki lokalowe, ekonomiczne oraz akceptację pracowników alternatywnych rozwiązań.

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie jest związany granicami skargi. Organ odwoławczy powinien nie tylko kontrolować zgodność z prawem i celność decyzji organu I instancji, ale musi [...] wydać w sprawie jeszcze jedno rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy nie jest związany podstawami odwołania, co oznacza, że może, a nawet powinien rozpatrzyć sprawę w granicach nie objętych zakresem odwołania, jeżeli jest to niezbędne dla jej prawidłowego rozstrzygnięcia.

Skład orzekający

Barbara Gebel

przewodniczący

Iwona Tomaszewska

sprawozdawca

Arkadiusz Windak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie zasady dwuinstancyjności przez organy administracji, prawidłowe stosowanie art. 132 KPA, zakres kontroli organu odwoławczego."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania administracyjnego i kontroli sądowej nad decyzjami Inspekcji Pracy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne organów administracji mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli merytorycznie kwestia (np. obowiązek posiadania palarni) jest ugruntowana. Podkreśla znaczenie prawidłowego stosowania przepisów KPA.

Błąd proceduralny organu administracji doprowadził do uchylenia decyzji. Czy Twoja sprawa też może być wygrana na formalnościach?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 710/06 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2006-10-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-06-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Arkadiusz Windak
Barbara Gebel /przewodniczący/
Iwona Tomaszewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne
Inspekcja pracy
Skarżony organ
Inspektor Pracy
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 124 poz 1362
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 12 października 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel Sędziowie: Sędzia NSA Iwona Tomaszewska / spr./ Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant Beata Radomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2006 r sprawy ze skargi B. G. na decyzję Inspektora Pracy z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie inspekcji pracy I. uchyla zaskarżoną decyzję II. stwierdza nieważność decyzji Inspektora Pracy z dnia [...] r. Nr [...] III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
U Z A S A D N I E NIE E
Inspektor Pracy, nakazem z dnia [...] r., Nr rej. [...], wydanym na podstawie art. 9 pkt 1 i 2 w związku z art. 21 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1362 ze zm.), nałożył na B. G. jako prowadzącą działalność gospodarczą "[...]" z siedzibą przy ul. [...] w [...] - [...] obowiązków opisanych w pkt od [...] do [...] tego nakazu opartych o wyodrębnione w każdym z tych punktów przepisy prawne, w tym między innymi:
- w pkt [...] nakazu - na podstawie art. 9 pkt 1 ustawy z dnia 6 marca 1981 r.
o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1362 ze zm.), art. 2374 § 1 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) i § 15 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. Nr 180, poz. 1860 ze zm) zobowiązał do przeszkolenia pracowników E. H.
i K. C. - [...], w zakresie przewidzianym programem szkolenia okresowego dla osób kierujących pracownikami z dziedziny bezpieczeństwa i higieny pracy i uzyskania potwierdzenia jego przeprowadzenia. Termin wykonania do [...]r.
- w pkt [...] - na podstawie art. 9 pkt 1 ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1362 ze zm. ),art. 233 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) § 111 i § 34 zał. nr 3 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650)- nakazał zapewnić w pomieszczeniu [...] w "[...]" w [...] przy ul. [...], indywidualne zamykane szafki przeznaczone do przechowywania higienicznych warunkach [...] pracownika. Termin wykonania [...] r.
- w pkt [...] - na podstawie art. 9 pkt 1 ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1362 ze zm. ),art. 233 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) § 111 i
§ 41 - 42 zał. nr 3 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia
26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650)- nakazał zorganizować dla pracowników
w "[...]" w [...] przy ul. [...], palarnię odpowiadającą wymaganiom ogólnych przepisów bhp.
B. G. wniosła odwołanie od powyższego nakazu domagając się odstąpienia od:
1/ pkt [...] dotyczącego przeszkolenia pracowników - [...] w zakresie przewidzianym dla osób kierujących pracownikami, gdyż osoby te nie mają w swoich obowiązkach nadzoru nad pracownikami. nadzór prowadzi [...] szkoleń.
2/ pkt [...] dotyczącego zapewnienia indywidualnych szafek przeznaczonych do przechowywania własnego [...], gdyż pracownice mają takie szafki usytuowane w szatni w pobliżu [...]. Ustawienie [...] szafek w [...] zmniejszy jej powierzchnię, a to utrudni [...],
3/ pkt [...]dotyczącego urządzenia palarni, bowiem w pomieszczeniach zakładu wprowadzany jest zakaz palenia, a nieliczne osoby palące mogą palić poza zakładem w miejscu wyznaczonym. Miejsce to jest zaakceptowane przez pracowników, którzy nie chcą palarni.
Inspektor Pracy decyzją dnia [...]r., [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 16 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 6 marca 1981r. o Państwowej Inspekcji Prac /Dz.U. z 2001r. Nr 124, poz. 1362 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania B. G. od decyzji nr [...] dotyczącej zapewnienia pracownikom indywidualnych [...] przeznaczonych do przechowywania [...] oraz decyzji nr [...] w sprawie urządzenia w zakładzie pracy palarni zawartych w nakazie z dnia [...]r., Nr rej. [...] - utrzymał w mocy decyzję nr [...] oraz nr [...].
Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał odnosząc się do decyzji nr [...], że pracodawca jest zobowiązany zapewnić pracownikom odpowiednie urządzenia higieniczno-sanitarne, do których zalicza się indywidualne zamykane szafki do przechowywania własnego posiłku, które powinny być umieszczone
w jadalniach lub przy jadalniach. Obowiązek ten wynika z art. 233 Kodeksu pracy oraz § 111 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy podniósł, że również
z wyżej wskazanych przepisów wynika obowiązek pracodawcy zapewnienia pracownikom pomieszczeń przeznaczonych do palenia w nich tytoniu /palarni/. Obowiązek ten wynika również z § 40 ust.1 załącznika nr 3 do przytoczonego wyżej rozporządzenia. Przepis ten stanowi, że palenie tytoniu w zakładach pracy jest dozwolone wyłącznie w odpowiednio przystosowanych pomieszczeniach /palarniach/ wyposażonych w odpowiednią ilość popielniczek, w których zapewnić należy co najmniej dziesięciokrotną wymianę powietrza w ciągu godziny / § 42 załącznika/.
Odnosząc się do argumentów odwołania, że na terenie zakładu skarżącej obowiązuje zakaz palenia, a pracownicy palą na zewnątrz zakładu w miejscu oznaczonym tabliczką na palenie tytoniu, organ podniósł, iż miejsce to nie jest zadaszone ani osłonięte, co powoduje, że palący pracownicy nie są chronieni przed warunkami atmosferycznymi, zatem ich zdrowie jest narażone na uszczerbek.
W ocenie organu, powyższe fakty świadczą o tym, że taki stan rzeczy jest niedopuszczalny, zatem w pełni zasadne jest zobowiązanie pracodawcy do urządzenia palarni zgodnie z wymogami określonymi w § 40-42 załącznika nr 3 do rozporządzenia .
Organ odwoławczy wskazał ponadto, że art. 5 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia
9 listopada 1995r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu
i wyrobów tytoniowych (Dz.U. z 1996r. Nr 10, poz.55 ze zm.) zabrania palenia tytoniu w pomieszczeniach zakładów pracy poza wyraźnie wyodrębnionymi
i odpowiednio przystosowanymi miejscami.
Urządzenie w zakładzie pracy palarni chroni nie tylko palących od negatywnych skutków działań czynników atmosferycznych, ale również pozostałych od negatywnych następstw wdychania dymu tytoniowego, który występuje tylko
w miejscu specjalnie do tego przeznaczonym.
Podnoszona przez stronę zła kondycja finansowa, w ocenie organu odwoławczego, pozostaje bez wpływu na wykonanie przez pracodawcę obowiązków nałożonych prawem.
Z tych względów organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzje nr [...] i [...].
W dniu wydania decyzji przez organ odwoławczy tj. w dniu [...]r. Inspektor Pracy wydał decyzję na podstawie art. 132 Kpa, po rozpatrzeniu wniosku "[...]" B. G. z dnia [...]r. dotyczącego decyzji z dnia [...]r. nr rej.[...] pkt [...] 2 w sprawie przeszkolenia pracowników - [...] w zakresie przewidzianym dla osób kierujących pracownikami - o uchyleniu decyzji nr[...].
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie B. G. wniosła "o odstąpienie do punktu [...] nakazu z dnia [...]r.".
Skarżąca w uzasadnieniu skargi podniosła, iż zgadza się co do zasady, iż pracodawca ma obowiązek zapewnienia pracownikom odpowiednich pomieszczeń higieniczno-sanitarnych, w tym palarni. Jednakże prowadzona działalność /[...]/, istniejące warunki lokalowe oraz sytuacja ekonomiczna powodują, że obecnie skarżąca nie ma możliwości by zorganizować palarnię spełniającą obowiązujące normy. Wprowadzony zakaz palenia na terenie zakładu podyktowany był między innymi ochroną wytwarzanych produktów przed nasiąkaniem dymem tytoniowym. Zorganizowanie palarni, nawet z wentylacją, nie zagwarantuje uniknięcia tego mankamentu.
Skarżąca wskazała też, że pracownicy zaakceptowali wyznaczone miejsce do palenia na wolnym powietrzu koło zakładu, a brak zadaszenia może być uzupełniony. Takie miejsce palenia poza zakładem gwarantuje pełną ochronę pracowników niepalących. Ponadto jako właściciel zakładu, skarżąca może wydać zakaz palenia na jego terenie i nie stanowi to dyskryminacji obywateli. Pracownicy mogą palić papierosy przed pracą, w czasie przerwy śniadaniowej oraz po zakończeniu pracy.
Organ odwoławczy odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Argumenty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie, co nie oznacza, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Zadaniem organów inspekcji pracy jest nadzór i kontrola przestrzegania prawa pracy, a w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy (art.1 cyt. ustawy z dnia 6 marca 1981r. o Państwowej Inspekcji Pracy).
W przypadku stwierdzenia przez organy inspekcji pracy naruszenia przez pracodawcę przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy obliguje, to te organy do decyzyjnego nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie (art. 9 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy).
Zgodnie z art. 233 Kodeksu pracy, pracodawca jest zobowiązany między innymi zapewnić pracownikom odpowiednie urządzenia higieniczno-sanitarne, do których zaliczają się też pomieszczenia higieniczno-sanitarne obejmujące szatnie, umywalnie, pomieszczenia z natryskami, ustępy, palarnie, jadalnie, pomieszczenie do ogrzewania się pracowników oraz pomieszczenia do prania, odkażania, suszenia i odpylania odzieży roboczej lub ochronnej (vide słownik pojęć zawarty w § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997r.) w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy - Dz.U. z 2003r. Nr 169, poz. 1650).
Obowiązek pracodawcy zapewnienia pracownikom pomieszczeń i urządzeń higieniczno-sanitarnych w ilości i wielkości dostosowanej do liczby zatrudnionych pracowników, stosowanych technologii i rodzajów pracy oraz warunków, w jakich ta praca jest wykonywana, wynika wprost z § 111 ust.1 rozporządzenia z dnia
26 września 1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.
w odniesieniu do konieczności wyodrębnienia pomieszczenia palarni w powiązaniu
z art. 5 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 9 września 1995r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania wyrobów tytoniowych (Dz.U. z 1996r., Nr 10, poz. 55 ze zm.).
Z treści art. 5 ust.1 pkt 3 tej ustawy wynika ustawowy zakaz palenia wyrobów tytoniowych w pomieszczeniach zakładów pracy - poza wyraźnie wyodrębnionymi miejscami. Nakaz wyodrębnienia w zakładzie pracy oddzielnych pomieszczeń palarni wynika z gwarantowanej ustawą ochrony prawa niepalących do życia w środowisku wolnym od dymu tytoniowego (art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 9 września 1995r.
o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu).
Wymagania w zakresie pomieszczeń przeznaczonych do palenia wyrobów tytoniowych - palarni - określone zostały w Rozdziale 7 Załącznika Nr 3 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.
Zgodnie z § 40 ust.1 załącznika Nr 3 do rozporządzenia, palenie tytoniu w zakładach pracy dozwolone jest wyłącznie w odpowiednio przystosowanych pomieszczeniach (palarniach) wyposażonych w odpowiednią liczbę popielniczek. Palarnie powinny być usytuowane w sposób nienarażający osób niepalących na wdychanie dymu tytoniowego (ust.2 §40).
W palarni powinno przypadać co najmniej 0.1 m2 na każdego pracownika zmiany korzystającego z tego pomieszczenia, z tym jednak, że powierzchnia poszczególnych pomieszczeń przeznaczonych na palarnie nie powinna być mniejsza niż 4 m2 (§ 41 załącznika Nr 3). W palarni należy zapewnić przynajmniej dziesięciokrotną wymianę powietrza w ciągu godziny (§ 42 załącznika Nr 3).
Z treści przytoczonych przepisów bezspornie wynika, że pracodawca ma obowiązek wyznaczyć i przystosować pomieszczenie - palarnię na terenie zakładu pracy,
w którym dozwolone będzie palenie tytoniu.
Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, że skarżąca będąca pracodawcą nie zapewniła pracownikom właściwego pomieszczenia palarni,
a miejsce oznaczone tabliczką zezwalającą na palenie, jest tylko miejscem przeznaczonym do palenia a nie palarnią.
Trafnie też nie podzielił organ odwoławczy argumentów odwołania, które w ocenie skarżącej uniemożliwiają zorganizowanie palarni, gdyż są to argumenty pozaprawne.
Z tych przyczyn zarzuty i wywody skargi Sąd uznał za niezasadne.
Niezależnie jednak od powyższego, należało mieć na względzie, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd nie jest związany granicami skargi. Oznacza to, że Sąd ma prawo, a nawet obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpatrywanej sprawie niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze
i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony.
Działając w tych granicach orzekania, wobec treści rozstrzygnięcia organu odwoławczego, z którego wynika, że organ ten uznał, iż organ I instancji wydał nakaz składający się z trzynastu odrębnych decyzji podlegających odrębnym środkom odwoławczym, Sąd w pierwszej kolejności rozważył dwie istotne kwestie sprawy: formę nakazu i reguły wypływające z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 138 Kpa.
Z art. 9 ust.1 ustawy z dnia 6 marca 1981r. o Państwowej Inspekcji Pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2001r. Nr 124, poz. 1362 ze zm.) wynika, że w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy właściwe organy Inspekcji Pracy uprawnione są do: w wypadku gdy naruszenie dotyczy przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy - nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w terminie ustalonym
w nakazie.
Nakazy, o których mowa w art. 9 pkt 1-2a, inspektor pracy wydaje w formie decyzji: a/ pisemnej, b/ stanowiącej wpis do dziennika budowy, c/ ustnej (art.21a ustawy
o Państwowej Inspekcji Pracy).
Teoretycznie rzecz ujmując, w zależności od ilości stwierdzonych naruszeń przez pracodawcę, działania organu Inspekcji Pracy mogą przejawiać się w formie wydania jednej decyzji obejmującej - w przypadku wielości naruszeń
w odrębnych punktach kilka nakazów usunięcia stwierdzonych naruszeń. Możliwa jest też i taka sytuacja, w której organ Inspekcji Pracy wyda co do każdego naruszenia odrębną decyzję zawierającą nakaz usunięcia stwierdzonego naruszenia przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.
Zdaniem Sądu, każda z wyżej przedstawionych koncepcji sporządzania- redakcji decyzji mieści się w granicach prawa, bowiem to czy decyzja będzie składała się z rozstrzygnięcia zawartego w jednym punkcie czy w kilku punktach, jest wyłącznie kwestią techniczną.
Pamiętać jednak należy, że jeśli wydany przez organ Inspekcji Pracy na mocy art. 9 ust.1 w związku z art. 21a cyt. ustawy akt składać się będzie z kilku punktów, to akt taki będzie zawsze stanowił jedną decyzję w rozumieniu art. 104 kpa.
W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że organ I instancji jedną decyzją -nakazem nałożył na skarżącą trzynaście obowiązków usunięcia naruszeń przepisów
i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy i co do każdego z tych obowiązków wskazał właściwą podstawę prawną.
Taka konstrukcja nakazu - jak to już wyżej wyjaśniono - nie pozwala na traktowanie poszczególnych punktów rozstrzygnięcia jako odrębnych decyzji podlegających samodzielnemu odwołaniu.
W tych okolicznościach organ odwoławczy rozpatrzył odwołanie strony
z naruszeniem zasady dwuinstancyjności.
Należy przypomnieć, że dwuinstancyjność postępowania administracyjnego polega na dwukrotnym, merytorycznym rozpoznaniu sprawy - przez organy obu instancji.
Organ odwoławczy powinien nie tylko kontrolować zgodność z prawem i celność decyzji organu I instancji, ale musi na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, zgromadzonego zarówno w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, jak i w trakcie ewentualnego uzupełniającego postępowania dowodowego przeprowadzonego w toku postępowania odwoławczego, wydać w sprawie jeszcze jedno rozstrzygnięcie.
Zgodnie z art. 10 cyt. ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, w postępowaniu przed organami Państwowej Inspekcji Pracy w sprawach nieuregulowanych w ustawie bądź w przepisach wydanych na jej podstawie albo w przepisach szczególnych stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie organu odwoławczego musi mieścić się w katalogu rozstrzygnięć, który zamieszczony jest w art. 138 Kpa.
W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzją odniósł się tylko do obowiązków nałożonych na skarżącą w punktach 11 i 12 pominął obowiązki określone w pkt 1 do 10 i 13 nakazu inspektora pracy działającego jako organ I instancji. W tym zakresie organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy, do czego był zobowiązany niezależnie do zarzutów podniesionych w odwołaniu od tego nakazu. Ponadto organ odwoławczy wydając takie rozstrzygnięcie, doprowadził w ten sposób do powstania wątpliwości w zakresie obowiązywania pominiętych w swojej decyzji pozostałych punktów decyzji z dnia [...] r., które nie zostały uchylone, ani nie utrzymano ich w mocy.
Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 9 czerwca 1999r., III RN 7/99, OSNAPU 2000, nr 9, poz. 338, w którym Sąd stwierdził, "...z przyjętej przez Kodeks konstrukcji odwołania
i zakresu kompetencji organu odwoławczego wynika, że nawet wówczas, gdy strona zaskarżyła jedynie część decyzji organu pierwszej instancji, to nie oznacza, iż
w pozostałej niezaskarżonej części decyzja ta staje się ostateczna. W orzecznictwie
i piśmiennictwie przyjęty jest powszechnie pogląd o niezwiązaniu organu odwoławczego wniesionym przez stronę odwołaniem. Organ odwoławczy nie jest
w szczególności związany podstawami odwołania, co oznacza, że może, a nawet powinien rozpatrzyć sprawę w granicach nie objętych zakresem odwołania, jeżeli jest to niezbędne dla jej prawidłowego rozstrzygnięcia. Przyjęcie, że zaskarżona odwołaniem decyzja staje się ostateczna w części nie objętej podstawami odwołania, oznaczałoby uznanie sprzecznej z Kodeksem zasady związania organu odwoławczego wniesionym przez stronę odwołaniem, a tym samym bezpodstawne ograniczenie kompetencji organu odwoławczego do kontroli decyzji w zaskarżonej części, nie zaś do ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia w całości sprawy administracyjnej rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją organu pierwszej instancji".
W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy pominął w swych rozważaniach, a także w rozstrzygnięciu swojej decyzji obowiązki zawarte w punktach 1 do 10 i 13 decyzji organu I instancji .
Powyższe uchybienie organu odwoławczego skutkuje na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - uchylenie zaskarżonej decyzji. Takie rozstrzygnięcie Sądu spowoduje powrót sprawy na etap postępowania odwoławczego, a więc organ odwoławczy ponownie rozpozna
i rozstrzygnie w całości sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji, niezależnie od zarzutów odwołania.
Niezależnie od powyższego, Sąd stwierdził, że zachodzi konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organu I instancji z dnia [...]r.
(a więc tego samego dnia, w którym wydał decyzję organ odwoławczy), jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Taką możliwość stworzył przepis art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zgodnie z którym Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa
w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Z decyzji dołączonej do pisma procesowego organu odwoławczego z dnia [...]r. wynika, że Inspektor Pracy, a więc organ I instancji decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 132 § 1 kpa - po rozpatrzeniu wniosku B. G. z dnia [..]r. dotyczącego decyzji
z dnia [...]r. w pkt [...] w sprawie przeszkolenia pracowników - [...] w zakresie przewidzianym dla osób kierujących pracownikami - "uchylił decyzję Nr [...]". Wydanie tej decyzji nastąpiło z rażącym naruszeniem przepisów art. 132 Kpa
i art. 133 Kpa.
Stosownie do art. 132 § 1 Kpa - jeżeli odwołanie, wniosły wszystkie strony,
a organ administracji państwowej, który wydał decyzję uzna, że to odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, może wydać nową decyzję, w której uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję. Przepis § 1 stosuje się także w przypadku, gdy odwołanie wniosła jedna ze stron, a pozostałe strony wyraziły zgodę na uchylenie lub zmianę zgodnie z żądaniem odwołania (§ 2 art. 132 kpa).
Natomiast przepis art. 133 Kpa stanowi, że organ administracji państwowej, który wydał decyzję, obowiązany jest przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu w terminie siedmiu dni od dnia, w którym otrzymał odwołanie, jeżeli w tym terminie nie wydał nowej decyzji w myśl art. 132.
Niesporne jest w sprawie, że skarżąca w dniu [...]r. złożyła odwołanie
(a nie wniosek) od decyzji nakazu Inspektora Pracy z dnia [...]r. W odwołaniu zakwestionowała zasadność nałożonych obowiązków w pkt [...] tej decyzji .
Jak wyżej zostało powiedziane nakaz jest decyzją, a ilość zawartych w nim rozstrzygnięć w formie punktów nie zmienia istoty tego aktu, który jest jedną decyzją .
W tej sytuacji, skoro organ I instancji uznał za zasadne by uwzględnić odwołanie w części, to nie mógł uchylić swojej decyzji w pkt [...] na podstawie art. 132 Kpa, lecz był obowiązany odwołanie wraz z aktami sprawy przesłać organowi odwoławczemu.
Jedną z niezbędnych przesłanek zastosowania art. 132 Kpa, jest uwzględnienie
w całości żądania zawartego w odwołaniu, natomiast organ I instancji nie może uwzględnić odwołania w części.
Takie, jak wyżej zostało przedstawione, zastosowanie przez organ I instancji art. 132 kpa, stanowi rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.
Z powyższych względów należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" P.p.s.a. uchylić zaskarżoną decyzję, a na postawie art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 135 P.p.s.a i art. 156 § 1 pkt 2 Kpa stwierdzić nieważność decyzji organu I instancji z dnia [...]r. wydanej w trybie art. 132 Kpa.
Rozstrzygnięcie w pkt III wyroku wstrzymujące wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia niniejszego wyroku, zostało wydane na podstawie art. 152 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI