II SA/Sz 701/06

II SA/Sz 701/06 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2006-12-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-06-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Barbara Gebel /sprawozdawca/
Joanna Wojciechowska
Mirosława Włodarczak-Siuda /przewodniczący/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 58 poz 515
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - t. jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Gebel ( spr.) Asesor WSA Joanna Wojciechowska Protokolant Beata Radomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2006 r. przy udziale Prokuratora B. R. sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wydania prawa jazdy I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję Starosty z dnia [...] r. nr [...] II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do uprawomocnienia wyroku.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r., nr: [...] Starosta, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, w związku z art. 87 ust. 1, art. 90 ust. 1 i art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz.515 z późn zm.) po wznowieniu postępowania dotyczącego wydania Z. D. prawa jazdy kategorii [...] nr [...], nr druku [...]:
- uchylił decyzję Kierownika Urzędu z dnia [...] r. o wydaniu Z. D. prawa jazdy kategorii [...] nr [...], nr druku [...];
- unieważnił prawo jazdy kategorii [...] nr [...], nr druku [...];
- odmówił wydania prawa jazdy.
Uzasadniając powyższą decyzję organ I instancji podał, iż Prokurator , na podstawie art. 184 § 1 i 2 Kpa, wniósł sprzeciw nr [...] z dnia [...] r. odnośnie ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu z dnia [...] r. o wydaniu Z. D. prawa jazdy kategorii [...] nr [...], nr druku [...].
W toku przeprowadzonego postępowania karnego zebrano materiał dowodowy wskazujący na to, że Z. D. dysponuje prawem jazdy wydanym w oparciu sfałszowaną dokumentację z egzaminu państwowego obejmującego część praktyczną, który miał miejsce w dniu [...] r.
Od powyższej decyzji Z. D. odwołała się podając, że
w sprawie karnej, która zakończyła się prawomocnym wyrokiem skazującym oskarżonego, występowała jako osoba pokrzywdzona. Wszelkie okoliczności ww. sprawy przedstawiła w trakcie przesłuchania na Policji i potwierdziła przed sądem w [...] r. Od tamtego czasu nie była wzywana, a co jak podaje, ważniejsze, informowana o toku postępowania o zmianie jej sytuacji jako osoby pokrzywdzonej na osobę mogąca mieć związek z popełnionym przestępstwem.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. numer [...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn.zm. ), art. 90 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 ze zm.), utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Kolegium stwierdziło, iż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 Kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną postępowanie wznawia się, jeżeli dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności, okazały się fałszywe. Podstawą wznowienia postępowania w sprawie wydania Z. D. prawa jazdy kat. [...] stanowił w przedmiotowej sprawie sprzeciw prokuratora, zgodnie
z którym, decyzja Kierownika Urzędu z dnia [...] r., została wydana w oparciu o protokół egzaminacyjny z wyniku egzaminu państwowego
z prawa jazdy oraz podanie o wydanie uprawnień poświadczające nieprawdę, że Z. D. zdała egzamin państwowy z wynikiem pozytywnym.
Podstawy wydania prawa jazdy określa art. 90 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z ust. 1 pkt 4 tego przepisu, prawo jazdy otrzymuje osoba, jeżeli zdała z wynikiem pozytywnym egzamin państwowy wymagany dla danej kategorii.
Podstawę wydania stronie prawa jazdy stanowił między innymi protokół
z dnia [....] r. z adnotacją egzaminatora R. G. stwierdzającą, że Z. D. zdała z wynikiem pozytywnym część praktyczną egzaminu państwowego.
W toku postępowania karnego przeprowadzonego przez prokuraturę, zebrano materiał dowodowy wskazujący, że Z. D., po zdaniu w dniu [...] r. egzaminu teoretycznego z wynikiem pozytywnym, przystąpiła po raz drugi w dniu [...] r. do egzaminu praktycznego, jednakże podczas jazdy w ruchu drogowym popełniła błędy, które w ocenie egzaminatora, powinny skutkować nie zaliczeniem egzaminu. Prokuratura ustaliła, że wówczas R. G. zasugerował zdającej wręczenie mu korzyści majątkowej w wysokości [...] zł. Po otrzymaniu pieniędzy R. G. sporządził zapis w protokole egzaminacyjnym Z. D., stwierdzający wynik pozytywny egzaminu państwowego. Powyższe poświadczenie nieprawdy umożliwiło Z. D. skuteczne ubieganie się o wydanie prawa jazdy, co nastąpiło w dniu [...] r.
Prokurator podała, że w oparciu o akta o sygnaturze [...] ustalono, iż prawomocnym wyrokiem z dnia [...] r. Sąd Rejonowy uznał R. G. za winnego tego, że od [...] r. do [...] r. , jako egzaminatora Centrum Egzaminowania Kierowców, działając w ciągu przestępstw, przyjął korzyści majątkowe od [...] egzaminowanych osób ubiegających się o prawo jazdy łącznie w kwocie [...] zł
w zamian za pozytywny wynik egzaminu państwowego na prawo jazdy, między innymi w dniu [...] r. przyjął od Z. D. kwotę [...] zł, tj. popełnienia czynu zabronionego z art. 228 § 1 i 3 kk w zw. z art. 91 § 1 kk. Ponadto Sąd uznał ww. za winnego tego, że w tym samym czasie i miejscu, działając w ciągu przestępstw, poświadczył w celu osiągnięcia korzyści majątkowej nieprawdę w protokołach egzaminacyjnych z wyników egzaminu państwowego na prawo jazdy oraz podaniach o wydanie uprawnień, stwierdzając w nich pozytywny wynik egzaminu państwowego na prawo jazdy m.in. w odniesieniu do Z. D., tj. popełnienia czynu zabronionego z art. 271 § 1 kk w zw. z art. 91 § 1 kk.
Powyższa okoliczność potwierdzona została załączonym do sprzeciwu wyciągiem z wyroku Sądu Rejonowego, z którego w sposób oczywisty wynika, że egzaminujący R. G. dopuścił się fałszu intelektualnego umożliwiając tym uzyskanie przez Z. D. uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi.
Kolegium wyjaśniło stronie, że podstawę wznowienia postępowania
i odmowy wydania jej prawa jazdy kat. [...] stanowił stwierdzony prawomocnym wyrokiem sądu fałsz intelektualny dokumentu stanowiącego podstawę wydania prawa jazdy, wyrażający się w nieprawdziwej jego treści - stwierdzeniu
w autentycznym dokumencie okoliczności niezgodnych z prawdą. Ponadto wyjaśniło, że okoliczność, iż strona czuje się pokrzywdzona w przedmiotowej sprawie nie ma znaczenia prawnego. Strona uzyskała uprawnienie do kierowania pojazdami kat. [...] na skutek przedłożenia przed organem I instancji dokumentu poświadczającego nieprawdę o zdaniu z wynikiem pozytywnym egzaminu państwowego, co zgodnie
z art. 145 § 1 pkt 1 Kpa stanowi przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie wydania prawa jazdy. Wobec przedstawionych przez prokuraturę okoliczności, decyzję w sprawie wydania prawa jazdy należało uchylić,
a wobec braku pozytywnej przesłanki do wydania prawa jazdy w postaci dokumentu potwierdzającego zdanie egzaminu państwowego z wynikiem pozytywnym, należało odmówić stronie wydania prawa jazdy kat. [...].
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Szczecinie Z. D. zaskarżonej decyzji zarzuciła:
- swobodne i niekorzystne dla niej ustalenie, iż egzamin z prawa jazdy
w części praktycznej (jazda po mieście) nie został zdany poprawnie, tymczasem egzamin zdała prawidłowo;
- pominięcie, iż oskarżony i skazany w sprawie karnej wyłudzał pieniądze od zdających niezależnie od ich umiejętności jazdy.
- przyjęcie, iż podstawę wznowienia postępowania stanowi art. 145 § 1 pkt 1 oraz pkt 5 Kpa, tymczasem istotne dla sprawy okoliczności zdawanego przez nią egzaminu nie były faktyczne;
- naruszenie art. 9 Kpa poprzez brak poinformowania jej o okolicznościach faktycznych, które miały wpływ na niniejsze postępowanie (egzamin miał miejsce [...] lat temu).
Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez jej uchylenie
w przedmiocie unieważnienia prawa jazdy ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o włączenie do sprawy akt z postępowania karnego sygn. akt. [...] i przeprowadzenie dowodu z protokołów jej przesłuchań oraz uzasadnienia wyroku w części jej dotyczącej.
Pełnomocnik skarżącej uzupełniając skargę zarzucił kwestionowanemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 146 § 1 Kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, polegające na uchyleniu decyzji pomimo, iż od jej doręczenia upłynęło [...] lat,
2) art. 7 i 77 § 1 Kpa poprzez niepodjęcie przez organy administracyjne wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego
i nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego,
3) art. 15 Kpa, poprzez ograniczenie postępowania przez Starostę tylko do wydania decyzji,
4) art. 10 § 1 Kpa, polegające na nie umożliwieniu stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Prokurator wniósł także o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują
w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola legalności zaskarżonych do sądu administracyjnego aktów administracyjnych (ostatecznych decyzji, postanowień) polega na badaniu ich zgodności z prawem materialnym
i przepisami postępowania administracyjnego mającymi zastosowanie w konkretnej sprawie.
W przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt w istotny sposób narusza prawo, sąd - stosownie do wskazań art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – uchyla ten akt lub stwierdza jego nieważność ( w zależności od rodzaju stwierdzonego naruszenia prawa). W przeciwnym wypadku sąd skargę oddala (art. 151 ww.ustawy ).
Dokonując omawianej kontroli sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, według stanu faktycznego i prawnego istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że ma obowiązek uwzględnienia na korzyść strony uchybień dostrzeżonych z urzędu, nawet jeśli nie zostały podniesione w skardze
(art.134 ww. ustawy ). Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia ( art.135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ).
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana według kryterium zgodności z prawem i w wyżej wskazanych granicach, dała podstawę do uwzględnienia skargi.
Zgodnie z art.138 Kodeksu postępowania administracyjnego organ odwoławczy, ponownie rozstrzygając sprawę, wydaje decyzję, w której:
- utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję - gdy jego rozstrzygnięcie pokrywa się z rozstrzygnięciem organu I instancji,
- uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji – gdy jego rozstrzygnięcie nie pokrywa się z rozstrzygnięciem organu
I instancji ( w ocenie organu odwoławczego jest nieprawidłowe z uwagi na niezgodność z przepisami prawa lub z punktu widzenia celowości ),
- umarza postępowanie odwoławcze, gdy stało się bezprzedmiotowe.
Organ może też uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.
W niniejszej sprawie organ odwoławczy utrzymał decyzję organu I instancji
w mocy należałoby więc przyjąć, iż uznał, że jest ona prawidłowa. Tymczasem decyzja ta została wydana z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa.
Organ I instancji wznowił, na podstawie art.145 § 1 pkt 5 Kpa, postępowanie administracyjne dotyczące wydania Z. D. prawa jazdy kategorii [...] nr [...], nr druku [...], zakończone decyzją ostateczną Kierownika Urzędu z dnia [...] r. W swojej decyzji organ I instancji - uchylił decyzję Kierownika Urzędu z dnia
[...] r. o wydaniu Z. D. prawa jazdy kategorii [...]
nr [...], nr druku [...], unieważnił prawo jazdy kategorii [...] nr [...],
nr druku [...] i odmówił wydania prawa jazdy.
Zgodnie z art.146 § 1 Kpa uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło [..] lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło [...] lat. W niniejszej sprawie od doręczenia decyzji upłynęło więcej niż [...] lat, w świetle więc art.151 § 2 Kpa, działając w oparciu o art.145 § 1 pkt 5 Kpa, organ I instancji powinien ograniczyć się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa.
Co prawda oczywistym jest, że organ I instancji błędnie zakwalifikował przesłankę wznowienia postępowania, bowiem nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję ( art.145 § 1 pkt 5 Kpa ), ale dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe (art.145 § 1 pkt 1 Kpa). Jednak organ odwoławczy widząc powyższy błąd, rozpoznał co prawda sprawę na podstawie właściwej przesłanki wznowieniowej, jednakże w żaden sposób nie odniósł się do powyższego błędu.
Ponadto zgodnie z art.151 § 1 pkt 2 Kpa organ po przeprowadzeniu postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Powyższy przepis reguluje wyczerpująco rodzaje zakończenia postępowania
w sprawie wznowienia postępowania, zatem wyłączone jest podjęcie innej treści rozstrzygnięcia kończącego postępowanie. Zamieszczone w rozstrzygnięciu organu
I instancji "unieważnienie prawa jazdy kategorii [...] nr [...], nr druku [...]" narusza powyższy przepis, a także nie znajduje żadnego uzasadnienia
w obowiązujących przepisach prawa.
Powyższe uchybienia, zdaniem Sądu, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem należało uchylić decyzje organów obu instancji.
Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji, po właściwym zakwalifikowaniu przesłanki wznowieniowej, przeprowadzi postępowanie z udziałem strony i podejmie stosowną decyzje.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c w związku z art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn.zm. ) orzekł, jak w sentencji.